1
00:00:18,560 --> 00:00:21,599
Atomowy parasol
- czy w Polsce będzie broń jądrowa.

2
00:00:21,800 --> 00:00:25,959
Jaki bez immunitetu
- prokuratura wysyła wniosek
do Parlamentu Europejskiego

3
00:00:26,280 --> 00:00:28,039
i chce zatrzymać europosła.

4
00:00:28,080 --> 00:00:34,079
Stop smartfonom - rząd przyjął
projekt ustawy ograniczających
używanie telefonów przez najmłodszych.

5
00:00:49,840 --> 00:00:53,799
Czy Polska stanie się częścią programu
nuclear sharing?

6
00:00:53,840 --> 00:00:58,799
Dziennikarze "Financial Times" piszą
o prowadzonych przez Amerykanów
ściśle tajnych rozmowach,

7
00:00:58,840 --> 00:01:01,719
by w Europie
ich broni jądrowej było więcej.

8
00:01:01,760 --> 00:01:07,159
Z powodu zagrożenia rosyjską agresją
taką obecnością ma być zainteresowana
Polska i kraje bałtyckie,

9
00:01:07,200 --> 00:01:10,039
a powodem otwartości USA na rozmowy

10
00:01:10,080 --> 00:01:17,879
może być wcześniejsza decyzja
o ograniczeniu wojskowej obecności
w Europie, co zmartwiło sojuszników.

11
00:01:18,080 --> 00:01:22,919
Jej użycie mogłoby doprowadzić
do katastrofalnych skutków
dla całej ludzkości.

12
00:01:22,960 --> 00:01:30,919
Od dziesięcioleci broń jądrowa
budzi strach, a takie nagłówki
przykuwają uwagę.

13
00:01:32,720 --> 00:01:34,919
informuje "Financial Times".

14
00:01:34,960 --> 00:01:39,639
Według brytyjskiego dziennika
zainteresowanie udziałem w programie
nuclear sharing

15
00:01:39,680 --> 00:01:43,079
mają wyrażać Polska
i państwa bałtyckie.

16
00:01:43,120 --> 00:01:45,479
O tej kwestii nie słyszałem,
żeby była dyskusja.

17
00:01:45,520 --> 00:01:48,559
Ucinają krótko rządzący
- powód prosty.

18
00:01:48,600 --> 00:01:50,879
O takim uzbrojeniu
im ciszej, tym lepiej.

19
00:01:50,920 --> 00:01:53,759
Oczywiście, że takie rozmowy
powinny być prowadzone.

20
00:01:53,800 --> 00:01:56,479
Obecnie w programie jest 6 państw.

21
00:01:56,520 --> 00:01:59,639
Na ich terenie USA przechowują
swoją taktyczną broń jądrową.

22
00:01:59,680 --> 00:02:03,599
Mimo że to Amerykanie nią dysponują,
to posiadanie takiej broni
skutecznie odstrasza.

23
00:02:03,640 --> 00:02:06,599
Czy ktoś zaatakował
Wielką Brytanię w ostatnim czasie?

24
00:02:06,640 --> 00:02:10,399
Czy ktoś zaatakował Francję
w ostatnim czasie?

25
00:02:10,440 --> 00:02:15,239
Tam, gdzie jest potencjał nuklearny,
tam potencjalny agresor
obawia się do jego użycia.

26
00:02:15,280 --> 00:02:20,119
Eksperci są zgodni: włączenie Polski
do amerykańskiego
"parasolu nuklearnego"

27
00:02:20,160 --> 00:02:24,199
wzmocniłoby w obliczu
agresywnej Rosji
wschodnią flankę NATO.

28
00:02:24,240 --> 00:02:28,839
Dzisiaj mamy większe możliwości
uczestniczenia w programie nuklearnym

29
00:02:28,880 --> 00:02:32,439
ponieważ mamy samoloty F35,
mamy samoloty F16.

30
00:02:32,480 --> 00:02:36,839
A to właśnie te samoloty bojowe
są zdolne do przenoszenia
broni jądrowej.

31
00:02:36,880 --> 00:02:40,199
Ministerstwo Spraw Zagranicznych
i Ministerstwo Obrony Narodowej

32
00:02:40,240 --> 00:02:43,439
będzie komunikować
kiedy będzie miało
coś do zakomunikowania.

33
00:02:43,480 --> 00:02:46,399
Oficjalnie
rząd prowadzi rozmowy z Francją.

34
00:02:46,440 --> 00:02:50,439
Chodzi o włączenie Polski
do europejskiego systemu
odstraszania nuklearnego.

35
00:02:50,480 --> 00:02:54,479
Podpisano ostatnio za to
traktat polsko-brytyjski.

36
00:02:54,520 --> 00:02:59,079
Polska dzięki umowie
z Wielką Brytanią jest silniejsza
i bezpieczniejsza.

37
00:02:59,120 --> 00:03:04,719
By traktat wszedł w życie,
potrzeba jednak podpisu prezydenta.

38
00:03:11,680 --> 00:03:17,159
Ja nie mam informacji
na temat prowadzonych rozmów
na temat prowadzonej dyskusji.

39
00:03:17,200 --> 00:03:20,119
Tak prezydent jeszcze w piątek
mówił o traktacie.

40
00:03:20,160 --> 00:03:22,239
Ta współpraca była...

41
00:03:22,280 --> 00:03:25,039
Odpowiadają twardo rządzący.

42
00:03:25,080 --> 00:03:29,319
Była moja informacja publiczna
i narady w kancelarii prezydenta.

43
00:03:29,360 --> 00:03:34,039
Karol Nawrocki zapomina o tym,
że to nie on prowadzi
politykę zagraniczną.

44
00:03:34,240 --> 00:03:37,959
Przypominają głowie państwa rządzący.
Wprost mówi o tym konstytucja.

45
00:03:38,000 --> 00:03:43,239
Im bliższe relacje z takimi państwami
jak Francja czy Wielka Brytania,
tym dużo bardziej bezpieczna Polska.

46
00:03:43,280 --> 00:03:46,079
To czego nie rozumie prezydent?

47
00:03:46,280 --> 00:03:49,119
Prezydent przekłada politykę
nad interes bezpieczeństwa.

48
00:03:49,160 --> 00:03:51,439
Ze wsparciem polityków PiS.

49
00:03:51,480 --> 00:03:55,479
Ile te traktaty są warte,
to się dopiero za jakiś czas okaże.

50
00:03:55,520 --> 00:03:57,839
No, ale chyba dobrze, że są.

51
00:03:57,880 --> 00:04:02,559
Wojenka jest potrzebna,
żebyśmy zapomnieli o programie SAFE,

52
00:04:02,600 --> 00:04:07,039
o tym katastrofalnym
błędzie prezydenta,
który go zawetował.

53
00:04:08,600 --> 00:04:13,519
Generał dywizji pilot Ireneusz Nowak
nowym Dowódcą Operacyjnym
Rodzajów Sił Zbrojnych.

54
00:04:13,560 --> 00:04:16,799
Przez 2 lata
jako zastępca dowódcy generalnego

55
00:04:16,840 --> 00:04:19,319
odpowiadał za wdrażanie
do Sił Zbrojnych

56
00:04:19,360 --> 00:04:22,759
amerykańskich myśliwców 5. generacji
F-35A Husarz.

57
00:04:22,800 --> 00:04:26,039
Gen. Nowak
zastąpił gen. Macieja Klisza,

58
00:04:26,080 --> 00:04:30,199
który obejmie prestiżową funkcję
szefa sztabu w dowództwie NATO.

59
00:04:30,240 --> 00:04:34,359
Polski pilot, polski lotnik,
to znaczy, drodzy państwo, odwaga,

60
00:04:34,400 --> 00:04:39,759
determinacja
i umiejętność podejmowania
ważnych decyzji w ułamku sekundy

61
00:04:39,800 --> 00:04:42,679
i to pan generał
nosi w swoim życiorysie.

62
00:04:42,720 --> 00:04:47,199
Doświadczenie międzynarodowe
i gotowość do budowania
sojuszu polsko-amerykańskiego

63
00:04:47,240 --> 00:04:50,599
oraz budowania
potencjału Polski w NATO,

64
00:04:50,640 --> 00:04:57,599
daje głębokie przekonanie,
że Polska i Polacy będą bezpieczni.

65
00:05:00,160 --> 00:05:03,719
Zmasowane rosyjskie ataki rakiet
i dronów na Ukrainę.

66
00:05:03,760 --> 00:05:07,599
Kłęby gęstego dymu unosiły się
m.in. nad Kijowem.

67
00:05:07,640 --> 00:05:10,919
Tys. mieszkańców
poranek spędziło w schronach.

68
00:05:11,080 --> 00:05:14,319
Pod ostrzałem agresora
znalazł się także Dniepr.

69
00:05:14,360 --> 00:05:18,519
Po jednym z osiedli zostały gruzy,
a pod nimi wciąż mogą być ludzie.

70
00:05:18,560 --> 00:05:22,439
Już wiadomo, że w nocnych atakach
zginęło co najmniej 18 osób.

71
00:05:22,480 --> 00:05:27,119
Był środek nocy, gdy nad Kijów
nadleciały drony i rakiety.

72
00:05:27,160 --> 00:05:30,399
Po chwili miastem
wstrząsnęły potężne eksplozje.

73
00:05:30,440 --> 00:05:34,039
Mieszkańcy szukali schronienia
w podziemiach metra.

74
00:05:34,080 --> 00:05:38,279
Marzę tylko o tym,
żeby ta wojna się skończyła,
ale tracę na to nadzieję.

75
00:05:38,320 --> 00:05:41,799
Nadzieję trudno podtrzymać,
gdy na ulicach widać
takie apokaliptyczne sceny.

76
00:05:41,840 --> 00:05:45,599
To Olha i to co zostało
z jej bloku po uderzeniu rakiety.

77
00:05:45,640 --> 00:05:49,039
Usłyszałyśmy jakiś dźwięk,
a potem wszystko było w dymie.

78
00:05:49,080 --> 00:05:52,199
Osłoniłam córkę, ale fragmenty budynku
uderzyły ją w plecy.

79
00:05:52,240 --> 00:05:55,199
Później uciekłyśmy do schronu.

80
00:05:55,800 --> 00:06:02,399
Ołena i jej mąż
nie zdążyli się ukryć, ale przeżyli.

81
00:06:02,440 --> 00:06:08,279
Wyszłam na korytarz
i zanim zrozumiałam co się stało,
wszystko spadło mi na głowę,

82
00:06:08,320 --> 00:06:11,239
a drzwi wyleciały w powietrze.

83
00:06:11,280 --> 00:06:14,279
Takich historii
są w Kijowie dziesiątki

84
00:06:14,320 --> 00:06:19,119
- tylko w stolicy
rannych zostało około 80 osób.
6 zginęło.

85
00:06:19,160 --> 00:06:22,999
Służby pracowały niemal
we wszystkich dzielnicach miasta.

86
00:06:23,040 --> 00:06:25,519
Znajduję się w dzielnicy Padół.

87
00:06:25,560 --> 00:06:29,279
Widzę zniszczone budynki
i rannych ludzi.

88
00:06:29,320 --> 00:06:32,599
W miejscach,
gdzie domy zostały zniszczone,
powstają punkty pomocy.

89
00:06:32,640 --> 00:06:36,879
Wszystkie służby zajmują się
usuwaniem skutków ataków.

90
00:06:36,920 --> 00:06:40,479
Celem były nie tylko bloki mieszkalne,
ale też obiekty energetyczne.

91
00:06:40,520 --> 00:06:43,279
W Kijowie odciętych od prądu
zostało 140 tys. osób.

92
00:06:43,320 --> 00:06:46,879
Rosjanie nie cofnęli się też
przed zniszczeniem
5 placówek medycznych.

93
00:06:46,920 --> 00:06:49,439
To zbrodnia. To prawdziwa zbrodnia.

94
00:06:49,480 --> 00:06:53,399
Oprócz Kijowa ucierpiały także Sumy,
Charków, Czernichów czy Dniepr.

95
00:06:53,600 --> 00:06:57,199
W tym ostatnim mieście
zginęło 12 osób, w tym 2 dzieci.

96
00:06:57,240 --> 00:07:01,879
Nad Ukrainę nadleciało łącznie
ponad 600 dronów
i kilkadziesiąt rakiet.

97
00:07:01,920 --> 00:07:06,279
M.in. 8 hipersonicznych pocisków
przeciwokrętowych Cyrkon.

98
00:07:06,320 --> 00:07:10,279
To jedna z najpotężniejszych broni
w arsenale Putina,

99
00:07:10,320 --> 00:07:14,719
użyta po raz pierwszy w lutym 2024 r.,
także w ataku na Kijów.

100
00:07:14,920 --> 00:07:19,439
Pociski te są bardzo szybkie,
mają zasięg nawet
do tysiąca kilometrów

101
00:07:19,480 --> 00:07:22,119
i są trudne do strącenia.

102
00:07:22,520 --> 00:07:25,239
Mogą to zrobić np.
systemy Patriot.

103
00:07:25,440 --> 00:07:28,199
A ich Ukraińcy mają coraz mniej.

104
00:07:28,400 --> 00:07:32,119
Prezydent Wołodymyr Zełenski
od kilku dni ostrzegał...

105
00:07:32,160 --> 00:07:35,879
Może dojść do ataku na wielką skalę.
Rosjanie go przygotowali.

106
00:07:35,920 --> 00:07:39,839
Sam Putin nie ukrywał,
że szykuje zemstę za uderzenia
na terytorium Rosji.

107
00:07:39,880 --> 00:07:43,599
Groził atakami
na centra decyzyjne w Kijowie, ale to,

108
00:07:43,640 --> 00:07:48,919
że obrał za cel cywilów
- w Ukrainie nikogo nie dziwi.

109
00:07:49,160 --> 00:07:52,039
To jest wtorkowe wydanie "19.30".

110
00:07:52,240 --> 00:07:57,399
Za chwilę wymiar sprawiedliwości
kontra były wiceminister
sprawiedliwości, a potem także...

111
00:07:57,440 --> 00:08:00,279
Wpadł pod pociąg, gdy próbował pomóc.

112
00:08:00,480 --> 00:08:03,799
Kto zaniedbał, zaniechał obowiązków.

113
00:08:03,840 --> 00:08:06,759
Kontrola wykazała 24 nieprawidłowości.

114
00:08:06,960 --> 00:08:10,639
Życzeniem Dominika jest,
by ta jego tragedia
nie poszła na marne.

115
00:08:10,680 --> 00:08:15,919
Staję się coraz silniejszy,
żeby się podnieść z łóżka.

116
00:08:15,960 --> 00:08:21,799
Bardzo jestem dumna z syna,
że jest tak silny, waleczny.

117
00:08:23,040 --> 00:08:28,759
Do Parlamentu Europejskiego
trafił wniosek o uchylenie immunitetu
europosła Patryka Jakiego,

118
00:08:28,800 --> 00:08:33,519
a także zgodę
na ewentualne pociągnięcie
do odpowiedzialności karnej,

119
00:08:33,560 --> 00:08:37,479
zatrzymanie
i przymusowe doprowadzenie polityka.

120
00:08:37,520 --> 00:08:41,799
Śledczy mają zastrzeżenia
dotyczące m.in. decyzji kadrowych,

121
00:08:42,000 --> 00:08:46,479
jakie
były wiceminister sprawiedliwości
podejmował w Służbie Więziennej.

122
00:08:46,640 --> 00:08:51,799
Sam Patryk Jaki w komentarzu
pisze o cyrku na całą Europę.

123
00:08:51,840 --> 00:08:58,359
To kadr symboliczny,
bo gdy pojawiają się problemy,
koledzy z partii nagle znikają.

124
00:08:58,600 --> 00:09:00,119
No dobrze.

125
00:09:00,320 --> 00:09:04,479
Polityk PiS-u
dziś ze swoją przeszłością
musiał zmierzyć się sam.

126
00:09:04,520 --> 00:09:07,479
Patryk Jaki mógł przekroczyć
swoje uprawnienia.

127
00:09:07,520 --> 00:09:09,999
I tu cofamy się do 2017 r.

128
00:09:10,040 --> 00:09:14,319
Patryk Jaki był wtedy
wiceministrem sprawiedliwości
odpowiedzialnym za Służbę Więzienną.

129
00:09:14,360 --> 00:09:18,839
Według prokuratury miał załatwić
funkcjonariuszowi
Służby Więziennej awans.

130
00:09:18,880 --> 00:09:22,039
Nastąpiło to absolutnie
z naruszeniem prawa.

131
00:09:22,080 --> 00:09:24,959
Cały ten zarzut sprowadza się,
że jeden funkcjonariusz

132
00:09:25,000 --> 00:09:27,679
został przeniesiony z miejsca A
do miejsca B.

133
00:09:27,720 --> 00:09:31,799
W tej wypowiedź polityk PiS-u
jednak zapomniał wspomnieć o tym,

134
00:09:31,840 --> 00:09:34,839
że awans wiązał się
z wyższym wynagrodzeniem

135
00:09:34,880 --> 00:09:39,479
i że funkcjonariusz nie miał
odpowiedniego wykształcenia
i doświadczenia.

136
00:09:39,520 --> 00:09:42,039
To jest taka domena PiS-u.

137
00:09:42,080 --> 00:09:45,119
Albo wyprowadzają publiczne pieniądze,
albo załatwiają komuś pracę,

138
00:09:45,160 --> 00:09:47,239
żeby ten ktoś
się później odwzajemniał.

139
00:09:47,280 --> 00:09:50,079
Jaki, jak reszta polityków PiS-u
z zarzutami,

140
00:09:50,120 --> 00:09:53,159
przekonuje, że prokuratura
jest rzekomo nielegalna,
a zarzuty - dęte.

141
00:09:53,200 --> 00:09:54,679
Jedna wielka hucpa.

142
00:09:54,720 --> 00:09:57,759
A z siebie próbuje zrobić ofiarę.

143
00:09:57,800 --> 00:10:00,359
To jest powód, żeby zakuć polityka
konkurencyjnej partii w kajdanki.

144
00:10:00,400 --> 00:10:02,439
Nikt nikogo
nie chce zakuwać w kajdanki.

145
00:10:02,480 --> 00:10:05,879
Wniosek do Parlamentu Europejskiego
o zgodę na pociągnięcie
do odpowiedzialności

146
00:10:05,920 --> 00:10:09,639
oraz zatrzymanie
i przymusowe doprowadzenie
Patryka Jakiego

147
00:10:09,880 --> 00:10:13,359
ma - jak wskazuje prokuratura -
charakter wyłącznie zabezpieczenia.

148
00:10:13,400 --> 00:10:17,999
Mamy już tego rodzaju doświadczenia,
że osoby, które mają
uchylony immunitet,

149
00:10:18,200 --> 00:10:21,519
stosują obstrukcję
w ramach prowadzonych postępowań.

150
00:10:21,560 --> 00:10:24,839
Nie mam zamiaru się ukrywać,
mogę przekazać swój paszport nawet.

151
00:10:24,880 --> 00:10:30,079
Zapewnia dziś Jaki,
ale jego dawny szef
też zgrywał kiedyś odważnego.

152
00:10:30,120 --> 00:10:33,239
Liczę na was.

153
00:10:33,280 --> 00:10:37,879
A później uciekł najpierw na Węgry,
potem do USA.

154
00:10:37,920 --> 00:10:41,999
Nie miał normalnego paszportu,
więc jedyny dokument podróży,
jaki mógł mieć,

155
00:10:42,040 --> 00:10:44,679
to mógł być ten tzw.
paszport genewski.

156
00:10:44,720 --> 00:10:48,719
Dokument opiera się
na statusie uchodźcy

157
00:10:48,760 --> 00:10:52,559
przyznanym Ziobrze
jeszcze za rządów Viktora Orbana.

158
00:10:52,600 --> 00:10:55,559
Polska wystąpiła do Węgier
o jego odebranie.

159
00:10:55,600 --> 00:10:59,439
Ten status uchodźcy,
jeżeli zostanie cofnięty,

160
00:10:59,480 --> 00:11:03,999
to wtedy będzie możliwość wydania
tego międzynarodowego listu gończego.

161
00:11:04,040 --> 00:11:07,719
To są ruchy, które przybliżają służby
do Zbigniewa Ziobry?

162
00:11:07,760 --> 00:11:11,039
Absolutnie tak.

163
00:11:11,080 --> 00:11:13,479
W przypadku Ziobry
przynajmniej wiadomo gdzie jest.

164
00:11:13,520 --> 00:11:16,479
Jego zastępca
już nie tylko ucieka,
ale też się ukrywa.

165
00:11:16,520 --> 00:11:18,799
Romanowski podobno w Turcji teraz.

166
00:11:18,840 --> 00:11:21,599
Nie wiem gdzie jest,
to nie moja sprawa.

167
00:11:21,640 --> 00:11:25,439
Chyba jednak pana sprawa,
bo pan jest politykiem PiS,
tak samo jak Romanowski.

168
00:11:25,480 --> 00:11:28,839
Nie, nie. Nie moja sprawa.

169
00:11:28,880 --> 00:11:32,959
Kompromitacja prokuratury i pana Żurka
jest już na całego, na całego.

170
00:11:33,000 --> 00:11:37,159
A kompromitacja PiS-u,
którzy nie potrafią zapanować
nad swoimi politykami?

171
00:11:37,600 --> 00:11:41,119
To jest wstyd Kaczyńskiego
i jego tego całego środowiska.

172
00:11:42,280 --> 00:11:45,159
Szlachetna rywalizacja,
szacunek i jedność
- to olimpijskie idee,

173
00:11:45,200 --> 00:11:48,479
których akurat
w Polskim Komitecie Olimpijskim
ostatnio jest coraz mniej.

174
00:11:48,520 --> 00:11:51,319
O "wykorzystaniu" mówi florecistka
Julia Walczyk-Klimaszyk,

175
00:11:51,360 --> 00:11:54,279
która zamiast 50 tysięcy złotych
z programu "Mamy Olimpijki"

176
00:11:54,320 --> 00:11:57,359
dostała pokaźny rachunek
na podatek dochodowy.

177
00:11:57,400 --> 00:12:01,079
Program miał wspierać w powrocie
do rywalizacji
po urlopie macierzyńskim.

178
00:12:01,280 --> 00:12:04,559
W przypadku tej sportsmenki
efekt jest odwrotny.

179
00:12:04,600 --> 00:12:08,119
To kolejna polska olimpijka
oszukana przez giełdę Zondacrypto

180
00:12:08,160 --> 00:12:11,599
- byłego sponsora generalnego
Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

181
00:12:11,640 --> 00:12:14,439
Jest mi smutno po prostu,
że taka instytucja jak PKOl,

182
00:12:14,480 --> 00:12:18,239
gdzie mówimy o rodzinie olimpijskiej,
to tak właśnie się czułam tam.

183
00:12:18,280 --> 00:12:20,719
Nie chce teraz wypełnić zobowiązania.

184
00:12:20,760 --> 00:12:24,719
Julia Walczyk-Klimaszyk to jedna
z najlepszych polskich florecistek.

185
00:12:24,760 --> 00:12:28,159
Dwa lata temu zadebiutowała
na Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu.

186
00:12:28,200 --> 00:12:32,399
Jest też mamą, dlatego PKOl
zaproponował jej dołączenie
do programu Mama Olimpijka.

187
00:12:32,440 --> 00:12:36,439
Sportsmenki miały dostać
50 tys. złotych dofinansowania,
by mogły trenować jako młode matki.

188
00:12:36,480 --> 00:12:40,239
Program tak zachwalał wtedy
prezes Komitetu, Radosław Piesiewicz.

189
00:12:40,280 --> 00:12:44,999
Bardzo prosty wniosek się składa
i wtedy są wypłacone na konto
założone przez panie w Zondacrypto.

190
00:12:45,040 --> 00:12:48,319
Pani Julia tokeny
na konto Zondacrypto otrzymała.

191
00:12:48,360 --> 00:12:54,479
Ale - jak tysiące klientów
Zondacrypto - nie mogła ich wypłacić.

192
00:12:58,720 --> 00:13:01,719
Przyszedł PIT, że trzeba zapłacić
16 tysięcy podatku.

193
00:13:01,760 --> 00:13:06,119
PKOl w krótkim oświadczeniu tłumaczy,
że zwrócił pieniądze za podatek,

194
00:13:06,160 --> 00:13:11,119
ale nie dostał dokumentów o wejściu
w drugi próg podatkowy - co znaczy,
że zobowiązanie jest większe.

195
00:13:11,160 --> 00:13:13,919
Zwrócił więc zawodniczce... mniej.

196
00:13:13,960 --> 00:13:17,999
Nigdy nie dostałam informacji,
jakie dokładnie dokumenty przesłać,

197
00:13:18,040 --> 00:13:21,999
aż do poniedziałku, gdy ukazały się
wszystkie artykuły.

198
00:13:22,160 --> 00:13:26,639
W oświadczeniu rzeczniczka pisze też
o bezproblemowych wypłatach z
kont Zondacrypto w grudniu.

199
00:13:26,680 --> 00:13:29,959
Ale decyzja, kiedy spieniężyć tokeny,
miała należeć do samych zawodniczek.

200
00:13:30,000 --> 00:13:33,679
Julia chciała je wykorzystać
w najważniejszym momencie sezonu

201
00:13:33,720 --> 00:13:38,239
- mówi dziennikarz Mateusz Ligęza,
który jako pierwszy napisał o sprawie.

202
00:13:38,280 --> 00:13:42,079
Czekała, mając z tyłu głowy,
że przecież nie powinno być problemu,
żeby je wypłacić.

203
00:13:42,280 --> 00:13:47,399
I właśnie przeznaczyć
na opiekunkę dla dziecka,
na przeloty dla swojej pociechy.

204
00:13:47,440 --> 00:13:51,039
Mój wizerunek został wykorzystany,
także innych mam olimpijek,

205
00:13:51,080 --> 00:13:54,479
które były na tej konferencji
i promowały program.

206
00:13:54,520 --> 00:13:58,599
Miało to za zadanie na pewno
ocieplić wizerunek firmy Zondacrypto.

207
00:13:58,640 --> 00:14:01,799
Z informacji "19.30" wynika,
że obiecanych nagród

208
00:14:01,840 --> 00:14:04,759
nadal nie otrzymali też
medaliści olimpijscy.

209
00:14:04,800 --> 00:14:07,079
To ponad milion złotych
od Zondacrypto.

210
00:14:07,120 --> 00:14:10,759
Tak umowę sponsorską
chwalił prezes PKOl.

211
00:14:10,800 --> 00:14:13,079
To jest coś, o czym marzyliśmy.

212
00:14:13,120 --> 00:14:17,319
To jest katastrofa etyczna,
proceduralna,
ale ona nigdy by nie nastąpiła,

213
00:14:17,360 --> 00:14:20,959
gdyby nie samowolka
prezesa Piesiewicza
w podpisywaniu umów.

214
00:14:21,000 --> 00:14:25,999
Robert Korzeniowski podpisał się
pod wnioskiem o zwołanie
walnego zgromadzenia w PKOl,

215
00:14:26,040 --> 00:14:28,319
by odwołać prezesa Piesiewicza.

216
00:14:28,360 --> 00:14:30,159
To 82 podpisy na 106.

217
00:14:30,200 --> 00:14:32,519
Więcej, niż wymaga statut.

218
00:14:32,560 --> 00:14:36,679
Złożenie wniosku nie było łatwe,
bo członków PKOl nie wpuszczono
do sekretariatu Komitetu.

219
00:14:36,720 --> 00:14:39,719
Prezes już wcześniej
blokował zgromadzenie - słyszymy.

220
00:14:39,760 --> 00:14:43,879
Prezes zdaje sobie sprawę,
że większość środowiska sportowego,

221
00:14:44,080 --> 00:14:47,799
większość członków PKOl
byłaby zdecydowana, żeby go odwołać.

222
00:14:47,840 --> 00:14:50,319
Radosław Piesiewicz w mediach
zapowiadał,

223
00:14:50,360 --> 00:14:53,999
że nie tylko nie poda się do dymisji,
ale chce walczyć o reelekcję.

224
00:14:54,040 --> 00:14:56,479
Uważa, że jest najlepszym prezesem
w historii,

225
00:14:56,520 --> 00:15:00,999
w odróżnieniu od większości,
która uważa, że jest najgorszym
prezesem w historii PKOl.

226
00:15:01,040 --> 00:15:04,559
PKOl ma 30 dni
na zwołanie walnego zgromadzenia.

227
00:15:12,080 --> 00:15:14,919
Czerwone światło
dla smartfonów w podstawówkach.

228
00:15:14,960 --> 00:15:19,719
Rząd przyjął projekt ustawy
o zakazie korzystania z telefonów
podczas lekcji i przerw.

229
00:15:19,760 --> 00:15:23,759
Uchwalenie ustawy będzie oznaczało
poważne zmiany już od września.

230
00:15:23,800 --> 00:15:26,759
Są także propozycje nowych regulacji

231
00:15:26,800 --> 00:15:30,359
dotyczących m.in. skutecznej
weryfikacji wieku użytkowników

232
00:15:30,400 --> 00:15:33,959
czy szybkiego usuwania
szkodliwych treści.

233
00:15:34,000 --> 00:15:37,479
To mogą być ostatnie takie chwile
na szkolnych korytarzach.

234
00:15:37,520 --> 00:15:40,679
Myślę, że trudno byłoby
mi funkcjonować bez niego.

235
00:15:40,720 --> 00:15:43,999
Jestem przyzwyczajona,
że jest ciągle obok mnie.

236
00:15:44,040 --> 00:15:47,519
Bo z pierwszym dzwonkiem
nowego roku szkolnego w podstawówkach
telefony trafią pod klucz.

237
00:15:47,560 --> 00:15:49,639
Do uczniów wrócą,
ale dopiero po lekcjach.

238
00:15:49,680 --> 00:15:54,999
Ciężko prawie każdemu jest
rozstać się z telefonem,
bo jest dla każdego ważny.

239
00:15:55,040 --> 00:15:56,759
Jest częścią mojego życia.

240
00:15:56,800 --> 00:15:59,159
A takie stwierdzenia
to alarm dla rządu.

241
00:15:59,200 --> 00:16:03,639
Według danych resortu edukacji
blisko 3/4 uczniów
jest uzależnionych od telefonu.

242
00:16:03,680 --> 00:16:10,119
W dużej mierze sprzęty
przechwyciły władzę
nad naszymi pociechami.

243
00:16:10,160 --> 00:16:12,359
Stąd zmiana, a raczej zakaz.

244
00:16:12,400 --> 00:16:19,519
Rodzice i nauczyciele solidarnie
powinni mieć takie narzędzie prawa
w postaci przepisu.

245
00:16:19,720 --> 00:16:23,359
Po prostu jest zakaz.
Z tymi nielicznymi wyjątkami.

246
00:16:23,560 --> 00:16:27,559
Dokładnie trzema,
dotyczącymi zdrowia, bezpieczeństwa
i sytuacji,

247
00:16:27,600 --> 00:16:33,119
kiedy nauczyciel zdecyduje
o korzystaniu z telefonów
podczas zajęć.

248
00:16:34,480 --> 00:16:37,319
Młody człowiek będzie uczyć się
z telefonem z dala od ręki.

249
00:16:37,360 --> 00:16:39,799
Będzie miał przestrzeń
do higieny cyfrowej.

250
00:16:39,840 --> 00:16:45,879
Ograniczenia już obowiązują
w połowie polskich szkół.
W każdej ten sam wniosek.

251
00:16:45,920 --> 00:16:50,639
Dzieci są bardziej skoncentrowane,
nawiązują relacje na przerwach,
bo nie korzystają z telefonu.

252
00:16:50,680 --> 00:16:54,279
Są bardziej spokojne,
nie ma tyle konfliktów.

253
00:16:54,320 --> 00:16:56,839
Ale rozwiązanie
budzi sprzeciw młodzieży.

254
00:16:56,880 --> 00:16:59,599
Bo choć 3/4 dorosłych
jest za zakazem,

255
00:16:59,640 --> 00:17:04,079
to zdaniem Akcji Uczniowskiej
nikt nie zapytał o zdanie
samych zainteresowanych.

256
00:17:04,120 --> 00:17:08,119
Jesteśmy na nie, jeśli chodzi o zakaz
od 1 września.

257
00:17:08,160 --> 00:17:13,239
Jeśli chodzi o zakaz np. za rok,
po zobaczeniu,
jak już młodzi ludzie będą edukowani,

258
00:17:13,400 --> 00:17:16,559
wtedy już jesteśmy gotowi,
skłonni do rozmów.

259
00:17:16,760 --> 00:17:20,519
Bo telefon w rękach dziecka
nie jest niczym złym.

260
00:17:20,560 --> 00:17:23,639
Największym zagrożeniem
jest brak czujności

261
00:17:23,680 --> 00:17:27,119
i kontroli rodziców tego,
co dziecko ogląda w sieci.

262
00:17:27,160 --> 00:17:29,599
Smartfon to nie tylko
media społecznościowe.

263
00:17:29,640 --> 00:17:32,519
Dla wielu dzieci
to kontakt z pornografią.
Często już w 10. roku życia.

264
00:17:32,680 --> 00:17:37,439
My mówimy: czas na weryfikację wieku,
którą ma przeprowadzić
platforma skutecznie.

265
00:17:37,480 --> 00:17:40,879
Inaczej kara, nawet milion złotych.

266
00:17:40,920 --> 00:17:44,279
Do tego usuwanie nielegalnych treści,
bo stawką jest zdrowie dzieci.

267
00:17:44,480 --> 00:17:47,879
Sprzedawcy tego typu treści będą robić
wszystko, żeby to dotarło do dzieci,

268
00:17:48,080 --> 00:17:51,759
i żeby było jak najbardziej oglądane,
bo to się potem sprzedaje.

269
00:17:51,800 --> 00:17:54,959
Bo problem nie zaczyna się
w telefonie,
tylko po jego odblokowaniu.

270
00:17:55,000 --> 00:17:57,839
Wyszedł na peron, by pomóc wnieść
wózek z dzieckiem.

271
00:17:57,880 --> 00:18:01,359
Nagle pociąg ruszył, a 17-latek
w wypadku stracił obie nogi.

272
00:18:01,400 --> 00:18:06,519
Do dramatycznego zdarzenia
doszło w lutym na przystanku kolejowym
w Woli Bierwieckiej koło Radomia.

273
00:18:06,560 --> 00:18:10,399
Prokuratura próbuje
odpowiedzieć na pytanie,
jak mogło dojść do takiej tragedii,

274
00:18:10,440 --> 00:18:13,799
i choć śledztwo trwa, to już wiadomo
o wielu nieprawidłowościach.

275
00:18:13,840 --> 00:18:17,239
Był miłośnikiem kolei
i wiązał z nią przyszłość.

276
00:18:17,280 --> 00:18:20,919
Mimo poważnego wypadku
planów nie zmienia.

277
00:18:20,960 --> 00:18:24,439
Planuję nada się rozwijać
w tym kierunku. Planuję studiować
i pracować na kolei.

278
00:18:24,480 --> 00:18:27,319
W wypadku stracił obie nogi
i część dłoni.

279
00:18:27,360 --> 00:18:30,999
Dramat rozegrał się w lutym
na stacji w Woli Bierwieckiej.

280
00:18:31,040 --> 00:18:34,759
Nastolatek pomógł kobiecie
wynieść wózek z pociągu.

281
00:18:34,800 --> 00:18:37,759
Gdy wsiadał do składu,
drzwi zaczęły się zamykać,

282
00:18:37,800 --> 00:18:40,959
Przyciśnięty nimi nastolatek
wpadł pod ruszający skład.

283
00:18:41,000 --> 00:18:44,599
Przez dłuższy czas pozostawał
w stanie skrajnie krytycznym.

284
00:18:44,640 --> 00:18:47,439
Lekarze też nie dawali Dominikowi
większych szans.

285
00:18:47,480 --> 00:18:48,959
Ale nie poddał się.

286
00:18:49,000 --> 00:18:53,519
Od miesięcy przechodzi rehabilitację
i ma w tym wsparcie rodziców.

287
00:18:53,560 --> 00:18:57,239
Jestem dumna z syna,
że jest taki silny, waleczny.
Daje z siebie wszystko.

288
00:18:57,280 --> 00:19:00,079
Że jesteśmy teraz tu i w tym miejscu.

289
00:19:00,280 --> 00:19:08,519
Urząd Transportu Kolejowego
po wypadku,
w którym ucierpiał Dominik,

290
00:19:08,560 --> 00:19:13,519
skontrolował poziom bezpieczeństwa
w całych Kolejach Mazowieckich.

291
00:19:13,560 --> 00:19:18,599
Efekt tej kontroli to raport,
w którym wskazano 24 uchybienia.

292
00:19:18,640 --> 00:19:24,359
Wykazano takie nieprawidłowości
jak nieprawidłową obserwację
przez kierownika pociągu,

293
00:19:24,400 --> 00:19:29,959
nieprawidłową obserwację
przez maszynistę
za pomocą kamer zewnętrznych

294
00:19:30,000 --> 00:19:33,479
czy nieprzepisową komunikację radiową.

295
00:19:33,520 --> 00:19:36,839
To właśnie te trzy elementy zawiodły
w Woli Bierwieckiej.

296
00:19:36,880 --> 00:19:40,919
W sprawie Kolei Mazowieckich
trwa teraz
postępowanie administracyjne

297
00:19:40,960 --> 00:19:42,879
dotyczące naruszenia
przepisów bezpieczeństwa.

298
00:19:42,920 --> 00:19:47,479
Po zakończeniu tego postępowania
przez UTK zdecyduje o podjęciu
ewentualnych dalszych kroków.

299
00:19:47,520 --> 00:19:52,639
Dalsze kroki planuje również
Prokuratura Okręgowa w Radomiu,
która mówi o zarzutach.

300
00:19:52,680 --> 00:19:57,719
W przyszłym tygodniu
postępowanie przygotowawcze
będzie wprowadzone w fazę ad personam.

301
00:19:57,760 --> 00:20:02,199
W zależności od tego będą wykonane
czynności z osobą podejrzaną.

302
00:20:02,400 --> 00:20:07,399
Bo w wypadku Dominika
zawiodły nie tylko procedury,
ale i ludzie.

303
00:20:14,520 --> 00:20:17,119
Od jutra jazda tylko w kasku.

304
00:20:17,280 --> 00:20:21,079
Obowiązek obejmie dzieci i młodzież
do 16. roku życia

305
00:20:21,280 --> 00:20:25,719
poruszające się rowerem, hulajnogą
oraz innymi urządzeniami
transportu osobistego,

306
00:20:25,760 --> 00:20:29,199
takimi jak elektryczne deskorolki
czy monocykle.

307
00:20:29,320 --> 00:20:33,519
Za brak kasku
będzie groził mandat do 100 zł.
Zapłacą go opiekunowie dziecka.

308
00:20:33,560 --> 00:20:38,119
Policja apeluje do rodziców
i opiekunów o dobry przykład
oraz zwracanie uwagi na sposób,

309
00:20:38,160 --> 00:20:42,319
w jaki ich dzieci
korzystają z rowerów
i innych środków transportu.

310
00:20:42,360 --> 00:20:45,919
Odpowiedni kask to nie tylko sposób
na uniknięcie mandatu,

311
00:20:45,960 --> 00:20:48,639
ale przede wszystkim
skuteczna ochrona,

312
00:20:49,040 --> 00:20:52,119
która może uratować zdrowie
oraz życie.

313
00:20:52,160 --> 00:20:55,439
"Chorowanie to wciąż życie,
które można wypełnić sensem"

314
00:20:55,480 --> 00:21:00,479
- powtarzał ksiądz Jan Kaczkowski,
który założył puckie hospicjum,

315
00:21:00,680 --> 00:21:04,879
a ci, którzy dziś w nim pracują,
podkreślają,
że w chorobie język ma moc.

316
00:21:04,920 --> 00:21:08,639
"Właściwe słowa" to kampania,
która ma nam uświadomić,
że hospicjum to nie umieralnia,

317
00:21:08,680 --> 00:21:15,239
że tam nie porzucamy, tylko wspieramy,
i że dla pacjenta
to nie ostatnia, a dobra droga.

318
00:21:15,280 --> 00:21:17,959
Nie spałem w domu, nie jadłem.

319
00:21:18,000 --> 00:21:21,639
Jerzy Wójcik przyznaje,
że bardzo bał się hospicjum.

320
00:21:21,680 --> 00:21:26,919
Okazało się,
że dzięki odpowiednio dobranym lekom
w końcu przestał cierpieć.

321
00:21:26,960 --> 00:21:30,199
Bóle zostały uśmierzone,
leki działają.

322
00:21:30,240 --> 00:21:33,639
No i empatia, podejście personelu
jest bardzo eleganckie.

323
00:21:33,680 --> 00:21:36,479
Zofia Kondracka
zmaga się z nowotworem.

324
00:21:36,520 --> 00:21:45,439
Choroba powoli odbiera jej siły,
ale dzięki troskliwej opiece
łatwiej znieść codzienne dolegliwości.

325
00:21:45,560 --> 00:21:48,559
Bóg chyba ich tu zesłał do tej pracy.

326
00:21:48,760 --> 00:21:51,599
Jest bardzo dobrze.

327
00:21:51,640 --> 00:21:55,479
Jednym z takich aniołów
tu w Makówce jest pani Paulina.

328
00:21:55,680 --> 00:22:00,999
Nie wiadomo, co nas czeka
w przyszłości, a my staramy się im dać
dużo miłości, radości,

329
00:22:01,040 --> 00:22:04,159
tego, co najbardziej potrzebują.

330
00:22:04,360 --> 00:22:06,879
Jestem z tymi ludźmi po prostu.

331
00:22:07,080 --> 00:22:10,479
Marcin Kołodziej, który od 15 lat
wspiera ciężko chore osoby, podkreśla,

332
00:22:10,680 --> 00:22:13,719
że słowo "hospicjum"
wciąż niesłusznie budzi
negatywne skojarzenia.

333
00:22:13,760 --> 00:22:17,199
Hospicjum nadal
w naszym społeczeństwie budzi lęk,

334
00:22:17,240 --> 00:22:21,919
a to jest miejsce opieki,
nie umierania,
które funkcjonuje w społeczeństwie.

335
00:22:22,440 --> 00:22:24,999
Dlatego puckie hospicjum
rozpoczęło kampanię,

336
00:22:25,040 --> 00:22:28,239
która ma zmienić sposób myślenia
i mówienia o hospicjach.

337
00:22:28,280 --> 00:22:32,079
Brakuje nam języka, który by budował,
takie wypowiedzi,
które by zdejmowały z ramion ciężar.

338
00:22:32,120 --> 00:22:35,239
Myślę nie tylko o osobach chorych,
ale też o ich bliskich.

339
00:22:35,480 --> 00:22:40,999
Żebyśmy zaczęli mówić w sposób taki,
że przekazujemy do opieki,
szukamy opieki, szukamy wsparcia.

340
00:22:41,040 --> 00:22:44,519
Danuta Świtała przyznaje,
że dopiero podczas choroby męża
zrozumiała,

341
00:22:44,560 --> 00:22:47,359
że proszenie o pomoc
nie jest wyrazem słabości.

342
00:22:47,560 --> 00:22:50,879
W tym hospicjum mój mąż
cztery lata temu odszedł.

343
00:22:50,920 --> 00:22:53,399
Teraz sama została wolontariuszką.

344
00:22:53,440 --> 00:22:56,519
To chyba była najlepsza rzecz
w tej chorobie,

345
00:22:56,560 --> 00:23:03,719
bo ja bym w życiu nie dała rady
opiekować się mężem tak,
jak tu został zaopiekowany.

346
00:23:03,760 --> 00:23:09,719
Gdy mówimy o oddaniu,
podświadomie myślimy o porzuceniu,
co rodzi lęk i poczucie winy.

347
00:23:09,760 --> 00:23:13,479
Zmiana języka na taki,
który mówi o powierzeniu opieki,

348
00:23:14,760 --> 00:23:16,119
Oddać można rzecz.

349
00:23:16,160 --> 00:23:20,399
Jeżeli kogoś traktujemy jak rzecz,
to czuje się on uprzedmiotowiony,
ubezwłasnowolniony.

350
00:23:21,400 --> 00:23:23,639
Nie oddajesz bliskiej osoby.
Zapraszasz wsparcie.

351
00:23:23,680 --> 00:23:25,759
Nie rezygnujesz z miłości.
Dzielisz się troską.

352
00:23:25,800 --> 00:23:28,639
Słowa mogą budzić lęk,
ale mogą też dawać nadzieję,

353
00:23:28,680 --> 00:23:33,919
a jej najbardziej potrzeba
w takich miejscach,
przyznaje Mariusz Kościuszko.

354
00:23:33,960 --> 00:23:35,319
Jestem codziennie.

355
00:23:35,360 --> 00:23:39,679
Trzy lata sam opiekował się żoną,
ale jej stan pogorszył się na tyle,

356
00:23:39,720 --> 00:23:42,439
że postanowił skorzystać
ze wsparcia hospicjum.

357
00:23:42,600 --> 00:23:51,559
Rozmawialiśmy: "Kochanie,
już nie jestem ci w stanie
zapewnić opieki w domu".

358
00:23:51,600 --> 00:23:56,199
I odpowiedziała:
"Jeżeli trzeba, to tak".

359
00:24:01,080 --> 00:24:04,159
Za nami pierwsza noc
obowiązywania prohibicji w Warszawie.

360
00:24:04,200 --> 00:24:07,839
Zakaz sprzedaży alkoholu obowiązuje
od godziny 22.00 do 6.00 rano

361
00:24:07,880 --> 00:24:11,199
i wciąż budzi ogromne emocje,
także daleko poza stolicą.

362
00:24:11,240 --> 00:24:13,079
A jak się w niej sprawdza?

363
00:24:14,520 --> 00:24:18,719
Najpierw polityczna burza i dymisje
na najwyższych stanowiskach,

364
00:24:18,760 --> 00:24:23,999
potem pilotażowy program,
który objął dwie stołeczne dzielnice
i okazał się być sukcesem

365
00:24:24,040 --> 00:24:29,279
- tak można opisać wprowadzenie
nocnej prohibicji w stolicy
w dużym skrócie.

366
00:24:29,320 --> 00:24:34,919
Uchwalone ostatecznie
przez radę miasta przepisy
wczoraj weszły w życie.

367
00:24:46,000 --> 00:24:48,399
Walczyliśmy prawie 2 lata o to.

368
00:24:48,440 --> 00:24:52,559
Cieszę się, że wreszcie wszyscy
warszawiacy będą mogli cieszyć się
nocnym zakazem sprzedaży alkoholu.

369
00:24:52,600 --> 00:24:54,839
Raporty z Pragi Północ i Śródmieścia,
gdzie zakaz wprowadzono wcześniej,

370
00:24:54,880 --> 00:24:57,439
pokazują, że nocna prohibicja
znacznie poprawiła bezpieczeństwo,

371
00:24:57,480 --> 00:25:03,039
a dyrektorzy SOR-ów odnotowali
mniej zgłoszeń na oddziały ratunkowe.

372
00:25:14,520 --> 00:25:17,559
Te informacje są obiecujące.

373
00:25:17,600 --> 00:25:20,519
One ilustrują w dobrym kierunku
idący trend.

374
00:25:20,560 --> 00:25:23,759
Rząd nie wyklucza
dalszych zmian w prawie
obejmujących cały kraj.

375
00:25:31,800 --> 00:25:34,199
Ograniczenie nie tylko
sprzedaży alkoholu, ale także kwestii
związanych z reklamami,

376
00:25:34,240 --> 00:25:38,079
ze sprzedażą na stacjach benzynowych,
jest w naszym wspólnym interesie,
także w interesie najmłodszych.

377
00:25:38,120 --> 00:25:40,759
Przedsiębiorcy, którzy złamią zakaz
sprzedaży alkoholu między 22.00
a 6.00 rano,

378
00:25:40,800 --> 00:25:43,479
muszą liczyć się z grzywną w wysokości
nawet kilku tysięcy złotych.

379
00:25:43,520 --> 00:25:47,359
Grozi im też utrata koncesji
na sprzedaż alkoholu nawet na 3 lata.

380
00:25:51,720 --> 00:25:54,639
Celem było poszukiwanie gazu łupkowego
- skarbem okazało się złoto północy.

381
00:25:54,680 --> 00:25:57,039
Kopalnie bursztynowe
na Lubelszczyźnie
to prawdziwe zagłębie,

382
00:25:57,080 --> 00:25:58,919
ale potencjał jest podobno obiecujący.

383
00:25:59,120 --> 00:26:02,599
Lubelski bursztyn jest jasny,
bardziej krystaliczny
niż ten z Bałtyku,

384
00:26:02,640 --> 00:26:04,799
ale niezmiennie
to nasz skarb narodowy.

385
00:26:04,840 --> 00:26:11,559
20 metrów pod ziemią
gruba warstwa piachu
kryje prawdziwy skarb.

386
00:26:11,600 --> 00:26:15,559
Skarb, który dotąd kojarzył się nam
z Bałtykiem.

387
00:26:15,600 --> 00:26:19,799
Myśmy się spodziewali już od lat,
że tutaj mogą być złoża,

388
00:26:19,840 --> 00:26:23,319
bo tutaj występują
utwory bursztynonośne - eoceńskie.

389
00:26:23,360 --> 00:26:27,519
Odkryto je przypadkiem,
podczas poszukiwań gazu łupkowego.

390
00:26:27,560 --> 00:26:30,679
Gdy do pracy ruszył ciężki sprzęt,
wielkość złóż
zaskoczyła nawet specjalistów.

391
00:26:30,720 --> 00:26:33,159
I całkowicie zmienia mapę Polski.

392
00:26:33,200 --> 00:26:36,879
Prawie 99% polskich złóż bursztynu
mieści się na Lubelszczyźnie.

393
00:26:37,040 --> 00:26:40,799
A miejscowość Niedźwiada
to prawdziwe zagłębie.

394
00:26:41,560 --> 00:26:46,319
Zaledwie 40 minut drogi od Lublina
pracuje aż 5 bursztynowych kopalni.

395
00:26:46,360 --> 00:26:51,119
Jesteśmy na razie na początku.
Mamy 27 hektarów koncesji
obszaru górniczego.

396
00:26:51,320 --> 00:26:56,319
To na Lubelszczyźnie w 2020
powstała pierwsza w Europie
kopalnia przemysłowa.

397
00:26:56,360 --> 00:27:00,679
Koncesji wydobywczych przybywa,
a skala robi wrażenie
nawet na doświadczonych górnikach.

398
00:27:00,720 --> 00:27:05,039
Są w tej chwili większe
niż nad morzem.

399
00:27:05,080 --> 00:27:08,399
My mamy już udokumentowanych
złóż 11 sztuk.

400
00:27:08,720 --> 00:27:15,399
Bo złoża na Lubelszczyźnie
specjaliści szacują
nawet na 20 tysięcy ton bursztynu.

401
00:27:15,440 --> 00:27:21,679
Fenomen lubelskiego bursztynu
polega na tym, że on nie znajduje się
ani w piachu, ani w torfie.

402
00:27:21,720 --> 00:27:25,359
Znajduje się w glaukonicie,
czyli jednym z najbardziej
cennych minerałów.

403
00:27:25,400 --> 00:27:30,319
I to dlatego lubelski bursztyn
ma miodowy kolor.

404
00:27:30,360 --> 00:27:36,159
Jest jaśniejszy niż ten ukraiński
i bardziej krystaliczny
niż ten z polskiego morza.

405
00:27:36,200 --> 00:27:40,559
Tak wygląda rzadki bursztyn
z Lubelszczyzny już po obróbce.

406
00:27:40,600 --> 00:27:43,599
Różne kształty, wymiary i odcienie.

407
00:27:43,640 --> 00:27:46,519
Zdarzają się też inkluzje,
czyli okazy zatopione w żywicy.

408
00:27:46,560 --> 00:27:50,479
Żeśmy znaleźli mrówki,
nawet podwójne, znaleźliśmy muchę,
pająki, muchówki.

409
00:27:50,520 --> 00:27:53,079
To mieszkańcy
bujnych nadmorskich lasów,

410
00:27:53,120 --> 00:27:57,479
którymi przed milionami lat
była pokryta dzisiejsza Lubelszczyzna.

411
00:27:57,520 --> 00:28:00,119
Dziś dla jubilerów to nie lada gratka.

412
00:28:00,160 --> 00:28:04,559
Taki bursztyn to kilka tysięcy,
nawet do kilkudziesięciu tysięcy,

413
00:28:04,600 --> 00:28:07,999
jeżeli są zatopione rzadkie okazy,
za kilogram.

414
00:28:08,040 --> 00:28:15,079
A będzie ich więcej,
bo bursztynowa gorączka
dopiero się rozkręca.

415
00:28:16,560 --> 00:28:22,599
Już za chwilę "Pytanie dnia"
- gościem Doroty Wysockiej-Schnepf
będzie prof. Radosław Markowski.

416
00:28:22,640 --> 00:28:27,239
Spokojnego wieczoru, do zobaczenia.