1
00:00:05,720 --> 00:00:10,559

2
00:00:21,560 --> 00:00:25,959
Amerykański myśliwiec zestrzelony
nad Iranem, trwa akcja poszukiwawcza.

3
00:00:26,120 --> 00:00:30,479
Sposób na kryzys energetyczny
według Orbana,
chce zniesienia sankcji na Rosję.

4
00:00:30,520 --> 00:00:33,319
Wielki Piątek
- czas zadumy i refleksji.

5
00:00:33,360 --> 00:00:36,519
Dzień upamiętniający mękę i śmierć
Jezusa na krzyżu.

6
00:00:53,720 --> 00:00:56,319
Monika Sawka, dobry wieczór.

7
00:00:56,520 --> 00:01:01,039
"19.30" zaczynamy od pytania
o możliwy przełom
na Bliskim Wschodzie.

8
00:01:01,280 --> 00:01:06,639
Kontenerowiec francuskiej
grupy żeglugowej przepłynął
przez cieśninę Ormuz

9
00:01:06,680 --> 00:01:10,359
- kluczowy szlak dla światowego
handlu ropą i gazem.

10
00:01:10,400 --> 00:01:15,359
Amerykański prezydent przekonuje,
że USA już niedługo
osiągną cele militarne.

11
00:01:15,400 --> 00:01:20,199
Teheran odpowiada:
"ta wojna będzie trwała
aż do waszego upokorzenia".

12
00:01:20,240 --> 00:01:25,279
Nad Iranem właśnie został zestrzelony
amerykański myśliwiec F-15.

13
00:01:27,240 --> 00:01:31,159
Irańczycy nie zdążyli dokończyć
jego budowy.

14
00:01:31,400 --> 00:01:36,799
W kluczowy dla kraju most,
niedaleko Teheranu,
uderzyli Amerykanie.

15
00:01:36,840 --> 00:01:40,559
Twierdzą, że Iran chciał go
wykorzystywać do celów militarnych.

16
00:01:40,600 --> 00:01:43,999
W ataku zginęło 8 osób.

17
00:01:44,160 --> 00:01:46,159
Niemal 100 zostało rannych.

18
00:01:46,200 --> 00:01:51,799
Niszczą infrastrukturę,
by cofnąć nasz kraj i osłabić
ducha naszego narodu.

19
00:01:51,840 --> 00:01:55,799
Ale Iran trwa na przestrzeni dziejów,
a przywódcy USA pojawiają się
i odchodzą jak jesienne liście.

20
00:01:55,840 --> 00:01:59,119
Nigdy nie zobaczą,
jak spełnia się ich życzenie.

21
00:01:59,160 --> 00:02:03,639
Donald Trump po ponad miesiącu
kosztownych walk ma jeden cel:

22
00:02:03,680 --> 00:02:06,399
by Iran przystąpił do negocjacji.

23
00:02:06,440 --> 00:02:08,759
Stąd kolejne groźby.

24
00:02:08,800 --> 00:02:12,279
Nasza armia, najwspanialsza
i najpotężniejsza na całym świecie,

25
00:02:12,320 --> 00:02:15,199
nawet nie zaczęła jeszcze
niszczyć tego, co pozostało w Iranie.

26
00:02:15,240 --> 00:02:17,199
Następne w kolejności są mosty,
a potem elektrownie.

27
00:02:17,240 --> 00:02:21,159
Nowe kierownictwo reżimu wie,
co musi zostać zrobione szybko.

28
00:02:21,200 --> 00:02:24,119
Most za most - odpowiada Teheran.

29
00:02:24,160 --> 00:02:29,519
Jego media opublikowały listę
najważniejszych przepraw w regionie,
sugerując odwet.

30
00:02:29,560 --> 00:02:33,119
To 7 potencjalnych celów
w 4 państwach Zatoki Perskiej.

31
00:02:33,160 --> 00:02:36,519
W tym ten most w Kuwejcie
- jeden z najdłuższych na świecie.

32
00:02:36,560 --> 00:02:39,999
Mierzy niemal 50 kilometrów.

33
00:02:40,040 --> 00:02:43,479
Dziś Iran uderzył w inne kluczowe
kuwejckie obiekty

34
00:02:43,520 --> 00:02:47,159
- rafinerię ropy naftowej,
elektrownie oraz instalacje
odsalania wody morskiej.

35
00:02:47,200 --> 00:02:52,719
I opublikował też takie nagranie,
kpiąc z Trumpa
i jego umiejętności walki.

36
00:02:52,760 --> 00:02:58,519
Wasze informacje o naszych
możliwościach wojskowych,
mocy i wyposażeniu są niepełne.

37
00:02:58,560 --> 00:03:02,839
Nie wiecie nic o naszych ogromnych
i strategicznych możliwościach.

38
00:03:02,880 --> 00:03:07,879
Ta wojna będzie trwała
aż do waszego upokorzenia,
hańby i ostatecznej kapitulacji.

39
00:03:07,920 --> 00:03:11,199
Mimo przeprowadzonych
przez Izrael i USA tysięcy ataków,

40
00:03:11,240 --> 00:03:14,879
wciąż połowa irańskich wyrzutni rakiet
balistycznych ma być nienaruszona.

41
00:03:14,920 --> 00:03:17,159
Bo są ukryte głęboko pod ziemią.

42
00:03:17,200 --> 00:03:22,599
Taką informację podała stacja CNN,
powołując się na amerykański wywiad.

43
00:03:22,800 --> 00:03:26,799
Ale to może być największy problem
dla prezydenta USA.

44
00:03:26,840 --> 00:03:30,399
Iran twierdzi,
że zestrzelił myśliwiec F-15.

45
00:03:30,440 --> 00:03:34,919
A te amerykańskie samoloty
na irańskim niebie mają prowadzić
akcje poszukiwawczą załogi.

46
00:03:34,960 --> 00:03:40,319
Takie komunikaty nadaje zaś
irańska telewizja.

47
00:03:40,480 --> 00:03:46,839
Drodzy i patriotyczni obywatele,
jeśli pojmiecie pilota lub pilotów
wroga i przekażecie ich żywych

48
00:03:46,880 --> 00:03:50,879
siłom policyjnym i wojskowym,
otrzymacie cenną nagrodę.

49
00:03:50,920 --> 00:03:53,039
To też wiadomość dla Trumpa.

50
00:03:53,080 --> 00:03:58,559
Pierwszy zachodni statek,
który od początku wojny
przepłynął cieśninę Ormuz.

51
00:03:58,600 --> 00:04:01,319
Należy do francuskiej
grupy żeglugowej.

52
00:04:01,360 --> 00:04:03,439
Iran to bardzo zły reżim.

53
00:04:03,480 --> 00:04:08,439
Ale nie wierzę, że naprawimy sytuację
samymi bombardowaniami
lub operacjami wojskowymi.

54
00:04:08,480 --> 00:04:10,959
Spójrzcie, co stało się w Iraku,
Afganistanie i Libii.

55
00:04:11,000 --> 00:04:12,399
Nigdy nie spełniliśmy oczekiwań.

56
00:04:12,440 --> 00:04:13,999
Nawet po 20 latach.

57
00:04:14,040 --> 00:04:20,079
Ale szef Pentagonu ma inna wizję
i operacji Epicka Furia,
i działań amerykańskiej armii.

58
00:04:20,120 --> 00:04:24,279
Kolejna ofiarą czystki
jest szef sztabu sił lądowych USA.

59
00:04:24,320 --> 00:04:31,599
W ostatnim roku Pete Hegseth
wymusił odejście ze stanowisk
kilkunastu generałów i admirałów.

60
00:04:35,720 --> 00:04:38,399
Najpierw w Azji, teraz w Europie.

61
00:04:38,600 --> 00:04:41,719
Nadchodzi poważny kryzys paliwowy.

62
00:04:41,920 --> 00:04:45,359
Najbardziej palący problem:
paliwo lotnicze.

63
00:04:45,520 --> 00:04:47,599
Pierwsze loty już są odwoływane.

64
00:04:47,640 --> 00:04:49,479
Wczoraj ceny nafty osiągnęły
rekordowy poziom.

65
00:04:49,520 --> 00:04:51,079
Branża ostrzega przed efektem domina.

66
00:04:51,120 --> 00:04:53,399
Kłopoty dotyczą nie tylko
pasażerów linii lotniczych.

67
00:04:53,440 --> 00:04:56,319
Choć minister energii przekonuje,
że paliwa na stacjach nie zabraknie,

68
00:04:56,360 --> 00:04:58,879
to nie wyklucza ograniczenia
tankowania m.in.
w przygranicznych gminach.

69
00:04:58,920 --> 00:05:00,999
Bo tam kwitnie paliwowa turystyka.

70
00:05:01,040 --> 00:05:04,679
Niższe ceny paliw w Polsce
przyciągają kierowców z Niemiec.

71
00:05:04,720 --> 00:05:06,919
To stacja w Zgorzelcu przy granicy.

72
00:05:06,960 --> 00:05:09,359
W Goerlitz paliwo jest po 2,20 euro.

73
00:05:09,400 --> 00:05:11,599
Prawie euro więcej niż tu.

74
00:05:11,640 --> 00:05:16,359
Niemcy nie dały rady wprowadzić
takich obniżek jak Polska,
wyprzedzacie nas.

75
00:05:16,400 --> 00:05:18,879
U nas tylko się o tym dużo mówi.

76
00:05:18,920 --> 00:05:21,279
Jestem tu, bo jest dużo taniej.

77
00:05:21,320 --> 00:05:26,279
Jestem w odwiedzinach u siostry
w Goerlitz, więc stwierdziłem,
że przy okazji zatankuje.

78
00:05:26,320 --> 00:05:29,759
Kolejki niemieckich aut
także w Świnoujściu.

79
00:05:29,800 --> 00:05:32,879
Ale minister energii na razie
nie widzi powodu do niepokoju.

80
00:05:32,920 --> 00:05:34,959
To jest wzrost dosłownie
o kilka %.

81
00:05:35,000 --> 00:05:38,839
Ruch na przygranicznych stacjach
jest i będzie analizowany
w kolejnych dniach.

82
00:05:38,880 --> 00:05:40,279
Kierowcy myślą sobie:
wykupią nam paliwo, zabraknie paliwa.

83
00:05:40,320 --> 00:05:41,559
Zabraknie tego paliwa?

84
00:05:41,600 --> 00:05:46,079
Nie zabraknie, ale jeśli
będzie faktycznie turystyka paliwowa
się nasilała,

85
00:05:46,120 --> 00:05:48,719
to będziemy podejmować decyzje
dotyczące ograniczenia
jej terytorialnie,

86
00:05:48,760 --> 00:05:50,439
w tym dla obcokrajowców.

87
00:05:50,480 --> 00:05:52,159
A na ile mamy zasobów
i rezerw paliwa?

88
00:05:52,200 --> 00:05:53,639
Na ponad 3 miesiące.

89
00:05:53,680 --> 00:05:55,439
To jest wymóg prawny.

90
00:05:55,480 --> 00:05:59,039
No i dzisiaj nie przewidujemy,
żeby te zapasy uruchamiać.

91
00:05:59,080 --> 00:06:01,959
Jeśli nasiliłaby się
turystyka paliwowa,

92
00:06:02,000 --> 00:06:06,439
to resort energii nie wyklucza
ograniczenia tankowania do kanistrów,
na konkretnych stacjach,

93
00:06:06,480 --> 00:06:08,919
lub w przygranicznych gminach.

94
00:06:08,960 --> 00:06:12,679
Po obniżce VAT-u i akcyzy
oraz wprowadzeniu ceny maksymalnej

95
00:06:12,720 --> 00:06:15,319
Polska ma jedne z najtańszych paliw
w Europie.

96
00:06:15,360 --> 00:06:17,399
To ceny benzyny ze środy.

97
00:06:17,440 --> 00:06:19,879
Polska na drugim miejscu za Turcją,
która nie jest w Unii.

98
00:06:19,920 --> 00:06:22,039
Drożej jest w Czechach i Niemczech.

99
00:06:22,080 --> 00:06:25,319
Najdrożej w Holandii
- prawie 11 złotych za litr.

100
00:06:25,360 --> 00:06:27,799
W przypadku diesla jesteśmy
w pierwszej piątce.

101
00:06:27,840 --> 00:06:29,159
Taniej jest na Słowacji.

102
00:06:29,200 --> 00:06:30,399
Drożej w Czechach i Niemczech.

103
00:06:30,440 --> 00:06:31,679
Najdrożej w Holandii.

104
00:06:31,720 --> 00:06:33,519
W Niemczech nie ma żadnych regulacji
cen paliw.

105
00:06:33,560 --> 00:06:36,919
Limity tankowania oraz wyższe ceny
dla obcokrajowców
wprowadziła Słowacja.

106
00:06:36,960 --> 00:06:41,039
Czesi od przyszłego tygodnia
podobnie jak Polska
wprowadzają maksymalną cenę,

107
00:06:41,080 --> 00:06:43,679
marżę oraz niższą akcyzę na paliwo.

108
00:06:43,720 --> 00:06:48,239
Wszystko przez największy
kryzys paliwowy od 50 lat

109
00:06:48,280 --> 00:06:50,879
spowodowany wojną
na Bliskim Wschodzie.

110
00:06:50,920 --> 00:06:54,919
W tym momencie brakuje nam
10 milionów baryłek ropy dziennie.

111
00:06:54,960 --> 00:06:59,959
To jest poziom, o który ograniczyliśmy
nasza konsumpcje w roku covidowym
w 2020.

112
00:07:00,000 --> 00:07:04,079
"Europa musi przygotować się
na długotrwały szok energetyczny"

113
00:07:04,120 --> 00:07:06,959
- mówi unijny komisarz
do spraw energii

114
00:07:07,000 --> 00:07:12,359
i nie wyklucza racjonowania paliwa
i uwolnienia większej ilości
ropy z rezerw.

115
00:07:12,400 --> 00:07:16,879
Od początku konfliktu
na Bliskim Wschodzie ceny gazu w Unii
wzrosły o 70%,

116
00:07:16,920 --> 00:07:18,159
a ropy o 60%.

117
00:07:18,200 --> 00:07:21,039
30 dni konfliktu zwiększyło
unijne wydatki

118
00:07:21,080 --> 00:07:24,799
na import paliw kopalnych
już o 14 miliardów euro.

119
00:07:24,840 --> 00:07:28,679
Polska importuje ropę głównie
z Arabii Saudyjskiej, Norwegii.

120
00:07:28,720 --> 00:07:32,119
Dodatkowo też z USA,
Wielkiej Brytanii i Nigerii.

121
00:07:32,160 --> 00:07:34,879
Polska jest w tym zakresie
bezpieczna energetycznie.

122
00:07:34,920 --> 00:07:38,079
Ma odpowiednio zdywersyfikowane
dostawy i różne kierunki.

123
00:07:38,120 --> 00:07:40,919
Mamy za chwilę znowu pełną moc
rafinerii w Gdańsku,

124
00:07:40,960 --> 00:07:45,919
rafinerię w Płocku,
mamy dostawy gotowego diesla
z kierunku zachodniego.

125
00:07:45,960 --> 00:07:48,919
Minister energii ogłosił maksymalne
ceny paliwa na Wielkanoc.

126
00:07:48,960 --> 00:07:51,439
Będą obowiązywać od jutra
do wtorku włącznie.

127
00:07:51,480 --> 00:07:54,319
Zostanie więcej w portfelu,
bo tankowałem ostatnio dwa auta,

128
00:07:54,360 --> 00:07:55,839
tak że widać o wiele niższą cenę.

129
00:07:55,880 --> 00:07:58,679
Przez tą maksymalna cenę
jest po równo praktycznie.

130
00:07:58,720 --> 00:08:04,439
Przeciętny Kowalski odczuł to,
natomiast dla nas przedsiębiorców
niestety to jest drożej,

131
00:08:04,480 --> 00:08:07,679
bo nas interesuje cena netto.

132
00:08:07,840 --> 00:08:13,159
Traktuję to jako przejściowy czas,
który zaraz minie, miejmy nadzieję.

133
00:08:13,200 --> 00:08:15,159
Na stacjach duży ruch.

134
00:08:15,200 --> 00:08:17,799
Polacy ruszają na święta.

135
00:08:19,840 --> 00:08:23,719
Oglądają państwo "19.30",
w programie jeszcze:

136
00:08:23,760 --> 00:08:28,399
Orban, który chce zniesienia sankcji
na rosyjską ropę.

137
00:08:28,600 --> 00:08:30,319
Kopał i bił pięścią w głowę.

138
00:08:30,360 --> 00:08:32,919
Brutalny atak na kobietę w Warszawie.

139
00:08:32,960 --> 00:08:37,719
Policjant natychmiast zareagował,
po kilku sekundach sprawca
został obezwładniony.

140
00:08:37,760 --> 00:08:38,879
Zachowałem zimną krew.

141
00:08:38,920 --> 00:08:41,319
Każdego dnia wypełniamy
rotę ślubowania

142
00:08:41,360 --> 00:08:44,479
- strzec bezpieczeństwa obywateli
nawet z narażeniem życia.

143
00:08:44,520 --> 00:08:46,799
Misja Artemis II
coraz bliżej księżyca.

144
00:08:46,840 --> 00:08:49,399
Zobaczyliśmy cały glob
od bieguna do bieguna.

145
00:08:49,440 --> 00:08:53,599
To próba generalna przed lądowaniem
człowieka na Księżycu.

146
00:08:55,520 --> 00:08:58,639
Rośnie napięcie między Warszawą
a Budapesztem.

147
00:08:58,680 --> 00:09:02,879
Premier Donald Tusk
bieżące problemy Europy i świata,

148
00:09:02,920 --> 00:09:07,639
w tym groźbę rozpadu NATO,
nazwał "wymarzonym planem Putina".

149
00:09:07,680 --> 00:09:12,759
Węgierski szef rządu w odpowiedzi
stwierdził, że w związku
z kryzysem energetycznym

150
00:09:12,800 --> 00:09:19,039
Unia Europejska musi
natychmiast znieść sankcje
nałożone na rosyjską energię.

151
00:09:19,080 --> 00:09:21,639
W centrum sporu jest
rurociąg Przyjaźń,

152
00:09:21,680 --> 00:09:26,079
biegnący z Rosji przez terytorium
Ukrainy do Słowacji i Węgier.

153
00:09:26,120 --> 00:09:30,719
Tym rurociągiem niedaleko Budapesztu
od dwóch miesięcy nie płynie
rosyjska ropa.

154
00:09:30,760 --> 00:09:35,239
Wszystko przez uszkodzony odcinek
w walczącej Ukrainie.

155
00:09:35,280 --> 00:09:38,919
Viktor Orban uważa, że to wina Kijowa,

156
00:09:38,960 --> 00:09:42,479
dlatego w szczycie kampanii
zaostrzył antyukraińską narrację.

157
00:09:42,920 --> 00:09:48,119
Wypowiedzi premiera Węgier
krytykują europejscy przywódcy,
w tym polski premier.

158
00:09:55,160 --> 00:09:59,159
Na odpowiedz Orbana
Donald Tusk nie musiał długo czekać.

159
00:09:59,520 --> 00:10:01,999
Europa jest w poważnym
niebezpieczeństwie.

160
00:10:02,040 --> 00:10:03,999
Jedynym wyjściem jest zniesienie
sankcji nałożonych
na rosyjską energię.

161
00:10:04,040 --> 00:10:05,319
Natychmiast.

162
00:10:05,360 --> 00:10:09,119
Zamiast podżegać do wojny,
kochaj i ratuj swój kraj, Donaldzie.

163
00:10:09,160 --> 00:10:12,559
Donald Tusk nazywa rzeczy po imieniu.

164
00:10:12,600 --> 00:10:16,559
Tu kluczenie Orbana właściwie
nic nie przynosi, bo jego działania
są jednoznaczne.

165
00:10:16,600 --> 00:10:24,239
Jednoznaczne, bo zniesienie sankcji
nałożonych na Rosję, czego chce Orban,

166
00:10:24,280 --> 00:10:31,239
może mieć niebezpieczne skutki
nie tylko dla Polski,
ale i całej Europy.

167
00:10:31,280 --> 00:10:34,319
Viktor Orban to jest główny
rusyfikator w UE.

168
00:10:34,360 --> 00:10:38,959
Bo apel o dalszy handel
rosyjskimi surowcami to jest po prostu
zamach na nasze bezpieczeństwo.

169
00:10:39,000 --> 00:10:42,039
Bo rosyjski gaz i ropa sponsorują
wojenną machinę Putina.

170
00:10:42,080 --> 00:10:44,599
To, że jesteśmy w UE,
dało nam olbrzymi wzrost,

171
00:10:44,640 --> 00:10:48,119
bezpieczeństwo i możliwość
dywersyfikacji źródeł energii.

172
00:10:48,160 --> 00:10:49,199
Od gazu po ropę.

173
00:10:49,240 --> 00:10:50,879
To jest fundament.

174
00:10:50,920 --> 00:10:55,239
To, co proponuje Orban,
to jest powtórne uzależnienie się
od Rosji.

175
00:10:55,280 --> 00:11:00,359
Ale tego chce Orban i pytanie,
czy chce tego także polska opozycja
na czele z prezydentem.

176
00:11:00,400 --> 00:11:04,639
Który słysząc skrajnie putinowskie
wypowiedzi Orbana,

177
00:11:04,680 --> 00:11:08,119
odwiedził go w Budapeszcie
na kilka tygodni przed wyborami.

178
00:11:08,160 --> 00:11:10,879
Duży polityczny błąd prezydenta.

179
00:11:10,920 --> 00:11:13,399
Szef polskiej dyplomacji przypomina,

180
00:11:13,440 --> 00:11:16,239
że Rosjanie mieli zaaranżować
zamach na Viktora Orbana,

181
00:11:16,280 --> 00:11:18,839
tak by zwiększyć
jego szanse na wygraną.

182
00:11:18,880 --> 00:11:22,719
Nasi politycy, zamiast przestrzegać
Węgrów przed tą akcją GRU

183
00:11:22,760 --> 00:11:27,079
na rzecz zatrzymania Orbana
przy władzy, jeżdżą i wspierają
Orbana.

184
00:11:27,120 --> 00:11:30,159
Czy widział pan
coś bardziej absurdalnego?

185
00:11:30,200 --> 00:11:31,959
Viktor Orban z Putinem spotkał się
14 razy,

186
00:11:32,000 --> 00:11:36,759
z czego trzy po pełnoskalowej
agresji Rosji na Ukrainę.

187
00:11:36,800 --> 00:11:39,319
PIS nie widzi w tym nic złego.

188
00:11:39,360 --> 00:11:43,199
A o kontaktach Orban-Putin
politycy mówią tak:

189
00:11:43,240 --> 00:11:48,319
Ja nie wiem, czy one są bliskie,
one są chyba oparte na pewnych
relacjach gospodarczych

190
00:11:48,360 --> 00:11:52,039
i chyba mówienie o tym,
że to jest coś niesamowitego,

191
00:11:52,080 --> 00:11:54,799
jest bardzo daleko idącym nadużyciem.

192
00:11:54,840 --> 00:11:56,839
Każdy zdroworozsądkowy człowiek wie,
gdzie jest zło.

193
00:11:56,880 --> 00:11:58,319
Zło jest na wschodzie
i to jest Putin,

194
00:11:58,360 --> 00:11:59,959
a dobro jest na zachodzie
i to jest Unia Europejska.

195
00:12:00,000 --> 00:12:01,799
Ale poparcie dla Orbana
płynie nie tylko z ław PiS-u.

196
00:12:01,840 --> 00:12:03,799
Ma moje pełne i całkowite poparcie.

197
00:12:03,840 --> 00:12:06,839
Donald Trump do Budapesztu
wysyła wiceprezydenta.

198
00:12:06,880 --> 00:12:10,679
J.D. Vance we wtorek ma wygłosić
na Węgrzech specjalne przemówienie.

199
00:12:10,720 --> 00:12:12,359
Prawicowcy trzymają się razem,
lewicowcy tak samo,

200
00:12:12,400 --> 00:12:14,159
no to jest coś
absolutnie oczywistego.

201
00:12:14,200 --> 00:12:17,599
Prawica różni się od lewicy tylko tym,
że ona chce dobrze
dla swoich ojczyzn.

202
00:12:17,640 --> 00:12:20,759
Światowa prawica zmierza do dyktatury.

203
00:12:20,800 --> 00:12:24,719
I ma się dobrze funkcjonuje w takich
reżimach jak na Białorusi,

204
00:12:24,760 --> 00:12:26,999
na Węgrzech,
jak w putinowskiej Rosji.

205
00:12:27,040 --> 00:12:31,199
Węgierska prawica na razie słabnie
i to nie tylko
w wewnętrznych sondażach.

206
00:12:31,240 --> 00:12:35,119
W badaniu dla Rzeczpospolitej
ponad 45% badanych twierdzi,

207
00:12:35,160 --> 00:12:39,159
że to wygrana opozycyjnej TISZY
byłaby korzystna dla Polski.

208
00:12:39,200 --> 00:12:43,959
Będę trzymał kciuki, żeby wygrali ci,
którzy dzisiaj są w opozycji,

209
00:12:44,000 --> 00:12:49,239
ta opozycja demokratyczna,
bo Węgry potrzebują UE,
a UE Węgier.

210
00:12:49,280 --> 00:12:53,079
Wybory na Węgrzech za tydzień
w niedzielę.

211
00:12:55,960 --> 00:13:00,599
To wyjątkowy dzień
w Kościele katolickim
- dziś Wielki Piątek.

212
00:13:00,640 --> 00:13:06,279
Wieczorna liturgia jest upamiętnieniem
męki i śmierci Jezusa Chrystusa.

213
00:13:06,320 --> 00:13:13,079
Z ołtarzy znikają kwiaty i świece,
a obrazy z wizerunkiem Chrystusa
są zasłonięte.

214
00:13:13,120 --> 00:13:16,239
Zgodnie z tradycją buduje się
Groby Pańskie.

215
00:13:16,280 --> 00:13:21,599
Wejścia do Grobu Chrystusa
w Jerozolimie pilnują
izraelscy żołnierze.

216
00:13:22,160 --> 00:13:26,759
Turystów w Ziemi Świętej
praktycznie nie ma.

217
00:13:26,800 --> 00:13:30,919
Jerozolima - to tu prawie
2000 lat temu ukrzyżowano Jezusa.

218
00:13:30,960 --> 00:13:34,519
Dziś nie było procesji
drogi krzyżowej.

219
00:13:34,560 --> 00:13:38,439
Wszyscy chrześcijaninie,
szczególnie tu na Bliskim Wschodzie,

220
00:13:38,480 --> 00:13:42,199
wszyscy cierpią i każdy chrześcijanin
powinien się modlić za nich.

221
00:13:42,240 --> 00:13:45,839
Issa, czyli po arabsku "Jezus"
jest jednym z nielicznych wiernych,

222
00:13:45,880 --> 00:13:48,999
którzy prywatnie rozważali stacje
na Via Dolorosa.

223
00:13:49,040 --> 00:13:52,319
Smutno patrzeć na pustą Jerozolimę.

224
00:13:52,360 --> 00:13:58,559
Oby ten Wielki Tydzień stał się cudem,
wojna się skończyła, a my wrócimy
do normalnego życia.

225
00:13:58,600 --> 00:14:01,719
Pokój w Jerozolimie oznacza
pokój na całym świecie.

226
00:14:01,760 --> 00:14:07,279
Władze Izraela zakazały
publicznej procesji, argumentując to
względami bezpieczeństwa.

227
00:14:07,320 --> 00:14:10,999
Liturgię w Bazylice Grobu
bez udziału wiernych

228
00:14:11,040 --> 00:14:16,679
poprowadził łaciński
patriarcha Jerozolimy
- kardynał Pizzaballa.

229
00:14:16,720 --> 00:14:19,679
A to już Polska i wzgórza
koło Wejherowa,

230
00:14:19,720 --> 00:14:24,399
na których odwzorowana jest
Jerozolima i droga krzyżowa.

231
00:14:24,640 --> 00:14:28,279
To jest głębsze przeżycie
całych świąt wielkanocnych.

232
00:14:28,320 --> 00:14:29,599
Straszne to.

233
00:14:29,640 --> 00:14:33,559
Taką śmierć poniósł przez ludzi
Pan Jezus.

234
00:14:33,760 --> 00:14:38,239
Kalwaria Zebrzydowska w Małopolsce
to miejsce, do którego w Wielki Piątek

235
00:14:38,280 --> 00:14:41,559
co roku przybywa
ponad sto tysięcy wiernych.

236
00:14:41,600 --> 00:14:43,519
To nie jest zwykła droga krzyżowa.

237
00:14:43,560 --> 00:14:45,919
Wszyscy ci, którzy w niej uczestniczą,
mówią,

238
00:14:45,960 --> 00:14:49,119
że nie widzieliśmy mękę pańską,
ale uczestniczyliśmy w niej.

239
00:14:49,160 --> 00:14:54,399
Chciałam tu być i ten tydzień
po prostu spędzić tak, jak trzeba.

240
00:14:55,000 --> 00:14:58,599
"Zatrzymajcie się!
Niech zamarznie wasza nienawiść!"

241
00:14:58,640 --> 00:15:01,919
- mówił do wiernych
metropolita krakowski.

242
00:15:01,960 --> 00:15:07,279
Bądźmy solidarni z człowiekiem wtedy,
kiedy grzeszy, kiedy upada.

243
00:15:07,560 --> 00:15:11,959
Nie zostawiajmy go samego,
nie mówmy "nie moja sprawa".

244
00:15:12,280 --> 00:15:17,959
Wielki Piątek to dla katolików
jeden z najważniejszych dni
w roku liturgicznym.

245
00:15:18,000 --> 00:15:22,079
Oznacza ścisły post i żałobę
po śmierci Jezusa Chrystusa.

246
00:15:22,120 --> 00:15:27,199
Puste tabernakulum, dzień,
kiedy nie ma eucharystii w żadnym
kościele na całym świecie.

247
00:15:27,240 --> 00:15:31,919
To też jeszcze bardziej nam podkreśla
właśnie to osamotnienie, opuszczenie.

248
00:15:31,960 --> 00:15:35,679
Wielki Piątek ma szczególny charakter
w Watykanie.

249
00:15:35,720 --> 00:15:40,239
Po raz pierwszy nabożeństwu
drogi krzyżowej przewodniczyć będzie
Leon XIV.

250
00:15:40,280 --> 00:15:43,159
Papież sam poniesie krzyż
przez wszystkie stacje.

251
00:15:43,200 --> 00:15:46,599
Tłumy w okolicach Watykanu rosną
z minuty na minutę.

252
00:15:46,640 --> 00:15:49,479
Dziesiątki tysięcy wiernych
z całego świata chcą obchodzić

253
00:15:49,520 --> 00:15:53,679
te najważniejsze w roku liturgicznym
święta wraz z papieżem Leonem,

254
00:15:53,720 --> 00:15:56,079
wsłuchać się w jego słowa
i wspólnie podążać drogą Jezusa.

255
00:15:56,120 --> 00:16:00,719
Transmisję z Koloseum będzie można
obejrzeć już o 21:00 w Jedynce.

256
00:16:03,760 --> 00:16:06,159
W Warszawie spłonął papieski krzyż.

257
00:16:06,200 --> 00:16:08,919
To właśnie przed nim
święty Jan Paweł II

258
00:16:08,960 --> 00:16:13,959
wygłosił słynną homilię w czasie
swojej pierwszej pielgrzymki
do Polski.

259
00:16:14,000 --> 00:16:18,719
Padły wtedy słowa:
"Niech zstąpi Duch Twój!
I odnowi oblicze ziemi. Tej Ziemi!"

260
00:16:18,760 --> 00:16:24,719
Krzyż stanął przed parafią
pod wezwaniem świętego
Maksymiliana Kolbego w 1999 roku.

261
00:16:24,760 --> 00:16:29,999
Najprawdopodobniej
doszło do samozapłonu,
pod krzyżem były znicze.

262
00:16:30,040 --> 00:16:34,479
Pierwsze zgłoszenie otrzymaliśmy
o godzinie 15:25.

263
00:16:34,520 --> 00:16:39,839
Napłynęło około 20-30 zgłoszeń
w jednym momencie na temat tego
pożaru.

264
00:16:39,880 --> 00:16:46,559
Po przybyciu pierwszych zastępów
na miejsce stwierdzono pożar krzyża,

265
00:16:46,600 --> 00:16:49,639
konstrukcja stalowo-drewniana,
krzyż pokryty blachą,

266
00:16:49,680 --> 00:16:53,599
25 metrów wysokości
i całkowicie pokryty ogniem.

267
00:16:53,640 --> 00:16:58,199
Ze względu na utraconą stateczność
ten krzyż będzie rozbierany.

268
00:17:01,600 --> 00:17:06,799
W okolicach Placu Konstytucji
w centrum Warszawy
37-letni pijany mężczyzna

269
00:17:06,840 --> 00:17:10,279
bez powodu zaatakował kobietę
spacerującą z psem.

270
00:17:10,320 --> 00:17:13,239
Bił ją pięściami po głowie i kopał.

271
00:17:13,280 --> 00:17:16,919
Bezbronna ofiara szukała schronienia
w jednej z bram.

272
00:17:16,960 --> 00:17:19,719
Agresor nie przestawał.

273
00:17:23,160 --> 00:17:24,359
Pobił również psa.

274
00:17:24,600 --> 00:17:26,239
Zareagował policjant
w drodze do pracy.

275
00:17:26,280 --> 00:17:29,879
Funkcjonariusz z wieloletnim
doświadczeniem podbiegł do napastnika
i go obezwładnił.

276
00:17:29,920 --> 00:17:31,199
To moment ataku.

277
00:17:31,240 --> 00:17:35,399
Kamera monitoringu zarejestrowała,
jak 37-letni mężczyzna
podchodzi do młodej kobiety

278
00:17:35,440 --> 00:17:38,719
i uderza ją pięściami po głowie,
a później kopie.

279
00:17:38,760 --> 00:17:44,239
I to mogło się skończyć tragedią,
gdyby nie idący do pracy policjant.

280
00:17:44,280 --> 00:17:48,959
Zauważyłem w odległości
kilkunastu metrów, jak mężczyzna
zadał brutalny atak kobiecie,

281
00:17:49,000 --> 00:17:51,439
zadając jej uderzenia rękami,
nogami po ciele,

282
00:17:51,480 --> 00:17:55,519
następnie oddalił się i zaatakował
kolejnego mężczyznę.

283
00:17:55,560 --> 00:17:58,639
Policjant natychmiast
obezwładnił agresora.

284
00:17:58,680 --> 00:18:04,039
To doświadczony funkcjonariusz,
pracujący wcześniej
przy wielu głośnych sprawach,

285
00:18:04,080 --> 00:18:08,839
odznaczony 8 lat temu
przez prezydenta
za uratowanie życia mężczyźnie.

286
00:18:08,880 --> 00:18:12,039
Tym razem też zachował się bohatersko.

287
00:18:12,080 --> 00:18:13,759
Z doświadczenia mojego,
iluś lat pracy,

288
00:18:13,800 --> 00:18:16,559
tych interwencji na ulicy,
wiedziałem po prostu, co robić.

289
00:18:17,040 --> 00:18:19,839
Agresor, jak się później okazało,
miał ponad 2 promile alkoholu.

290
00:18:19,880 --> 00:18:23,799
Nie wiedział, że ma do czynienia
z policjantem,

291
00:18:23,840 --> 00:18:25,879
bo ten nie był w mundurze
ani nie miał przy sobie broni.

292
00:18:25,920 --> 00:18:28,719
Kazałem mu się uspokoić,
ale zachowanie jego twarzy,

293
00:18:28,760 --> 00:18:31,919
wyraz był agresywny,
do tego rzucił się w moim kierunku,

294
00:18:31,960 --> 00:18:34,159
użył słów, że mnie zabije,
wykonał ruch,

295
00:18:34,200 --> 00:18:37,479
ale szybko go obezwładniłem,
powaliłem na ziemię.

296
00:18:37,520 --> 00:18:40,679
Zaatakowanej kobiecie na szczęście
nic się nie stało.

297
00:18:40,720 --> 00:18:44,119
Nie zna sprawcy i nigdy wcześniej
go nie widziała.

298
00:18:44,160 --> 00:18:45,879
Jej reakcja była prawidłowa.

299
00:18:45,920 --> 00:18:48,999
Bo, jak słyszymy,
od instruktora samoobrony
z warszawskiej straży miejskiej,

300
00:18:49,040 --> 00:18:52,959
w przypadku ataku najważniejsze
to dbać o swoje bezpieczeństwo.

301
00:18:53,000 --> 00:18:57,759
Przede wszystkim musimy chronić głowę,
więc nasze ręce muszą być uniesione.

302
00:18:57,800 --> 00:19:02,119
Zasłaniamy się tymi rękoma,
chronimy najważniejsze części ciała,
tętnice szyjne, głowę.

303
00:19:02,160 --> 00:19:05,839
Policjanci apelują:
jeśli jesteśmy świadkami
takiego zdarzenia,

304
00:19:05,880 --> 00:19:07,679
nie przechodźmy obojętnie.

305
00:19:07,720 --> 00:19:10,879
Naturalna reakcja to by było,
żeby zareagować, pomóc,

306
00:19:10,920 --> 00:19:14,399
jeżeli to byłby mężczyzna,
to też zależy od napastnika,

307
00:19:14,440 --> 00:19:16,679
ale na pewno jakaś reakcja by była.

308
00:19:16,720 --> 00:19:20,679
Na pewno jakiś szum bym zrobiła
- nie przeszłabym, tak mi się wydaje,

309
00:19:20,720 --> 00:19:25,039
ale tak, żeby wejść bezpośrednio
w konflikt, to bym się bała.

310
00:19:25,320 --> 00:19:29,479
Agresor usłyszał już zarzuty.

311
00:19:29,520 --> 00:19:34,039
Ataku, grożenia funkcjonariuszowi
i posiadania narkotyków.

312
00:19:34,080 --> 00:19:37,159
W więzieniu może spędzić 3 lata.

313
00:19:37,200 --> 00:19:42,119
Nie boli, a mimo to stopniowo uszkadza
jeden z najważniejszych narządów.

314
00:19:42,160 --> 00:19:46,639
Zwłóknienie wątroby może rozwijać się
niemal niezauważalnie.

315
00:19:46,840 --> 00:19:50,319
Z tego powodu swoją karierę
zakończył siatkarz, Marcin Janusz.

316
00:19:50,360 --> 00:19:53,439
Wicemistrz olimpijski przyznał,
że jego problemy to efekt

317
00:19:53,480 --> 00:19:57,039
częstego przyjmowania
środków przeciwbólowych.

318
00:19:57,080 --> 00:20:02,439
Lekarze przypominają: nawet jeśli lek
jest dostępny bez recepty,
to wciąż ma swoją toksyczność.

319
00:20:02,480 --> 00:20:06,839
Niektóre preparaty mogą być
śmiertelnie niebezpieczne.

320
00:20:06,880 --> 00:20:10,879
Rezygnacja z gry
w reprezentacji Polski

321
00:20:10,920 --> 00:20:17,319
to jedna z najtrudniejszych decyzji
dla 31-letniego siatkarza,
filaru naszej drużyny.

322
00:20:17,360 --> 00:20:21,719
U Marcina Janusza wykryto
zwłóknienie wątroby drugiego stopnia.

323
00:20:21,760 --> 00:20:26,039
Większość kibiców wie
o moich problemach z plecami,
z którymi się zmagałem.

324
00:20:26,080 --> 00:20:29,559
Przez lata przyjmowałem
leki przeciwbólowe
czy przeciwzapalne,

325
00:20:29,600 --> 00:20:33,119
gdy pojawiały się problemy zdrowotne,
a mimo to trzeba było grać.

326
00:20:33,160 --> 00:20:36,879
Zawodnik walczył z bólem
podczas swoich najważniejszych meczów,

327
00:20:36,920 --> 00:20:39,919
m.in. na igrzyskach olimpijskich
w Paryżu,

328
00:20:39,960 --> 00:20:42,999
gdzie biało-czerwoni zdobyli srebro.

329
00:20:43,040 --> 00:20:45,919
Nie żałuję, bo gdybym jeszcze raz
musiał podjąć taką decyzję,
zrobiłbym to samo.

330
00:20:45,960 --> 00:20:49,359
Kilka miesięcy później
poniosłem konsekwencje.

331
00:20:49,400 --> 00:20:51,799
Zaleczamy, pudrujemy,
żeby mogli występować.

332
00:20:51,840 --> 00:20:54,959
Ból to jeden z największych
przeciwników sportowca.

333
00:20:55,000 --> 00:20:59,119
Zadaniem lekarza jest znalezienie
najmniej obciążających metod leczenia,

334
00:20:59,160 --> 00:21:02,159
które pozwolą startować w zawodach.

335
00:21:02,200 --> 00:21:06,519
Sport wyczynowy jest balansowaniem
na granicy zdrowia i kontuzji,

336
00:21:06,560 --> 00:21:09,919
czy problemów zdrowotnych, bo sport
to jest doprowadzenie
swojego organizmu do granic.

337
00:21:09,960 --> 00:21:12,239
I przekraczanie tych granic.

338
00:21:12,280 --> 00:21:16,519
Nadużywanie leków przeciwbólowych
to problem nie tylko w sporcie.

339
00:21:16,560 --> 00:21:21,159
Co piaty Polak deklaruje
ich codzienne przyjmowanie,
niezgodnie ze wskazaniami.

340
00:21:21,200 --> 00:21:25,879
Środki przeciwbólowe można brać
od 3 do maksimum 5 dni

341
00:21:25,920 --> 00:21:31,439
i jeżeli ból nie ustępuje,
to musi być konsultacja
już profesjonalna.

342
00:21:31,480 --> 00:21:36,159
Wśród powikłań są m.in.
uszkodzenia nerek,

343
00:21:36,360 --> 00:21:39,439
a w konsekwencji skoki ciśnienia
czy uzależnienie
od leków przeciwbólowych,

344
00:21:39,480 --> 00:21:42,879
a także choroby wątroby.

345
00:21:42,920 --> 00:21:45,999
Najczęściej z uszkodzeniem wątroby
wiążemy stosowanie niesteroidowych
leków przeciwzapalnych i paracetamolu,

346
00:21:46,040 --> 00:21:50,599
takim sztandarowym przykładem
jest właśnie uszkodzenie wątroby
po przedawkowaniu paracetamolu.

347
00:21:50,640 --> 00:21:55,479
Przy bólach kręgosłupa
w ponad 90% przypadków
alternatywą jest fizjoterapia,

348
00:21:55,520 --> 00:21:57,919
leki tylko maskują przyczynę bólu.

349
00:21:57,960 --> 00:22:02,719
One przede wszystkim mają nam dać
taką bramkę terapeutyczną,

350
00:22:02,760 --> 00:22:07,559
czyli czas, gdzie pacjent
będzie miał uśmierzony ten ból,

351
00:22:07,600 --> 00:22:12,559
dzięki czemu będziemy mogli
osiągnąć te efekty,
które ciało ludzkie potrzebuje.

352
00:22:12,600 --> 00:22:18,439
Uraz i operacja kręgosłupa
nie muszą przekreślać przygody
ze sportem.

353
00:22:18,480 --> 00:22:22,119
U Anny pozwoliła na to
systematyczna fizjoterapia.

354
00:22:22,160 --> 00:22:25,599
Zaczęłam surfować, przy okazji
jeżdżę też na nartach,

355
00:22:25,640 --> 00:22:28,999
uprawiam inne sporty,
jeżdżę też na rowerze.

356
00:22:29,040 --> 00:22:33,439
Decyzja Marcina Janusza dotyczy
występów w reprezentacji Polski.

357
00:22:33,480 --> 00:22:40,519
Teraz będzie potrzebował czasu
na leczenie, żeby kontynuować
swoją karierę w klubie.

358
00:22:41,680 --> 00:22:48,839
Jest pierwsza kara za drift,
czyli celową utratę przyczepności
nawet jednego z kół pojazdu.

359
00:22:48,880 --> 00:22:53,239
Zaledwie dzień po wejściu w życie
nowych przepisów 19-latka z Legnicy

360
00:22:53,280 --> 00:22:55,519
straciła prawo jazdy
na trzy miesiące.

361
00:22:55,560 --> 00:22:57,879
Kierująca dostała też mandat.

362
00:22:57,920 --> 00:23:03,039
Niebezpieczne manewry wykonywała
na ulicach Legnicy,
w tym także na skrzyżowaniu.

363
00:23:03,080 --> 00:23:06,159
Wcześniej takie popisywanie się
na drodze kończyło się

364
00:23:06,200 --> 00:23:09,639
jedynie mandatem i punktami karnymi.

365
00:23:09,680 --> 00:23:14,399
Ten nocny rajd z driftem
nagrał się, jak widać,
na kamerach miejskiego monitoringu.

366
00:23:14,440 --> 00:23:17,639
Policjanci zostali kilka minut
po północy powiadomieni

367
00:23:17,680 --> 00:23:21,319
przez operatora kamer monitoringu
straży miejskiej w Legnicy o tym,

368
00:23:21,360 --> 00:23:24,959
że po kilku skrzyżowaniach
na terenie Legnicy oraz rondach

369
00:23:25,000 --> 00:23:27,999
kierująca pojazdem marki Mercedes
driftuje.

370
00:23:28,040 --> 00:23:30,479
Policjanci zatrzymali auto
do kontroli.

371
00:23:30,520 --> 00:23:33,839
Oprócz kierującej 19-latki samochodem
jechało kilku jej kolegów.

372
00:23:33,880 --> 00:23:36,639
Prawo jazdy miała od roku,
więc dosyć niedawno

373
00:23:36,680 --> 00:23:40,599
i próbowała najprawdopodobniej
popisać się przed kolegami.

374
00:23:40,640 --> 00:23:44,239
Popis kosztował ją 1500 złotych,
10 punktów karnych

375
00:23:44,280 --> 00:23:48,439
i przymusowy trzymiesięczny
odpoczynek od kierownicy.

376
00:23:48,480 --> 00:23:53,239
19-latka jako pierwsza została ukarana
na podstawie nowych,
zaostrzonych przepisów,

377
00:23:53,280 --> 00:23:55,879
zaledwie dobę od ich wejścia w życie.

378
00:23:55,920 --> 00:24:01,599
Jest bardzo dużo młodych ludzi,
którzy nie zdają sobie sprawy,
że stwarzają niebezpieczeństwo.

379
00:24:01,640 --> 00:24:04,039
Może trochę przystopuje to ich zapędy.

380
00:24:04,080 --> 00:24:07,719
Grupa kierowców 18-24 lata
to jest grupa największego ryzyka,

381
00:24:07,760 --> 00:24:10,439
jeśli chodzi o statystyki
wypadków drogowych.

382
00:24:10,480 --> 00:24:14,479
A o wypadek nietrudno, kiedy celowo
wprowadza się samochód w poślizg.

383
00:24:14,520 --> 00:24:18,559
Taka jazda motocyklem na jednym kole
to też igranie z własnym losem

384
00:24:18,600 --> 00:24:21,919
i dekoncentracja innych kierowców.

385
00:24:21,960 --> 00:24:24,959
Gapimy się na niego zbyt długo
albo też boimy się,

386
00:24:25,000 --> 00:24:28,719
że jemu coś nie wyjdzie
i zmieniamy pas,
czasami nieostrożnie.

387
00:24:28,760 --> 00:24:33,679
Jedynym miejscem, gdzie taka jazda
jest dozwolona, jest specjalny tor.

388
00:24:33,720 --> 00:24:35,919
Wiemy, jak się zachować,
a nie trafimy przypadkowej osoby,

389
00:24:35,960 --> 00:24:39,439
która zobaczy, że jedzie auto
w poślizgu i zwyczajnie się wystraszy
i może to spowodować kolizję.

390
00:24:39,480 --> 00:24:40,399
Na torze tego nie ma.

391
00:24:40,440 --> 00:24:42,399
Na drodze publicznej jest karane.

392
00:24:42,440 --> 00:24:44,559
Przypomnijmy: mandatem
od 1500 złotych w górę,

393
00:24:44,600 --> 00:24:48,159
co najmniej 10 punktami
i utratą prawa jazdy na 3 miesiące.

394
00:24:48,200 --> 00:24:52,159
Przypadek 19-latki jest przestrogą
dla reszty uczestników ruchu,

395
00:24:52,200 --> 00:24:55,839
którzy w dosyć brawurowy sposób
prowadzą swój pojazd,

396
00:24:55,880 --> 00:24:58,399
w sposób niezapewniający
panowanie nad nim.

397
00:24:58,440 --> 00:25:00,919
Przestrogą jest też przypadek
z Przemyśla.

398
00:25:00,960 --> 00:25:06,639
Tam funkcjonariusze zatrzymali
kierowcę, który po terenie zabudowanym
jechał ponad 110 km/h.

399
00:25:06,680 --> 00:25:09,519
Okazało się, że kierującym
pojazdem służbowym

400
00:25:09,560 --> 00:25:11,999
był komendant komendy miejskiej
policji w Przemyślu.

401
00:25:12,040 --> 00:25:14,359
Dura lex, sed lex
- nawet dla przełożonego policjantów.

402
00:25:14,400 --> 00:25:16,039
Ci wręczyli mu mandat - 2000 zł.

403
00:25:16,080 --> 00:25:17,639
I 14 punktów karnych.

404
00:25:17,680 --> 00:25:21,399
Zabrali też komendantowi prawo jazdy
na 3 miesiące.

405
00:25:24,000 --> 00:25:26,999
Misja Artemis II
coraz bliżej Księżyca.

406
00:25:27,040 --> 00:25:32,239
Statek Orion z czteroosobową załogą
na pokładzie wszedł na trajektorię
w kierunku srebrnego globu.

407
00:25:32,280 --> 00:25:35,239
Na Ziemię zawróci, korzystając
z jego grawitacji.

408
00:25:35,280 --> 00:25:36,999
Innej drogi nie ma.

409
00:25:37,040 --> 00:25:41,239
Niektóre fragmenty powierzchni
Księżyca ludzie zobaczą na własne oczy
po raz pierwszy.

410
00:25:41,280 --> 00:25:46,999
To historyczne wydarzenie,
które pozwoli przygotować się
na kolejne misje kosmiczne.

411
00:25:47,040 --> 00:25:49,759
Bo w kolejce jest Mars.

412
00:25:52,240 --> 00:25:55,919
Załoga statku Orion
nie ma już odwrotu.

413
00:25:56,080 --> 00:25:59,079
Pokazuje nam to samo,
czujemy się świetnie.

414
00:25:59,120 --> 00:26:01,239
Około 1:50 polskiego czasu,

415
00:26:01,280 --> 00:26:06,159
misja Artemis wyszła
z orbity okołoziemskiej i zmierza
w kierunku Księżyca.

416
00:26:06,200 --> 00:26:10,159
Od teraz prawa mechaniki orbitalnej
będą przenosić naszą załogę na Księżyc

417
00:26:10,200 --> 00:26:14,039
dookoła jego niewidocznej strony
i z powrotem na Ziemię.

418
00:26:14,080 --> 00:26:16,879
W tym punkcie nie mogą już zawrócić.

419
00:26:16,920 --> 00:26:19,999
Chcą dotrzeć tam, gdzie jeszcze nigdy
nikt nie był

420
00:26:20,040 --> 00:26:23,679
- prawie 407 tysięcy kilometrów
od Ziemi.

421
00:26:29,680 --> 00:26:35,159
To historyczny moment,
bo ludzie po raz pierwszy
od ponad 50 lat

422
00:26:35,200 --> 00:26:39,159
opuścili bezpośrednie
sąsiedztwo Ziemi.

423
00:26:39,200 --> 00:26:42,559
Zobaczyliśmy cały glob
od bieguna do bieguna.

424
00:26:42,600 --> 00:26:46,279
Widzieliśmy Afrykę, Europę,
a jeśli przyjrzeć się uważnie,

425
00:26:46,320 --> 00:26:48,359
można było zobaczyć zorzę polarną.

426
00:26:48,400 --> 00:26:50,319
To był najbardziej
spektakularny moment.

427
00:26:50,360 --> 00:26:53,199
To, co wygląda spektakularnie,
jest też niebezpieczne.

428
00:26:53,240 --> 00:26:55,999
Zorze polarną powodują
rozbłyski słoneczne.

429
00:26:56,040 --> 00:27:00,559
A Misja Artemis ma też sprawdzić,
jak członkowie załogi zareagują

430
00:27:00,600 --> 00:27:02,879
na promieniowanie
w głębokim kosmosie.

431
00:27:02,920 --> 00:27:07,639
Astronauci na Międzynarodowej
Stacji Kosmicznej

432
00:27:07,680 --> 00:27:09,079
są chronieni
przez pole magnetyczne ziemi.

433
00:27:09,120 --> 00:27:10,959
Tutaj takiej ochrony nie ma.

434
00:27:11,160 --> 00:27:14,559
Chroni ich jedynie kapsuła Orion.

435
00:27:14,600 --> 00:27:21,239
Celem misji jest sprawdzenie
systemów kapsuły i procedury wejścia
w atmosferę,

436
00:27:21,280 --> 00:27:25,239
w tym wytrzymałości osłon,
gdy temperatura osiągnie
ponad 2500 stopni Celsjusza.

437
00:27:25,280 --> 00:27:30,039
Choć astronauci grali
przed rozpoczęciem misji w karty,

438
00:27:30,080 --> 00:27:31,879
żeby wyczerpać limit pecha,
to awarie się zdarzyły.

439
00:27:31,920 --> 00:27:34,839
Załoga na chwilę straciła łączność
z centrum.

440
00:27:34,880 --> 00:27:38,799
Choć w podróży się tego zazwyczaj
nie robi,

441
00:27:38,840 --> 00:27:42,439
nie mogli sprawdzić też maili,
które dosłownie poszły w kosmos.

442
00:27:42,480 --> 00:27:45,959
Kto nie miał problemów z Outlookiem,
niech pierwszy rzuci meteorytem.

443
00:27:46,000 --> 00:27:48,439
Mimo że to sytuacja przyziemna,
zdarzyła się też w kosmosie.

444
00:27:48,480 --> 00:27:52,079
Astronauci mieli problem z zamontowaną
w kapsule Orion toaletą.

445
00:27:52,120 --> 00:27:56,479
Biorę to na siebie.

446
00:27:56,520 --> 00:27:59,999
Jestem kosmicznym hydraulikiem,
jestem dumna z tego,
że mogę się tak nazwać.

447
00:28:00,040 --> 00:28:05,319
To prawdopodobnie najważniejsza część
wyposażenia,

448
00:28:05,360 --> 00:28:09,239
więc wszyscy odetchnęliśmy z ulgą,
jak okazało się,
że to mała usterka.

449
00:28:09,280 --> 00:28:12,239
Ale patrzmy na jasne strony
ciemnej strony księżyca,
którą zobaczą astronauci.

450
00:28:12,280 --> 00:28:13,959
Będą wyszukiwali błysków,
będą szukali nie tego,

451
00:28:14,000 --> 00:28:15,599
że ktoś będzie im świecił latarką
z Księżyca,

452
00:28:15,640 --> 00:28:18,919
tylko będą szukali świadectw
uderzeń meteorytów
w powierzchnię srebrnego globu.

453
00:28:18,960 --> 00:28:22,879
A to może mieć w przyszłości
ogromne znaczenie.

454
00:28:22,920 --> 00:28:25,159
Bo misja Artemis
jest przystankiem w drodze na Księżyc,

455
00:28:25,200 --> 00:28:29,599
na powierzchnie którego ludzie
wrócą najprawdopodobniej za dwa lata.

456
00:28:29,640 --> 00:28:32,559
Ja już państwu dziękuję,
czas na Pytanie Dnia.

457
00:28:32,600 --> 00:28:36,879
U Aleksandry Pawlickiej dziś
profesor Ewa Łętowska,

458
00:28:36,920 --> 00:28:42,319
sędzia Trybunału Konstytucyjnego
w stanie spoczynku,
była rzecznik praw obywatelskich.

459
00:28:42,360 --> 00:28:44,239
Do zobaczenia.

460
00:28:45,200 --> 00:29:49,879