1
00:00:17,240 --> 00:00:21,879
Trump grozi.
"Tej nocy zginie cała cywilizacja",
napisał amerykański prezydent.

2
00:00:21,920 --> 00:00:25,999
Do usług. Viktor Orban
zapewniał Putina o swojej lojalności.

3
00:00:26,040 --> 00:00:30,439
Zondaproblem -
kłopoty polskiej giełdy kryptowalut.

4
00:00:48,120 --> 00:00:52,119
Jeśli coś może brzmieć groźniej
niż Epicka Furia,

5
00:00:52,160 --> 00:00:55,959
to już chyba tylko zagłada
całej cywilizacji w jedną noc.

6
00:00:56,000 --> 00:01:00,039
Donald Trump sięga
po coraz większy kaliber gróźb
wobec Iranu.

7
00:01:00,080 --> 00:01:05,159
Iran odpowiada wygaszeniem
wszelkich negocjacji
wokół porozumienia pokojowego

8
00:01:05,200 --> 00:01:08,239
i tworzy żywe tarcze
wokół kluczowej infrastruktury.

9
00:01:08,280 --> 00:01:11,999
Co ma Donald Trump na myśli,
mówiąc o upadku cywilizacji
- nie wiadomo.

10
00:01:12,040 --> 00:01:16,479
Wiadomo, że ultimatum upływa
o 2.00 w nocy polskiego czasu.

11
00:01:16,520 --> 00:01:19,239
Ten irański muzyk
jest jednym z pierwszych,

12
00:01:19,280 --> 00:01:23,039
którzy odpowiedzieli
na specjalny apel władz.

13
00:01:23,080 --> 00:01:27,919
Iran mobilizuje młodych
do tworzenia wokół elektrowni
tak zwanych żywych łańcuchów.

14
00:01:27,960 --> 00:01:29,919
W praktyce - żywych tarcz.

15
00:01:29,960 --> 00:01:34,399
Zbierzmy się wokół elektrowni,
które są naszym narodowym kapitałem.

16
00:01:34,440 --> 00:01:37,519
Donald Trump czeka do 2.00 w nocy
czasu polskiego.

17
00:01:37,560 --> 00:01:42,519
Jeśli do tego czasu
Teheran nie otworzy Cieśniny Ormuz,
do akcji wkroczą amerykańskie siły.

18
00:01:42,560 --> 00:01:44,799
Uderzą w mosty i elektrownie Iranu.

19
00:01:44,840 --> 00:01:49,559
Ale o wiele większy niepokój
wzbudza ten wpis Donalda Trumpa.

20
00:01:54,920 --> 00:01:59,879
Iran i Stany Zjednoczone
odrzuciły propozycję
45-dniowego zawieszenia broni,

21
00:01:59,920 --> 00:02:03,479
przygotowaną przez mediatorów
z Pakistanu, Egiptu i Turcji.

22
00:02:03,520 --> 00:02:06,319
Na razie nie ma
żadnych sygnałów przełomu.

23
00:02:06,360 --> 00:02:10,759
Stany Zjednoczone mają zdolność
wymierzenia znacznie większego bólu.

24
00:02:10,800 --> 00:02:13,079
Prezydent nie chce tego robić,
ja też.

25
00:02:13,120 --> 00:02:17,999
Dlatego negocjujemy tak agresywnie.
Ale piłka jest po stronie Irańczyków.

26
00:02:18,040 --> 00:02:21,399
Biały Dom zaprzecza spekulacjom
o ataku nuklearnym.

27
00:02:21,440 --> 00:02:25,279
Eksperci ostrzegają,
że zapowiadany cios
w infrastrukturę cywilną Iranu

28
00:02:25,320 --> 00:02:27,559
może stanowić zbrodnię wojenną.

29
00:02:27,600 --> 00:02:30,639
Nawet jeśli mogłaby zostać uznana
za cel wojskowy,

30
00:02:30,680 --> 00:02:36,119
prawo humanitarne zabrania ataków,
które spowodują nadmierne straty
wśród ludności cywilnej.

31
00:02:36,160 --> 00:02:39,119
Teheran grozi: każdy atak spotka się
z odpowiedzią

32
00:02:39,160 --> 00:02:43,159
i zapowiada możliwą blokadę
kolejnej strategicznej cieśniny,

33
00:02:43,200 --> 00:02:47,879
tej prowadzącej
w stronę Kanału Sueskiego,
kluczowego dla światowego handlu.

34
00:02:47,920 --> 00:02:52,079
Bezpodstawne groźby
urojonego prezydenta USA,
wynikające z impasu,

35
00:02:52,120 --> 00:02:56,399
nie wpłyną na kontynuację
ofensywnych działań bojowników islamu.

36
00:02:56,440 --> 00:02:59,399
Stany Zjednoczone już rano
zaatakowały wyspę Chark

37
00:02:59,440 --> 00:03:02,079
- główne centrum eksportu
irańskiej ropy,

38
00:03:02,120 --> 00:03:04,879
ale to ma być dopiero wstęp
do szerszych działań.

39
00:03:04,920 --> 00:03:08,439
Izraelskie wojsko też nie czekało
na upłynięcie terminu ultimatum

40
00:03:08,480 --> 00:03:11,359
i uderzyło w kilkadziesiąt
irańskich obiektów.

41
00:03:11,400 --> 00:03:13,839
Zniszczono m.in. ten most kolejowy.

42
00:03:13,880 --> 00:03:16,719
Cały czas miażdżymy
terrorystyczny reżim w Iranie.

43
00:03:16,760 --> 00:03:19,279
Ale teraz robimy to
z jeszcze większą siłą.

44
00:03:19,320 --> 00:03:23,359
Mojtaba Chamenei,
nowy przywódca Iranu,
dotychczas nie pojawił się publicznie.

45
00:03:23,400 --> 00:03:27,119
Według amerykańskiego wywiadu
ajatollah jest krytycznie ranny.

46
00:03:27,160 --> 00:03:32,559
W sieci pojawiło się jednak
nagranie Chameneiego
wchodzącego do centrum dowodzenia.

47
00:03:32,600 --> 00:03:38,159
Film jest fałszywką,
w pełni wygenerowaną
przez sztuczną inteligencję.

48
00:03:40,840 --> 00:03:44,919
W imię własnego interesu
i w imię euroatlantyckiej solidarności

49
00:03:44,960 --> 00:03:49,519
- taką sugestię ma Marcin Przydacz,
szef prezydenckiego
Biura Spraw Zagranicznych,

50
00:03:49,560 --> 00:03:55,199
dla europejskich sojuszników Ameryki,
mówiąc o konieczności zaangażowania
w uwolnienie cieśniny Ormuz.

51
00:03:55,240 --> 00:03:58,799
Polska jest sojusznikiem,
ma nowoczesne okręty rozminowania,

52
00:03:58,840 --> 00:04:01,319
a interes widać
na stacyjnych pylonach.

53
00:04:01,360 --> 00:04:03,559
Czy ktoś nas chce wysłać na wojnę?

54
00:04:03,600 --> 00:04:09,999
W imię solidarności euroatlantyckiej,
by odblokować cieśninę Ormuz,
żeby ceny energii spadły,

55
00:04:10,040 --> 00:04:14,439
część sojuszników USA
powinna się zaangażować
w wojnę z Iranem

56
00:04:14,480 --> 00:04:17,679
- to głos z Kancelarii Prezydenta.

57
00:04:17,720 --> 00:04:21,719
Takie państwa zachodnie,
które posiadają marynarkę,

58
00:04:21,760 --> 00:04:26,679
powinny w ramach działań koalicyjnych
wesprzeć Amerykanów

59
00:04:26,720 --> 00:04:28,719
i ja do tego
ich bardzo mocno namawiam.

60
00:04:28,760 --> 00:04:32,759
Polska nie jest gotowa
i nie powinna - dodaje minister.

61
00:04:32,800 --> 00:04:34,599
Jak Zagłoba cudze rozdaje.

62
00:04:34,640 --> 00:04:40,679
Generał Polko uważa, że Polska
powinna być solidarna z Amerykanami,
ale wystarczyłaby oferta pomocy,

63
00:04:40,720 --> 00:04:46,279
np. system antydronowy San
czy polskie niszczyciele min
po odblokowaniu cieśniny Ormuz.

64
00:04:46,320 --> 00:04:52,879
Działania, które pokazują nasz sojusz
z Amerykanami, a z drugiej strony
nie są wikłaniem Polski w wojnę.

65
00:04:52,920 --> 00:04:55,679
Jego zdaniem to lepsze
od politycznych kłótni.

66
00:04:55,720 --> 00:05:00,999
Wypowiedź ministra Przydacza
wywołała burzę, stanowczy sprzeciw
Donalda Tuska i polityków,

67
00:05:01,040 --> 00:05:03,279
nie tylko z koalicji rządzącej.

68
00:05:03,320 --> 00:05:07,479
Nie mamy żadnego interesu w tym,
żeby pomagać Izraelowi czy USA.

69
00:05:07,520 --> 00:05:10,759
Było tej wojny nie wywoływać,
nie byłoby takich reperkusji.

70
00:05:10,800 --> 00:05:14,999
To Izrael i USA
jednostronnie podjęły decyzję
o nielegalnym ataku na Iran,

71
00:05:15,040 --> 00:05:17,479
bez mandatu
z Rady Bezpieczeństwa ONZ,

72
00:05:17,520 --> 00:05:21,159
bez konsultacji z sojusznikami,
od których teraz wymagają pomocy.

73
00:05:21,880 --> 00:05:25,039
Właśnie udział Izraela,
który nie jest członkiem NATO,

74
00:05:25,080 --> 00:05:29,399
utrudnia możliwość zaangażowania
państw Sojuszu - zwraca uwagę
Paweł "Naval" Mateńczuk.

75
00:05:29,440 --> 00:05:32,079
Apeluje do polityków,
by nie rzucali słów na wiatr,

76
00:05:32,120 --> 00:05:34,879
jeśli chodzi o zaangażowanie
w konfliktach.

77
00:05:34,920 --> 00:05:40,519
Wy, stojąc nad grobami,
mówicie bardzo ładne, fajne słowa
o pamięci i o waleczności,

78
00:05:40,560 --> 00:05:45,439
ale to my rodziny, my żołnierze
najwięcej mamy do stracenia.

79
00:05:45,480 --> 00:05:49,679
O szkodliwości słów Przydacza
dla Polski mówi Michał Szczerba.

80
00:05:49,720 --> 00:05:55,159
Na pewnym etapie może ktoś zapytać:
ale Polska też ma marynarkę
i Polska ją rozbudowuje,

81
00:05:55,200 --> 00:05:58,319
to dlaczego Polska
nie uczestniczy w tej operacji?

82
00:05:58,360 --> 00:06:02,719
I wtedy będzie musiał pan Przydacz
zjeść swój język
i będzie świecił oczami.

83
00:06:02,760 --> 00:06:07,039
Premier już w połowie marca
ogłosił jasne stanowisko rządu
w tej sprawie.

84
00:06:07,080 --> 00:06:10,839
Polska nie wyśle
swoich wojsk do Iranu.

85
00:06:10,880 --> 00:06:13,119
Sondaż ibris dla Rzeczpospolitej
pokazuje,

86
00:06:13,160 --> 00:06:16,999
że prawie 90% Polaków
nie chce wysłania wojsk do Iranu.

87
00:06:17,040 --> 00:06:22,639
Polska brała udział w misjach bojowych
w Iraku i Afganistanie,
ale to była zupełnie inna wojna,

88
00:06:22,680 --> 00:06:24,639
przypomina generał Polko.

89
00:06:24,680 --> 00:06:27,079
To Amerykanie zostali zaatakowani.

90
00:06:27,120 --> 00:06:29,599
Teraz Polska sama jest zagrożona.

91
00:06:29,640 --> 00:06:31,999
Myśmy pokazali swoją wiarygodność.

92
00:06:32,040 --> 00:06:36,679
Teraz oczekujemy od naszego
największego sojusznika,
jakim są Stany Zjednoczone,

93
00:06:36,720 --> 00:06:39,999
że również i oni będą z nami
w tych trudnych chwilach.

94
00:06:40,040 --> 00:06:43,959
Ukraina nie jest już
dla Ameryki priorytetem.

95
00:06:47,520 --> 00:06:51,639
To teraz spójrzmy
na bezpośrednie skutki
sytuacji w Zatoce Perskiej,

96
00:06:51,680 --> 00:06:54,839
które mają odzwierciedlenie
w naszych portfelach.

97
00:06:54,880 --> 00:06:59,759
Baryłka ropy naftowej Brent kosztowała
dzisiaj na rynkach ponad 110 dolarów.

98
00:06:59,800 --> 00:07:04,839
To prawie 40 dolarów więcej
niż przed rozpoczęciem wojny
USA i Izraela z Iranem.

99
00:07:04,880 --> 00:07:10,799
Jeśli zaś chodzi o ceny paliw
na naszych stacjach benzynowych,
to od jutra będą takie jak w święta,

100
00:07:10,840 --> 00:07:19,159
czyli litr bezołowiowej 95 to 6,21 zł,
98 - 6,82 zł, diesla - 7,87 zł.

101
00:07:20,240 --> 00:07:23,679
To jest "19.30",
co jeszcze w programie?

102
00:07:25,320 --> 00:07:27,239
Historyczny rekord.

103
00:07:27,520 --> 00:07:30,759
Przekraczamy najdalszy punkt
w historii człowieka.

104
00:07:30,800 --> 00:07:34,159
Ten rekord wynosi dziś 406 tys. km.

105
00:07:34,360 --> 00:07:38,039
NASA wraca w okolice Księżyca
po ponad 50 latach.

106
00:07:38,080 --> 00:07:43,399
Zobaczyliśmy coś, czego nie widział
jeszcze żaden człowiek,
nawet podczas Apollo.

107
00:07:43,440 --> 00:07:47,359
Okrążyli Księżyc,
nie używając silników,
tylko grawitacji,

108
00:07:47,400 --> 00:07:49,319
a teraz wracają do domu.

109
00:07:50,680 --> 00:07:54,879
Jeżeli Viktor Orban patrzy w sondaże,
to nie są to dla niego łatwe dni.

110
00:07:54,920 --> 00:08:00,239
Opozycyjna TISA bierze władzę
w każdym niemal badaniu,
a do wyborów niespełna tydzień.

111
00:08:00,280 --> 00:08:05,319
Nie pomaga straszenie Brukselą
ani ukraińskimi zamachami
na gazociąg Turkstream

112
00:08:05,360 --> 00:08:08,959
i nie wiadomo, czy pomoże wizyta
amerykańskiego wiceprezydenta.

113
00:08:09,000 --> 00:08:16,039
Bo z pewnością nie pomogły
dość dziwne deklaracje i kontakty
Orbana i jego ludzi z Kremlem.

114
00:08:16,080 --> 00:08:21,479
Tak mocno Stany Zjednoczone wspierają
Viktora Orbana na finiszu
kampanii wyborczej.

115
00:08:21,520 --> 00:08:27,439
JD Vance z wiecu poparcia
dla premiera Węgier
zadzwonił do Donalda Trumpa.

116
00:08:27,480 --> 00:08:31,079
Kocham Węgry, kocham Viktora.
Mówię ci, to świetny facet.

117
00:08:31,120 --> 00:08:32,559
Mamy znakomitą relację.

118
00:08:32,600 --> 00:08:36,199
A to już wspólna konferencja prasowa
z Viktorem Orbanem.

119
00:08:36,240 --> 00:08:40,159
Ja chcę oczywiście pomóc
najbardziej jak mogę
premierowi Orbanowi

120
00:08:40,200 --> 00:08:41,839
w tym okresie wyborczym.

121
00:08:41,880 --> 00:08:47,439
Od czasów zwycięstwa Donalda Trumpa
przyjaźń amerykańsko-węgierska
przechodzi renesans.

122
00:08:47,480 --> 00:08:50,799
Do wizyty odniósł się
lider węgierskiej opozycji.

123
00:08:50,840 --> 00:08:53,879
Peter Magyar cytuje słowa JD Vance'a
wypowiedziane w Budapeszcie,

124
00:08:53,920 --> 00:08:56,439
kiedy amerykański wiceprezydent
powiedział,

125
00:08:56,480 --> 00:08:59,799
że bez względu na to,
jaki będzie werdykt Węgrów
w niedzielę,

126
00:08:59,840 --> 00:09:03,519
Waszyngton będzie współpracował
z każdym węgierskim rządem.

127
00:09:03,560 --> 00:09:05,759
Zdaniem Petera Magyara to dowód na to,

128
00:09:05,800 --> 00:09:09,719
że Orban i Fidesz
stracili już monopol
na kontakty z Białym Domem.

129
00:09:09,760 --> 00:09:14,319
W innym wpisie dodał,
że żaden obcy kraj nie może ingerować
w wybory na Węgrzech.

130
00:09:14,360 --> 00:09:18,719
W Polsce politycy koalicji rządzącej
nie rozumieją decyzji Amerykanów.

131
00:09:18,760 --> 00:09:23,279
Interwencja innego kraju
w wyborczą kampanię,
która jest na ostatniej prostej.

132
00:09:23,320 --> 00:09:25,879
Mam absolutne przekonanie,
że my w Europie

133
00:09:25,920 --> 00:09:28,879
absolutnie nie oczekujemy tego
od naszego sojusznika.

134
00:09:28,920 --> 00:09:32,279
PiS-owi wizyta JD Vance'a się podoba,
bo też wspiera Orbana.

135
00:09:32,320 --> 00:09:34,999
Zrobił to choćby
prezydent Karol Nawrocki.

136
00:09:35,040 --> 00:09:42,159
Teraz te rzeczywiste sondaże,
które się ukazują, pokazują,
że jest tam w granicach równowagi.

137
00:09:42,200 --> 00:09:46,039
Nie wiadomo, które sondaże
według polityka PiS są nierzeczywiste,

138
00:09:46,080 --> 00:09:50,359
ale choćby ten
przygotowany przez niezależny
węgierski instytut pokazuje,

139
00:09:50,400 --> 00:09:53,879
że partia Orbana
może po 16 latach stracić władzę.

140
00:09:53,920 --> 00:09:59,039
Wizyta wiceprezydenta USA
w Budapeszcie na pięć dni
przed wyborami parlamentarnymi

141
00:09:59,080 --> 00:10:04,359
to sygnał, że amerykańska prawica
czuje zagrożenie utraty wpływów
w tym rejonie Europy.

142
00:10:04,400 --> 00:10:07,479
A zgodnie z amerykańską
strategią bezpieczeństwa

143
00:10:07,520 --> 00:10:10,319
to właśnie europejską prawicę
ma wspierać USA.

144
00:10:10,360 --> 00:10:12,879
Będą popierać patriotyczne partie
w Europie,

145
00:10:12,920 --> 00:10:16,399
działające trochę odśrodkowo na UE
i na integrację europejską

146
00:10:16,440 --> 00:10:18,879
i które mają stać się
pasem transmisyjnym

147
00:10:18,920 --> 00:10:21,759
amerykańskich interesów
na Starym Kontynencie.

148
00:10:21,800 --> 00:10:24,079
Nieoficjalnie chodzi też o pieniądze.

149
00:10:24,120 --> 00:10:26,479
Amerykanie sprzedają swoją ropę i gaz.

150
00:10:26,520 --> 00:10:30,799
I wiedzą, że odcięcie węgierskiej
zależności od Rosji oznacza to,

151
00:10:30,840 --> 00:10:34,679
że amerykańskie firmy
ostatecznie zarobią.

152
00:10:34,720 --> 00:10:38,839
Cała kampania urzędującego
premiera Węgier oparta jest głównie

153
00:10:38,880 --> 00:10:43,439
na straszeniu wciągnięciem w wojnę
w Ukrainie oraz na krytyce UE.

154
00:10:43,480 --> 00:10:45,839
Do czego włączył się JD Vance.

155
00:10:45,880 --> 00:10:49,759
To, co się dzieje w tym kraju
w trakcie tej kampanii wyborczej,

156
00:10:49,800 --> 00:10:54,719
to jest jeden z najgorszych przykładów
zagranicznej
zewnętrznej ingerencji w wybory.

157
00:10:54,760 --> 00:10:57,279
Przypomnijmy -
to mówi wiceprezydent USA,

158
00:10:57,320 --> 00:11:00,759
który z Waszyngtonu przyjechał
ze wsparciem do Budapesztu.

159
00:11:00,800 --> 00:11:05,679
JD Vance nie mówił o zagrożeniu
rosyjską ingerencją w wybory.
A ta może być znacząca.

160
00:11:05,720 --> 00:11:10,679
Amerykański Bloomberg ujawnił
zapisy rozmów Viktora Orbana
z Władimirem Putinem.

161
00:11:10,720 --> 00:11:12,679
To jedno z zapewnień.

162
00:11:14,000 --> 00:11:17,759
Tę dyspozycję
komentuje polski premier.

163
00:11:25,640 --> 00:11:30,599
Wybory parlamentarne na Węgrzech
w najbliższą niedzielę.

164
00:11:32,440 --> 00:11:36,999
Licencjonowana giełda kryptowalut
sponsorem
Olimpijskiej Reprezentacji Polski.

165
00:11:37,040 --> 00:11:39,279
To jest informacja
sprzed pół roku,

166
00:11:39,320 --> 00:11:42,719
a logo sponsora błyszczy
na elewacji Centrum Olimpijskiego.

167
00:11:42,760 --> 00:11:46,319
Od kilku dni może trochę mniej dumnie,
bo Zondacrypto ma kłopoty.

168
00:11:46,360 --> 00:11:51,599
Władze giełdy utrzymują,
że techniczne i przejściowe,
więc klienci czekają, kiedy przejdą,

169
00:11:51,640 --> 00:11:54,399
bo na razie z wypłatą środków
jest problem.

170
00:11:54,440 --> 00:11:57,999
Jak realne mogą być straty
na wirtualnym pieniądzu?

171
00:11:58,040 --> 00:12:01,399
Do tej pory największa
polska giełda kryptowalut

172
00:12:01,440 --> 00:12:06,079
chwaliła się pół milionem
aktywnych użytkowników
i nie szczędziła grosza na marketing.

173
00:12:06,120 --> 00:12:09,199
Ale od kilku dni jej użytkownicy
zgłaszają problemy:

174
00:12:09,240 --> 00:12:12,399
nie mogą realizować zleceń,
odnotowują opóźnienia.

175
00:12:12,440 --> 00:12:16,799
Zawsze zaczyna się od tego,
że są problemy z wypłatami
i pocieszające komunikaty,

176
00:12:16,840 --> 00:12:19,599
że to tylko kwestia
problemów technicznych.

177
00:12:19,640 --> 00:12:21,239
A potem następuje krach.

178
00:12:21,280 --> 00:12:24,599
Prezes Zondacrypto,
mieszkający na co dzień w Monako
Przemysław Kral,

179
00:12:24,640 --> 00:12:28,839
próbuje uspokajać nastroje
- uporanie się z kłopotami
to kwestia kilku dni.

180
00:12:28,880 --> 00:12:33,799
Ale wraz z kłopotami Zondy
wracają pytania o polityczne wątki
regulacji rynku kryptowalut.

181
00:12:33,840 --> 00:12:37,559
W przeszłości giełda
chętnie finansowała
imprezy polityczne.

182
00:12:37,600 --> 00:12:42,359
Zondacrypto była sponsorem wydarzeń
z udziałem prawicowych polityków.

183
00:12:42,400 --> 00:12:49,199
Sponsorowała wyjazdy osób związanych
z szeroko rozumianym obozem prawicy.

184
00:12:49,240 --> 00:12:54,919
Jedną z takich imprez
była zorganizowana w maju 2025 roku
w podrzeszowskiej Jasionce

185
00:12:54,960 --> 00:12:56,399
konferencja CPAC.

186
00:12:56,440 --> 00:12:59,519
Uczestnikami byli m.in.
prezydent Andrzej Duda

187
00:12:59,560 --> 00:13:02,599
czy kandydat PiS na prezydenta
Karol Nawrocki.

188
00:13:02,640 --> 00:13:07,439
Już wtedy zapowiadał,
że będzie przeciwny
uregulowaniu rynku krypto.

189
00:13:13,440 --> 00:13:15,159
Obietnicy dotrzymał.

190
00:13:15,200 --> 00:13:15,639
Choć koalicja rządowa utrzymywała,
że nowe przepisy potrzebne są na już,

191
00:13:15,880 --> 00:13:17,679
dwukrotnie doczekały się
prezydenckiego weta.

192
00:13:18,440 --> 00:13:21,839
Choć koalicja rządowa utrzymywała,
że nowe przepisy potrzebne są na już,

193
00:13:21,880 --> 00:13:24,439
dwukrotnie doczekały się
prezydenckiego weta.

194
00:13:24,480 --> 00:13:27,759
W mętnej wodzie niektórym rybom
się bardzo dobrze pływa.

195
00:13:28,040 --> 00:13:31,839
Takie weto
jest kompletnie niepotrzebne,
ale widocznie ktoś ma w tym interes.

196
00:13:31,880 --> 00:13:36,319
Środowisko prezydenta przekonuje,
że ustawa miała liczne błędy,
zapisy szły za daleko,

197
00:13:36,360 --> 00:13:39,839
a regulacje i tak nie objęłyby
firmy zarejestrowanej w Estonii.

198
00:13:39,880 --> 00:13:44,199
Wykorzystywanie trudnej sytuacji
podmiotu działającego
na prawie estońskim

199
00:13:44,240 --> 00:13:48,399
do walki z prezydentem
jest elementem przykrycia
wielu problemów,

200
00:13:48,440 --> 00:13:50,719
z którymi borykają się teraz rządzący.

201
00:13:50,760 --> 00:13:53,719
Z takim postawieniem sprawy
nie zgadzają się rządzący.

202
00:13:53,760 --> 00:13:57,439
Państwo musi mieć obowiązek
i narzędzia, żeby w sytuacjach,

203
00:13:57,480 --> 00:14:01,159
gdzie istnieje realne ryzyko,
że ludzie będą okradzeni,

204
00:14:01,200 --> 00:14:06,559
podejmować decyzje
i wychodzić z potrzebną interwencją.

205
00:14:06,600 --> 00:14:11,199
Podobnego zdania są eksperci,
według których niepewny,
nieuregulowany rynek

206
00:14:11,240 --> 00:14:14,479
to pole do działalności
różnego rodzaju oszustów.

207
00:14:14,520 --> 00:14:19,919
Bardzo często ubierają kryptowaluty
w różnego rodzaju oszukańcze
platformy inwestycyjne,

208
00:14:19,960 --> 00:14:22,959
gdzie możemy stracić
wszystkie środki pieniężne.

209
00:14:23,000 --> 00:14:26,599
Afery pokroju SKOK-ów, Getback
czy Cinkciarza pokazały,

210
00:14:26,640 --> 00:14:30,079
że klienci powinni mieć
ochronę państwa.

211
00:14:31,080 --> 00:14:35,359
Prezydent wzywa premiera
do natychmiastowego zaskarżenia umowy
o wolnym handlu

212
00:14:35,400 --> 00:14:38,319
Unii Europejskiej
z państwami Ameryki Południowej.

213
00:14:38,360 --> 00:14:41,559
Karol Nawrocki napisał w tej sprawie
list do Donalda Tuska,

214
00:14:41,600 --> 00:14:45,679
do którego dołączył gotową skargę
do Trybunału Sprawiedliwości UE.

215
00:14:45,720 --> 00:14:50,359
W opinii prezydenta, a także rządu,
umowa handlowa z Mercosurem

216
00:14:50,400 --> 00:14:55,439
może okazać się szkodliwa
dla konkurencyjności rynku
i polskiego rolnictwa.

217
00:14:55,480 --> 00:14:59,079
Do zaskarżenia tej umowy
rząd został wezwany przez polski Sejm.

218
00:14:59,120 --> 00:15:02,799
Z kolei pod koniec marca
Parlament Europejski skierował do TSUE

219
00:15:02,840 --> 00:15:06,639
wniosek o zbadanie zgodności
umowy Mercosur z prawem unijnym.

220
00:15:06,680 --> 00:15:09,319
Dlatego też,
jak powiedział wtedy premier,

221
00:15:09,360 --> 00:15:12,119
polski rząd zrezygnował
z osobnej skargi do TSUE.

222
00:15:12,160 --> 00:15:14,719
W internetowym wpisie
szef MSZ przypomniał,

223
00:15:14,760 --> 00:15:19,839
że prezydent nie ma
żadnych konstytucyjnych uprawnień
do prowadzenia polityki europejskiej,

224
00:15:19,880 --> 00:15:22,719
która jest wyłączną domeną rządu.

225
00:15:23,160 --> 00:15:28,119
Jeszcze nie wiadomo,
co nam wszystkim ziemniaki zawiniły,
ale będzie to trzeba ustalić,

226
00:15:28,160 --> 00:15:31,399
bo w magazynach zalega ich
dwa razy więcej niż rok temu.

227
00:15:31,440 --> 00:15:36,279
Nie da się ich ani sprzedać,
ani utylizować, odwróciły się od nich
nawet gorzelnie,

228
00:15:36,320 --> 00:15:39,639
bo asortyment zbożowy
ma lepszą prasę i ponoć smak.

229
00:15:39,680 --> 00:15:45,719
Do tego dochodzi trudne otoczenie
zagranicznej konkurencji
i rosnące konsumenckie oczekiwania.

230
00:15:45,760 --> 00:15:48,239
Jak ciężko jest
pod ziemniaczaną górę?

231
00:15:48,280 --> 00:15:51,159
Zamiast na stołach,
zalegają w magazynach.

232
00:15:51,200 --> 00:15:54,319
Tu stoją pełne skrzynie
odmian chipsowych,

233
00:15:54,360 --> 00:15:59,559
które prawdopodobnie nie zostaną
sprzedane w tym roku mimo tego,
że jest zero wirusa.

234
00:15:59,600 --> 00:16:01,879
To sytuacja wielu rolników w Polsce.

235
00:16:01,920 --> 00:16:04,439
Góry ziemniaków
nie trafiają na sprzedaż.

236
00:16:04,480 --> 00:16:09,239
Rolnicy mówią o kryzysie w branży,
bo takiego załamania rynku
nie widzieli od lat.

237
00:16:09,280 --> 00:16:13,639
Ten problem z nadpodażą ziemniaka
jest już od sierpnia tamtego roku.

238
00:16:13,680 --> 00:16:14,759
Dlaczego?

239
00:16:14,800 --> 00:16:18,799
Sprzyjające warunki pogodowe
spowodowały,
że niektórzy moi znajomi

240
00:16:18,840 --> 00:16:21,679
mieli sto ton ziemniaka jadalnego
z hektara.

241
00:16:21,720 --> 00:16:24,959
Skala problemu jest ogromna,
bo mowa o milionach ton.

242
00:16:25,000 --> 00:16:28,639
Zeszłoroczne zbiory w Polsce
przekroczyły 7 mln ton.

243
00:16:28,680 --> 00:16:32,159
To o 18% więcej niż w 2024 roku.

244
00:16:32,200 --> 00:16:36,679
Jednocześnie import nie zniknął,
bo sieci handlowe
mają swoje kontrakty.

245
00:16:36,720 --> 00:16:39,879
Do Polski trafiają
setki tysięcy ton z zagranicy.

246
00:16:39,920 --> 00:16:42,159
A Polski ziemniak zostaje w tyle.

247
00:16:42,200 --> 00:16:45,319
Plantatorzy rezygnują z tego,
bo nie ma zbytu.

248
00:16:45,360 --> 00:16:46,719
Co mają z tym zrobić?

249
00:16:46,760 --> 00:16:50,519
Koszty są ogromne,
to doprowadzi nawet
do ruiny gospodarstwa.

250
00:16:50,560 --> 00:16:53,399
Efektem ogromnej nadwyżki
jest spadek cen.

251
00:16:53,440 --> 00:16:57,999
Jeszcze w zeszłym roku
rolnik mógł sprzedać
kilogram ziemniaków za 80 groszy.

252
00:16:58,040 --> 00:17:00,439
Teraz za 20, czyli cztery razy mniej.

253
00:17:00,480 --> 00:17:04,239
Koszty transportu
przewyższały wartość towaru,

254
00:17:04,280 --> 00:17:10,839
która była na samochodzie
do wywiezienia na dany supermarket.

255
00:17:10,880 --> 00:17:15,239
Zalegających ziemniaków
nie da się nawet oddać
- skarżą się rolnicy,

256
00:17:15,280 --> 00:17:19,039
bo nawet gorzelnie czy biogazownie
nie są w stanie ich przyjąć.

257
00:17:19,080 --> 00:17:24,239
One i tak już są zawalone
różnego rodzaju ziemniakami,
których nikt nie chce.

258
00:17:24,280 --> 00:17:25,839
Mają hałdy ziemniaków.

259
00:17:25,880 --> 00:17:29,399
Eksport nie pomaga. Nadprodukcja
dotyczy większości Europy.

260
00:17:29,440 --> 00:17:34,319
Resort rolnictwa analizuje sytuację
i zapowiada działanie.
Konkretów jednak brak.

261
00:17:34,360 --> 00:17:37,519
Robimy wszystko,
żeby nasze produkty sprzedać.

262
00:17:37,560 --> 00:17:42,519
Ten problem jest przedmiotem
uzgodnień z branżą.

263
00:17:42,560 --> 00:17:46,399
I chociaż na targach
klienci wybierają lokalne produkty...

264
00:17:46,440 --> 00:17:49,839
Wszystko nasze polskie,
nie kupuję zagranicznych.

265
00:17:49,880 --> 00:17:53,279
Odnoszę się do rodzimych.
Lepsze, wygodniejsze, smaczniejsze.

266
00:17:53,320 --> 00:17:56,119
...to jednak za mało,
żeby wchłonąć nadwyżkę.

267
00:17:56,160 --> 00:18:02,159
Rolnicy mierzą się z czasem,
bo problem nie leży w polu,
tylko w magazynach.

268
00:18:02,960 --> 00:18:07,599
Troje Polaków odpowie za pomoc
w podpaleniu fabryki zbrojeniowej
w Czechach.

269
00:18:07,640 --> 00:18:12,319
Ustalenia portalu TVP Info
potwierdza dla "19.30"
Prokuratura Krajowa.

270
00:18:12,360 --> 00:18:18,319
ABW zatrzymała trzeciego podejrzanego,
a cała trójka młodych
dwudziestoparoletnich Polaków

271
00:18:18,360 --> 00:18:19,719
trafiła do aresztu.

272
00:18:19,760 --> 00:18:24,239
W tle sprawy - działania Izraela
wobec Palestyńczyków.

273
00:18:24,280 --> 00:18:28,999
Prokuratura Krajowa potwierdza,
że trzeciej osobie z Polski
- 23-letniemu Tomaszowi N. -

274
00:18:29,040 --> 00:18:34,479
postawiła zarzut - cytuję -
"ułatwienia innym osobom dokonania
czynu o charakterze terrorystycznym".

275
00:18:34,520 --> 00:18:37,239
Chodzi o podpalenie w nocy
z 19 na 20 marca

276
00:18:37,280 --> 00:18:40,919
hali produkcyjnej zakładu LPP Holding
w czeskich Pardubicach.

277
00:18:40,960 --> 00:18:43,159
To firma sektora zbrojeniowego.

278
00:18:43,200 --> 00:18:47,959
Do podpalenia przyznała się
propalestyńska organizacja
o nazwie Earthquake Faction,

279
00:18:48,000 --> 00:18:50,799
która wrzuciła do sieci
wideo ze swojej akcji.

280
00:18:50,840 --> 00:18:56,119
Powodem sabotażu miała być współpraca
czeskiej firmy z izraelską armią
w produkcji dronów.

281
00:18:56,160 --> 00:18:59,719
Firma LPP oświadczyła,
że w zaatakowanym zakładzie
w Pardubicach

282
00:18:59,760 --> 00:19:03,439
nie były produkowane
ani drony dla Izraela,
ani żadne inne uzbrojenie,

283
00:19:03,480 --> 00:19:07,039
bo produkcję wojskową
z powodu prac budowlanych
przeniesiono w inne miejsce.

284
00:19:07,080 --> 00:19:09,479
Młodzi Polacy mieli pomagać
w wywołaniu pożaru.

285
00:19:09,520 --> 00:19:13,079
Jak dowiedziałem się w prokuraturze,
pomoc ta polegała przede wszystkim

286
00:19:13,120 --> 00:19:16,719
na dostarczeniu sprawcom
narzędzi użytych podczas przestępstwa.

287
00:19:16,760 --> 00:19:19,319
Wszyscy troje zostali zatrzymani
przez ABW.

288
00:19:19,360 --> 00:19:21,559
Sąd aresztował ich na trzy miesiące.

289
00:19:21,600 --> 00:19:24,679
Kara, jaka im grozi,
to nawet 15 lat więzienia.

290
00:19:24,720 --> 00:19:27,159
Barkiem, pięścią, a nawet gazem.

291
00:19:27,200 --> 00:19:32,079
We wrocławskim MPK fizyczne napaści
na kontrolerów biletów
trafiają się coraz częściej.

292
00:19:32,120 --> 00:19:37,759
Bilet to nie majątek,
ale czasem jazda na gapę
wygląda na dziwnie pojęte wyzwanie.

293
00:19:37,800 --> 00:19:42,039
I choć monitoring w autobusie
raczej redukuje szanse na bezkarność,

294
00:19:42,080 --> 00:19:45,959
to do wyzywania od "kanarów"
czasem dochodzą rękoczyny.

295
00:19:46,000 --> 00:19:49,799
O robocie coraz bardziej
jak na bramce w lokalu.

296
00:19:49,840 --> 00:19:55,919
Jeden z pasażerów tramwaju
nie chciał pokazać kontrolerom
ani biletu, ani szkolnej legitymacji.

297
00:19:55,960 --> 00:20:01,119
To już nagranie z przystanku.
Mężczyzna uderza barkiem
jedną z kontrolerek i ucieka.

298
00:20:01,160 --> 00:20:05,759
Prowadzone jest postępowanie pod kątem
naruszenia nietykalności cielesnej.

299
00:20:05,800 --> 00:20:09,599
Sprawcy za ten czyn grozi
do roku pozbawienia wolności.

300
00:20:09,640 --> 00:20:12,439
Policja opublikowała dziś
jego wizerunek.

301
00:20:12,480 --> 00:20:15,239
Po tym jak informacja
pojawiła się w mediach,

302
00:20:15,280 --> 00:20:17,799
17-latek sam zgłosił się
na komisariat.

303
00:20:17,840 --> 00:20:20,719
Poszkodowana kontrolerka
trafiła do szpitala,

304
00:20:20,760 --> 00:20:23,479
od czterech dni
jest na zwolnieniu lekarskim.

305
00:20:23,520 --> 00:20:26,759
A to inne zdarzenie.
Wideo nagrane dzień wcześniej.

306
00:20:26,800 --> 00:20:29,559
Gapowicz ucieka
i ciągnie za sobą kontrolerkę.

307
00:20:29,600 --> 00:20:32,079
Obcokrajowcy
nie mieli niestety biletu.

308
00:20:32,120 --> 00:20:37,519
Chciałam ich zatrzymać,
wyciągnęli mnie za sobą z tramwaju
i uderzyłam głową o beton i ręką.

309
00:20:37,560 --> 00:20:42,559
Pod koniec marca
ucierpiał też pan Paweł,
którego zaatakował pasażer bez biletu.

310
00:20:42,600 --> 00:20:46,199
Próbowałem mu zastawić drogę,
była już wzywana policja.

311
00:20:46,240 --> 00:20:49,679
Pasażer udawał,
że coś szuka w kieszeni.

312
00:20:49,720 --> 00:20:54,039
Nagle się odwrócił
i gazem mi psiknął w oczy.

313
00:20:54,080 --> 00:20:58,719
Kontrolerzy biletów nie są traktowani
jak funkcjonariusze publiczni.

314
00:20:58,760 --> 00:21:02,799
Taką ochroną od 2023 roku
objęci są kierowcy autobusów,

315
00:21:02,840 --> 00:21:05,959
motorniczowie
czy konduktorzy w pociągach.

316
00:21:06,000 --> 00:21:11,359
Atak na nich
zagrożony jest wyższą karą: nie roku,
a trzech lat pozbawienia wolności,

317
00:21:11,400 --> 00:21:12,679
i ścigany z urzędu.

318
00:21:12,720 --> 00:21:17,439
Może to jest moment,
że po tym dramatycznym pobiciu
kontrolerki z Wrocławia

319
00:21:17,480 --> 00:21:18,919
w końcu to się wydarzy.

320
00:21:18,960 --> 00:21:22,679
Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej
po raz kolejny apeluje

321
00:21:22,720 --> 00:21:26,159
o rozszerzenie tej grupy
właśnie o kontrolerów biletów.

322
00:21:26,200 --> 00:21:30,639
To jest konieczne, żeby w jakiś sposób
zablokować, zastopować tę przemoc,

323
00:21:30,680 --> 00:21:35,079
ale z drugiej strony
wystąpiliśmy również do ministerstwa
o interpretację

324
00:21:35,120 --> 00:21:40,119
czy też zmianę przepisów,
które pozwoliłyby na uregulowanie
noszenia kamer nasobnych.

325
00:21:40,160 --> 00:21:43,679
Również pasażerowie dzięki temu
będą się czuli bezpieczniej.

326
00:21:43,720 --> 00:21:48,599
Na zmiany czekają pracownicy
Miejskiego Przedsiębiorstwa
Komunikacyjnego we Wrocławiu.

327
00:21:48,640 --> 00:21:51,599
Mamy też wstępne porozumienie
np. ze strażą miejską,

328
00:21:51,640 --> 00:21:53,759
chcemy zintensyfikować tę współpracę,

329
00:21:53,800 --> 00:21:57,599
sprawić, żeby kontrolerzy
mieli też przy sobie
kogoś w mundurze.

330
00:21:57,640 --> 00:22:01,959
Legalna jazda i czyste sumienie
kosztują zaledwie 4,60 zł.

331
00:22:02,000 --> 00:22:05,879
Ceną za ten atak
może być rok więzienia.

332
00:22:13,920 --> 00:22:19,799
Gdy szła do powstania, miała 17 lat,
biało-czerwoną opaskę
i legionowego orzełka taty na berecie.

333
00:22:19,840 --> 00:22:26,279
Pamięta powstańczą euforię sierpnia,
późniejszą makabrę śmierci miasta,
a na koniec gorycz białej flagi.

334
00:22:26,320 --> 00:22:28,999
Pamięta, jak wojna
ograbiła ją z młodości,

335
00:22:29,040 --> 00:22:32,759
ale zostawiła przekonanie,
że złu należy się przeciwstawiać.

336
00:22:32,800 --> 00:22:37,119
Niczego nie zapomniała,
gdy następne lata
kazały stanąć po właściwej stronie.

337
00:22:37,160 --> 00:22:40,759
Wanda Traczyk-Stawska
kończy 99 lat.

338
00:22:41,840 --> 00:22:45,439
Wanda Traczyk-Stawska,
pseudonim "Pączek", kończy 99 lat.

339
00:22:45,480 --> 00:22:49,759
Odwiedziliśmy ją
razem z wolontariuszami
Muzeum Powstania Warszawskiego,

340
00:22:49,800 --> 00:22:53,679
przekazując kwiaty i życzenia
także od widzów i redakcji "19.30".

341
00:22:53,720 --> 00:22:56,319
Miała 12 lat, gdy wybuchła wojna.

342
00:22:56,360 --> 00:23:02,999
Widziałam, że ze zbombardowanego domu
wybiegła kobieta z niemowlęciem
i Niemcy do niej strzelali.

343
00:23:03,040 --> 00:23:06,399
Nie do niej samej,
tylko w to niemowlę.

344
00:23:06,440 --> 00:23:08,919
I widziałam, jak się rozpada.

345
00:23:08,960 --> 00:23:15,239
I to było też jedną z przyczyn,
że w powstaniu
chciałam być żołnierzem.

346
00:23:15,280 --> 00:23:17,199
Żeby nie być bezbronną?

347
00:23:17,240 --> 00:23:21,799
Nie. Żeby nigdy Niemcy
nie mogli do dzieci strzelać.

348
00:23:22,000 --> 00:23:24,959
Wojnę wspomina
jako największe okrucieństwo,

349
00:23:25,000 --> 00:23:29,279
ale wybuch powstania warszawskiego
jako najpiękniejszy dzień w życiu.

350
00:23:29,320 --> 00:23:35,199
Jak biegłam z prasą, żeby rozdawać,
to byłam tyle razy pocałowana
jak nigdy w życiu.

351
00:23:35,240 --> 00:23:39,079
To była walka o wolność i godność.

352
00:23:39,120 --> 00:23:44,959
Powstanie o godność człowieka i o to,
żeby już więcej nie było idei
takiej jak faszyzm, jak komunizm.

353
00:23:45,000 --> 00:23:48,439
Jako żołnierz Armii Krajowej
walczyła w powstaniu z bronią w ręku.

354
00:23:48,480 --> 00:23:51,119
To ją widać
na koloryzowanych zdjęciach.

355
00:23:51,160 --> 00:23:56,999
Byłam przebrana za chłopca,
dlatego że chłopaki nie mogli przeżyć,
że dziewczyna ma broń,

356
00:23:57,040 --> 00:23:59,919
a oni tylko butelkę z benzyną.

357
00:23:59,960 --> 00:24:02,679
To dzieci od zawsze
są dla niej najważniejsze.

358
00:24:02,720 --> 00:24:06,199
Po wojnie pracowała jako nauczycielka
w szkole specjalnej.

359
00:24:06,240 --> 00:24:10,519
Kilka lat temu wsparła sejmowy protest
rodziców osób z niepełnosprawnościami.

360
00:24:10,560 --> 00:24:14,279
Dzieciom podarowała małpkę,
którą dostała po kapitulacji.

361
00:24:14,320 --> 00:24:19,759
Na tej małpce jest pamięć
powstania warszawskiego,
ale także dużo, dużo całusów.

362
00:24:19,800 --> 00:24:25,639
Orędowniczka Polski
w Unii Europejskiej,
o której jej pokolenie marzyło.

363
00:24:25,840 --> 00:24:30,559
Jako żołnierz chcę wam powiedzieć:
my bez Unii Europejskiej
jesteśmy jak mucha na słonia.

364
00:24:30,600 --> 00:24:36,199
Odważnie reagowała na antyunijne hasła
Roberta Bąkiewicza,
który zakłócał jej wystąpienie.

365
00:24:36,240 --> 00:24:38,159
Milcz, chamie skończony.

366
00:24:38,200 --> 00:24:40,479
Europa to moja matka także.

367
00:24:40,520 --> 00:24:43,479
A gdy Rosja zaatakowała Ukrainę,
mówiła tak.

368
00:24:43,520 --> 00:24:51,399
Ja bym chciała znów mieć naście lat
i im pomagać, bo wiem,
że oni walczą nie tylko o siebie,

369
00:24:51,440 --> 00:24:54,039
oni walczą o całą Europę.

370
00:24:54,080 --> 00:24:56,919
Nigdy więcej wojny - powtarza od lat.

371
00:24:56,960 --> 00:25:00,479
I przypomina, że najwyższą cenę
zawsze płacą cywile.

372
00:25:00,520 --> 00:25:04,519
Mówię do was jako stary żołnierz
i stara nauczycielka.

373
00:25:04,560 --> 00:25:09,239
Proszę, pamiętajcie,
że najważniejsze jest żeby być razem.

374
00:25:09,280 --> 00:25:13,359
Razem cały świat,
żeby nie było już nigdy wojny,

375
00:25:13,400 --> 00:25:15,759
żeby żadne dziecko polskie
nie zginęło.

376
00:25:15,800 --> 00:25:16,999
Pokoju i zgody.

377
00:25:17,040 --> 00:25:18,679
Przestać się kłócić.

378
00:25:18,720 --> 00:25:21,119
Tego Wanda Traczyk Stawska nam życzy.

379
00:25:21,160 --> 00:25:25,479
Choć życzenia przede wszystkim
płyną dziś do niej.

380
00:25:29,760 --> 00:25:33,879
Nawet gdyby zawołali:
Houston, mamy problem,
nikt by ich nie usłyszał.

381
00:25:33,920 --> 00:25:40,119
Przez ciche i mroczne jak kosmos
40 minut załoga misji Artemis II
nie miała kontaktu z Ziemią.

382
00:25:40,160 --> 00:25:42,919
W kosmos zapuścili się
najdalej w historii,

383
00:25:42,960 --> 00:25:45,839
by zrobić pierwszy krok
w podróży na Księżyc.

384
00:25:45,880 --> 00:25:49,919
Nie pierwszej, bo ludzie już tam byli,
ale teraz chcą zostać na dłużej.

385
00:25:49,960 --> 00:25:51,839
Kosmonauci już wracają
pod pełną kontrolą NASA,

386
00:25:51,880 --> 00:25:56,759
a Sandra Meunier ma dla państwa
zapowiedź takiej odysei.

387
00:25:57,400 --> 00:26:00,399
Przekraczamy najdalszy punkt
w historii człowieka

388
00:26:00,440 --> 00:26:03,199
z szacunkiem dla tych,
którzy byli przed nami.

389
00:26:03,240 --> 00:26:05,799
Lecimy jeszcze dalej,
zanim Matka Ziemia

390
00:26:05,840 --> 00:26:09,919
zacznie przyciągać nas z powrotem
do wszystkiego, co jest nam drogie.

391
00:26:09,960 --> 00:26:14,159
Ponad 406 tys. km od Ziemi.
Tak daleko nie był jeszcze nikt.

392
00:26:14,200 --> 00:26:17,639
Astronauci na pokładzie statku Orion
okrążyli Księżyc,

393
00:26:17,680 --> 00:26:22,119
bijąc rekord misji Apollo 13
sprzed ponad pół wieku.

394
00:26:22,160 --> 00:26:27,039
Wybieramy ten moment
i rzucamy wyzwanie temu
i kolejnym pokoleniom:

395
00:26:27,080 --> 00:26:28,719
pobijcie ten rekord.

396
00:26:28,760 --> 00:26:35,759
Z naukowego punktu widzenia
przełomem była możliwość zmapowania
niewidocznej z Ziemi strony Księżyca.

397
00:26:35,800 --> 00:26:40,719
Analizowali powierzchnię Księżyca,
analizowali formacje na niej zawarte.

398
00:26:40,760 --> 00:26:45,519
Przeprowadzali obserwacje
uderzeń meteorytów
i dokonywali badań naukowych.

399
00:26:45,560 --> 00:26:49,519
Dane, które naukowcy będą analizować
jeszcze przez lata.

400
00:26:50,520 --> 00:26:56,719
Ten wąski sierp, który chował się
za tarczą Księżyca,
wtedy traciliśmy łączność z Ziemią.

401
00:26:57,760 --> 00:26:59,079
To głos legendy.

402
00:26:59,120 --> 00:27:04,399
Astronauta misji Apollo 8 i 13
Jim Lovell przed śmiercią
nagrał wiadomość dla tych,

403
00:27:04,440 --> 00:27:06,959
którzy podążają jego śladami.

404
00:27:07,000 --> 00:27:08,399
Emocji było więcej.

405
00:27:08,440 --> 00:27:11,959
Jeden z księżycowych kraterów.

406
00:27:12,000 --> 00:27:15,519
Chcielibyśmy nazwać go Carroll,
pisane C-A-R-R-O-L-L.

407
00:27:15,560 --> 00:27:18,719
Na cześć zmarłej żony
dowódcy misji Reida Wisemana,

408
00:27:18,760 --> 00:27:21,799
pielęgniarki,
która przegrała walkę z nowotworem.

409
00:27:21,840 --> 00:27:24,559
Carroll to jeden z dwóch
nowo odkrytych kraterów.

410
00:27:24,600 --> 00:27:27,199
Oprócz tego eksperci wskazują
na coś jeszcze:

411
00:27:27,240 --> 00:27:30,279
potencjał Księżyca
jako bazy dla dalszych podróży.

412
00:27:30,320 --> 00:27:35,439
Posiada dzięki wodzie również tlen.
Z niego będzie można robić
paliwo rakietowe.

413
00:27:35,480 --> 00:27:39,079
Będzie można wykorzystać
niektóre metale
dla celów konstrukcyjnych.

414
00:27:39,120 --> 00:27:43,999
Powrót na srebrny glob
i lot na Marsa zapowiada Donald Trump,
który połączył się z astronautami.

415
00:27:44,040 --> 00:27:48,039
Co było najbardziej niezapomnianym
momentem tego historycznego dnia?

416
00:27:48,080 --> 00:27:52,879
Zobaczyliśmy coś,
czego nie widział jeszcze
żaden człowiek, nawet podczas Apollo.

417
00:27:52,920 --> 00:27:57,559
A potem wyjście z zaćmienia,
koronę Słońca i planety w linii
aż po Marsa.

418
00:27:57,600 --> 00:28:05,039
Jedna myśl: patrzymy na przyszłość,
w której ludzkość staje się gatunkiem
żyjącym na dwóch planetach.

419
00:28:05,080 --> 00:28:08,959
Program Artemis
zakłada powrót człowieka na Księżyc.

420
00:28:09,000 --> 00:28:13,039
Pierwsze załogowe lądowanie
planowane jest za dwa, trzy lata.

421
00:28:13,080 --> 00:28:17,919
Potem stałe bazy. A dalej? Mars.

422
00:28:22,520 --> 00:28:31,119
Wojciech Balczun,
minister aktywów państwowych,
w "Pytaniu dnia".

423
00:28:31,760 --> 00:29:49,879