1
00:00:21,160 --> 00:00:24,679
Nowi sędziowie stawili się
w Trybunale. Prezes Trybunału
nie uznaje ślubowania.

2
00:00:24,720 --> 00:00:27,039
NBP 35 miliardów na minusie.
Skąd tak potężna strata?

3
00:00:27,080 --> 00:00:31,759
Sondaże nie pozostawiają złudzeń.
Węgrzy uwierzyli w rewolucję.
Wybory w niedzielę.

4
00:00:46,000 --> 00:00:48,319
Joanna Dunikowska-Paź, dobry wieczór.

5
00:00:48,360 --> 00:00:51,039
"Będę przychodziła
do Trybunału Konstytucyjnego,

6
00:00:51,080 --> 00:00:54,359
będę oczekiwała dopuszczenia
do orzekania do skutku"

7
00:00:54,400 --> 00:00:58,199
- deklarowała na antenie TVP Info
sędzia Anna Korwin-Piotrowska.

8
00:00:58,240 --> 00:01:00,879
Podobny plan ma pozostała trójka
nowych sędziów,

9
00:01:00,920 --> 00:01:03,679
którzy od prezesa Święczkowskiego
obok gratulacji usłyszeli,

10
00:01:03,720 --> 00:01:06,119
że jest bardzo dużo spraw
do rozpatrzenia,

11
00:01:06,160 --> 00:01:08,919
ale bez zaproszenia od prezydenta
z nimi nie ruszą.

12
00:01:08,960 --> 00:01:12,079
A Trybunał pozostaje dla nich otwarty,
jak dla wszystkich obywateli.

13
00:01:12,120 --> 00:01:15,239
To deklaracja, o faktach
- Anna Łubian-Halicka.

14
00:01:15,280 --> 00:01:19,239
Strzeżony niczym skarbiec ze złotem.
Wbrew takim słowom prezesa...

15
00:01:19,280 --> 00:01:22,519
Każdy obywatel ma prawo przychodzić
do Trybunału Konstytucyjnego.

16
00:01:22,560 --> 00:01:24,279
To nie jest zamknięta twierdza.

17
00:01:24,320 --> 00:01:26,919
...dziennikarze do środka
nie zostali wpuszczeni.

18
00:01:26,960 --> 00:01:29,199
Problem z wjazdem
mieli też nowi sędziowie.

19
00:01:29,240 --> 00:01:32,319
Ale w końcu udało im się
przekroczyć próg Trybunału.

20
00:01:32,360 --> 00:01:35,239
Będę oczekiwała dopuszczenia mnie
do orzekania.

21
00:01:35,280 --> 00:01:37,559
Czyli będzie pani
przyjeżdżała do skutku?

22
00:01:37,600 --> 00:01:38,839
Do skutku.

23
00:01:39,560 --> 00:01:42,719
Mówiła w "Pytaniu dnia"
sędzia Anna Korwin-Piotrowska.

24
00:01:42,760 --> 00:01:46,719
To odpowiedź na te słowa
prezesa Trybunału o czworgu
spośród sześciorga sędziów,

25
00:01:46,760 --> 00:01:49,599
którzy ślubowanie złożyli
w Sali Kolumnowej Sejmu.

26
00:01:49,640 --> 00:01:54,599
Nie mogę im przydzielić spraw,
nie mogę im zapewnić też obsługi
czy też gabinetów.

27
00:01:54,640 --> 00:01:59,399
Utrudnia prace prawidłowo wybranym
sędziom do Trybunału Konstytucyjnego.

28
00:01:59,440 --> 00:02:00,839
Oceniają rządzący.

29
00:02:00,880 --> 00:02:03,399
Sędziowie zapowiadają pozwy
do Sądu Pracy.

30
00:02:03,440 --> 00:02:07,159
Dziś złożyli u prezesa Trybunału
pismo z konkretnymi oczekiwaniami.

31
00:02:07,200 --> 00:02:11,879
Żeby przygotowano nam gabinety
do pracy, wydano karty dostępu
do budynku,

32
00:02:11,920 --> 00:02:15,999
umożliwiono korzystanie
z systemów informacyjnych
oraz przydzielenie nam spraw.

33
00:02:16,040 --> 00:02:20,759
Ale prezes Trybunału stawia warunek,
którego ani w Konstytucji,
ani ustawie nie ma.

34
00:02:20,800 --> 00:02:25,119
Dopóki nie dostanę informacji
od pana prezydenta,

35
00:02:25,160 --> 00:02:29,519
że te osoby złożyły ślubowanie
wobec pana prezydenta,

36
00:02:29,560 --> 00:02:32,839
dopóty te osoby
nie nawiążą stosunku służbowego.

37
00:02:32,880 --> 00:02:36,159
Według konstytucji prezydent
nie jest tu organem decyzyjnym.

38
00:02:36,200 --> 00:02:38,359
A ta forma ślubowania...

39
00:02:38,400 --> 00:02:39,919
Ślubuję wobec prezydenta.

40
00:02:39,960 --> 00:02:43,079
...według byłych prezesów Trybunału
dopełnia formalności.

41
00:02:43,120 --> 00:02:47,439
Wszystkie przesłanki do tego,
żeby oni objęli swoje funkcje
w trybunale, zostały spełnione.

42
00:02:47,480 --> 00:02:48,239
Ale PiS...

43
00:02:48,280 --> 00:02:50,239
To nie było żadne zaprzysiężenie.

44
00:02:50,280 --> 00:02:52,599
...korzysta z wydeptanej już ścieżki.

45
00:02:52,640 --> 00:02:57,119
I - jak podkreślają rządzący -
dodaje prezydentowi kompetencji,
których nie ma.

46
00:02:57,160 --> 00:02:58,999
Boże, błogosław prezydenta,
by wokół Trybunału stworzyć wrażenie
prawnego galimatiasu.

47
00:02:59,040 --> 00:03:05,159
Prezydent złoży tę sprawę
do rozpoznania do TK.

48
00:03:05,200 --> 00:03:07,919
To powtórka z historii.

49
00:03:07,960 --> 00:03:11,279
10 lat temu wywołany
przez reformy PiS chaos prawny

50
00:03:11,320 --> 00:03:14,239
doprowadził Trybunał
do całkowitego paraliżu.

51
00:03:14,280 --> 00:03:18,279
Może Prawu i Sprawiedliwości
o to chodzi,
żeby ten paraliż TK trwał?

52
00:03:18,320 --> 00:03:23,119
Nie mam żadnych wątpliwości,
że Kaczyński uważa,
że Trybunał albo jego, albo wcale.

53
00:03:23,160 --> 00:03:24,959
Robi wszystko, żeby nie było
niezależnego Trybunału.

54
00:03:25,000 --> 00:03:27,999
Niemal wszystkie wyroki Trybunału
z ostatnich 10 lat były na rękę PiS.

55
00:03:28,040 --> 00:03:29,319
To jeden z ostatnich.

56
00:03:29,360 --> 00:03:32,359
Komisja winna zaprzestać działalności.

57
00:03:32,400 --> 00:03:37,239
Uznający komisje śledcze
rozliczające afery poprzedniej władzy
za niekonstytucyjne.

58
00:03:37,280 --> 00:03:42,639
O omawianiu tematów z prezes Trybunału
pisał wprost w mailach
Michał Dworczyk.

59
00:03:42,680 --> 00:03:46,359
Ale to prezesowi Trybunału
nie przeszkadza w takich deklaracjach.

60
00:03:46,400 --> 00:03:51,879
Staram się trzymać TK
jak najdalej od polityków,
od ich decyzji politycznych.

61
00:03:51,920 --> 00:03:55,559
To po kolei. Pan Bogdan Święczkowski
prezes Trybunału,

62
00:03:55,600 --> 00:04:00,959
radny sejmiku śląskiego
z listy PiS, ale też był oczywiście
liderem listy sejmowej z PiS-u.

63
00:04:01,000 --> 00:04:04,399
Pan Bartłomiej Sochański,
członek PiS-u od 2017 roku.

64
00:04:04,440 --> 00:04:09,679
I tak na 9 dotychczasowych
sędziów trybunału czterech
to byli radni lub członkowie PiS.

65
00:04:09,720 --> 00:04:14,159
Andrzej Zielonacki był w komitecie
popierającym Jarosława Kaczyńskiego.

66
00:04:14,200 --> 00:04:16,639
Nie chcę, żebyście mieli państwo
wrażenie,

67
00:04:16,680 --> 00:04:21,759
że od wczorajszego kroku nagle
Trybunał Konstytucyjny w Polsce
zacznie normalnie działać.

68
00:04:21,800 --> 00:04:24,159
Jeszcze wiele
ciężkiej pracy przed nami,

69
00:04:24,200 --> 00:04:27,759
ale zrobimy to, wyprostujemy sprawę
w Trybunale Konstytucyjnym.

70
00:04:27,800 --> 00:04:29,839
Który - to archiwa
sprzed ponad 10 lat -

71
00:04:29,880 --> 00:04:33,359
był uznawany za autorytet
i zabierał głos w imieniu obywateli,

72
00:04:33,400 --> 00:04:35,959
nakazując podwyższenie kwoty
wolnej od podatku

73
00:04:36,000 --> 00:04:39,679
czy wycofanie się z wprowadzenia opłat
za drugi kierunek studiów.

74
00:04:39,720 --> 00:04:43,359
Taki Trybunał
według rządzących ma wrócić.

75
00:04:46,440 --> 00:04:49,159
35 mld 700 mln złotych - dużo?

76
00:04:49,200 --> 00:04:52,719
Nawet rekordowo dużo,
a gdy dołożyć do tego,
że "na minusie",

77
00:04:52,760 --> 00:04:54,839
to sprawa istotnie się komplikuje.

78
00:04:54,880 --> 00:04:58,719
Te dane to gigantyczna strata,
jaką za ubiegły rok zanotował NBP,

79
00:04:58,760 --> 00:05:02,199
a to oznacza, że do budżetu państwa
nie wpłynie nawet złotówka.

80
00:05:02,240 --> 00:05:07,439
I tu warto zapytać jeszcze raz,
skąd dokładnie miałyby pochodzić
pieniądze na dozbrojenie armii,

81
00:05:07,480 --> 00:05:11,119
które prezydent proponował
wspólnie z prezesem NBP.

82
00:05:11,160 --> 00:05:14,159
To kolejny rok,
który NBP kończy na minusie.

83
00:05:14,200 --> 00:05:15,839
2025 rok był ujemny.

84
00:05:15,880 --> 00:05:20,639
A konkretnie z blisko
36 miliardami straty.
Najwięcej od kilku lat.

85
00:05:20,680 --> 00:05:23,479
Ostatni raz NBP zysk
miał 5 lat temu.

86
00:05:23,520 --> 00:05:27,599
Od tamtej pory zanotował w sumie
blisko 87 mld zł na minusie.

87
00:05:27,640 --> 00:05:32,079
Narodowy Bank Polski od czterech lat
nie ma ani jednej złotówki zysku.

88
00:05:32,120 --> 00:05:37,359
Ma straty i żeby mówić
o sfinansowaniu czegokolwiek,
nie tylko SAFE, trzeba mieć zysk.

89
00:05:37,400 --> 00:05:40,359
One najwcześniej mogą być
1 lipca 2027.

90
00:05:40,400 --> 00:05:44,559
Adam Glapiński tłumaczył, że o ile NBP
zyskał na rezerwach dewizowych,

91
00:05:44,600 --> 00:05:48,039
to straty przyniosły
różnice kursowe i umacnianie złotego.

92
00:05:48,080 --> 00:05:52,999
To jest pytanie o kwalifikacje
i dobre samopoczucie
prezesa Glapińskiego.

93
00:05:53,040 --> 00:05:57,599
Miesiąc temu, gdy Pałac Prezydencki
i NBP ogłaszali projekt "SAFE 0%",

94
00:05:57,640 --> 00:06:02,679
czyli finansowanie obronności
zyskiem m.in. ze złota,
słyszeliśmy takie zapowiedzi.

95
00:06:02,720 --> 00:06:04,679
Rozpocznie się ten rok zysków.

96
00:06:04,720 --> 00:06:09,239
Taka w każdym razie jest deklaracja
ze strony pana prezesa Glapińskiego.

97
00:06:09,280 --> 00:06:14,239
Opowieści pana Nawrockiego
tak samo wiarygodne
jak pana Kaczyńskiego,

98
00:06:14,280 --> 00:06:20,999
że te pieniądze się pojawią jutro,
są opowieściami z cyklu
bajki z mchu i paproci.

99
00:06:21,040 --> 00:06:26,639
Marszałek nie nadał projektowi
numeru druku, wytykając brak
stabilnych źródeł finansowania.

100
00:06:26,680 --> 00:06:32,279
SAFE 0% miał być miksem
różnych instrumentów finansowych,
lewarowanych złotem.

101
00:06:32,320 --> 00:06:37,119
Do tego kredyty i obligacje.
W zmienionej wersji
projekt przygotowali ludowcy.

102
00:06:37,160 --> 00:06:40,039
Powiedzieliśmy
panu prezesowi Glapińskiemu sprawdzam.

103
00:06:40,080 --> 00:06:43,959
Skoro pan prezes
na konferencji prasowej zapowiedział,
że ma pieniądze,

104
00:06:44,000 --> 00:06:46,359
to niech teraz
te pieniądze wyłoży na stół.

105
00:06:46,400 --> 00:06:48,719
Myślę, że to była
taka polityczna rozróba,

106
00:06:48,760 --> 00:06:53,559
taki kapiszon, w którego chyba
sami autorzy nie wierzyli,
że ona ma szanse realizacji.

107
00:06:53,600 --> 00:06:56,999
Natomiast zyski
czy straty Narodowego Banku Polskiego,

108
00:06:57,040 --> 00:07:00,239
do tego większej wagi
bym nie przykładał,
mają charakter często księgowy.

109
00:07:00,280 --> 00:07:03,479
Mimo takich ocen Adam Glapiński
pomysłu wciąż broni.

110
00:07:03,520 --> 00:07:07,599
Gdybyśmy sprzedali całe złoto
i skupili z powrotem tyle samo złota,

111
00:07:07,640 --> 00:07:12,439
to by się pojawiła
w naszej księgowości nadwyżka 197 mld.

112
00:07:12,480 --> 00:07:16,599
A o krytykach kwestionujących
wysokość zysków ze złota mówi tak:

113
00:07:16,640 --> 00:07:25,439
Przedziwni jacyś ludzie
powychodzili z różnych kątów,
jak dżiny z jakiegoś świecznika,

114
00:07:25,480 --> 00:07:30,039
lampy naftowej czy z puszki Pandory.

115
00:07:30,200 --> 00:07:36,039
Przypomnijmy, że w wyliczenia
prezesa NBP powątpiewali choćby
członkowie Rady Polityki Pieniężnej.

116
00:07:36,080 --> 00:07:38,839
Żadne kwoty
poza prawdopodobnie liczbą ton,

117
00:07:38,880 --> 00:07:41,999
bo w tej sprawie trudno mi weryfikować
- nie są prawdą.

118
00:07:42,040 --> 00:07:43,639
Opowiadał jakieś bajki.

119
00:07:43,680 --> 00:07:46,959
Pomysł okazał się takim trochę
pustym projektem.

120
00:07:47,000 --> 00:07:49,959
Taką wydmuszką raczej
niż jakimś poważnym projektem.

121
00:07:50,000 --> 00:07:53,679
Bo kurs złota się zmienia,
co pokazała wojna
na Bliskim Wschodzie.

122
00:07:53,720 --> 00:07:57,959
Na tym wykresie widać,
ile kosztowało na początku roku
i po ataku USA i Izraela na Iran.

123
00:07:58,000 --> 00:08:02,679
Na żywym organizmie widzimy,
jak bardzo zmienne są
potencjalne zyski ze sprzedaży złota,

124
00:08:02,720 --> 00:08:03,999
one są bardzo ulotne.

125
00:08:04,040 --> 00:08:06,919
A tańsze złoto to czas na kupno,
a nie sprzedaż.

126
00:08:06,960 --> 00:08:08,999
Co wykorzystuje też prezes NBP.

127
00:08:09,040 --> 00:08:11,719
Dokupiliśmy złota
do wysokości 580 ton.

128
00:08:11,760 --> 00:08:14,839
Adam Glapiński chce dobić do 700 ton.

129
00:08:17,840 --> 00:08:21,479
To największa katastrofa
w powojennej historii Polski.

130
00:08:21,520 --> 00:08:25,519
16 lat temu w drodze na obchody
70. rocznicy zbrodni katyńskiej

131
00:08:25,560 --> 00:08:28,759
w katastrofie pod Smoleńskiem
zginęło 96 osób,

132
00:08:28,800 --> 00:08:31,999
w tym prezydent Lech Kaczyński
z małżonką Marią,

133
00:08:32,040 --> 00:08:36,079
a także ostatni prezydent RP
na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski.

134
00:08:36,120 --> 00:08:41,079
Długa lista ofiar zawiera w sobie
wiele rodzinnych i niezwykle
osobistych dramatów,

135
00:08:41,120 --> 00:08:43,639
a także głęboką narodową traumę.

136
00:08:43,840 --> 00:08:46,839
Te miejsca czekały
na państwową delegację.

137
00:08:46,880 --> 00:08:49,239
Pewnej pustki nie da się zastąpić.

138
00:08:49,280 --> 00:08:53,999
Chyba wszyscy mamy w pamięci
10 kwietnia 2010 roku,

139
00:08:54,040 --> 00:08:57,879
jako wielki smutek,
ale też jako wielką wspólnotę Polaków.

140
00:08:57,920 --> 00:09:02,479
Był sobotni poranek,
uroczystości 70. rocznicy
zbrodni katyńskiej.

141
00:09:02,520 --> 00:09:08,519
O 8:41 rządowy Tupolew
rozbił się podczas podchodzenia
do lądowania na lotnisku Siewiernyj.

142
00:09:08,560 --> 00:09:13,799
Zginęła para prezydencka,,
wysocy rangą urzędnicy państwowi
i dowódcy wojskowi.

143
00:09:13,840 --> 00:09:18,199
Duchowni, przedstawiciele
rodzin katyńskich i załoga samolotu.

144
00:09:18,240 --> 00:09:20,319
W sumie 96 osób.

145
00:09:20,360 --> 00:09:25,879
Jak się patrzyło na tę listę,
rzeczywiście żałoba
była ogólnonarodowa.

146
00:09:25,920 --> 00:09:29,799
Były to dni tragiczne dla Polski,
dla nas wszystkich.

147
00:09:29,840 --> 00:09:33,839
Dla wielu rodzin był to początek
wieloletniej żałoby.

148
00:09:33,880 --> 00:09:39,719
Byliśmy umówieni na niedzielę
na obiad, który się nigdy nie odbył.

149
00:09:39,760 --> 00:09:44,159
A ten dzień pamiętam cały czas
jak przez mgłę.

150
00:09:44,200 --> 00:09:51,039
Wydawało mi się wtedy,
że siłą woli i modlitwą odwrócę coś,
co się wydarzyło.

151
00:09:51,080 --> 00:09:53,999
Dziś hołd ofiarom
katastrofy smoleńskiej

152
00:09:54,040 --> 00:09:59,039
oddali przedstawiciele
władz państwowych i bliscy tych,
którzy zginęli.

153
00:09:59,080 --> 00:10:01,559
Przed Pałacem Prezydenckim.

154
00:10:01,600 --> 00:10:03,559
Na Placu Piłsudskiego.

155
00:10:03,600 --> 00:10:05,559
Na wojskowych Powązkach.

156
00:10:05,600 --> 00:10:07,519
I w katedrze na Wawelu.

157
00:10:07,560 --> 00:10:10,359
16 lat temu też wszyscy
mieliśmy poczucie,

158
00:10:10,400 --> 00:10:17,119
że znaleźliśmy się w środku nocy,
dramatycznej nocy.

159
00:10:17,160 --> 00:10:21,719
Jest możliwa jedność
przy wszystkich różnicach,

160
00:10:21,760 --> 00:10:24,399
przy wszystkich napięciach.

161
00:10:24,440 --> 00:10:27,359
Po tragedii ogłoszono żałobę narodową.

162
00:10:27,400 --> 00:10:31,399
W uroczystościach pogrzebowych
uczestniczyły tysiące Polaków.

163
00:10:31,440 --> 00:10:32,999
Pamiętam każdą minutę.

164
00:10:33,040 --> 00:10:36,239
To jest trauma,
o której zawsze będziemy pamiętać.

165
00:10:36,280 --> 00:10:40,799
Byłem pod wielkim wrażeniem
jedności narodowej,
którą wówczas osiągnęliśmy.

166
00:10:40,840 --> 00:10:46,079
Katastrofa smoleńska jest jedną
z największych tragedii
w powojennej historii Polski.

167
00:10:46,120 --> 00:10:48,359
To jest część naszej tożsamości.

168
00:10:48,400 --> 00:10:51,959
Trudnej, bolesnej, ale innej nie mamy.

169
00:10:59,680 --> 00:11:02,759
To walka, która będzie trwała
dosłownie do samego końca.

170
00:11:02,800 --> 00:11:05,079
Wybory na Węgrzech
w najbliższą niedzielę,

171
00:11:05,120 --> 00:11:08,759
brak ciszy wyborczej oznacza,
że w weekend polityka osiągnie
temperaturę wrzenia.

172
00:11:08,800 --> 00:11:11,679
Na Placu Bohaterów w Budapeszcie
trwa właśnie koncert,

173
00:11:11,720 --> 00:11:16,079
na którym węgierscy artyści
muzyką protestują przeciwko rządom
Viktora Orbana.

174
00:11:16,120 --> 00:11:19,439
Na miejscu jest Daniel Chaliński,
jak dużo jest osób?

175
00:11:19,480 --> 00:11:23,799
Trudno mi oszacować, ile dokładnie,
ale plac wypełniony jest po brzegi.

176
00:11:23,840 --> 00:11:33,759
Tylko na popularnym serwisie
społecznościowym udział w koncercie
zadeklarowało ponad sto tysięcy ludzi.

177
00:11:33,800 --> 00:11:37,359
Przełamiemy system
- to nazwa tego wydarzenia.

178
00:11:37,400 --> 00:11:39,919
I to z pewnością
nie jest zwykły koncert.

179
00:11:39,960 --> 00:11:42,839
W tym kultowym miejscu
na Placu Bohaterów,

180
00:11:42,880 --> 00:11:48,159
gdzie praktycznie od upadku komunizmu
odbywają się główne
antyrządowe protesty,

181
00:11:48,200 --> 00:11:50,279
muzykę słychać było już o 16:00.

182
00:11:50,320 --> 00:11:53,639
Wyjątkowy koncert ma potrwać
jeszcze dobrych kilka godzin.

183
00:11:53,680 --> 00:11:58,199
To ostatnie tak duże wydarzenie
przed niedzielnymi wyborami
tutaj na Węgrzech,

184
00:11:58,240 --> 00:12:01,319
ale koncert, jak i całe wydarzenie,
jest apolityczne.

185
00:12:01,360 --> 00:12:03,999
Brak tu partyjnych flag
czy transparentów.

186
00:12:04,040 --> 00:12:07,039
Tu wszystkich obecnych łączy
po prostu chęć zmiany.

187
00:12:07,080 --> 00:12:11,119
Zamieszkane przez niespełna
sto tysięcy osób miasto Szekesfehervr

188
00:12:11,160 --> 00:12:14,479
na kilkadziesiąt godzin
przed wyborami parlamentarnymi.

189
00:12:14,520 --> 00:12:17,479
Tu większość mieszkańców już wie,
na kogo zagłosuje.

190
00:12:17,520 --> 00:12:19,159
Nie chcemy żadnych zmian.

191
00:12:19,200 --> 00:12:23,359
To, co było do tej pory,
jest bardzo dobre i mamy nadzieję,
że tak pozostanie.

192
00:12:23,400 --> 00:12:25,479
Takie głosy nie powinny dziwić,

193
00:12:25,520 --> 00:12:29,959
bo to rodzinne miasto
rządzącego Węgrami od niemal 16 lat
Viktora Orbana.

194
00:12:30,000 --> 00:12:32,479
Chodził do tego samego liceum, co ja.

195
00:12:32,520 --> 00:12:34,679
Ale to nie wpływa na moje poglądy.

196
00:12:34,720 --> 00:12:36,959
Tak, jak jest teraz, jest idealnie.

197
00:12:37,000 --> 00:12:41,319
Innego zdania są ci, którzy przychodzą
na wiece opozycyjnej TISZY.

198
00:12:41,360 --> 00:12:43,919
Zwolennicy tej partii liczą na zmianę.

199
00:12:43,960 --> 00:12:50,039
Ostatnie 16 lat to okres korupcji,
kłamstw i zdrady całego
narodu węgierskiego.

200
00:12:50,080 --> 00:12:54,999
Czuję, że obecna sytuacja gospodarcza
nie jest już stabilna i chciałbym,

201
00:12:55,040 --> 00:12:56,479
żeby to się zmieniło.

202
00:12:56,520 --> 00:13:00,519
Walka z korupcją, reformy gospodarcze,
niezależność energetyczna.

203
00:13:00,560 --> 00:13:03,519
To tylko niektóre
z postulatów opozycji.

204
00:13:03,560 --> 00:13:07,319
Rząd mówi, że mamy fantastyczny rok
i wystartujemy jak samolot,

205
00:13:07,360 --> 00:13:11,959
ale okazało się,
że samolot był zepsuty już w hangarze,
a oni trzymali mapę do góry nogami.

206
00:13:12,000 --> 00:13:13,919
Jest więc wiele do zrobienia:

207
00:13:13,960 --> 00:13:17,719
gospodarka się kurczy,
inwestycje spadają,
a inflacja gwałtownie rośnie.

208
00:13:17,760 --> 00:13:21,719
Według sondaży
ponad 50% wyborców
zagłosuje właśnie na opozycję.

209
00:13:21,760 --> 00:13:22,919
Na Fidesz 39%.

210
00:13:22,960 --> 00:13:24,399
Kaczyńskiemu nie wyszedł Budapeszt
w Warszawie, ale bardzo możliwe,

211
00:13:30,000 --> 00:13:34,319
Nieco inaczej wygląda badanie
uwzględniające niezdecydowanych Węgrów

212
00:13:34,360 --> 00:13:35,639
- to 25% wyborców.

213
00:13:35,680 --> 00:13:41,879
O ich głos Orban walczył
w Budapeszcie, ściskając dłoń
wiceprezydenta USA.

214
00:13:41,920 --> 00:13:44,559
Prezydent cię kocha.

215
00:13:44,600 --> 00:13:50,079
Z dumą opublikował
w mediach społecznościowych
wpis Donalda Trumpa.

216
00:13:52,840 --> 00:13:57,919
Orban, podobnie jak Trump,
atakuje Brukselę i sprzeciwia się
wspieraniu Kijowa.

217
00:13:57,960 --> 00:14:03,559
Ukraina nie zostanie członkiem UE
w ciągu następnych 4 lat,
nie wyślemy tam ani grosza.

218
00:14:03,600 --> 00:14:08,039
Oskarża też opozycję o współpracę
z zagranicznymi służbami wywiadowczymi

219
00:14:08,080 --> 00:14:10,639
i próbę podważenia wyników wyborów.

220
00:14:10,680 --> 00:14:12,239
Powiedzmy to jasno!

221
00:14:12,280 --> 00:14:16,839
To zorganizowana próba
zakwestionowania decyzji
narodu węgierskiego

222
00:14:16,880 --> 00:14:20,399
poprzez chaos, presję
i międzynarodową dyskredytację.

223
00:14:20,440 --> 00:14:21,759
To narracja Kremla.

224
00:14:21,800 --> 00:14:26,639
Peter Magyar, lider opozycyjnej TISZY,
zapowiada koniec
prorosyjskiej polityki.

225
00:14:26,680 --> 00:14:30,079
Chce, by Węgry ponownie obrały
proeuropejski kurs.

226
00:14:30,120 --> 00:14:34,399
Prosimy ustępującego premiera,
aby z należytym spokojem i godnością

227
00:14:34,440 --> 00:14:36,999
przyjął werdykt narodu węgierskiego.

228
00:14:37,040 --> 00:14:42,479
Według sondaży 78%
węgierskich wyborców popiera
członkostwo swojego kraju w UE.

229
00:14:42,520 --> 00:14:46,039
Myślę, że kraj stoi na rozdrożu:
Wschód czy Zachód.

230
00:14:46,080 --> 00:14:50,279
By wybrał Zachód, Peter Magyar
w ciągu ostatnich 5 dni kampanii

231
00:14:50,320 --> 00:14:53,559
zaplanował aż 29 wieców wyborczych.

232
00:14:57,160 --> 00:15:01,319
Jutro w Islamabadzie pierwsza runda
rozmów o pokoju na Bliskim Wschodzie.

233
00:15:01,360 --> 00:15:06,039
Zanim przy negocjacyjnym stole
twarzą w twarz usiądą
przedstawiciele USA i Iranu,

234
00:15:06,080 --> 00:15:10,719
członkowie NATO coraz głośniej pytają,
czy Donald Trump faktycznie
rozważa wycofania

235
00:15:10,760 --> 00:15:12,959
części amerykański wojsk z Europy.

236
00:15:13,000 --> 00:15:15,919
Media za oceanem piszą
o wściekłości prezydenta,

237
00:15:15,960 --> 00:15:18,919
a my w Waszyngtonie pytamy
Marcina Antosiewicza,

238
00:15:18,960 --> 00:15:21,119
czy z bliska ten strach
ma większe oczy

239
00:15:21,160 --> 00:15:23,799
i jakie są perspektywy
na rozmowy pokojowe.

240
00:15:23,840 --> 00:15:27,759
Amerykańska delegacja
już jest w drodze do Islamabadu.

241
00:15:27,800 --> 00:15:33,839
Przed wylotem przewodniczący delegacji
wiceprezydent J.D. Vance,
od początku przeciwnik tej wojny,

242
00:15:33,880 --> 00:15:37,199
na lotnisku mówił, że ma nadzieję,
że to będzie produktywne spotkanie.

243
00:15:37,240 --> 00:15:39,959
Z niecierpliwością czekamy
na negocjacje.

244
00:15:40,000 --> 00:15:41,759
Myślę, że będą one pozytywne.

245
00:15:41,800 --> 00:15:44,319
Zobaczymy oczywiście,
jak powiedział prezydent,

246
00:15:44,360 --> 00:15:47,079
czy Irańczycy są gotowi
negocjować w dobrej wierze

247
00:15:47,120 --> 00:15:49,999
- my z pewnością jesteśmy
gotowi wyciągnąć do nich rękę.

248
00:15:50,040 --> 00:15:52,799
Jeśli będą próbowali nas oszukać,
przekonają się,

249
00:15:52,840 --> 00:15:57,079
że nasz zespół negocjacyjny
nie jest aż tak przychylny.

250
00:15:57,280 --> 00:16:01,279
Amerykanom zależy przede wszystkim
na odblokowaniu cieśniny Ormuz,

251
00:16:01,320 --> 00:16:03,879
w której wciąż stoi
minimum 200 tankowców

252
00:16:03,920 --> 00:16:07,039
z ponad 130 milionami
baryłek ropy naftowej.

253
00:16:07,080 --> 00:16:09,599
Przepływają tylko statki irańskie.

254
00:16:09,640 --> 00:16:13,519
Amerykanie będą rozmawiać bezpośrednio
z przedstawicielami reżimu.

255
00:16:14,000 --> 00:16:18,399
Trump przyjął
sekretarza generalnego Rutte.

256
00:16:19,360 --> 00:16:22,919
Amerykanie będą rozmawiać bezpośrednio
z przedstawicielami reżimu.

257
00:16:22,960 --> 00:16:25,919
Mają nadzieję, że ich sojusznicy
wywrą presję na Teheran.

258
00:16:25,960 --> 00:16:29,719
Myślą głównie o Japonii,
Korei Południowej,
ale także Europie i NATO.

259
00:16:29,760 --> 00:16:32,279
Trump przyjął
sekretarza generalnego Rutte.

260
00:16:32,320 --> 00:16:34,479
Pojawiło się wiele medialnych gróźb,

261
00:16:34,520 --> 00:16:37,919
jakoby Amerykanie mogli zredukować
liczbę swoich żołnierzy
na starym Kontynencie,

262
00:16:37,960 --> 00:16:40,999
jeśli Europejczycy
nie staną wyraźnie po ich stronie.

263
00:16:41,040 --> 00:16:45,719
Rutte grzecznie i przyjacielsko
przypomniał kronikę wydarzeń
i wylistował fakty.

264
00:16:45,760 --> 00:16:50,599
Prezydent Trump
postanowił nie informować sojuszników
z wyprzedzeniem i rozumiem to.

265
00:16:50,640 --> 00:16:56,679
Jednak patrząc dziś na Europę,
widzę sojuszników zapewniających
ogromne wsparcie, bazy, logistykę

266
00:16:56,720 --> 00:16:59,439
i inne środki,
aby potężne siły zbrojne USA

267
00:16:59,480 --> 00:17:07,359
mogły skutecznie uniemożliwić Iranowi
zdobycie broni jądrowej i osłabić
jego zdolność do siania chaosu.

268
00:17:07,400 --> 00:17:13,439
Większym problemem dla prezydenta
niż brak entuzjazmu Europejczyków
dla jego wojny

269
00:17:13,480 --> 00:17:18,879
jest dramatycznie słabnące poparcie
w ruchu MAGA
i rozwój sytuacji gospodarczej.

270
00:17:18,920 --> 00:17:22,759
Dane z dzisiaj pokazują,
że inflacja urosła do 3,3%.

271
00:17:22,800 --> 00:17:26,159
To znacznie więcej
niż na końcówce rządów Bidena.

272
00:17:26,200 --> 00:17:29,839
Amerykanie przewidują recesję.

273
00:17:29,880 --> 00:17:34,959
Z pewnością te czynniki
wykorzysta irańska delegacja,

274
00:17:35,000 --> 00:17:40,839
by uzyskać od Amerykanów
korzystne dla siebie
warunki zakończenia wojny.

275
00:17:46,360 --> 00:17:51,119
Jak ustalili dziennikarze "19.30",
jeszcze w kwietniu mają ruszyć
prokuratorskie przesłuchania

276
00:17:51,160 --> 00:17:54,959
osób zaangażowanych w kampanię
"Sprawiedliwe sądy" z 2017 roku.

277
00:17:55,000 --> 00:17:57,959
Na liście tych, do których śledczy
mają pytania,

278
00:17:58,000 --> 00:18:02,279
są politycy PiS-u, a sama kampania
była częścią działalności
Polskiej Fundacji Narodowej.

279
00:18:02,320 --> 00:18:07,559
W tle miliony złotych
i straty znacznie przekraczające
"szkodę wielkich rozmiarów".

280
00:18:07,600 --> 00:18:09,999
Takie jak ten bilbordy
w czasach rządów PiS

281
00:18:10,040 --> 00:18:14,319
miały obrzydzić Polakom
wymiar sprawiedliwości
i podważyć zaufanie do sędziów.

282
00:18:14,360 --> 00:18:17,359
To było wyrzucanie w błoto
publicznych pieniędzy

283
00:18:17,400 --> 00:18:20,399
i to była pierwsza taka sytuacja
w skali światowej,

284
00:18:20,440 --> 00:18:26,039
że rząd finansuje kampanię,
żeby zohydzić władzę sądowniczą.

285
00:18:26,080 --> 00:18:30,399
Zlecona przez Polską Fundację Narodową
kampania "Sprawiedliwe sądy"

286
00:18:30,440 --> 00:18:33,679
ruszyła jesienią 2017
i potrwała kilka miesięcy.

287
00:18:33,720 --> 00:18:37,479
Jej filarami
były czarno-białe banery
ustawione w całej Polsce

288
00:18:37,520 --> 00:18:40,999
oraz spoty prezentowane
w telewizji i internecie.

289
00:18:41,040 --> 00:18:43,559
Ukradniesz wafelek
i możesz iść siedzieć,

290
00:18:43,600 --> 00:18:47,959
a taki sędzia - bach -
pokaże legitymację sędziowską
i puszczą go wolno.

291
00:18:48,000 --> 00:18:51,919
Ówczesny prezes
Polskiej Fundacji Narodowej
Cezary Jurkiewicz zapowiadał,

292
00:18:51,960 --> 00:18:54,199
że chodzi o zobrazowanie patologii.

293
00:18:54,240 --> 00:18:57,119
Naszym obowiązkiem
jest przedstawienie tego,

294
00:18:57,160 --> 00:19:05,359
co faktycznie wydarzyło się
w wymiarze sprawiedliwości.

295
00:19:05,400 --> 00:19:08,119
Ale materiały
raczej piętnowały sędziów

296
00:19:08,160 --> 00:19:11,079
i przedstawiały ich
jako "nadzwyczajną kastę".

297
00:19:11,120 --> 00:19:14,759
Często wykorzystując w tym celu
manipulację i kłamstwa.

298
00:19:14,800 --> 00:19:18,319
To było szkalowanie,
to były informacje nieprawdziwe,

299
00:19:18,360 --> 00:19:24,239
jednostkowe przypadki podciągano
pod całe środowisko,
robiąc z sędziów złodziei.

300
00:19:24,280 --> 00:19:28,599
To była polityka,
i to brudna polityka,
bo robiona w złej intencji.

301
00:19:28,640 --> 00:19:32,959
Według ustaleń śledczych
Polska Fundacja Narodowa wydała
na kampanię ponad 8,4 mln zł.

302
00:19:33,000 --> 00:19:35,999
Za akcją "Sprawiedliwe sądy"
stała PR-owa firma Solvere

303
00:19:36,040 --> 00:19:39,359
założona przez Annę Plakwicz
oraz Piotra Matczuka.

304
00:19:39,400 --> 00:19:43,479
Zaraz potem oboje
znaleźli zatrudnienie
w administracji państwowej.

305
00:19:43,520 --> 00:19:47,239
Z jednej strony mówimy o działaniu
na szkodę fundacji,

306
00:19:47,280 --> 00:19:53,639
a z drugiej o sytuacji,
w której w sposób jawny,
niezgodny z prawem

307
00:19:53,680 --> 00:19:57,599
finansowano partię polityczną.

308
00:19:57,640 --> 00:20:01,399
Kampania która miała przekonywać,
że sądy mają być uleczone
i sprawiedliwe,

309
00:20:01,760 --> 00:20:04,159
Dlaczego śledczy
wracają do tematu teraz,

310
00:20:04,200 --> 00:20:06,559
choć sprawa dotyczyła kampanii
z 2017 roku?

311
00:20:06,600 --> 00:20:09,559
Zdaniem prokuratury
"Sprawiedliwe sądy"
była jedną ze spraw,

312
00:20:09,600 --> 00:20:12,439
które za czasów PiS
"skręcono" z powodów politycznych.

313
00:20:12,480 --> 00:20:16,719
Opozycja w powrocie do tematu
"Sprawiedliwych sądów"
widzi prześladowania polityczne.

314
00:20:16,760 --> 00:20:22,599
Po to Donald Tusk nielegalnie
przejmował prokuraturę,
żeby wykonywała zlecenia polityczne.

315
00:20:22,640 --> 00:20:25,799
I to jest jedno z takich zleceń,
które prokuratura wykonuje.

316
00:20:25,840 --> 00:20:31,919
Ja nie byłem inspiratorem,
aby wznowić to postępowanie.

317
00:20:32,120 --> 00:20:38,559
Obywatele oraz prawnicy wracają,
bo uznają, że były te sprawy,
jak mówi się potocznie, skręcone.

318
00:20:38,600 --> 00:20:43,759
Zgodnie z planem śledztwo
w Prokuraturze Regionalnej w Rzeszowie
potrwa przynajmniej do 30 czerwca.

319
00:20:43,800 --> 00:20:45,199
W jego trakcie zabezpieczono już
dokumenty z PFN,

320
00:20:47,600 --> 00:20:51,199
Nie żyje Jacek Magiera - drugi trener
reprezentacji Polski,

321
00:20:51,240 --> 00:20:54,079
w przeszłości piłkarz
i zawodnik kadry narodowej.

322
00:20:54,120 --> 00:20:57,319
Szkoleniowiec w przeszłości
związany m.in. z Legią Warszawa.

323
00:20:57,360 --> 00:21:01,559
Właśnie z tym stołecznym klubem
w 2017 roku
zdobył mistrzostwo Polski.

324
00:21:01,600 --> 00:21:03,999
Cały piłkarski świat
żegna Jacka Magierę,

325
00:21:04,040 --> 00:21:07,599
podkreślając, że to przede wszystkim
bardzo dobry człowiek,

326
00:21:07,640 --> 00:21:11,599
a dopiero potem świetny piłkarz
i wyjątkowy trener.

327
00:21:13,680 --> 00:21:17,599
Człowiek, bez którego trudno
opowiedzieć historię polskiej piłki,

328
00:21:17,640 --> 00:21:20,399
zarówno klubowej,
jak i reprezentacyjnej.

329
00:21:20,440 --> 00:21:24,559
W tej pierwszej trzykrotnie
zdobył Mistrzostwo Polski
z Legią Warszawa

330
00:21:24,600 --> 00:21:27,239
- dwukrotnie jako piłkarz,
raz jako trener.

331
00:21:27,280 --> 00:21:32,079
Zaledwie kilka miesięcy temu
został asystentem selekcjonera
Jana Urbana.

332
00:21:32,120 --> 00:21:41,839
Postaram się zrobić wszystko,
żeby polska piłka
miała z tego korzyści.

333
00:21:42,480 --> 00:21:47,199
Korzyści miała już wcześniej,
szczególnie w szkoleniu
młodych adeptów piłki.

334
00:21:47,240 --> 00:21:50,239
Jednym z wielu sukcesów Jacka Magiery
jako trenera

335
00:21:50,280 --> 00:21:56,599
było doprowadzenie
reprezentacji Polski do lat 20
do 1/8 finałów Mistrzostw Świata.

336
00:21:56,640 --> 00:22:02,079
Zupełnie niedawno pan trener
był tutaj na ławce rezerwowych
i robił to, co umiał najlepiej,

337
00:22:02,120 --> 00:22:03,959
czyli szkolił młodzież.

338
00:22:04,000 --> 00:22:12,999
Jacek Magiera swoją karierę piłkarską
zaczynał w Rakowie Częstochowa,
skąd przeniósł się do Legii Warszawa.

339
00:22:13,040 --> 00:22:17,159
To z Wojskowymi zdobywał
największe sukcesy jako piłkarz.

340
00:22:17,200 --> 00:22:25,159
Po zawieszeniu korków na kołek
był trenerem oprócz Legii,
Zagłębia Sosnowiec i Śląska Wrocław,

341
00:22:25,200 --> 00:22:28,319
z którym zdobył wicemistrzostwo kraju.

342
00:22:28,360 --> 00:22:32,439
Ale nie za to najbardziej cenili go
koledzy, nie tylko z boiska.

343
00:22:32,480 --> 00:22:37,519
Jacek był zawsze pogodnym, miłym,
sympatycznym człowiekiem.

344
00:22:37,720 --> 00:22:43,479
Całkiem niedawno wymienialiśmy się
informacjami na temat naszych dzieci.

345
00:22:44,080 --> 00:22:46,399
To jest bardzo, bardzo smutny dzień.

346
00:22:46,440 --> 00:22:49,079
Wszystkie kluby
piłkarskiej ekstraklasy

347
00:22:49,120 --> 00:22:53,919
upamiętnią w ten weekend Jacka Magierę
minutą ciszy
przed rozpoczęciem swoich spotkań.

348
00:22:53,960 --> 00:22:59,839
W mediach społecznościowych
żegna go cała sportowa Polska,
m.in. Robert Lewandowski.

349
00:23:01,040 --> 00:23:04,639
Jacek Magiera zasłabł rano
podczas treningu biegowego,

350
00:23:04,680 --> 00:23:09,759
po czym trafił do
Wojskowego Szpitala Klinicznego
we Wrocławiu, gdzie zmarł.

351
00:23:09,800 --> 00:23:11,639
Miał 49 lat.

352
00:23:21,800 --> 00:23:25,079
To niezwykle rzadka operacja
i wyjątkowa szansa dla pacjentów,

353
00:23:25,120 --> 00:23:27,879
którzy kwalifikują się
do przeszczepienia wątroby.

354
00:23:27,920 --> 00:23:31,719
W klinice Warszawskiego
Uniwersytetu Medycznego
lekarze wycięli organ,

355
00:23:31,760 --> 00:23:33,199
z której najpierw usunęli
ogromny guz,

356
00:23:33,240 --> 00:23:39,559
by następnie pozaustrojowo
zregenerować wątrobę
i ponownie wszczepić ją pacjentce.

357
00:23:40,400 --> 00:23:46,159
Monika Leśnik żyła z guzem w wątrobie,
który się rozrastał.

358
00:23:46,200 --> 00:23:49,079
To było prawie 8-kilogramowe
obciążenie.

359
00:23:49,120 --> 00:23:57,239
Było mi ciężko dźwigać, podnosić,
zachowywałam się jak osoba w ciąży.

360
00:23:57,280 --> 00:24:01,599
Guz zagrażał jej życiu,
bo choć niezłośliwy,
był wypełniony krwią

361
00:24:01,640 --> 00:24:03,559
i mógł w każdej chwili pęknąć.

362
00:24:03,600 --> 00:24:05,799
Pacjentka czekała na przeszczep.

363
00:24:05,840 --> 00:24:09,319
Otuchy dodawały jej dzieci,
które pisały do niej listy.

364
00:24:09,360 --> 00:24:14,479
Byli tak prości w tym, mówili:
"Mamusiu, przecież ty wyzdrowiejesz,
zaraz wrócisz do domu".

365
00:24:14,520 --> 00:24:18,439
Zamiast przeszczepu
lekarze zdecydowali się
na autotransplantację.

366
00:24:18,480 --> 00:24:21,559
Wycięli wątrobę,
następnie usunęli z niej guz,

367
00:24:21,600 --> 00:24:25,679
zregenerowali narząd
i z powrotem wszczepili wątrobę
pacjentce.

368
00:24:25,720 --> 00:24:28,159
Guz całkowicie zmienił
anatomię jamy brzusznej.

369
00:24:28,520 --> 00:24:31,839
Największym wyzwaniem było usunięcie
wątroby z jamy brzusznej,

370
00:24:31,880 --> 00:24:34,759
bo ona praktycznie wypełniała
całą jamę brzuszną

371
00:24:34,800 --> 00:24:38,479
i poza wątrobą praktycznie
nie było miejsca w brzuchu.

372
00:24:38,520 --> 00:24:40,999
Pierwszy w Polsce
autoprzeszczep wątroby

373
00:24:41,040 --> 00:24:43,919
ten sam zespół przeprowadził
dwa miesiące temu.

374
00:24:43,960 --> 00:24:49,079
Tym razem guz niemal całkowicie
zgniótł wątrobę
i tu z pomocą przyszła technika.

375
00:24:49,120 --> 00:24:53,799
Ważnym etapem operacji było
przechowanie wątroby w tym urządzeniu,

376
00:24:53,840 --> 00:24:58,519
które służy do regeneracji narządów
przeznaczonych do transplantacji.

377
00:24:58,560 --> 00:25:01,479
Tu, w obniżonej temperaturze,
z dodatkiem tlenu

378
00:25:01,520 --> 00:25:05,119
wątroba była przez dwie godziny,
co przywróciło jej funkcje.

379
00:25:05,160 --> 00:25:09,359
Tę metodę zastosowano dotąd
tylko u kilkorga pacjentów na świecie.

380
00:25:09,400 --> 00:25:12,119
To kolejny milowy krok
w transplantologii.

381
00:25:12,160 --> 00:25:14,839
Szacuję, że nawet kilkudziesięciu
chorych rocznie

382
00:25:14,880 --> 00:25:18,119
po pełnym rozwoju tego programu
może skorzystać z tej metody.

383
00:25:18,160 --> 00:25:22,799
Dla części chorych,
których nie można zakwalifikować
do przeszczepienia wątroby,

384
00:25:22,840 --> 00:25:24,479
to jest jedyna metoda leczenia.

385
00:25:24,520 --> 00:25:27,519
Za Moniką Leśnik
kilkunastogodzinna operacja,

386
00:25:27,560 --> 00:25:30,999
która dla organizmu
była większym obciążeniem niż maraton.

387
00:25:31,040 --> 00:25:33,079
Ale z każdym dniem jest lepiej.

388
00:25:33,120 --> 00:25:43,999
Został ze mnie zrzucony ogromny ciężar
fizycznych dolegliwości i nowe życie,
dla mnie cudowne.

389
00:25:44,040 --> 00:25:46,359
Żyje z własną, naprawioną wątrobą

390
00:25:46,400 --> 00:25:52,559
bez konieczności przyjmowania
leków immunosupresyjnych
i ryzyka odrzucenia narządu.

391
00:25:56,480 --> 00:26:01,839
Sama misja już przeszła do historii,
ale żeby w pełni określić ją
hasłem "sukces",

392
00:26:01,880 --> 00:26:04,799
potrzebny jest bezpieczny powrót
kapsuły Orion.

393
00:26:04,840 --> 00:26:08,319
A to oznacza także powrót
w atmosferę i wodowanie na Pacyfiku

394
00:26:08,360 --> 00:26:11,399
- to kluczowy etap,
do którego ma dojść tej nocy.

395
00:26:11,440 --> 00:26:17,999
O misji w 10 dni dookoła Księżyca,
która jest na ostatniej prostej
w drodze do domu.

396
00:26:18,040 --> 00:26:22,919
Po 10 dniach w kosmosie
astronauci z misji Artemis
wracają do domu.

397
00:26:22,960 --> 00:26:26,439
Tak daleko jak oni
nie był jeszcze nikt.

398
00:26:26,480 --> 00:26:29,639
Nie możemy się doczekać,
aż zobaczymy zespół nurków

399
00:26:30,000 --> 00:26:33,559
Chcę spojrzeć na moje córki,
Ellie i Katie, i powiedzieć:
kocham was.

400
00:26:33,600 --> 00:26:35,439
Ich wsparcie było niesamowite.

401
00:26:35,480 --> 00:26:38,759
Niesamowite jest też to,
co udało się osiągnąć
misji Artemis II.

402
00:26:38,800 --> 00:26:42,839
Ich lot był nie tylko udanym testem
systemów i procedur.
Był pionierski.

403
00:26:42,880 --> 00:26:47,959
Po pierwsze poleciały cztery osoby,
poleciała pierwsza kobieta
w lot dookoła Księżyca.

404
00:26:48,000 --> 00:26:50,959
Zdjęcia, obrazy
w wysokiej rozdzielczości.

405
00:26:51,000 --> 00:26:55,399
Zaćmienie Księżyca,
o którym myślę teraz
i jeszcze mam ciarki na plecach.

406
00:26:55,440 --> 00:26:59,079
Ta misja to pierwszy ważny krok
w powrocie człowieka na Księżyc,

407
00:26:59,120 --> 00:27:02,959
ale zanim to nastąpi, astronauci
muszą bezpiecznie wrócić.

408
00:27:03,000 --> 00:27:07,239
Kluczowym w powrocie misji Artemis
na Ziemię będzie manewr skip entry.

409
00:27:07,280 --> 00:27:12,719
Kapsuła Orion, tak samo jak kamień
rzucony o powierzchnię jeziora,

410
00:27:12,760 --> 00:27:17,919
odbije się, wytraci swoją prędkość
i spokojnie wejdzie
po raz drugi w atmosferę.

411
00:27:17,960 --> 00:27:21,519
A to ma nastąpić
około 1.30 czasu polskiego.

412
00:27:21,560 --> 00:27:25,959
Orion będzie poruszał się
z prędkością blisko 40 tys. km/h.

413
00:27:26,000 --> 00:27:31,279
Wokół niego wytworzy się plazma
o temperaturze
niemal 3000 stopni Celsjusza.

414
00:27:31,320 --> 00:27:35,039
To prawie dwa razy tyle
ile temperatura topnienia stali.

415
00:27:35,080 --> 00:27:40,799
To gigantyczna temperatura,
którą musi przetrwać statek,
a jedyne, co będzie przed nią chronić,

416
00:27:40,840 --> 00:27:45,359
to osłona termiczna,
która będzie starała się
przejmować te temperaturę,

417
00:27:45,400 --> 00:27:49,679
będzie się topić
i w formie płatów odpadać od kapsuły.

418
00:27:49,720 --> 00:27:53,199
W tym momencie nie ma już odwrotu
i nie ma miejsca na błąd.

419
00:27:53,240 --> 00:27:56,799
Lądowanie jest
najniebezpieczniejszym momentem misji.

420
00:27:56,840 --> 00:28:00,319
Doskonale o tym wie
polski astronauta Sławosz Uznański.

421
00:28:00,360 --> 00:28:02,559
Nie ma planu B, trzeba wylądować.

422
00:28:02,600 --> 00:28:08,559
Jest całe zaplecze specjalistów,
ludzi, którzy liczą trajektorię,
sprawdzają systemy.

423
00:28:08,600 --> 00:28:11,239
Powrót misji Artemis
śledzi cały świat.

424
00:28:11,280 --> 00:28:13,999
Teleskopowi
Uniwersytetu Warszawskiego

425
00:28:14,040 --> 00:28:17,919
udało się uchwycić lecącą
w kierunku Ziemi kapsułę Orion.

426
00:28:17,960 --> 00:28:23,039
Kapsuła była fotografowana
poprzedniej nocy
i jeszcze tej wcześniejszej.

427
00:28:23,080 --> 00:28:28,359
Leci coraz szybciej
bo jest coraz bliżej
i jest też coraz jaśniejsza.

428
00:28:28,400 --> 00:28:35,719
Wodowanie kapsuły Orion na Pacyfiku
w nocy około godziny 2.00
czasu polskiego.

429
00:28:37,320 --> 00:28:41,999
Ja już państwu dziękuję,
czas na "Pytanie dnia".

430
00:28:42,040 --> 00:28:47,999
U Justyny Dobrosz-Oracz
dziś Borys Budka, europoseł,
Koalicja Obywatelska.

431
00:28:48,040 --> 00:28:50,799
Spokojnego wieczoru.

432
00:28:52,440 --> 00:29:49,879