1
00:00:17,680 --> 00:00:22,679
Pamięć o tragedii. 83 lata temu
doszło do rzezi wołyńskiej.

2
00:00:22,720 --> 00:00:27,999
Pomagamy i chronimy. Policja reaguje
na obraźliwe słowa prezesa PiS.

3
00:00:28,040 --> 00:00:31,919
Ełk na tak!
Kolejny przystanek na naszej trasie.

4
00:00:46,480 --> 00:00:49,199
Zbigniew Łuczyński, dobry wieczór.

5
00:00:49,240 --> 00:00:54,359
Zacznę nietypowo, bo od słów,
których nie wypowiedział
polityk czy historyk.

6
00:00:54,400 --> 00:00:58,519
To jedno ze świadectw opisanych
w mediach społecznościowych.

7
00:00:58,560 --> 00:01:01,279
Opis losów cudem uratowanych dziadków,

8
00:01:01,320 --> 00:01:06,479
których przed śmiercią
zadawaną przez Ukraińców
ocalił sąsiad - Ukrainiec.

9
00:01:06,520 --> 00:01:09,999
"Nie umiem mówić o Wołyniu
tylko językiem nienawiści.

10
00:01:10,040 --> 00:01:14,959
Bo moja rodzina doświadczyła
niewyobrażalnego zła
i niewyobrażalnego dobra".

11
00:01:15,000 --> 00:01:17,239
Takich historii jest wiele.

12
00:01:17,280 --> 00:01:23,759
Dziś 83. rocznica Zbrodni Wołyńskiej,
ludobójstwa dokonanego
przez ukraińskich nacjonalistów.

13
00:01:23,800 --> 00:01:27,999
Stary cmentarz w Ołyce
w obwodzie wołyńskim.

14
00:01:28,040 --> 00:01:33,319
Tylko w tym miejscu
spoczywa około pół tysiąca
pomordowanych Polek i Polaków.

15
00:01:33,360 --> 00:01:36,199
Hołd wszystkim ofiarom
bestialskiego mordu

16
00:01:36,240 --> 00:01:39,399
oddał dziś z tego miejsca
wicepremier i szef MON.

17
00:01:39,440 --> 00:01:44,599
Przychodzę dzisiaj na Wołyń
ze znakiem pokoju,
z wyciągniętą ręką do tego pokoju.

18
00:01:44,640 --> 00:01:48,599
Bo to Ukraińska Powstańcza Armia
i Organizacja
Ukraińskich Nacjonalistów

19
00:01:48,640 --> 00:01:52,999
przy wsparciu miejscowej ludności
mordowała naszych rodaków
w okrutny sposób.

20
00:01:53,040 --> 00:01:58,359
Dzieci wyprowadzali do stajni,
przebijali widłami,
a potem z dzieci darli pasy skóry.

21
00:01:58,400 --> 00:02:03,159
Najczęściej zabijano
przy pomocy narzędzi rolniczych,
a także palono żywcem w ich domach.

22
00:02:03,200 --> 00:02:04,759
To się działo w nocy.

23
00:02:04,800 --> 00:02:06,959
A później następowała cisza.

24
00:02:07,000 --> 00:02:14,719
Tak że gdyby ktoś pojechał,
przyjechał do danej miejscowości
rano, w dzień,

25
00:02:14,760 --> 00:02:18,159
no to spokojna wieś, spokojne życie.

26
00:02:18,200 --> 00:02:22,519
Kulminacją Rzezi Wołyńskiej
była Krwawa Niedziela 83 lata temu.

27
00:02:22,560 --> 00:02:27,799
Tego jednego dnia UPA, OUN
i ukraińska ludność
zaatakowała w stu miejscowościach.

28
00:02:27,840 --> 00:02:30,159
Naszym obowiązkiem wobec ofiar,

29
00:02:30,200 --> 00:02:36,679
ale też sposobem przezwyciężenia
bolesnej przeszłości
na rzecz lepszej przyszłości

30
00:02:36,720 --> 00:02:38,399
jest prawda.

31
00:02:38,440 --> 00:02:40,839
Którą należy mówić głośno i wyraźnie.

32
00:02:40,880 --> 00:02:44,399
Szef rządu zapowiedział dziś
powstanie muru pamięci w Warszawie.

33
00:02:44,440 --> 00:02:50,159
Z wiecznym ogniem i nazwiskami
każdej odnalezionej
i zidentyfikowanej ofiary.

34
00:02:50,200 --> 00:02:54,159
Rzeczpospolita nie zapomni
o żadnej z nich.

35
00:02:54,200 --> 00:02:57,359
Bo zamordowani
nie mogą pozostać bezimienni.

36
00:02:57,400 --> 00:02:59,439
Stąd trwające ekshumacje.

37
00:02:59,480 --> 00:03:03,679
Ekshumacje ofiar Zbrodni Wołyńskiej
trwają od dwóch lat.

38
00:03:03,720 --> 00:03:09,159
W Hucie Pieniackiej
niedawno odnaleziono masowy grób,
a w Puźnikach szczątki 43 osób,

39
00:03:09,200 --> 00:03:14,239
z których osiem po raz pierwszy
w historii zidentyfikowano
dzięki badaniom DNA.

40
00:03:14,280 --> 00:03:17,199
Strona ukraińska wyraziła zgodę
na kolejne ekshumacje.

41
00:03:17,240 --> 00:03:21,479
Najbliższe prace ruszą
już w poniedziałek
w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.

42
00:03:21,520 --> 00:03:23,999
Czego potrzebuje dobra przyszłość?

43
00:03:24,040 --> 00:03:29,319
Potrzebuje prawdy,
potrzebuje upamiętnienia
i daje przebaczenie.

44
00:03:29,360 --> 00:03:35,919
Te trzy wartości idą ze sobą
niezmiernie
i nieśmiertelnie połączone.

45
00:03:35,960 --> 00:03:40,479
W uroczystościach na Wołyniu
brali udział także
przedstawiciele ukraińskiego rządu.

46
00:03:40,520 --> 00:03:43,799
Podkreślają,
że ich kraj uznaje zbrodnię wołyńską.

47
00:03:43,840 --> 00:03:47,239
To wielka tragedia,
jaka wydarzyła się na tej ziemi.

48
00:03:47,280 --> 00:03:50,959
Pamięć o ofiarach jednoczy oba narody,
które mają wspólną historię,

49
00:03:51,000 --> 00:03:54,359
historię, w której było wiele smutku
i wiele tragedii.

50
00:03:54,400 --> 00:03:58,599
Prezydent
w Radrużu na Podkarpaciu przypomniał,

51
00:03:58,640 --> 00:04:03,439
że ukraińscy nacjonaliści mordowali
nie tylko Polaków,
ale także Ukraińców.

52
00:04:03,480 --> 00:04:08,399
Tych, którzy mówili,
że muszę pomóc swojemu sąsiadowi,
muszę wyciągnąć rękę.

53
00:04:08,440 --> 00:04:11,479
Nie chcę,
żeby wbijano w jego plecy widły,

54
00:04:11,520 --> 00:04:14,479
a jego dziecku
rozbijano siekierą głowę.

55
00:04:14,520 --> 00:04:20,239
Byli tacy Ukraińcy
i to oni powinni znaleźć się
w Narodowym Panteonie w Kijowie.

56
00:04:20,280 --> 00:04:21,959
To nawiązanie do UPA.

57
00:04:22,000 --> 00:04:26,799
Dziś imieniem tych,
który mordowali Polaków,
Ukraina wyróżnia jednostki wojskowe.

58
00:04:26,840 --> 00:04:31,279
Stąd decyzja prezydenta
o odebraniu Orderu Orła Białego
prezydentowi Zełenskiemu.

59
00:04:31,320 --> 00:04:32,879
Nie będę tego komentował.

60
00:04:32,920 --> 00:04:33,999
Strona ukraińska

61
00:04:34,040 --> 00:04:37,879
o kontrowersyjnej decyzji
swojego prezydenta
i o podziałach między narodami

62
00:04:37,920 --> 00:04:39,559
rozmawiać nie chciała.

63
00:04:39,600 --> 00:04:43,159
To jest złożone pytanie.
Wymaga to dłuższej dyskusji.

64
00:04:43,200 --> 00:04:45,959
Fanatyczne umiłowanie własnej nacji

65
00:04:46,000 --> 00:04:53,039
zawsze prowadzi do grzesznego
i okrutnego wyczyszczenia
jakiegoś skrawka ziemi z innych nacji.

66
00:04:53,080 --> 00:04:56,879
I warto to przypominać
nie tylko w trakcie narodowego święta.

67
00:04:56,920 --> 00:05:02,799
Podczas Rzezi Wołyńskiej
zamordowano około 120 tys. Polaków.

68
00:05:03,920 --> 00:05:09,359
W czasie kiedy my czcimy pamięć ofiar
ukraińskich nacjonalistów sprzed lat,

69
00:05:09,400 --> 00:05:13,159
za naszą wschodnią granicą
spadają teraz rosyjskie rakiety.

70
00:05:13,200 --> 00:05:16,159
Stolica Ukrainy
zaatakowana przez wrogów.

71
00:05:16,200 --> 00:05:20,679
Ich celem domy i ludzie,
którzy próbowali przetrwać
kolejną noc.

72
00:05:20,720 --> 00:05:25,199
To był kolejny zmasowany atak,
a Rosjanie użyli
pocisków balistycznych.

73
00:05:25,240 --> 00:05:26,879
Były tu nasze dzieci.

74
00:05:26,920 --> 00:05:30,079
Fala uderzeniowa
była niesamowicie potężna.

75
00:05:30,120 --> 00:05:33,759
Miałam wrażenie,
jakby cały budynek uniósł się w górę,

76
00:05:33,800 --> 00:05:36,959
a potem opadł z powrotem
na swoje miejsce.

77
00:05:37,000 --> 00:05:40,919
Pierwszy pocisk uderzył
przed ogłoszeniem
alarmu przeciwlotniczego.

78
00:05:40,960 --> 00:05:43,079
Pięć minut później nastąpił drugi.

79
00:05:43,120 --> 00:05:45,719
Staliśmy na korytarzu,
kiedy uderzył drugi pocisk.

80
00:05:45,760 --> 00:05:47,959
Oglądają państwo 19.30 w sobotę.

81
00:05:48,000 --> 00:05:49,599
A dziś jeszcze:

82
00:05:49,640 --> 00:05:51,999
Niechciana pamiątka z wakacji.

83
00:05:52,040 --> 00:05:54,959
To jest coś,
co uszkadza DNA naszych komórek.

84
00:05:55,000 --> 00:05:57,159
Jak ustrzec się czerniaka?

85
00:05:57,200 --> 00:06:00,799
Używamy pięćdziesiątkę,
najmocniejszy SPF.

86
00:06:02,120 --> 00:06:07,039
Zajścia podczas kolejnej
tak zwanej miesięcznicy smoleńskiej.

87
00:06:07,080 --> 00:06:09,919
Policjanci
pilnujący porządku na miejscu

88
00:06:09,960 --> 00:06:16,679
uniemożliwili delegacji polityków PiS
złożenie wieńców w miejscu,
w którym byli już kontrmanifestanci.

89
00:06:16,720 --> 00:06:20,679
Wieńce złożono więc
w pewnej odległości
od pomnika Lecha Kaczyńskiego.

90
00:06:20,720 --> 00:06:25,239
Prezes PiS nazwał policjantów
"bojówkami rządzącej partii".

91
00:06:25,280 --> 00:06:30,639
O przepychankach z policją
i politycznej burzy
po skandalicznych słowach.

92
00:06:30,680 --> 00:06:35,519
Tak zachowują się politycy PiS-u
wobec polskich policjantów.

93
00:06:35,560 --> 00:06:37,319
To ty się zachowuj.

94
00:06:37,360 --> 00:06:39,599
Do etyki poselskiej można skierować.

95
00:06:39,640 --> 00:06:40,959
To ty się zachowuj.

96
00:06:41,000 --> 00:06:42,799
Co pan wyprawia?

97
00:06:42,840 --> 00:06:44,799
Ja mam tutaj prawo.

98
00:06:44,840 --> 00:06:46,639
W trzech pan atakuje
a później pan mówi,
że policja atakuje.

99
00:06:46,800 --> 00:06:49,839
Kiedy PiS było u władzy,
chętnie posługiwało się tym hasłem:

100
00:06:49,880 --> 00:06:55,279
Murem za polskim mundurem.

101
00:06:55,320 --> 00:06:57,639
Dziś, będąc w opozycji,
ten sam PiS słowami...

102
00:06:57,680 --> 00:06:59,639
Ja mam tutaj prawo, pan nie ma.

103
00:06:59,680 --> 00:07:01,319
Proszę się uspokoić, panie pośle.

104
00:07:01,360 --> 00:07:03,559
I czynami depcze godność munduru.

105
00:07:03,600 --> 00:07:06,639
Pan hańbi polski mundur.
Wstyd dla pana rodziny.

106
00:07:06,680 --> 00:07:10,079
To wszystko wydarzyło się
podczas miesięcznicy
katastrofy smoleńskiej,

107
00:07:10,120 --> 00:07:13,039
która z założenia miała być
hołdem dla jej ofiar.

108
00:07:13,080 --> 00:07:14,559
Wstyd dla pana rodziny.

109
00:07:14,600 --> 00:07:17,599
Te słowa do policjanta
wypowiedziała posłanka PiS-u.

110
00:07:17,640 --> 00:07:19,919
A prezes tej partii
poszedł krok dalej.

111
00:07:19,960 --> 00:07:27,719
Mamy do czynienia w istocie
z bojówkami rządzącej partii,
a nie z policją.

112
00:07:27,760 --> 00:07:29,679
Te słowa są skandaliczne.

113
00:07:29,720 --> 00:07:33,879
A z ust polityka
takie słowa paść nigdy nie powinny.

114
00:07:33,920 --> 00:07:39,879
Ale padły. I to z ust polityka,
który w przeszłości pełnił jedne
z najważniejszych funkcji w państwie.

115
00:07:39,920 --> 00:07:44,919
W tym przypadku pan Jarosław Kaczyński
tak naprawdę dosyć łagodnie
to wszystko określił.

116
00:07:44,960 --> 00:07:47,239
Gdzie jest szacunek dla munduru?

117
00:07:47,280 --> 00:07:50,439
Panie redaktorze,
gdzie jest do obywatela?

118
00:07:50,480 --> 00:07:51,999
Pan Jarosław Kaczyński

119
00:07:52,040 --> 00:07:56,439
nie po raz pierwszy,
nie po raz ostatni
wykorzystuje tragedię smoleńską,

120
00:07:56,480 --> 00:07:59,639
ale zachowuje się
jak taki klasyczny warchoł.

121
00:07:59,680 --> 00:08:01,399
I tyle mu zostało.

122
00:08:01,440 --> 00:08:02,839
Mówi premier,

123
00:08:02,880 --> 00:08:05,319
a minister odpowiedzialny za służby

124
00:08:05,360 --> 00:08:10,599
w Internecie pisze
o skandalicznym zachowaniu
posła Kaczyńskiego i dodaje:

125
00:08:15,720 --> 00:08:19,999
I właśnie z tym prezes partii,
która w nazwie ma
"prawo" i "sprawiedliwość",

126
00:08:20,040 --> 00:08:21,079
ma problem.

127
00:08:21,120 --> 00:08:26,199
Bo o ludziach,
którzy sprzeciwiają się jego narracji
o rzekomym zamachu smoleńskim,

128
00:08:26,240 --> 00:08:27,439
mówi tak:

129
00:08:27,640 --> 00:08:30,159
Najgorszego społecznego śmiecia.

130
00:08:30,200 --> 00:08:32,159
A następnie odmawia im praw.

131
00:08:32,200 --> 00:08:34,719
Domagamy się realizacji naszych praw.

132
00:08:34,760 --> 00:08:36,519
Wy nie macie żadnych praw.

133
00:08:36,560 --> 00:08:41,599
Zdaniem prezesa Kaczyńskiego
prawo do pamięci o Smoleńsku
i prawdzie o tej katastrofie

134
00:08:41,640 --> 00:08:44,879
ma tylko on
i jego środowisko polityczne.

135
00:08:44,920 --> 00:08:49,359
Jarosław Kaczyński
nie ma szacunku dla obywateli,
którzy nie zgadzają się z PiS-em.

136
00:08:49,400 --> 00:08:52,879
Nie ma go również dla policjantów,
którzy dbają o bezpieczeństwo.

137
00:08:52,920 --> 00:08:57,359
Ma za to słowa uznania
dla związanego z PiS-em
politycznego bojówkarza.

138
00:08:57,400 --> 00:09:03,839
Ważne przemówienie bardzo ważnego,
mądrego, dzielnego człowieka.

139
00:09:03,880 --> 00:09:10,359
Ten według prezesa PiS
ważny, mądry i dzielny człowiek
tak traktował mundurowych na służbie.

140
00:09:10,400 --> 00:09:14,439
Ile macie tego honoru w sobie?
No ile macie honoru, ile macie honoru?

141
00:09:14,480 --> 00:09:19,719
To Jarosław Kaczyński zdecydował też,
że kandydatem PiS-u na premiera
będzie Przemysław Czarnek.

142
00:09:19,760 --> 00:09:23,399
Polityk, który zaatakował
najwyższego rangą
polskiego żołnierza po tym,

143
00:09:23,440 --> 00:09:26,679
gdy generał Kukuła
pozytywnie ocenił program SAFE.

144
00:09:26,720 --> 00:09:29,239
Był projektowany
przy współudziale wojskowym.

145
00:09:29,280 --> 00:09:33,079
Jak się generowało płaci,
żeby to powiedział,
bo jak nie, to się zwolni z funkcji.

146
00:09:33,120 --> 00:09:34,559
Dzisiaj tak to działa.

147
00:09:34,600 --> 00:09:41,119
Tyle w PiS-ie zostało z dumnego hasła
"murem za polskim mundurem".

148
00:09:42,680 --> 00:09:47,919
Zawieszenie broni
pomiędzy Iranem a USA
rozsypuje się na oczach świata.

149
00:09:47,960 --> 00:09:52,399
W Omanie trwają rozmowy,
ale kryzys w Cieśninie Ormuz nie mija.

150
00:09:52,440 --> 00:09:55,919
USA odpowiedziało militarnie
na naruszenie porozumienia,

151
00:09:55,960 --> 00:09:58,679
uderzając
w kilkadziesiąt celów w Iranie.

152
00:09:58,720 --> 00:10:03,679
Tymczasem coraz głośniej słychać
o celu Irańczyków,
którym jest sam Donald Trump.

153
00:10:03,720 --> 00:10:11,039
"Zabić Trumpa" - takie transparenty
powiewały podczas konduktów żałobnych
w całym Iranie

154
00:10:11,080 --> 00:10:13,999
i wciąż powiewają podczas modlitw.

155
00:10:14,040 --> 00:10:20,639
Żałobnicy wzywają do krwawej zemsty
na prezydencie USA
za zabójstwo najwyższego przywódcy.

156
00:10:20,680 --> 00:10:23,879
Za jego głowę oferują
100 milionów dolarów.

157
00:10:23,920 --> 00:10:27,119
Tylko śmierć Trumpa i Netanjahu
nas zadowoli.

158
00:10:27,160 --> 00:10:31,359
Nie możemy iść na kompromis
z USA czy Izraelem
pod żadnym pozorem.

159
00:10:31,400 --> 00:10:36,759
Jak się okazuje,
żądanie wściekłego tłumu Irańczyków
wypełnić chce najwyższy przywódca.

160
00:10:36,800 --> 00:10:41,119
To jego orędzie odczytane
przez prezenterkę irańskich mediów.

161
00:10:41,520 --> 00:10:45,759
Zemsta jest żądaniem naszego narodu
i z całą pewnością
musi zostać spełniona.

162
00:10:45,800 --> 00:10:49,399
Do tego Izrael
miał przekazać Amerykanom
materiały wywiadowcze,

163
00:10:49,440 --> 00:10:53,399
z których wynika,
że Iran już opracował
nowy plan zabójstwa.

164
00:10:53,600 --> 00:10:57,919
W odpowiedzi na groźby
amerykański przywódca
nie gryzie się w język.

165
00:11:08,640 --> 00:11:13,679
Porozumienie z Iranem
zdaniem administracji USA
już nie istnieje.

166
00:11:13,720 --> 00:11:16,799
Po atakach Teheranu
na statki w Cieśninie Ormuz

167
00:11:16,840 --> 00:11:20,559
USA zaatakowały
90 irańskich celów wojskowych.

168
00:11:20,600 --> 00:11:24,199
Iran w odwecie zaatakował
bazy amerykańskie w Zatoce.

169
00:11:24,240 --> 00:11:28,079
Stany Zjednoczone po raz kolejny
naruszyły swoje zobowiązania,

170
00:11:28,120 --> 00:11:32,999
rozpoczynając i kontynuując
zakrojone na szeroką skalę
ataki militarne na Iran.

171
00:11:33,040 --> 00:11:35,679
Ale mimo napięć dyplomacja trwa.

172
00:11:35,720 --> 00:11:38,679
W Omanie dziś
kolejne rozmowy z mediatorami.

173
00:11:38,720 --> 00:11:42,919
Stany Zjednoczone oczekują
publicznej deklaracji
ze strony Iranu,

174
00:11:42,960 --> 00:11:47,279
że Cieśnina Ormuz będzie otwarta,
a tranzyt przez nią - bezpieczny.

175
00:11:47,320 --> 00:11:51,679
Sami jednak naruszyli porozumienie,
nakładając na Iran kolejne sankcje.

176
00:11:51,720 --> 00:11:53,879
Iran jak dotąd dotrzymuje słowa,
w przeciwieństwie
do tak zwanego sekretarza skarbu USA,

177
00:11:58,640 --> 00:12:01,719
Cieśnina wciąż jest
niemal całkowicie zablokowana.

178
00:12:01,760 --> 00:12:06,199
Ostatniej doby przepłynęły przez nią
zaledwie 22 statki.

179
00:12:09,320 --> 00:12:11,319
Tragiczny pożar w Hiszpanii.

180
00:12:11,360 --> 00:12:12,719
Ekstremalne upały,

181
00:12:12,760 --> 00:12:17,599
a w ślad za nimi ogień,
który tym razem spustoszył gminę
w prowincji Almeria w Andaluzji.

182
00:12:17,640 --> 00:12:21,559
Wiadomo o kilkunastu ofiarach,
wiele osób uważa się za zaginione.

183
00:12:21,600 --> 00:12:25,519
Prawdopodobnie ci, którzy zginęli,
to w większości cudzoziemcy,

184
00:12:25,560 --> 00:12:29,079
którzy zboczyli
z oznakowanych dróg ewakuacyjnych.

185
00:12:29,440 --> 00:12:35,639
Akcja strażaków
zaledwie kilkanaście metrów
nad szalejącym pożarem.

186
00:12:35,680 --> 00:12:40,399
Tysiące litrów wody zrzuca
20 śmigłowców i samolotów.

187
00:12:40,440 --> 00:12:44,239
To, co dzieje się na ziemi,
przypomina piekło.

188
00:12:44,280 --> 00:12:49,639
Pożar w hiszpańskiej Andaluzji
pochłonął już ponad 6500 hektarów.

189
00:12:49,680 --> 00:12:53,199
Panuje susza
z powodu ostatniej fali upałów.

190
00:12:53,240 --> 00:12:57,159
W połączeniu z silnym wiatrem
powstała po prostu tykająca bomba.

191
00:12:57,200 --> 00:13:02,079
Lokalne władze mówią
o najbardziej niszczycielskim pożarze
w historii regionu.

192
00:13:02,120 --> 00:13:05,479
Najtrudniejsza sytuacja panuje
w prowincji Almeria.

193
00:13:05,520 --> 00:13:09,479
Z żywiołem walczy
prawie pół tysiąca funkcjonariuszy
różnych służb.

194
00:13:09,520 --> 00:13:13,879
Wśród nich także
specjalne jednostki wojskowe
do spraw kryzysowych.

195
00:13:13,920 --> 00:13:15,519
To rozdziera duszę.

196
00:13:15,560 --> 00:13:20,039
Tam, gdzie wszystko płonie,
pracowałem, tam wychowałem też syna.

197
00:13:20,080 --> 00:13:25,079
Do tej pory swoje domy musiało opuścić
prawie 1,5 tysiąca osób.

198
00:13:25,120 --> 00:13:29,799
Płomienie były dookoła nas,
dosłownie wszędzie.

199
00:13:29,840 --> 00:13:32,199
Wszystko działo się tak szybko.

200
00:13:32,240 --> 00:13:38,439
Mówią mieszkańcy zamieszkałej
przez niespełna tysiąc osób
miejscowości Bedar.

201
00:13:38,480 --> 00:13:40,199
Zostali ewakuowani.

202
00:13:40,240 --> 00:13:42,159
Fizycznie czuję się dobrze.

203
00:13:42,200 --> 00:13:45,239
Ale emocjonalnie jestem
wrakiem człowieka.

204
00:13:45,280 --> 00:13:48,439
Mój dom spłonął
i nic nie mogłem z tym zrobić.

205
00:13:49,240 --> 00:13:52,119
W okolicy miejscowości
zginęło co najmniej 12 osób.

206
00:13:52,160 --> 00:13:55,079
Cztery ciała odnaleziono
w spalonym samochodzie.

207
00:13:55,120 --> 00:14:00,319
Zdaniem służb ofiary zboczyły
z dróg ewakuacyjnych
i znalazły się w śmiertelnej pułapce.

208
00:14:00,360 --> 00:14:05,679
Wygląda na to, że to Brytyjczycy,
biorąc pod uwagę samochód
- miał kierownicę po prawej stronie.

209
00:14:05,720 --> 00:14:09,679
Wśród ofiar są też najprawdopodobniej
obywatele Belgii.

210
00:14:09,720 --> 00:14:14,479
Ich tożsamość zostanie potwierdzona
dopiero po przeprowadzeniu badań DNA.

211
00:14:14,520 --> 00:14:17,599
23 osoby
wciąż uznaje się za zaginione.

212
00:14:17,640 --> 00:14:22,159
Staramy się nie tracić nadziei,
ale sytuacja nie wygląda dobrze.

213
00:14:22,200 --> 00:14:25,239
Lokalne władze
ogłosiły trzydniową żałobę.

214
00:14:25,280 --> 00:14:31,999
Premier Hiszpanii
i szefowa Komisji Europejskiej
złożyli kondolencje rodzinom ofiar.

215
00:14:34,040 --> 00:14:37,879
Podczas gdy południe Europy
walczy ze skutkami
ekstremalnych upałów,

216
00:14:37,920 --> 00:14:39,959
u nas kolejne zawirowania aury.

217
00:14:40,000 --> 00:14:44,639
Będzie cieplej, ale zmienna pogoda
oznacza także lokalne burze,

218
00:14:44,680 --> 00:14:47,839
szczególnie intensywne
na wschodzie Polski.

219
00:14:47,880 --> 00:14:52,039
Silny wiatr, deszcz, a nawet grad
mogą być niebezpieczne.

220
00:14:52,080 --> 00:14:53,879
O czym Marek Smółka.

221
00:14:53,920 --> 00:14:55,959
Polska pogodowo podzielona.

222
00:14:56,000 --> 00:14:58,919
Na zachodzie lato,
na wschodzie jesiennie i burzowo.

223
00:14:58,960 --> 00:15:01,159
Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej

224
00:15:01,200 --> 00:15:05,479
wydał na dziś ostrzeżenia
pierwszego stopnia przed burzami
dla północno-wschodniej Polski.

225
00:15:05,520 --> 00:15:07,679
Ale na intensywne opady
z wyładowaniami

226
00:15:07,720 --> 00:15:11,039
trzeba będzie wciąż uważać
w pasie wschodnim i na południu.

227
00:15:11,080 --> 00:15:12,959
Praktycznie przez cały tydzień

228
00:15:13,000 --> 00:15:16,759
głównie w regionach
wschodnich i południowych
prognozujemy niebezpieczne burze.

229
00:15:16,800 --> 00:15:18,919
W ich trakcie spadnie sporo deszczu.

230
00:15:18,960 --> 00:15:22,679
Prognozujemy także gradobicie
i porywisty wiatr do 70 km/h.

231
00:15:22,720 --> 00:15:25,839
To są takie porywy,
które miejscami mogą łamać gałęzie.

232
00:15:25,880 --> 00:15:29,319
A więc możliwe są
przerwy w dostawach prądu
i lokalne podtopienia.

233
00:15:29,360 --> 00:15:33,359
Mokro i zimno w Tatrach,
w wysokich partiach,
w rejonie Łomnicy spadł śnieg.

234
00:15:33,400 --> 00:15:36,439
Nie jest to śnieg,
który przez dłuższy czas się utrzyma,

235
00:15:36,480 --> 00:15:40,119
ale w tym momencie w tamtym rejonie
są dosyć bardzo pobielone.

236
00:15:40,160 --> 00:15:42,879
Jest bardzo zimno,
trzeba się grubo ubrać,

237
00:15:42,920 --> 00:15:47,439
takie jesienno-zimowe ubrania
- czapka, rękawiczki, puchówka.

238
00:15:47,480 --> 00:15:49,759
Fala tak ekstremalnych upałów,

239
00:15:49,800 --> 00:15:52,799
z jaką mieliśmy do czynienia
w drugiej połowie czerwca

240
00:15:52,840 --> 00:15:55,319
i z jakimi mierzy się teraz
południe Europy,

241
00:15:55,360 --> 00:15:57,119
tym razem do nas nie dotrze.

242
00:15:57,160 --> 00:16:01,559
Upały w takim afrykańskim rozumieniu,
czyli z temperatura
dochodzącą do 40-41 stopni,

243
00:16:01,600 --> 00:16:03,039
z pewnością nie wrócą,

244
00:16:03,080 --> 00:16:05,399
ale rzeczywiście będzie coraz goręcej.

245
00:16:05,440 --> 00:16:09,079
Już na początku przyszłego tygodnia
spodziewamy się 28-29 stopni,

246
00:16:09,120 --> 00:16:12,999
a pod koniec
przyszłego tygodnia pokażą się
dawno niewidziane trzydziestki.

247
00:16:13,040 --> 00:16:15,919
Nie można jednak liczyć,
że będzie to aura spokojna.

248
00:16:15,960 --> 00:16:19,879
Opady z burzami będą nam towarzyszyć
także w przyszłym tygodniu.

249
00:16:19,920 --> 00:16:24,839
Ponad 20 tysięcy Polaków każdego roku
słyszy diagnozę nowotworu skóry.

250
00:16:24,880 --> 00:16:30,439
Profilaktyka, czyli badanie znamion,
to najlepszy sposób,
by zapobiec najgorszemu.

251
00:16:30,480 --> 00:16:32,359
Znów zbliżają się upały,

252
00:16:32,400 --> 00:16:36,879
więc warto o tym pamiętać
i dbać o właściwą ochronę skóry
przed słońcem.

253
00:16:36,920 --> 00:16:42,559
Marek Dragan upalne dni spędza
nad jeziorem Rusałka w Poznaniu.

254
00:16:42,600 --> 00:16:47,279
Po tym, jak wycięto mu kilka znamion,
ze słońcem mu nie po drodze.

255
00:16:47,320 --> 00:16:50,559
Tylko rozebrałem się na czas kąpieli

256
00:16:50,600 --> 00:16:55,439
i zaraz ubieram bluzkę
i będę starał się
ze słońcem na dystans.

257
00:16:55,480 --> 00:16:58,399
Dla tych, którzy stawiają
na kąpiele słoneczne,

258
00:16:58,440 --> 00:17:03,919
jasne jak słońce powinno być
odpowiednie zabezpieczenie skóry.

259
00:17:03,960 --> 00:17:10,239
Używamy pięćdziesiątkę,
najmocniejszy SPF,
wodoodporny, bo wiadomo.

260
00:17:10,280 --> 00:17:15,799
Krem z filtrem działa
jak tarcza ochronna, broniąc skórę
przed promieniowaniem UV.

261
00:17:15,840 --> 00:17:20,319
Co dwie godziny
powinniśmy tę ochronę odnawiać,
smarować się preparatem.

262
00:17:20,360 --> 00:17:25,359
Oparzenie słoneczne
może powodować ból, swędzenie,
a także powstawanie pęcherzy.

263
00:17:25,400 --> 00:17:29,759
Jeśli zdarzyło nam się
to oparzenie słoneczne,
nie wybierajmy tłustych preparatów,

264
00:17:29,800 --> 00:17:33,759
tylko żele, szczególnie z aloesem.

265
00:17:33,800 --> 00:17:38,279
Słońce to naturalny dostawca
witaminy D dla naszego organizmu.

266
00:17:38,320 --> 00:17:41,359
Latem wystarczy kwadrans
na świeżym powietrzu.
Długie opalanie może być zgubne.

267
00:17:41,400 --> 00:17:45,679
To jest coś,
co uszkadza DNA naszych komórek,

268
00:17:45,720 --> 00:17:50,639
zwiększa się ryzyko nowotworów skóry,
w tym czerniaka złośliwego.

269
00:17:50,680 --> 00:17:55,119
Ponad 20 tysięcy Polaków
słyszy w Polsce diagnozę
nowotwór skóry.

270
00:17:55,160 --> 00:17:58,919
Z jego powodu umiera
blisko 1,5 tysiąca osób rocznie.

271
00:17:58,960 --> 00:18:03,199
Stąd takie kampanie,
które mają trafić już do najmłodszych.

272
00:18:03,240 --> 00:18:07,359
Nasze ciało wysyła nam sygnały,
które musimy umieć odczytać.

273
00:18:07,400 --> 00:18:10,679
Bo nawet niewielkie znamię
na mapie naszego ciała

274
00:18:10,720 --> 00:18:14,239
może wiązać się
z niebezpieczną podróżą w nieznane.

275
00:18:14,280 --> 00:18:17,159
Są tysiące czerniaków
niezdiagnozowanych w Polsce.

276
00:18:17,200 --> 00:18:19,479
Są to bardzo niebezpieczne sytuacje.

277
00:18:19,520 --> 00:18:23,319
Trzeba je badać i kontrolować,
a na samym końcu usuwać.

278
00:18:23,360 --> 00:18:27,079
To jest znamię, które pojawiło się
w okresie dzieciństwa.

279
00:18:27,120 --> 00:18:31,879
W Poznaniu kilkaset osób skorzystało
z możliwości darmowego badania skóry.

280
00:18:31,920 --> 00:18:37,319
Człowiek jest spokojniejszy,
że zbada się i nic nie ma,
to emocje są pozytywne.

281
00:18:37,360 --> 00:18:41,759
Koleżanka nas zachęciła
na badanie znamion,
a że mamy dużo, to przyszłyśmy.

282
00:18:41,800 --> 00:18:44,599
Lekarze zachęcają,
by badać skórę raz w roku.

283
00:18:44,640 --> 00:18:46,799
Czerniak to choroba podstępna.

284
00:18:46,840 --> 00:18:51,319
Taka niepozorna plama na skórze
może okazać się złośliwym nowotworem.

285
00:18:51,360 --> 00:18:55,719
Każde znamię,
które się zmienia, które rośnie,
które zmienia swój kolor

286
00:18:55,760 --> 00:18:58,119
- takie znamiona wymagają badania.

287
00:18:58,160 --> 00:19:01,359
Bo wczesne wykrycie
pozwala wygrać z chorobą.

288
00:19:04,400 --> 00:19:07,479
Dotarła do nas smutna wiadomość.

289
00:19:07,520 --> 00:19:11,199
Zmarł Jerzy Kobla,
wybitny montażysta telewizyjny,

290
00:19:11,240 --> 00:19:16,959
przez wiele lat kierownik
zespołu montażystów Telewizyjnej
Agencji Informacyjnej w TVP.

291
00:19:17,000 --> 00:19:26,519
Pielęgnują swoją kulturę,
regionalny język
i niepowtarzalne tradycje,

292
00:19:26,560 --> 00:19:31,479
mają muzykę, kuchnię i rękodzieło,
którego nie można pomylić z żadnym,

293
00:19:31,520 --> 00:19:34,199
a dzisiaj ich stolicą
stała się Gdynia.

294
00:19:34,240 --> 00:19:37,999
Światowy Zjazd Kaszubów
powrócił po 20 latach
do tego miasta

295
00:19:38,040 --> 00:19:40,759
i trzeba powiedzieć krótko
- dzieje się.

296
00:19:40,800 --> 00:19:44,839
Na ten dzień
pani Bożena czekała cały rok.

297
00:19:44,880 --> 00:19:48,679
Bo choć Kaszubi na co dzień mieszkają
w różnych miejscach,

298
00:19:48,720 --> 00:19:50,839
dziś łączy ich jedno poczucie

299
00:19:50,880 --> 00:19:54,119
- że kaszubski język,
tradycja i historia wciąż są żywe.

300
00:19:54,160 --> 00:19:56,399
Spotykają się wszyscy Kaszubi.

301
00:19:56,440 --> 00:20:00,239
To jest takie przechodzenie
od jednego do drugiego.

302
00:20:00,280 --> 00:20:03,999
Łączy nas to naprawdę,
ta ziemia i język.

303
00:20:04,040 --> 00:20:07,839
A także wielowiekowa tradycja,
widoczna w strojach.

304
00:20:07,880 --> 00:20:10,999
Każdy haft i każdy kolor
opowiadają o Kaszubach,

305
00:20:11,040 --> 00:20:14,879
ich morzu, lasach, ziemi
i przywiązaniu do własnych korzeni.

306
00:20:14,920 --> 00:20:20,799
To było od dawna moje marzenie,
żeby posiadać strój kaszubski
i ubierać się na największe święta.

307
00:20:20,840 --> 00:20:23,359
W takie jak dziś...

308
00:20:23,400 --> 00:20:24,999
Dlatego kierunek Gdynia.

309
00:20:25,040 --> 00:20:28,199
...wszyscy śpieszą się
na specjalną bannę, czyli pociąg.

310
00:20:28,240 --> 00:20:29,799
Gdzie jest dużo Kaszubów?

311
00:20:29,840 --> 00:20:32,079
Kaszubi są na ostatnim,
proszę na nas poczekać.

312
00:20:32,120 --> 00:20:34,599
I jadą na 27. Światowy Zjazd Kaszubów.

313
00:20:34,640 --> 00:20:39,959
Kaszebske jeziora, kaszebski las,
kaszebe kaszebe łebają nas.

314
00:20:40,000 --> 00:20:42,719
Kaszubi mieszkają
nie tylko na Pomorzu.

315
00:20:42,760 --> 00:20:45,759
Wielu wyjechało
do innych części Polski i za granicę.

316
00:20:45,800 --> 00:20:47,079
Lubię Kaszuby.

317
00:20:47,120 --> 00:20:51,239
Moi dziadkowie byli Kaszubami,
o czym nie wiedziałem.
I to jest bardzo fajne.

318
00:20:51,280 --> 00:20:53,959
Zjazd jest jednym
z nielicznych momentów,

319
00:20:54,000 --> 00:20:56,479
kiedy mogą spotkać się
w tak dużym gronie.

320
00:20:56,520 --> 00:20:58,639
Richtig kaszebsko jednota.

321
00:20:58,680 --> 00:21:04,239
Me tu raza sa parłaczime,
raza sa bawime, raza swiatejeme.

322
00:21:04,280 --> 00:21:05,639
To je roz do roku.

323
00:21:05,680 --> 00:21:10,719
Język kaszubski
jest językiem regionalnym
chronionym w Polsce ustawowo.

324
00:21:10,760 --> 00:21:14,679
Na Kaszubach jego obecność
widać na co dzień
na dwujęzycznych tablicach

325
00:21:14,720 --> 00:21:17,359
z nazwami miejscowości,
ulic i urzędów.

326
00:21:17,400 --> 00:21:18,999
Niedługo też w Gdyni.

327
00:21:19,040 --> 00:21:23,599
Podczas zjazdu wybrzmiewa jednak
szczególnie mocno.

328
00:21:23,640 --> 00:21:27,799
Słychać go niemal wszędzie na scenie,
w rozmowach czy podczas nabożeństwa
i oficjalnych wystąpień.

329
00:21:27,840 --> 00:21:30,439
Jo meszla,
że ta kaszebizna jidze coroz lepi.

330
00:21:30,480 --> 00:21:32,759
W szkole dzece sa uczą kaszebsczégo.

331
00:21:32,800 --> 00:21:35,919
Lubią spiéwac,
lubią tańcowac i lubią nasz folklór.

332
00:21:35,960 --> 00:21:38,559
A w nim zawarta jest lokalna historia,
muzyka, kuchnia i rzemiosło.

333
00:21:38,600 --> 00:21:41,799
Każdy dziś chciał pokazać,
że kultura kaszubska
nie jest zamknięta w skansenie,

334
00:21:41,840 --> 00:21:44,679
ale rozwija się i ma swoje miejsce
we współczesnej Polsce.

335
00:21:44,720 --> 00:21:46,999
Żeby kaszubszczyzna
to nie była tylko akcja,

336
00:21:47,040 --> 00:21:49,519
nie było tylko świętowanie
od czasu do czasu,

337
00:21:49,560 --> 00:21:52,279
ale żebyśmy my ten przekaz,
który nam został,

338
00:21:52,320 --> 00:21:55,279
spuściznę naszych ojców,
dziadów, pradziadów,

339
00:21:55,320 --> 00:21:58,399
zachowali i przekazali
dalszym pokoleniom.

340
00:21:58,440 --> 00:22:00,839
Bo dla jednych to jednodniowe święto.

341
00:22:00,880 --> 00:22:02,839
A dla Kaszubów przypomnienie,

342
00:22:02,880 --> 00:22:06,639
że język, tradycja
i poczucie wspólnoty
przetrwały pokolenia

343
00:22:06,680 --> 00:22:10,319
i nadal są ważną częścią
ich codzienności.

344
00:22:13,000 --> 00:22:17,279
W Gdyni zjazd Kaszubów,
a w Ełku "Polska na tak"
oraz Lato z Radiem i Telewizją Polską.

345
00:22:17,320 --> 00:22:24,679
A także on, mój kolega Marek Czyż,
który dokładnie państwu opowie,
czym żyje dzisiaj to miasto.

346
00:22:24,720 --> 00:22:26,399
Cześć, Marek.

347
00:22:33,920 --> 00:22:37,039
Na wakacyjnej trasie koncertowej
Lata z Radiem i Telewizji Polskiej

348
00:22:37,080 --> 00:22:39,719
trudno sobie wyobrazić
lepsze miejsce niż Ełk.

349
00:22:39,760 --> 00:22:43,079
Urocze miasto, początek lata
i muzyczne smakowitości.

350
00:22:43,120 --> 00:22:47,039
To wszystko przed nami,
ale już lista gwiazd
jest wielką obietnicą,

351
00:22:47,080 --> 00:22:50,279
więc klimat w mieście
mocno przedkoncertowy.

352
00:22:52,480 --> 00:22:55,199
Na Mazurach krajobraz
zwykle nie ma konkurencji.

353
00:22:55,240 --> 00:22:59,439
Dziś ma - na Starej Plaży w Ełku.

354
00:22:59,480 --> 00:23:02,439
11 różnych definicji
polskiego przeboju.

355
00:23:02,480 --> 00:23:06,319
Od Smolastego i Natalii Nykiel
przez Kasię Kowalską

356
00:23:06,360 --> 00:23:09,279
po Sztywny Pal Azji
oraz Wandę i Bandę.

357
00:23:09,320 --> 00:23:12,399
Jedna scena, kilka pokoleń
i muzyczne światy,

358
00:23:12,440 --> 00:23:18,199
które spotykają się w jednym miejscu
przy okazji
Wakacyjnej Trasy Lata z Radiem i TVP.

359
00:23:18,240 --> 00:23:22,159
Mam flashbacki sprzed roku,
pozytywne same oczywiście.

360
00:23:22,200 --> 00:23:25,159
I oby publiczność dopisała
tak jak rok temu.

361
00:23:25,200 --> 00:23:31,479
Dzisiaj zaśpiewam swoje dwie piosenki,
czyli "Bądź duży" i "Error",
więc tutaj liczę na publiczność.

362
00:23:31,520 --> 00:23:34,079
No i zaśpiewam
wyjątkowy duet z BoVską.

363
00:23:34,120 --> 00:23:38,439
Jedni przyjdą po dzisiejsze hity,
inni - po stare dobre szlagiery.

364
00:23:38,480 --> 00:23:44,999
To jest ten moment, ta emocja,
która nam wspólnie towarzyszy.

365
00:23:45,040 --> 00:23:50,359
Ja już mam ciary na myśl o tym,
co się dzieje
między artystą a publicznością.

366
00:23:50,400 --> 00:23:56,999
W Ełku spotykają się
nie tylko muzyczne pokolenia.

367
00:23:57,040 --> 00:24:00,959
Do miasta dotarła także
Wielka Wyprawa Maluchów.

368
00:24:01,000 --> 00:24:06,359
Charytatywny rajd,
który zbiera pieniądze
dla dzieci poszkodowanych w wypadkach.

369
00:24:06,400 --> 00:24:09,879
Dużo radości, miłości,
trochę niewygodności.

370
00:24:09,920 --> 00:24:13,279
Ale to jest samochód,
z którym samemu trzeba coś zrobić.

371
00:24:13,320 --> 00:24:14,959
Nawet nie raz go popchnąć.

372
00:24:15,000 --> 00:24:16,479
Maluchy ruszą dalej.

373
00:24:16,520 --> 00:24:19,439
A Ełk przygotowuje się
na wielkie widowisko.

374
00:24:19,480 --> 00:24:21,959
A miasto ćwiczy przez cały rok.

375
00:24:22,000 --> 00:24:27,159
Jazz, hip-hop, bachata,
streching, sensual,
taniec towarzyski, high heels.

376
00:24:27,200 --> 00:24:29,559
Gama jest naprawdę bardzo szeroka.

377
00:24:29,600 --> 00:24:31,759
A co jest
najbardziej popularne w Ełku?

378
00:24:31,800 --> 00:24:34,359
Wydaję mi się,
że wśród młodzieży jest to jazz,

379
00:24:34,400 --> 00:24:36,919
natomiast wśród dorosłych bachata.

380
00:24:36,960 --> 00:24:42,719
Własny głos Ełk dopisał też
do hymnu akcji "Polska na tak".

381
00:24:42,760 --> 00:24:46,839
Ten hymn pozwala promować
nasze przepiękne miasto,

382
00:24:46,880 --> 00:24:50,679
które ma wiele walorów
i turystycznych, i krajobrazowych.

383
00:24:50,720 --> 00:24:54,479
Wieczorem w Ełku
koncert światła i muzyki nad jeziorem.

384
00:24:54,520 --> 00:24:59,079
Na kilka godzin mazurska pocztówka
zamieni się w teledysk.

385
00:25:06,080 --> 00:25:07,839
Ełk to szczególne miasto,

386
00:25:07,880 --> 00:25:12,959
bo mało jest takich,
gdzie z przedmieść
jeździ się do centrum, aby wypoczywać.

387
00:25:13,000 --> 00:25:15,599
Miasto nie jest nad jeziorem,
a raczej wokół niego.

388
00:25:15,640 --> 00:25:17,799
I to jest dobry wabik na turystów.

389
00:25:17,840 --> 00:25:22,239
Ełk ma ich oczywiście więcej
i można by je wyliczyć,
ale aż tyle czasu nie mamy.

390
00:25:22,280 --> 00:25:28,119
Syntezę urody miasta
i komplementów na wymiar
ma dla państwa Igor Sokołowski.

391
00:25:28,160 --> 00:25:31,359
Wyjeżdżając na wakacje,
stajemy przed wyborem

392
00:25:31,400 --> 00:25:34,359
- jedni wolą miasto,
by być blisko cywilizacji,

393
00:25:34,400 --> 00:25:38,119
inni chcą ciszy i spokoju,
na przykład nad jeziorem.

394
00:25:38,160 --> 00:25:41,959
Tutaj, w Ełku na Mazurach,
można to ze sobą pogodzić.

395
00:25:42,000 --> 00:25:45,959
Tu się dobrze mieszka,
tu się dobrze odpoczywa,
dobrze pracuje.

396
00:25:46,000 --> 00:25:48,319
Jezioro w centrum miasta
to szereg atrakcji.

397
00:25:48,360 --> 00:25:53,319
Co zresztą mogą potwierdzić
bohaterowie serialu Rodzinka.pl,
swego czasu spędzający tu wakacje.

398
00:25:53,360 --> 00:25:55,119
Lepiej jest tutaj, w Ełku!

399
00:25:55,160 --> 00:25:58,519
Fajna promenadka,
można sobie pojeździć na rowerkach.

400
00:25:58,560 --> 00:26:00,719
Internet jest.

401
00:26:00,760 --> 00:26:03,679
Przede wszystkim
jest to kulinarna stolica Mazur!

402
00:26:03,720 --> 00:26:08,879
Jeżeli tak twierdzi sam Ludwik Boski,
to grzechem byłoby
nie spróbować samemu.

403
00:26:08,920 --> 00:26:10,359
Ale czego?

404
00:26:10,400 --> 00:26:12,599
Świeżej ryby i lokalnej ryby.

405
00:26:12,640 --> 00:26:15,359
Sandacz, okoń, pstrąg.

406
00:26:15,400 --> 00:26:18,319
Nakarmieni i wypoczęci ruszamy dalej.

407
00:26:18,360 --> 00:26:20,279
Pod Ełkiem, w Prostkach,

408
00:26:20,320 --> 00:26:25,719
nie brakuje atrakcji
zarówno dla miłośników militariów,
jak i pasjonatów historii.

409
00:26:25,760 --> 00:26:29,559
Był sierpień 1545 roku,

410
00:26:29,600 --> 00:26:33,759
kiedy właśnie tu spotkali się
przedstawiciele komisji
wyznaczających granice

411
00:26:33,800 --> 00:26:37,119
między Prusami
a Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

412
00:26:37,160 --> 00:26:40,879
Ten murowany słup jest
pamiątką po tym wydarzeniu.

413
00:26:40,920 --> 00:26:45,879
A to już zabytek techniki,
Ełcka Kolej Wąskotorowa,

414
00:26:45,920 --> 00:26:49,799
która już sto lat temu służyła
mieszkańcom Mazur.

415
00:26:49,840 --> 00:26:55,119
Woziła ludzi, towary, pocztę, ludzie
się tym przemieszczali na targi.

416
00:26:55,160 --> 00:26:59,279
W 1991 roku kolejka
została wpisana do rejestru zabytków.

417
00:26:59,320 --> 00:27:01,479
I teraz zachwyca turystów.

418
00:27:01,520 --> 00:27:06,639
Coś unikalnego jednak.
Nie ma dużo takich kolejek
na terenie Polski już.

419
00:27:06,680 --> 00:27:14,679
My jesteśmy z Litwy,
przyjechaliśmy zobaczyć
coś nowego i ciekawego.

420
00:27:14,720 --> 00:27:20,399
Historycy nie mają wątpliwości
- wyjątkowość Ełku wynika
z jego burzliwych losów.

421
00:27:20,440 --> 00:27:25,479
Miasto najpierw należało
do ludu Jaćwingów,
potem było w niemieckich rękach

422
00:27:25,520 --> 00:27:28,919
i po II wojnie światowej
przyłączono je do Polski.

423
00:27:28,960 --> 00:27:36,679
To ukształtowało charakter miasta,
widoczny nie tylko w architekturze,
ale i muzyce, sztuce czy teatrze.

424
00:27:36,920 --> 00:27:41,359
Jesteśmy bardzo bogaci
w różnorodne wydarzenia
przez cały rok.

425
00:27:41,400 --> 00:27:44,279
Ełk tętni kulturą nie tylko w wakacje.

426
00:27:44,320 --> 00:27:48,559
Nie pozostaje nic innego,
jak tutaj przyjechać
i samemu sprawdzić,

427
00:27:48,600 --> 00:27:54,919
czy miejscowi mają rację, mówiąc,
że Ełk krótko się pisze,
ale długo pamięta.

428
00:28:06,360 --> 00:28:07,559
I ja dziękuję.

429
00:28:07,600 --> 00:28:11,079
W Pytaniu dnia już za chwilę
wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski,

430
00:28:11,120 --> 00:28:13,039
gość Mariusza Piekarskiego.

431
00:28:13,080 --> 00:28:17,879
Z 19.30 wracamy jutro. Do zobaczenia.