1
00:00:19,720 --> 00:00:24,479
51 zarzutów. Koalicja chce postawić
Zbigniewa Ziobrę
przez Trybunałem Stanu.

2
00:00:24,520 --> 00:00:29,279
Spóźnione nominacje.
Po pół roku Karol Nawrocki
nominował oficerów w ABW.

3
00:00:29,320 --> 00:00:35,759
"Niegodny".
Ostra krytyka węgierskiego prezydenta
przez zwycięzcę wyborów.

4
00:00:48,520 --> 00:00:51,319
Dzień dobry. Zapraszam na "19:30".

5
00:00:51,360 --> 00:00:55,559
Ponad 50 zarzutów,
w tym o łamanie konstytucji
i pospolite przestępstwa.

6
00:00:55,600 --> 00:01:00,999
Do Sejmu trafił wniosek o postawienie
byłego ministra sprawiedliwości
przed Trybunałem Stanu.

7
00:01:01,040 --> 00:01:04,599
Zbigniew Ziobro
to obok Adama Glapińskiego
i Macieja Świrskiego

8
00:01:04,640 --> 00:01:07,639
kolejna osoba, wobec której
podejmowana jest taka próba.

9
00:01:07,680 --> 00:01:09,599
Próba bardziej symboliczna niż realna

10
00:01:09,640 --> 00:01:11,839
i chociaż prawna sytuacja
byłego ministra

11
00:01:11,880 --> 00:01:13,559
nie należy do najłatwiejszych,

12
00:01:13,600 --> 00:01:15,799
to akurat w tej kwestii
ma doświadczenie.

13
00:01:15,840 --> 00:01:19,199
Składamy wniosek o Trybunał Stanu
dla Zbigniewa Ziobry.

14
00:01:19,240 --> 00:01:22,479
To 51 zarzutów,
26 spośród nich to te prokuratorskie,

15
00:01:22,520 --> 00:01:27,039
z których najpoważniejszy
dotyczy kierowania
zorganizowaną grupą przestępczą,

16
00:01:27,080 --> 00:01:31,239
w pozostałych 25 zarzutach
mowa o łamaniu konstytucji.

17
00:01:31,280 --> 00:01:33,879
Chodzi nie tylko
o Fundusz Sprawiedliwości,

18
00:01:33,920 --> 00:01:37,399
także o to, co Zbigniew Ziobro zrobił
z wymiarem sprawiedliwości,

19
00:01:37,440 --> 00:01:40,879
wprowadzając do niego 3000 neosędziów,
których wyroki są podważane,

20
00:01:40,920 --> 00:01:43,839
a Skarb Państwa musi za to wypłacać
milionowe odszkodowania.

21
00:01:43,880 --> 00:01:52,159
Tylko tego się domagamy, żeby w Polsce
nie było równych i równiejszych.

22
00:01:52,200 --> 00:01:55,599
Ale w przypadku Trybunału Stanu,
by postawić kropkę nad i,

23
00:01:55,640 --> 00:01:58,679
potrzeba większości konstytucyjnej,
czyli 3/5 głosów.

24
00:01:58,720 --> 00:02:00,999
To więcej,
niż ma cała koalicja rządząca.

25
00:02:01,040 --> 00:02:04,519
Będziemy przekonywać kolegów z PiS,
tam są rozłamy,

26
00:02:04,560 --> 00:02:07,919
już nie wszyscy politycy
zgadzają się z tym.

27
00:02:07,960 --> 00:02:13,079
Naprawdę pan liczy, że politycy PiS
zagłosują za Trybunałem Stanu
dla Zbigniewa Ziobry?

28
00:02:13,120 --> 00:02:17,439
A jest pani pewna,
że jest tam taka spójność,
jeśli chodzi o Zbigniewa Ziobrę?

29
00:02:17,480 --> 00:02:19,199
Pytamy więc polityków PiS.

30
00:02:19,240 --> 00:02:21,159
Ścigają niewinnego człowieka.

31
00:02:21,200 --> 00:02:23,439
Większość - murem
za Zbigniewem Ziobro,

32
00:02:23,480 --> 00:02:25,239
ale są też takie odpowiedzi.

33
00:02:25,280 --> 00:02:26,759
Oczywiście to nas topi.

34
00:02:26,800 --> 00:02:29,039
Bo od kiedy Zbigniew Ziobro
uciekł na Węgry,

35
00:02:29,080 --> 00:02:31,599
PiS traci w sondażach, w tym ma 23%.

36
00:02:31,640 --> 00:02:33,479
Powinien wrócić do Polski?

37
00:02:33,520 --> 00:02:36,399
To jest jego decyzja.
Nie chcę odpowiadać za niego.

38
00:02:36,440 --> 00:02:39,799
- Pan by wrócił?
- Ja nigdzie bym nie wyjeżdżał.

39
00:02:39,840 --> 00:02:41,639
Zbigniew Ziobro też to mówił.

40
00:02:41,680 --> 00:02:42,879
Liczę na was.

41
00:02:42,920 --> 00:02:46,479
Ale zanim wyszło na jaw,
że miliony z Funduszu Sprawiedliwości

42
00:02:46,520 --> 00:02:52,119
zamiast do ofiar przestępstw trafiały
m.in. do mediów wspierających PiS.

43
00:02:55,120 --> 00:02:57,479
Według sondażu Ibris ponad 60% uważa,

44
00:02:57,520 --> 00:03:00,359
że Zbigniew Ziobro
powinien wrócić do kraju.

45
00:03:00,400 --> 00:03:04,639
Viktor Orban już go nie chroni,
a przyszły premier Węgier mówi wprost.

46
00:03:04,680 --> 00:03:09,639
Radzę, by nie kupowali mebli,
bo nie zostaną tu długo.

47
00:03:09,680 --> 00:03:11,679
Węgry nie będą składowiskiem

48
00:03:11,720 --> 00:03:14,399
międzynarodowych
ściganych przestępców.

49
00:03:14,440 --> 00:03:18,239
Stąd to pismo Waldemara Żurka,
wysłane do Budapesztu,
w którym przypomina,

50
00:03:18,280 --> 00:03:20,039
że wobec Marcina Romanowskiego

51
00:03:20,080 --> 00:03:22,479
jest wydany
europejski nakaz aresztowania,

52
00:03:22,520 --> 00:03:25,239
a w przypadku Zbigniewa Ziobry
procedura jest w toku.

53
00:03:25,280 --> 00:03:27,279
Pętla wokół Ziobry się zaciska.

54
00:03:27,320 --> 00:03:30,799
I czas, w którym mógł uciekać
po Europie, też się kończy.

55
00:03:30,840 --> 00:03:34,319
Są dwa kierunki: USA albo Serbia.
Który pan obstawia?

56
00:03:34,360 --> 00:03:37,959
- Jest jeszcze Mińsk.
- Chyba nie aż tak daleko.

57
00:03:38,000 --> 00:03:43,479
Zobaczymy.
Jeżeli tylko będzie miał możliwość,

58
00:03:43,520 --> 00:03:47,879
zakładam, że będzie chciał uciec
na ciepłą Florydę.

59
00:03:47,920 --> 00:03:50,919
Do USA wyjechała już
córka Viktora Orbana.

60
00:03:50,960 --> 00:03:52,559
Według marszałka Sejmu

61
00:03:52,600 --> 00:03:55,919
ta droga dla polityków PiS
pozostanie zamknięta.

62
00:03:55,960 --> 00:04:03,399
Żaden przyjaciel Polski
nie przyjmie pana Ziobry
i pana Romanowskiego do siebie

63
00:04:03,440 --> 00:04:07,159
jako uciekających
przed odpowiedzialnością

64
00:04:07,200 --> 00:04:09,559
potencjalnych bandytów i złodziei.

65
00:04:09,600 --> 00:04:13,239
Ale PiS przekonuje,
że Zbigniew Ziobro wcale nie ucieka.

66
00:04:13,280 --> 00:04:15,359
Obroni swoją niewinność,

67
00:04:15,400 --> 00:04:18,919
ale przed systemem
sprawiedliwości prawdziwym.

68
00:04:18,960 --> 00:04:23,879
Ale prawdziwy według was
to będzie wtedy,
kiedy PiS będzie u władzy.

69
00:04:23,920 --> 00:04:25,039
Tak.

70
00:04:25,080 --> 00:04:26,839
Kiedy PiS było u władzy,

71
00:04:26,880 --> 00:04:33,759
prokuratorem krajowym był
świadek na ślubie Zbigniewa Ziobry.

72
00:04:33,800 --> 00:04:38,959
Dokładnie 3 miesiące po spotkaniu
w Pałacu Prezydenckim
w sprawie nominacji oficerskich

73
00:04:39,000 --> 00:04:44,039
Karol Nawrocki mianował
na pierwszy stopień oficerski
96 funkcjonariuszy ABW.

74
00:04:44,080 --> 00:04:47,239
Pałac zwłokę tłumaczy
źle przygotowanymi wnioskami,

75
00:04:47,280 --> 00:04:50,279
ale rządzący wskazują,
że zielone światło dla nominacji

76
00:04:50,320 --> 00:04:54,039
może być odpowiedzią na alarmujący
spadek poparcia dla prezydenta,

77
00:04:54,080 --> 00:04:56,239
któremu nie pomogła
ani porażka Orbana,

78
00:04:56,280 --> 00:04:59,159
ani ostatnie działania Donalda Trumpa.

79
00:04:59,200 --> 00:05:01,559
Prezydent jedzie do człowieka,

80
00:05:01,600 --> 00:05:06,239
który jawnie współpracuje
z Władimirem Putinem.

81
00:05:06,280 --> 00:05:09,159
Tak dziś PiS
desperacko obraca kota ogonem.

82
00:05:09,200 --> 00:05:13,119
Próbując ratować wizerunek partii
i wizerunek prezydenta.

83
00:05:13,160 --> 00:05:19,479
Doprowadził do zamordowania
całej elity polskiej,
w tym Rzeczpospolitej.

84
00:05:19,520 --> 00:05:25,319
Właśnie zarzuca morderstwo
Władimirowi Putinowi

85
00:05:25,360 --> 00:05:28,839
i wspieracie człowieka,
który jawnie wspiera Viktora Orbana.

86
00:05:29,280 --> 00:05:33,359
A to właśnie robił prezes PiS-u
w propagandowych węgierskich mediach.

87
00:05:33,400 --> 00:05:39,559
Bardzo byśmy chcieli, aby mandat
Viktora Orbana i Fideszu
został przedłużony.

88
00:05:39,600 --> 00:05:42,279
Ci politycy PiS-u
pojechali nawet na Węgry

89
00:05:42,320 --> 00:05:44,719
i tuż przed wyborami
obwieszczali w sieci.

90
00:05:44,760 --> 00:05:47,159
Budapeszt. Wspieramy Viktora Orbana.

91
00:05:47,200 --> 00:05:52,159
A prezydent Polski
w Budapeszcie spotkał się
i fotografował się z Viktorem Orbanem.

92
00:05:52,200 --> 00:05:55,999
Doskonale wiedząc,
że Orban to jawny sojusznik Putina
w Europie.

93
00:05:56,040 --> 00:05:59,759
W polskim interesie było
zwycięstwo Viktora Orbana.

94
00:05:59,800 --> 00:06:04,119
Tego prorosyjskiego Orbana?
O tym samym Orbanie mówimy?

95
00:06:04,160 --> 00:06:06,719
Prezydent,
nim uścisnął dłoń Viktora Orbana,

96
00:06:06,760 --> 00:06:12,199
wiedział też o tym,
że to on blokuje 2 mld zł dla Polski
za pomoc Ukrainie.

97
00:06:12,720 --> 00:06:17,119
Tych 2 mld nie odblokował Viktor Orban
po spotkaniu z Karolem Nawrockim.

98
00:06:17,160 --> 00:06:25,159
Przyjaźń polsko-węgierska jest wpisana
w wieloletnią współpracę
między naszymi narodami.

99
00:06:25,200 --> 00:06:26,759
Co konkretnie załatwił?

100
00:06:26,800 --> 00:06:29,439
I tu można wyciągnąć wnioski,
że raczej nic.

101
00:06:29,480 --> 00:06:31,959
W oficjalnym komunikacie
nie ma ani słowa

102
00:06:32,000 --> 00:06:34,999
o konkretnych efektach spotkania
Nawrocki - Orban.

103
00:06:35,040 --> 00:06:37,239
Dlaczego spadają Nawrockiemu sondaże?

104
00:06:37,280 --> 00:06:38,839
Dlatego że ludzie widzą,

105
00:06:38,880 --> 00:06:43,239
że droga na Kreml
od Nawrockiego do Nowogrodzkiej
jest króciutka.

106
00:06:43,280 --> 00:06:47,679
Karol Nawrocki w ciągu miesiąca
stracił 3 punkty procentowe poparcia.

107
00:06:47,720 --> 00:06:49,679
To sondaż IBRIS dla PAP-u.

108
00:06:49,720 --> 00:06:51,479
A według sondażu dla Onetu

109
00:06:51,520 --> 00:06:54,239
prezydentowi więcej osób nie ufa,
niż ufa.

110
00:06:54,280 --> 00:06:57,119
Stąd taka rada dla prezydenta
i jego otoczenia.

111
00:06:57,160 --> 00:07:03,679
Panowie, wstyd! Nie popierajcie już
ruskiej piątej kolumny,
która próbuje rozwalać UE.

112
00:07:03,720 --> 00:07:06,559
Mówią rządzący
i przestrzegają Pałac Prezydencki,

113
00:07:06,600 --> 00:07:08,639
że po tym, co zrobił Karol Nawrocki,

114
00:07:08,680 --> 00:07:11,319
nikt nie da się nabrać
na takie internetowe spoty.

115
00:07:11,360 --> 00:07:15,279
Nasz lider od lat jest zaangażowany
w ograniczanie wpływów Rosji.

116
00:07:15,320 --> 00:07:18,519
Które teraz kolportują
ludzie prezydenta i politycy PiS-u.

117
00:07:18,560 --> 00:07:22,439
To jest najlepszy dowód na to,
w jakiej jest panice i desperacji.

118
00:07:22,480 --> 00:07:28,159
Wypuszcza spot, żeby odwracać uwagę.

119
00:07:28,200 --> 00:07:30,399
Rządzący nie mają też wątpliwości,

120
00:07:30,440 --> 00:07:34,519
że decyzja prezydenta
o podpisaniu nominacji
dla funkcjonariuszy ABW,

121
00:07:34,560 --> 00:07:37,119
które dziś ogłosił
rzecznik prezydenta.

122
00:07:37,160 --> 00:07:41,319
To jest rezultat spotkania
z 15 stycznia z szefami służb.

123
00:07:41,360 --> 00:07:44,599
Nie ma nic wspólnego
z troską o państwo - słyszymy.

124
00:07:44,640 --> 00:07:48,119
To próba ucieczki
przed tym brakiem zaufania

125
00:07:48,160 --> 00:07:51,479
i przed negatywną oceną
Polek i Polaków.

126
00:07:51,520 --> 00:07:54,399
Niemniej to decyzja,
która rządzących cieszy.

127
00:07:54,440 --> 00:07:56,039
Dobrze, że one dzisiaj są.

128
00:07:56,080 --> 00:07:58,599
Źle, że prezydent
tyle czasu zmarnował.

129
00:07:58,640 --> 00:08:05,559
Prezydent z nominacjami
dla prawie 100 funkcjonariuszy ABW
zwlekał pół roku.

130
00:08:05,600 --> 00:08:10,839
2 lata sporu o dostęp
do najtajniejszych dokumentów
w państwie w systemach NATO i UE.

131
00:08:10,880 --> 00:08:16,399
NSA oddalił skargi Kancelarii Premiera
od wyroków sądu niższej instancji,

132
00:08:16,440 --> 00:08:18,119
w których uchylono decyzję

133
00:08:18,160 --> 00:08:22,039
na cofnięcie
poświadczenia bezpieczeństwa
dla Sławomira Cenckiewicza,

134
00:08:22,080 --> 00:08:24,679
szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

135
00:08:24,720 --> 00:08:26,239
Nie oznacza to jednak,

136
00:08:26,280 --> 00:08:32,639
że Sławomir Cenckiewicz
automatycznie odzyskał dostęp
do informacji niejawnych.

137
00:08:32,680 --> 00:08:34,359
Wprost przeciwnie.

138
00:08:34,400 --> 00:08:36,999
Kontrolne postępowanie sprawdzające

139
00:08:37,040 --> 00:08:40,639
musi być prowadzone
zgodnie ze wskazówkami sądów.

140
00:08:40,680 --> 00:08:44,319
Obecne próby zaklinania
jednoznacznej rzeczywistości prawnej

141
00:08:44,360 --> 00:08:47,559
i brednie o rzekomo
"trwającym postępowaniu kontrolnym",

142
00:08:47,600 --> 00:08:50,599
które jakoby zamyka mi dostęp
do informacji niejawnych,

143
00:08:50,640 --> 00:08:53,879
są jedynie groteskową formą
tej samej wojny psychologicznej

144
00:08:53,920 --> 00:08:57,079
prowadzonej przeciwko mnie
po grudniu 2023 roku.

145
00:08:57,120 --> 00:09:01,039
Wyrok oznacza także przeprowadzenie
procedury kontrolnej od początku.

146
00:09:01,080 --> 00:09:03,439
Powodem ma być
nierozstrzygnięta kwestia

147
00:09:03,480 --> 00:09:07,759
braku rękojmi zachowania tajemnicy
przez szefa BBN.

148
00:09:07,800 --> 00:09:10,559
Oglądają Państwo
środowe wydanie "19:30".

149
00:09:10,600 --> 00:09:12,519
Co jeszcze przed nami?

150
00:09:12,560 --> 00:09:14,039
Dzikie miasta.

151
00:09:14,080 --> 00:09:17,599
Każdego dnia odbieramy
kilkanaście telefonów od mieszkańców

152
00:09:17,640 --> 00:09:19,879
zaniepokojonych obecnością dzików.

153
00:09:19,920 --> 00:09:22,959
Dziki coraz częściej wchodzą
w przestrzeń miejska,

154
00:09:23,000 --> 00:09:25,799
dlatego że ludzie wchodzą
w przestrzeń leśną.

155
00:09:25,840 --> 00:09:27,239
Nowy stary problem.

156
00:09:27,280 --> 00:09:29,319
Nasza planeta, dzików też.

157
00:09:29,360 --> 00:09:34,119
Mamy problem bezpieczeństwa związany
z namnażającą się populacja dzików.

158
00:09:34,160 --> 00:09:36,159
Zabijanie nigdy nie jest rozwiązaniem

159
00:09:36,200 --> 00:09:39,079
i nie chcemy uczyć tego
naszych dzieci.

160
00:09:39,120 --> 00:09:44,119
"Nie jest godny,
by pojednać naród węgierski.
Nie jest moralnym przykładem"

161
00:09:44,160 --> 00:09:47,319
- to przyszły premier Węgier
o urzędującym prezydencie.

162
00:09:47,360 --> 00:09:50,919
Peter Magyar wezwał głowę państwa
do rezygnacji z urzędu w dniu,

163
00:09:50,960 --> 00:09:53,439
w którym ten powierzył mu
misję stworzenia rządu.

164
00:09:53,480 --> 00:09:56,239
Ciekawe słowa padły także
w rządowej telewizji,

165
00:09:56,280 --> 00:09:58,599
w której Magyar
był pierwszy raz od 1,5 roku

166
00:09:58,640 --> 00:10:01,239
i która za chwilę może mieć
poważną przerwę w nadawaniu.

167
00:10:01,280 --> 00:10:02,999
Już z pierwszych dniach maja

168
00:10:03,040 --> 00:10:06,439
Peter Magyar
może formalnie objąć urząd
węgierskiego premiera.

169
00:10:06,480 --> 00:10:10,439
Takie zapewnienie otrzymał
od węgierskiego prezydenta
Tamasa Sulyoka.

170
00:10:10,480 --> 00:10:14,199
Ten podczas dzisiejszego spotkania
w Pałacu Prezydenckim zadeklarował,

171
00:10:14,240 --> 00:10:17,239
że w kwestii powołania rządu
nie będzie grał na zwłokę

172
00:10:17,280 --> 00:10:20,719
i dopełni swojego
konstytucyjnego obowiązku
jak najszybciej.

173
00:10:20,760 --> 00:10:23,919
Mimo deklarowanej chęci współpracy
ze strony prezydenta

174
00:10:23,960 --> 00:10:26,799
Peter Magyar apeluje
o jego dobrowolną dymisję

175
00:10:26,840 --> 00:10:29,439
i zapowiada,
że sejmowa większość konstytucyjna

176
00:10:29,480 --> 00:10:32,999
prędzej czy później
i tak doprowadzi do jego odwołania.

177
00:10:33,040 --> 00:10:36,039
Podczas wizyty
w Pałacu Prezydenckim...

178
00:10:36,600 --> 00:10:40,439
Przyszły premier zobaczył tego,
który po 16 latach odda władzę.

179
00:10:40,480 --> 00:10:44,519
Nieco wcześniej
Magyar po raz pierwszy od 18 miesięcy

180
00:10:44,560 --> 00:10:47,039
otrzymał zaproszenie
do rozmowy na żywo

181
00:10:47,080 --> 00:10:49,439
w węgierskiej telewizji publicznej.

182
00:10:49,480 --> 00:10:52,359
Pojawiły się polskie wątki.

183
00:10:52,400 --> 00:10:54,479
3,5% wzrostu gospodarczego.

184
00:10:54,520 --> 00:10:55,919
Proszę sobie wyobrazić,

185
00:10:55,960 --> 00:11:00,039
że pociąg dużych prędkości
jedzie 200 km/h
między Warszawą a Krakowem,

186
00:11:00,080 --> 00:11:02,839
a zbudowano go
za pieniądze złej Brukseli.

187
00:11:02,880 --> 00:11:04,639
Chciałbym również porozmawiać

188
00:11:04,680 --> 00:11:08,239
o tych inwestycjach
infrastrukturalnych
np. z Donaldem Tuskiem.

189
00:11:08,280 --> 00:11:10,279
Podczas wywiadu Magyar zapowiedział,

190
00:11:10,320 --> 00:11:14,079
że jeśli media publiczne nie przestaną
siać rządowej propagandy,

191
00:11:14,120 --> 00:11:19,799
główne programy informacyjne
zostaną wyłączone.

192
00:11:21,080 --> 00:11:25,639
Polska w G20 pierwszy raz przy stole
z największymi gospodarkami świata.

193
00:11:25,680 --> 00:11:29,279
Juto w Waszyngtonie
będzie nas reprezentował
minister finansów.

194
00:11:29,320 --> 00:11:32,959
Z Międzynarodowego Funduszu Walutowego
płynie ważny głos,

195
00:11:33,000 --> 00:11:35,439
że to awans
na który po prostu zasługujemy.

196
00:11:35,480 --> 00:11:38,359
I dobrze, byśmy nad Wisłą
także to docenili,

197
00:11:38,400 --> 00:11:40,519
zamiast dać się ponieść
politycznym emocjom.

198
00:11:40,560 --> 00:11:43,599
Przez ostatnie dni
Waszyngton podziwiał kwitnące wiśnie.

199
00:11:43,640 --> 00:11:45,079
Teraz w amerykańskiej stolicy

200
00:11:45,120 --> 00:11:48,359
z podziwem mówi się
o rozkwicie polskiej gospodarki.

201
00:11:48,400 --> 00:11:51,679
Jesteście
20. największą gospodarką świata.

202
00:11:51,720 --> 00:11:53,959
Chwaliła na spotkaniu
w polskiej ambasadzie

203
00:11:54,000 --> 00:11:56,799
szefowa Międzynarodowego
Funduszu Walutowego.

204
00:11:56,840 --> 00:11:58,879
I choć według najnowszej prognozy MFW

205
00:11:58,920 --> 00:12:01,759
20. gospodarką
jednak pozostaje Szwajcaria,

206
00:12:01,800 --> 00:12:05,039
to do mijanki ma dojść niebawem.

207
00:12:05,560 --> 00:12:07,519
Według Kristaliny Georgiewej

208
00:12:07,560 --> 00:12:10,479
Polska zasłużyła
na członkostwo w grupie G20.

209
00:12:10,520 --> 00:12:12,359
M.in. z powodu tej liczby.

210
00:12:12,400 --> 00:12:14,999
PKB Polski przekroczył bilion dolarów.

211
00:12:15,040 --> 00:12:18,439
Andrzej Domański jest w Waszyngtonie.

212
00:12:18,480 --> 00:12:21,919
Wraz z szefem NBP
jutro pierwszy raz weźmie udział

213
00:12:21,960 --> 00:12:24,319
w formalnym spotkaniu
ministrów finansów

214
00:12:24,360 --> 00:12:26,759
i szefów banków centralnych grupy G20.

215
00:12:26,800 --> 00:12:28,279
Tematem tego miniszczytu

216
00:12:28,320 --> 00:12:31,279
będą głównie skutki wojny
na Bliskim Wschodzie.

217
00:12:31,320 --> 00:12:34,959
Główny szczyt z udziałem przywódców
najbogatszych państw świata

218
00:12:35,000 --> 00:12:37,039
odbędzie się w grudniu w Miami.

219
00:12:37,080 --> 00:12:42,959
Polska dostała zaproszenie
od Donalda Trumpa
pod koniec zeszłego roku.

220
00:12:43,000 --> 00:12:44,719
To docenienie metamorfozy,

221
00:12:44,760 --> 00:12:47,919
jaką nasz kraj przeszedł
w ostatnich dekadach.

222
00:12:47,960 --> 00:12:52,079
Mieliśmy odważne reformy lat 90.,
potężne zaangażowanie

223
00:12:52,120 --> 00:12:57,799
i potężną pracę wykonaną
przez polskich pracowników,
polskich przedsiębiorców.

224
00:12:57,840 --> 00:12:59,919
I nasze członkostwo w UE.

225
00:12:59,960 --> 00:13:05,039
Efekt to aktualnie
najwyższy wzrost gospodarczy
wśród dużych krajów UE.

226
00:13:05,080 --> 00:13:07,119
Dostrzegają to poza Unią.

227
00:13:07,160 --> 00:13:09,999
To jest największa zmiana
ostatnich dwóch dekad,

228
00:13:10,040 --> 00:13:13,719
że Wielka Brytania czasami
przegląda się w Polsce
jak w zwierciadle.

229
00:13:13,760 --> 00:13:17,359
Bo Polska pełnymi garściami czerpie
z unijnych funduszy i pożyczek.

230
00:13:17,400 --> 00:13:20,319
Miliardy euro pomagają w budowie dróg
i tras kolejowych,

231
00:13:20,360 --> 00:13:22,879
ale też w rozwoju rolnictwa
i prywatnych firm.

232
00:13:22,920 --> 00:13:25,719
Polska odpowiada już
za niemal 5% unijnego eksportu

233
00:13:25,760 --> 00:13:27,719
i szuka szans także poza Unią.

234
00:13:27,760 --> 00:13:32,599
W ostatnich dniach premier odwiedził
Koreę Południową i Japonię.
Z jasnym celem.

235
00:13:32,640 --> 00:13:36,679
Tu nie przyjechał przedstawiciel
małego czy biedniejszego kraju,

236
00:13:36,720 --> 00:13:38,919
tylko europejska potęga gospodarcza.

237
00:13:38,960 --> 00:13:40,719
I liczę na takie decyzje,

238
00:13:40,760 --> 00:13:45,399
które zrównoważą bilans handlowy
między Koreą i Polską.

239
00:13:45,440 --> 00:13:48,799
Korea będzie przewodniczyć grupie G20
za 2 lata.

240
00:13:48,840 --> 00:13:51,759
I tak jak teraz USA
Seul może zaprosić Polskę

241
00:13:51,800 --> 00:13:55,519
do stołu dla największych
gospodarczych graczy na świecie.

242
00:13:55,560 --> 00:13:58,559
Polska już przez sam fakt uczestnictwa
w tych szczytach,

243
00:13:58,600 --> 00:14:01,519
nawet tych miniszczytach,
zyskuje na prestiżu.

244
00:14:01,560 --> 00:14:07,119
I może mieć wpływ
na kluczowe decyzje finansowe.

245
00:14:07,160 --> 00:14:12,159
Polski rząd interweniuje w sprawie
zerwania umowy z polską firmą
przez władze Lwowa.

246
00:14:12,200 --> 00:14:15,639
Przedsiębiorstwo
miało wybudować w mieście
przetwórnię śmieci.

247
00:14:15,680 --> 00:14:19,279
Firma mimo wygranych
procesów arbitrażowych
została wyrzucona,.

248
00:14:19,320 --> 00:14:21,879
Rządzący mówią
o "głęboko nieprzychylnym kroku",

249
00:14:21,920 --> 00:14:23,519
a polscy przedsiębiorcy pytają,

250
00:14:23,560 --> 00:14:27,199
czy tak ma wyglądać nasz udział
w odbudowie zrujnowanej Ukrainy.

251
00:14:27,240 --> 00:14:30,399
Krakowska spółka stawia elektrownie,
oczyszczalnie ścieków,

252
00:14:30,440 --> 00:14:33,479
biogazownie
czy zakłady przekształcania odpadów.

253
00:14:33,520 --> 00:14:38,039
Na tym zakładzie,
budowanym we Lwowie od 2021 roku,
firma się potknęła.

254
00:14:38,080 --> 00:14:41,119
Władze miasta na finiszu prac
zerwały kontrakt.

255
00:14:41,160 --> 00:14:43,279
Zakład nie jest jeszcze zbudowany.

256
00:14:43,320 --> 00:14:45,159
Powinien był powstać 2 lata temu.

257
00:14:45,200 --> 00:14:47,919
Rozumiemy, że mogły być
jakieś problemy rok temu,

258
00:14:47,960 --> 00:14:50,359
ale teraz, 2 lata później,
nadal go nie ma.

259
00:14:50,400 --> 00:14:54,679
Są opóźnienia, ale to miasto
po wybuchu pełnoskalowej wojny
wstrzymało kontrakt.

260
00:14:54,720 --> 00:14:56,319
Potem były kolejne problemy.

261
00:14:56,360 --> 00:14:59,039
Ale międzynarodowa,
niezależna komisja arbitrażowa

262
00:14:59,080 --> 00:15:01,079
przyznała rację polskiemu wykonawcy.

263
00:15:01,120 --> 00:15:02,919
Że to nie on odpowiada za poślizg.

264
00:15:02,960 --> 00:15:05,079
Stan zaawansowania to ponad 90%.

265
00:15:05,120 --> 00:15:07,759
Naprawdę niedużo potrzeba,
żeby ją ukończyć.

266
00:15:07,800 --> 00:15:10,839
My deklarujemy z naszej strony
gotowość do tego,

267
00:15:10,880 --> 00:15:14,439
żeby w ciągu kilku miesięcy
dokończyć inwestycję.

268
00:15:14,480 --> 00:15:17,959
Po stronie polskiej spółki stanął
nie tylko sąd arbitrażowy.

269
00:15:18,000 --> 00:15:21,439
Nieprawidłowości
po stronie zamawiającego,
czyli władz Lwowa,

270
00:15:21,480 --> 00:15:25,319
potwierdziły także ukraińskie
służby antykorupcyjne, czyli NABU.

271
00:15:25,360 --> 00:15:28,359
Mimo jasnych stanowisk
komisji arbitrażowej i NABU

272
00:15:28,400 --> 00:15:31,119
lwowski ratusz podkreśla
kolejne opóźnienia

273
00:15:31,160 --> 00:15:33,399
i to, że zakład ciągle nie działa.

274
00:15:33,440 --> 00:15:36,039
Teraz czekamy na ogłoszenie
nowego przetargu

275
00:15:36,080 --> 00:15:37,599
i zakończenie tych prac.

276
00:15:37,640 --> 00:15:39,079
Ten zakład musi powstać,

277
00:15:39,120 --> 00:15:41,399
ponieważ ma kluczowe znaczenie
dla miasta.

278
00:15:41,440 --> 00:15:42,959
Bo odpady za duże pieniądze

279
00:15:43,000 --> 00:15:45,279
miasto musi wywozić
na odległe wysypiska.

280
00:15:45,320 --> 00:15:48,119
W rozwiązanie sporu
angażuje się polski rząd.

281
00:15:48,160 --> 00:15:50,679
Gdyby to źle poszło,
to będzie rzutowało

282
00:15:50,720 --> 00:15:55,799
na szereg dobrze funkcjonujących
polskich inwestycji na Ukrainie.

283
00:15:55,840 --> 00:15:59,999
My mamy ponad 3000 podmiotów,
które działają na Ukrainie.

284
00:16:00,040 --> 00:16:02,799
I dyplomacja,
która nakłania do negocjacji.

285
00:16:02,840 --> 00:16:05,039
Nie możemy dopuścić,
jak tutaj rozmawiamy,

286
00:16:05,080 --> 00:16:08,799
każda ze stron,
inwestor, wykonawca, miasto,

287
00:16:08,840 --> 00:16:12,199
nie może dopuścić,
żeby to się zakończyło klęską.

288
00:16:12,240 --> 00:16:17,679
Ten skandal nie robi nić dobrego
w stosunkach Ukrainy, Polski i UE.

289
00:16:17,720 --> 00:16:22,239
Zgadzam się z panem ambasadorem,
że ten skandal musi być rozwiązany.

290
00:16:22,280 --> 00:16:25,199
Lwów zalega polskiej firmie
prawie 7 mln euro z umowy

291
00:16:25,240 --> 00:16:28,719
i ponad 3,5 mln zajętych bezprawnie
gwarancji bankowych.

292
00:16:28,760 --> 00:16:32,479
Mam nadzieję, że dokończymy inwestycję
i będę mógł powiedzieć,

293
00:16:32,520 --> 00:16:35,839
że prawo międzynarodowe
jest respektowane na Ukrainie

294
00:16:35,880 --> 00:16:38,319
i można tutaj inwestować
własne środki.

295
00:16:38,360 --> 00:16:41,199
Wartość tej inwestycji to 41 mln
euro.

296
00:16:41,240 --> 00:16:44,399
Jeżeli polskie firmy
miałyby w przyszłości brać udział

297
00:16:44,440 --> 00:16:46,279
w powojennej odbudowie Ukrainy,

298
00:16:46,320 --> 00:16:49,439
to spór o lwowski zakład
może być pierwszym testem zaufania.

299
00:16:49,480 --> 00:16:51,999
Bez niego taka dwustronna współpraca
w odbudowie

300
00:16:52,040 --> 00:16:55,159
może stać pod znakiem zapytania.

301
00:16:55,200 --> 00:16:58,279
Coraz bardziej odległe terminy
na badania diagnostyczne,

302
00:16:58,320 --> 00:17:00,959
opóźnienia przyjęć pacjentów
do szpitali.

303
00:17:01,000 --> 00:17:02,919
Tak wygląda sytuacja w szpitalach,

304
00:17:02,960 --> 00:17:05,839
które wciąż nie dostały pieniędzy
za część nadwykonań,

305
00:17:05,880 --> 00:17:08,559
ale też po zmniejszeniu
finansowania badań przez NFZ.

306
00:17:08,600 --> 00:17:11,319
Według Funduszu
cięcia służą uporządkowaniu systemu

307
00:17:11,360 --> 00:17:14,359
i skróceniu czasu na diagnozę tym,
którzy najbardziej potrzebują.

308
00:17:14,840 --> 00:17:15,879
Szpital w Kutnie.

309
00:17:15,920 --> 00:17:20,119
Terminy wizyt do specjalistów
zaplanowane jeszcze na zeszły rok
wciąż są przesuwane.

310
00:17:20,160 --> 00:17:22,399
Pani Anna,
która potrzebuje operacji ręki,

311
00:17:22,440 --> 00:17:24,319
na konsultację czeka od grudnia.

312
00:17:24,360 --> 00:17:25,559
Przyjechałam z torbą.

313
00:17:25,600 --> 00:17:29,999
Z kwitkiem mnie odesłano,
ponieważ nie mam zaplanowanego.

314
00:17:30,040 --> 00:17:32,879
Szpital, jak większość innych,
ma problemy finansowe,

315
00:17:32,920 --> 00:17:35,159
a te odbijają się na pacjentach.

316
00:17:35,200 --> 00:17:39,879
Co 20. pacjent w tym szpitalu
jest nieopłacony.

317
00:17:39,920 --> 00:17:46,439
Pozostaje pytanie:
mam na SOR-ze wywiesić koło fortuny?

318
00:17:46,480 --> 00:17:51,119
Co dwudziestemu powiedzieć
"dziękujemy",
bo nie ma na pana pieniędzy?

319
00:17:51,160 --> 00:17:52,839
Ministra zdrowia przyznaje:

320
00:17:52,880 --> 00:17:57,239
choć w ciągu 5 lat budżet wzrósł
ze 100 do ponad 220 mld zł,

321
00:17:57,280 --> 00:17:59,759
nadal pieniędzy jest za mało.

322
00:17:59,800 --> 00:18:02,639
Mimo że w tym roku
mamy rekordowy budżet,

323
00:18:02,680 --> 00:18:07,679
będzie nam brakowało 18 mld zł.

324
00:18:07,720 --> 00:18:11,639
Jednym ze sposobów ratowania sytuacji
jest obniżenie nawet o połowę

325
00:18:11,680 --> 00:18:14,479
wyceny najdroższych
badań diagnostycznych:

326
00:18:14,520 --> 00:18:17,039
tomografii, rezonansu i endoskopii.

327
00:18:17,080 --> 00:18:19,679
Może to dać oszczędność 600 mln zł.

328
00:18:19,720 --> 00:18:22,479
NFZ nazywa to porządkowaniem systemu.

329
00:18:22,520 --> 00:18:24,879
To jest nadanie priorytetów
tym pacjentom,

330
00:18:24,920 --> 00:18:26,919
którzy potrzebują tej diagnozy,

331
00:18:26,960 --> 00:18:31,359
szczególnie pacjenci onkologiczni,
także dzieci i młodzież.

332
00:18:31,400 --> 00:18:33,199
Ale według Fundacji Alivia

333
00:18:33,240 --> 00:18:37,879
co trzeci pacjent
z podejrzeniem choroby nowotworowej
nie dostaje karty DiLO

334
00:18:37,920 --> 00:18:40,599
uprawniającej
do krótkiej ścieżki leczenia.

335
00:18:40,640 --> 00:18:43,599
To oznacza,
że muszą go szukać na własną rękę.

336
00:18:43,640 --> 00:18:47,319
Niektóre szpitale
nie rejestrują na ten rok.

337
00:18:47,360 --> 00:18:50,959
Niektóre - na odległe terminy,

338
00:18:51,000 --> 00:18:56,119
informując, że terminy są,
ale tylko dla ich pacjentów.

339
00:18:56,160 --> 00:19:02,399
Specjaliści alarmują: czas rozpoznania
jest kluczowy w wielu chorobach,
nie tylko w onkologii.

340
00:19:02,440 --> 00:19:04,799
Już teraz często przekracza pół roku.

341
00:19:04,840 --> 00:19:08,359
Wydłużenie się kolejek powoduje
późniejszą diagnostykę,

342
00:19:08,400 --> 00:19:11,239
a co za tym idzie późniejsze leczenie.

343
00:19:11,280 --> 00:19:16,399
Dyrektorzy szpitali obawiają się także
kolejnych zmian, które zapowiada NFZ:

344
00:19:16,440 --> 00:19:20,319
ograniczenie w dostępie
do ambulatoryjnej
opieki specjalistycznej.

345
00:19:20,360 --> 00:19:22,119
Tu będzie taka sama reakcja:

346
00:19:22,160 --> 00:19:26,879
świadczeniodawcy będą przepisywali
na dalsze terminy pacjentów.

347
00:19:26,920 --> 00:19:30,879
Pracodawcy szpitali powiatowych
zapowiadają czarny protest.

348
00:19:30,920 --> 00:19:37,719
Jako wyraz rozczarowania
brakiem działań naprawczych
w ochronie zdrowia.

349
00:19:43,080 --> 00:19:45,839
Ciągły hałas,
pobudki o każdej możliwej porze,

350
00:19:45,880 --> 00:19:48,999
napotykane na klatkach
przypadkowe osoby, nierzadko pijane.

351
00:19:49,040 --> 00:19:51,679
To niechlubna definicja
najmu krótkoterminowego,

352
00:19:51,720 --> 00:19:54,799
który w ostatnich latach
mocno daje się we znaki mieszkańcom.

353
00:19:54,840 --> 00:19:57,399
Ci coraz częściej szukają rozwiązań
na własną rękę,

354
00:19:57,440 --> 00:20:00,159
chcąc np. zwiększać opłaty
od takich lokali.

355
00:20:00,200 --> 00:20:04,759
Także w Sejmie jest projekt,
który miałby tę kwestię porządkować.

356
00:20:04,800 --> 00:20:07,759
Mieszkanie w centrum Warszawy
to marzenie wielu.

357
00:20:07,800 --> 00:20:12,039
Dopóki nie okaże się,
że to mieszkanie w hotelu,
tylko bez recepcji.

358
00:20:12,080 --> 00:20:17,519
Dzwonili do mnie o 2.00, 3.00 w nocy,
bo pomylili dzwonki.

359
00:20:17,560 --> 00:20:20,359
Meldowanie najemców
o każdej porze dnia i nocy

360
00:20:20,400 --> 00:20:24,439
czy hałas walizek na kółkach
to zaledwie wierzchołek góry lodowej.

361
00:20:24,480 --> 00:20:28,399
Ostatnio do jednego z lokali
wynajmowanych na doby
w centrum Warszawy

362
00:20:28,440 --> 00:20:30,519
wprowadzili się bezdomni.

363
00:20:30,560 --> 00:20:34,239
Wszczęli awanturę. Byli pijani.
Trzeba było wezwać policję.

364
00:20:34,280 --> 00:20:39,079
Jeden z nich wrócił, zasnął na klatce,
na innym piętrze się załatwiał.

365
00:20:39,120 --> 00:20:42,399
Mieszkańcy kamienicy przy Chmielnej

366
00:20:42,440 --> 00:20:45,879
z takimi sytuacjami
mierzą się od kilku lat.

367
00:20:45,920 --> 00:20:50,559
13 z 70 lokali przeznaczonych jest
na wynajem krótkoterminowy.

368
00:20:50,600 --> 00:20:55,199
Niektóre mieszkania
dodatkowo podzielono
na kilka mikroapartamentów.

369
00:20:55,240 --> 00:20:57,399
A ich liczba wciąż rośnie.

370
00:20:57,440 --> 00:20:59,039
Hałasują, kiedy imprezują.

371
00:20:59,080 --> 00:21:01,759
Wyrzucają śmieci przez okno,
i to nagminnie.

372
00:21:01,800 --> 00:21:07,999
Począwszy od tego, że wyrzucają
suszarki do prania, buty, butelki.

373
00:21:08,440 --> 00:21:11,279
A właścicieli wynajmujących
nie interesuje to,

374
00:21:11,320 --> 00:21:15,719
bo właściciel
ma jedno mieszkanie w Warszawie,
trzecie gdzieś w Krakowie.

375
00:21:15,760 --> 00:21:18,159
W Krakowie sytuacja wygląda podobnie.

376
00:21:18,200 --> 00:21:25,359
Najem krótkoterminowy to problemem
wielu dużych miast w Polsce.

377
00:21:40,000 --> 00:21:41,999
Dla mieszkańców to często ruletka.

378
00:21:42,040 --> 00:21:43,999
Dla właścicieli - czysty biznes.

379
00:21:44,040 --> 00:21:47,679
Polskie Stowarzyszenie
Wynajmu Krótkoterminowego zapewnia,

380
00:21:47,720 --> 00:21:49,359
że branża się zabezpiecza:

381
00:21:49,400 --> 00:21:54,919
regulaminy, kaucje przy rezerwacji
czy czujniki hałasu.

382
00:22:01,800 --> 00:22:03,599
Konkretne rozwiązania,

383
00:22:03,640 --> 00:22:08,039
w tym m.in. obowiązek zgody
wspólnoty mieszkaniowej
na najem krótkoterminowy,

384
00:22:08,080 --> 00:22:10,439
już wprowadziły Francja czy Hiszpania.

385
00:22:10,480 --> 00:22:13,079
Reszta Europy
również reguluje ten rynek.

386
00:22:13,120 --> 00:22:15,199
Polska nad zmianami wciąż pracuje.

387
00:22:15,240 --> 00:22:19,439
Jednym z pomysłów jest Centralny Wykaz
Turystycznych Obiektów Noclegowych

388
00:22:19,480 --> 00:22:26,479
i obowiązek rejestracji ofert
publikowanych w Internecie.

389
00:22:27,960 --> 00:22:33,159
Wpływa na ponad 200 chorób
i skraca życie średnio o 16 lat.
Alkoholizm.

390
00:22:33,200 --> 00:22:35,799
Przypadający dziś
Światowy Dzień Trzeźwości

391
00:22:35,840 --> 00:22:39,799
ma nam uświadamiać,
jak nałóg niszczy zdrowie,
rodzinny spokój czy karierę.

392
00:22:39,840 --> 00:22:41,479
Ale są też dobre informacje:

393
00:22:41,520 --> 00:22:44,639
coraz częściej
świadomie rezygnujemy z alkoholu.

394
00:22:44,680 --> 00:22:49,279
I to odmawianie
coraz częściej procentuje.

395
00:22:49,320 --> 00:22:51,999
Dzięki ponad setce wolontariuszy
z Częstochowy

396
00:22:52,040 --> 00:22:53,999
zniknęły tony pustych butelek.

397
00:22:54,040 --> 00:22:56,839
Przeszliśmy kawałek
i już mamy pełny worek.

398
00:22:56,880 --> 00:23:00,359
Nietypowa akcja sprzątania
ma pokazać skalę problemu.

399
00:23:00,400 --> 00:23:03,679
Skoro leczenie
zaczynamy od detoksykacji,

400
00:23:03,720 --> 00:23:05,839
postanowiliśmy przeprowadzić

401
00:23:05,880 --> 00:23:09,159
detoksykację
naszej najbliższej okolicy.

402
00:23:09,200 --> 00:23:10,839
I dać przykład młodym.

403
00:23:10,880 --> 00:23:15,079
W Polsce ponad 900 tys. osób
jest uzależnionych od alkoholu.

404
00:23:15,120 --> 00:23:18,599
Ponad 2 mln pije
w sposób nadmierny i szkodliwy.

405
00:23:18,640 --> 00:23:22,279
Rozmawiamy paradoksalnie
o produkcie spożywczym,

406
00:23:22,320 --> 00:23:24,239
bo taki status ma alkohol,

407
00:23:24,280 --> 00:23:29,319
a tak naprawdę rozmawiamy
o najbardziej powszechnym narkotyku,
który zabija.

408
00:23:29,360 --> 00:23:33,079
Dzisiaj umrze 110 Polaków
z samego kontaktu picia alkoholu.

409
00:23:33,120 --> 00:23:36,079
Równolegle badania pokazują
rosnący trend NoLo,

410
00:23:36,120 --> 00:23:37,879
czyli modę na abstynencję,

411
00:23:37,920 --> 00:23:42,079
zwłaszcza wśród pokolenia Z,
czyli urodzonych po 1997 roku.

412
00:23:42,120 --> 00:23:45,919
Widziałam, jakie konsekwencje
się ciągną za piciem alkoholu.

413
00:23:45,960 --> 00:23:50,519
Weronika Szaciłowska
świadomie zrezygnowała z alkoholu
prawie dekadę temu.

414
00:23:50,560 --> 00:23:53,399
Mam wrażenie, że alkohol powoduje,
że żyjemy na niby,

415
00:23:53,440 --> 00:23:58,319
a ja lubię szczere relacje,
więc wybieram trzeźwość.

416
00:23:58,360 --> 00:24:00,759
O swojej wygranej walce
z uzależnieniem

417
00:24:00,800 --> 00:24:03,839
opowiada też Skubas,
czyli Radosław Skubaja.

418
00:24:03,880 --> 00:24:08,879
Całe piękno świata jest,
kiedy się go odbiera na trzeźwo.

419
00:24:08,920 --> 00:24:16,039
W utworze "Lepiej mu szło, kiedy pił"
rozlicza się z przeszłością.

420
00:24:16,080 --> 00:24:20,639
Nieprzypadkowo na premierę singla
wybrał właśnie
Światowy Dzień Trzeźwości.

421
00:24:20,680 --> 00:24:26,319
Warto być wiernym swojemu sercu,
swoim wyborom, chociaż są niełatwe.

422
00:24:26,360 --> 00:24:30,319
Coraz większą popularnością
cieszą się bezalkoholowe imprezy,

423
00:24:30,360 --> 00:24:34,159
takie jak Niedzielni,
czyli Poranne Tańce bez Procentów.

424
00:24:34,200 --> 00:24:36,559
Zmobilizowali mnie wnuczek i syn.

425
00:24:36,600 --> 00:24:40,319
Jedna z sieci rusza
z pilotażowym programem
Hoteli bez Alkoholu.

426
00:24:40,360 --> 00:24:43,239
Staramy się,
żeby alkoholu jak najmniej było,

427
00:24:43,280 --> 00:24:46,519
zniknął z witryn, z karty.

428
00:24:48,120 --> 00:24:49,919
Na nocny zakaz sprzedaży alkoholu

429
00:24:49,960 --> 00:24:52,959
zdecydowało się już prawie 200 gmin
i widać efekty.

430
00:24:53,000 --> 00:24:59,199
Po pierwszym roku odnotowaliśmy
o prawie 50% policyjnych interwencji

431
00:24:59,240 --> 00:25:01,079
związanych ze spożywaniem alkoholu.

432
00:25:01,120 --> 00:25:04,839
Kolejnym krokiem może być
zakaz sprzedaży alkoholu
na stacjach benzynowych,

433
00:25:04,880 --> 00:25:10,479
ale na razie
nie ma na to zgody politycznej.

434
00:25:10,520 --> 00:25:13,279
Jak traktować napotkane w lesie dziki,

435
00:25:13,320 --> 00:25:16,119
już w podstawówce
nauczył nas Brzechwa.

436
00:25:16,160 --> 00:25:18,959
Problem zaczyna się,
gdy zwierzę zawita w ogródku,

437
00:25:19,000 --> 00:25:20,839
na przystanku czy przed blokiem.

438
00:25:20,880 --> 00:25:23,839
"Dzikie miasta" - mówią ci,
którzy widzą poważny problem,

439
00:25:23,880 --> 00:25:26,079
ale w obronie dzików
stanęli dziś aktywiści,

440
00:25:26,120 --> 00:25:29,799
tłumacząc, że zwierzęta mają
coraz mniej naturalnej przestrzeni.

441
00:25:29,840 --> 00:25:33,999
Jest też ciekawa polityczna rada,
która wybrzmiała bardzo dosłownie.

442
00:25:34,040 --> 00:25:37,359
Co robić, gdy czujemy się zagrożeni
przez dziki w mieście?

443
00:25:37,400 --> 00:25:40,679
Można np. przegonić je
humanoidalnym robotem.

444
00:25:40,720 --> 00:25:43,119
Jak widać na tym nagraniu, to działa.

445
00:25:43,160 --> 00:25:48,919
Ale jeśli nie mamy akurat pod ręką
takiego pomocnika,

446
00:25:48,960 --> 00:25:51,919
to radę na dziki ma prezes Kaczyński.

447
00:25:51,960 --> 00:25:55,039
Trzeba na nie iść.
Nie można się przestraszyć.

448
00:25:55,080 --> 00:25:59,519
Samce mogą się odwracać
i tak chrumkać: "chrum, chrum".

449
00:25:59,560 --> 00:26:01,199
No i mają te kły.

450
00:26:01,240 --> 00:26:04,479
Ale trzeba na nie iść.
Ja to robiłem i jakoś żyję.

451
00:26:04,520 --> 00:26:07,359
Rady opozycji
mogą przydać się rządzącym,

452
00:26:07,400 --> 00:26:10,039
bo stołeczne dziki
w poszukiwaniu pożywienia

453
00:26:10,080 --> 00:26:12,599
zawędrowały
aż pod Kancelarię Premiera.

454
00:26:12,640 --> 00:26:17,599
A problem
faktycznie zrobił się polityczny.

455
00:26:17,640 --> 00:26:22,959
W Warszawie protestowali aktywiści
pod hasłem "Nie trzaskać do dzików".

456
00:26:23,000 --> 00:26:25,159
Jesteśmy
przeciwko radykalnym rozwiązaniom.

457
00:26:25,200 --> 00:26:27,719
Uważamy, że zabijanie
nigdy nie jest rozwiązaniem.

458
00:26:27,760 --> 00:26:29,679
Chodzi o odstrzał dzików w stolicy.

459
00:26:29,720 --> 00:26:32,639
Opinię publiczną wzburzył
szczególnie przypadek,

460
00:26:32,680 --> 00:26:34,599
gdy dziki żerujące
na miejskim placu zabaw

461
00:26:34,640 --> 00:26:36,879
uśpiono strzałem
z pneumatycznej strzelby,

462
00:26:36,920 --> 00:26:39,359
a następnie umieszczono
w kontenerach na śmieci.

463
00:26:39,400 --> 00:26:41,719
Wszystko to w obecności spacerowiczów.

464
00:26:41,760 --> 00:26:44,879
Wydałem jasne dyspozycje,
że to nie może tak wyglądać.

465
00:26:44,920 --> 00:26:47,879
To nie może się odbywać
na oczach mieszkańców.

466
00:26:47,920 --> 00:26:52,679
Natomiast jeśli dziki
wchodzą nam na place zabaw,
na infrastrukturę miejską,

467
00:26:52,720 --> 00:26:54,599
to my po prostu nie mamy wyboru.

468
00:26:54,640 --> 00:26:57,239
Przepisy ze względu
na afrykański pomór świń

469
00:26:57,280 --> 00:26:59,439
zabraniają przesiedlania dzików.

470
00:26:59,480 --> 00:27:01,519
Dlatego zdaniem części naukowców

471
00:27:01,560 --> 00:27:05,319
samorządy nie mają wyjścia
i muszą prowadzić odstrzał.

472
00:27:05,360 --> 00:27:11,159
Jest to z punktu widzenia
przyrodniczego
bez wątpienia uzasadnione,

473
00:27:11,200 --> 00:27:14,879
dążenie do ograniczenia liczebności,
rozrzedzenia populacji.

474
00:27:14,920 --> 00:27:18,279
Z kolei pozwolenie
na rozmnażanie się populacji

475
00:27:18,320 --> 00:27:23,919
w ramach aglomeracji miejskiej
nie jest metodą ekologiczną.

476
00:27:23,960 --> 00:27:30,799
Tylko w poprzednim roku łowieckim
odstrzelono ponad 170 tys. dzików.

477
00:27:30,840 --> 00:27:33,159
By takie widoki były coraz rzadsze.

478
00:27:33,200 --> 00:27:36,999
Mieszkańcy muszą pamiętać
o kilku zasadach.

479
00:27:37,920 --> 00:27:43,039
Trzeba zabezpieczać śmieci,
bo śmieci dla dzika to stołówka.

480
00:27:43,080 --> 00:27:46,559
Nie dokarmiajmy ich
i nie próbujmy łapać warchlaków.

481
00:27:46,600 --> 00:27:50,399
W przeciwnym razie
albo przyzwyczaimy się
do takich widoków,

482
00:27:50,440 --> 00:27:55,999
albo będziemy potrzebowali
więcej robotów do odstraszania dzików.

483
00:27:56,040 --> 00:28:00,079
W "Pytaniu dnia"
rozmowa Doroty Wysockiej-Schnepf
z Anne Applebaum,

484
00:28:00,120 --> 00:28:03,079
dziennikarką, pisarką,
laureatką Nagrody Pulitzera,

485
00:28:03,120 --> 00:28:06,319
a potem w TVP Info
"Bez trybu" Justyny Dobrosz-Oracz.

486
00:28:06,360 --> 00:28:08,039
Dobrego wieczoru.