1
00:00:19,920 --> 00:00:23,759
Ukraina ogłasza ekshumacje na Wołyniu
i otwarcie archiwów,

2
00:00:23,800 --> 00:00:27,479
a premier Donald Tusk
zapowiada dialog z Kijowem.

3
00:00:27,520 --> 00:00:31,959
Naprawiaj, nie wyrzucaj.
Unia wprowadza nowe przepisy.

4
00:00:32,000 --> 00:00:36,919
Chełm kolejnym przystankiem
na naszej wakacyjnej trasie.

5
00:00:51,800 --> 00:00:56,439
Jest 19:30. Anna Kowalska.
Cieszę się, że są Państwo z nami.

6
00:00:56,480 --> 00:01:00,359
Dziś sobota, a to oznacza
specjalne wydanie naszego programu.

7
00:01:00,400 --> 00:01:05,799
Jesteśmy w Warszawie i w Chełmie
- w ramach wakacyjnej trasy
Polskiego Radia i TVP,

8
00:01:05,840 --> 00:01:08,559
a także akcji Polska na Tak TVP Info.

9
00:01:08,600 --> 00:01:13,439
Na miejscu jest Monika Sawka.
Dobry wieczór, Chełm.

10
00:01:13,480 --> 00:01:15,999
Dobry wieczór, Aniu.
Dobry wieczór Państwu.

11
00:01:16,040 --> 00:01:17,759
To moje rodzinne miasto.

12
00:01:17,800 --> 00:01:19,519
Znam je jak własną kieszeń

13
00:01:19,560 --> 00:01:23,239
i chętnie podzielę się z Państwem
- w drugiej części "19:30" -

14
00:01:23,280 --> 00:01:25,719
wiedzą o tym wyjątkowym miejscu
na mapie Polski,

15
00:01:25,760 --> 00:01:28,919
które słynie z kredowych wzgórz
i tajemniczych podziemi.

16
00:01:28,960 --> 00:01:30,759
Już teraz zapraszam.

17
00:01:30,800 --> 00:01:32,799
Do Chełma za chwilę wrócimy,

18
00:01:32,840 --> 00:01:36,119
ale zaczynamy od ważnej deklaracji
w sprawie Wołynia.

19
00:01:36,160 --> 00:01:39,039
Prezydent Wołodymyr Zełenski
poinformował,

20
00:01:39,080 --> 00:01:42,479
że Ukraina otworzy archiwa
dotyczące rzezi wołyńskiej.

21
00:01:42,520 --> 00:01:45,999
Obiecał też nowe pozwolenia
na poszukiwania i ekshumacje,

22
00:01:46,040 --> 00:01:48,679
a na to czekały
tysiące polskich rodzin.

23
00:01:48,720 --> 00:01:50,639
Czy ten ruch Kijowa daje szansę

24
00:01:50,680 --> 00:01:56,279
na naprawę nadszarpniętych
polsko-ukraińskich relacji?

25
00:01:56,320 --> 00:02:00,399
Puźniki, Ostrówki, Wola Ostrowiecka,
Huta Pieniacka - to miejsca,

26
00:02:00,440 --> 00:02:03,679
gdzie już trwają ekshumacje
ofiar rzezi wołyńskiej.

27
00:02:03,720 --> 00:02:07,919
A będzie zgoda na kolejne,
co właśnie ogłosił prezydent Ukrainy.

28
00:02:21,240 --> 00:02:23,719
Wołodymyr Zełenski
podziękował też Polsce

29
00:02:23,760 --> 00:02:26,039
za wsparcie po rosyjskiej agresji.

30
00:02:26,080 --> 00:02:29,599
Mam nadzieję, że zostanie
rzeczywiście wszystko odtajnione

31
00:02:29,640 --> 00:02:31,199
i będzie tak przekazane,

32
00:02:31,240 --> 00:02:34,399
że będziemy mogli powiedzieć,
że prawda zwyciężyła,

33
00:02:34,440 --> 00:02:38,039
a nie że zrobiony zostanie znowu
z tego jakiś układ oręża,

34
00:02:38,080 --> 00:02:41,279
który np. będzie mówił,
że to Polacy coś robili.

35
00:02:41,320 --> 00:02:43,439
Bo ja ufam, ale chcę sprawdzać.

36
00:02:43,480 --> 00:02:48,119
Z satysfakcją i nadzieją przyjmuję
słowa i decyzje Wołodymyra Zełenskiego

37
00:02:59,520 --> 00:03:02,559
To może być nowe otwarcie
na linii Warszawa - Kijów

38
00:03:02,600 --> 00:03:07,199
po kryzysie wywołanym
nadaniem ukraińskiej jednostce
nazwy bohaterów UPA,

39
00:03:07,240 --> 00:03:09,999
zgrzycie z odbieraniem
i oddawaniem orderów

40
00:03:10,040 --> 00:03:14,439
i w efekcie eskalacją nastrojów
politycznych i społecznych
po obu stronach.

41
00:03:14,480 --> 00:03:17,319
Ekshumacje to będzie
prawdziwy sprawdzian dobrej woli

42
00:03:17,360 --> 00:03:19,319
i otwarcia ze strony ukraińskiej.

43
00:03:19,360 --> 00:03:21,199
Dobry sygnał, ale czekamy na efekty

44
00:03:21,240 --> 00:03:25,399
- tak ukraińską zapowiedź
dość zgodnie komentują politycy
od lewa do prawa.

45
00:03:25,440 --> 00:03:27,439
W polskim interesie narodowym są

46
00:03:27,480 --> 00:03:30,159
jak najlepsze relacje
polsko-ukraińskie,

47
00:03:30,200 --> 00:03:31,999
bo my mamy wspólnego wroga,

48
00:03:32,040 --> 00:03:37,399
ale te relacje zaczęły być psute
przez przywódcę państwa ukraińskiego,
przez Wołodymyra Zełenskiego.

49
00:03:37,440 --> 00:03:39,759
Traktuję to jako krok w dobrą stronę,

50
00:03:39,800 --> 00:03:42,279
ale to nie znaczy,
że Polska zmieni zdanie.

51
00:03:42,320 --> 00:03:45,479
Nie ma negocjacji,
jeśli chodzi o kwestię wołyńską.

52
00:03:45,520 --> 00:03:48,199
I to Kijów jasno usłyszał w Brukseli.

53
00:03:48,240 --> 00:03:52,919
Parlament Europejski potępił
gloryfikację UPA,

54
00:03:52,960 --> 00:03:56,799
dając Ukrainie do zrozumienia,
że nie są to unijne wartości.

55
00:03:56,840 --> 00:04:01,359
Wnioskowała o to
Europejska Partia Ludowa,
do której należą KO i PSL.

56
00:04:01,400 --> 00:04:03,639
W UE nie można gloryfikować
zbrodniarzy.

57
00:04:03,680 --> 00:04:05,999
Tego samego dnia
w czasie szczytu NATO w Ankarze

58
00:04:06,040 --> 00:04:08,919
z Wołodymyrem Zełenskim
rozmawiał Karol Nawrocki.

59
00:04:08,960 --> 00:04:11,559
Potwierdziłem nasze stanowisko
w kwestii UPA.

60
00:04:11,600 --> 00:04:14,439
Do zapowiedzi Kijowa
ostrożnie podchodzą historycy,

61
00:04:14,480 --> 00:04:18,199
którzy mieli utrudniony dostęp
do ukraińskich archiwów.

62
00:04:18,240 --> 00:04:22,559
Strona polska posiada
co najmniej kilkaset miejsc,
w których doszło do mordów.

63
00:04:22,600 --> 00:04:24,999
Natomiast nie znamy
dokładnej lokalizacji.

64
00:04:25,040 --> 00:04:29,919
Więc te poszukiwania,
nawet jeśli zostaną wydane zgody,
będą niezwykle żmudne.

65
00:04:29,960 --> 00:04:34,039
Na ekshumację czekają
potomkowie ofiar rzezi wołyńskiej.

66
00:04:34,080 --> 00:04:37,399
W poniedziałek rodziny 8 z nich
odnalezionych w Puźnikach

67
00:04:37,440 --> 00:04:40,439
odebrały noty
potwierdzające tożsamość ich bliskich.

68
00:04:40,480 --> 00:04:42,879
Wśród nich była ciocia
Tadeusza Szafrańskiego.

69
00:04:42,920 --> 00:04:44,479
Ulga i jeszcze raz ulga.

70
00:04:44,520 --> 00:04:47,559
Nie widzę powodu do tego,
żeby brać odwet,

71
00:04:47,600 --> 00:04:53,999
przekazywać swoim dzieciom
czy młodszemu pokoleniu ten odwet.

72
00:04:54,040 --> 00:04:55,559
Nie tędy droga.

73
00:04:55,600 --> 00:04:58,599
Chcą móc wreszcie
godnie pochować przodków.

74
00:04:58,640 --> 00:05:00,799
Przywrócić imię i nazwisko ofiarom

75
00:05:00,840 --> 00:05:05,839
wrzuconym
do bezimiennych dołów śmierci.

76
00:05:05,880 --> 00:05:09,959
Za tę polityczną kłótnię
najwyższą cenę płacą zwykli ludzie.

77
00:05:10,000 --> 00:05:12,679
Liczba ataków na Ukraińców
w Polsce rośnie.

78
00:05:12,720 --> 00:05:14,839
I jak wynika z opublikowanego sondażu,

79
00:05:14,880 --> 00:05:16,759
po raz pierwszy od początku wojny

80
00:05:16,800 --> 00:05:19,919
większość Polaków
nie chce już przyjmować uchodźców.

81
00:05:19,960 --> 00:05:22,279
To nie tylko skaza na wizerunku Polski

82
00:05:22,320 --> 00:05:24,879
jako najbardziej gościnnego
kraju świata.

83
00:05:24,920 --> 00:05:29,119
To też bardzo zła wiadomość
dla naszej gospodarki.

84
00:05:29,160 --> 00:05:33,119
U mnie jest strach,
nawet do pracy chodzić

85
00:05:33,160 --> 00:05:35,639
i w sklepie nie gadam w swoim języku.

86
00:05:35,680 --> 00:05:39,639
To mama 15-latka,
który został zaatakowany
w autobusie w Płocku.

87
00:05:39,680 --> 00:05:42,159
Tylko dlatego, że mówił po ukraińsku.

88
00:05:42,200 --> 00:05:46,439
Pan ok. 40 lat uderzył mnie
i wypchał nas z autobusu.

89
00:05:46,480 --> 00:05:48,759
Podobnych aktów agresji przybywa

90
00:05:48,800 --> 00:05:54,039
wraz z nasileniem takiej narracji
po prawej stronie sceny politycznej.

91
00:05:54,080 --> 00:05:56,479
Naród musi otworzyć oczy.

92
00:05:56,520 --> 00:05:59,119
Odesłać wszystkich Ukraińców
na Ukrainę.

93
00:05:59,160 --> 00:06:00,759
Pytamy więc pracodawców,

94
00:06:00,800 --> 00:06:04,399
co realizacja haseł prawicy
oznaczałby w praktyce.

95
00:06:04,440 --> 00:06:07,479
Katastrofa gospodarcza, absolutnie.

96
00:06:07,520 --> 00:06:11,879
Myślę, że ludzie
sobie nie uświadamiają,
jaki to byłby problem.

97
00:06:11,920 --> 00:06:14,399
Przyznaje dyrektor
krakowskiego hotelu,

98
00:06:14,440 --> 00:06:19,199
w którym pracownicy z Ukrainy
zajmują się sprzątaniem,
gastronomią i recepcją.

99
00:06:19,240 --> 00:06:22,959
Zazwyczaj wykonują te prace,
których Polacy nie bardzo chcą,

100
00:06:23,000 --> 00:06:27,239
bo zbyt nisko płatna
w stosunku do płac, zbyt wymagająca.

101
00:06:27,280 --> 00:06:32,799
Według szacunków
w turystyce Ukraińcy stanowią
kilkanaście procent zatrudnionych.

102
00:06:32,840 --> 00:06:36,719
Są bardzo dobrze przygotowani,
bardzo dobrze przeszkoleni.

103
00:06:36,760 --> 00:06:42,519
Nie wyobrażam sobie sytuacji,
kiedy ktoś mówi nagle:
dziękujemy Ukraińcom.

104
00:06:42,560 --> 00:06:45,719
Przyznaje wiceminister sportu
i turystyki.

105
00:06:45,760 --> 00:06:47,479
Branża transportowa...

106
00:06:47,520 --> 00:06:50,479
Szacujemy,
że brakuje około 100 tys. kierowców.

107
00:06:50,520 --> 00:06:52,519
...pomysły prawicy ocenia podobnie.

108
00:06:52,560 --> 00:06:54,999
Dla całej gospodarki
byłoby dużym ciosem.

109
00:06:55,040 --> 00:06:57,479
Spowodowałoby to brak nawet dostaw

110
00:06:57,520 --> 00:07:02,199
lub wykonywanych przewozów
w międzynarodowym
transporcie drogowym.

111
00:07:02,240 --> 00:07:04,959
Bo obecnie
w polskich firmach transportowych

112
00:07:05,000 --> 00:07:07,719
pracuje
ok. 80 tys. kierowców z Ukrainy.

113
00:07:07,760 --> 00:07:11,199
To 1/4 wszystkich zatrudnionych
w tej branży.

114
00:07:11,240 --> 00:07:14,559
Ich wyjazd byłby odczuwalny
dla wszystkich.

115
00:07:14,600 --> 00:07:18,439
Wzrosłyby ceny, czyli my wszyscy
płacilibyśmy znacznie więcej

116
00:07:18,480 --> 00:07:20,599
za bardzo wiele usług i towarów.

117
00:07:20,640 --> 00:07:26,519
Według danych GUS w Polsce pracuje
i płaci podatki oraz składki
blisko 800 tys. Ukraińców.

118
00:07:26,560 --> 00:07:29,479
To około 5% wszystkich zatrudnionych.

119
00:07:29,520 --> 00:07:33,719
Podatki i składki,
które wpływają do polskiego budżetu,

120
00:07:33,760 --> 00:07:41,919
do ubezpieczeń społecznych
z tytułu obecności tutaj
i pracy Ukraińców to 15,1 mld zł.

121
00:07:41,960 --> 00:07:47,639
Dla porównania: wypłaty 800+,
z których korzystają,
to niespełna 3 mld.

122
00:07:47,680 --> 00:07:49,519
A to oznacza, że inwektywy,

123
00:07:49,560 --> 00:07:54,119
które usłyszała 11-letnia Ukrainka
z Bielsko-Białej,

124
00:07:54,160 --> 00:07:57,359
nie mają nic wspólnego
z rzeczywistością.

125
00:07:57,400 --> 00:08:00,559
Są kłamstwem
powtarzanym m.in. po tym...

126
00:08:00,600 --> 00:08:03,439
Obcy naród na polskim utrzymaniu.

127
00:08:03,480 --> 00:08:06,239
...polityku prawicy.

128
00:08:06,280 --> 00:08:09,679
Dane resortu pracy, GUS,
Banku Gospodarstwa Krajowego

129
00:08:09,720 --> 00:08:12,439
i niezależnych instytutów
mówią wprost.

130
00:08:12,480 --> 00:08:17,119
Na każdą złotówkę,
która do Ukraińców trafia
w ramach świadczeń społecznych,

131
00:08:17,160 --> 00:08:22,479
przypada ponad 5 zł,
które wpłacają oni
do polskiego budżetu.

132
00:08:22,520 --> 00:08:29,919
To rachunek ekonomiczny,
który rozmija się
z polityczną kalkulacją prawicy.

133
00:08:30,560 --> 00:08:33,239
W Kijowie
trzeci dzień masowych protestów

134
00:08:33,280 --> 00:08:36,279
przeciwko nagłemu odwołaniu
ministra obrony.

135
00:08:36,320 --> 00:08:38,959
Według Prezydenta Ukrainy
ten ruch był konieczny,

136
00:08:39,000 --> 00:08:41,199
by zażegnać konflikt w rządzie,

137
00:08:41,240 --> 00:08:45,279
ale według obywateli
Fedorow na wojnie z Rosją
spisywał się wzorowo.

138
00:08:45,320 --> 00:08:49,399
Te protesty śledzi
nasz ukraiński korespondent
Piotr Kaszuwara.

139
00:08:49,440 --> 00:08:52,119
Z dnia na dzień
na ulicach coraz więcej ludzi.

140
00:08:52,160 --> 00:08:54,479
Czy władze reagują?

141
00:08:55,680 --> 00:08:59,159
Protesty najwyraźniej przyniosły
pierwszy efekt,

142
00:08:59,200 --> 00:09:11,719
bo Wołodymyr Zełenski spotkał się
z dowódcami największych jednostek,

143
00:09:11,760 --> 00:09:13,719
a ukraińskie media informują,

144
00:09:13,760 --> 00:09:22,719
że rozważa zmianę
na stanowisku głównodowodzącego.

145
00:09:22,760 --> 00:09:29,799
Determinacja, by tu być,
jest wśród Ukraińców.

146
00:09:30,320 --> 00:09:33,359
Domagają się przywrócenia
popularnego ministra obrony,

147
00:09:33,400 --> 00:09:35,879
który zapoczątkował
i wdrożył rozwój dronów

148
00:09:35,920 --> 00:09:39,519
oraz nowych technologii na polu boju.

149
00:09:39,560 --> 00:09:42,159
Piotr Kaszuwara z Kijowa. Dziękujemy.

150
00:09:42,200 --> 00:09:47,399
A to jest "19:30" w sobotę.
Dziś w programie jeszcze m.in...

151
00:09:47,440 --> 00:09:50,879
Wielkie odliczanie
do wielkiego finału.

152
00:09:50,920 --> 00:09:52,759
To będzie supermecz.

153
00:09:52,800 --> 00:09:55,679
Czyli starcie gwiazd z historią w tle.

154
00:09:55,720 --> 00:09:57,799
To niemowlę to Lamine Yamal.

155
00:09:57,840 --> 00:09:59,479
Krzyknąłem: "Co?".

156
00:09:59,520 --> 00:10:03,079
A dziś stajemy naprzeciwko siebie
na mistrzostwach.

157
00:10:03,120 --> 00:10:10,679
Nie ma większego wydarzenia
niż finał mistrzostw świata.

158
00:10:11,240 --> 00:10:14,399
To koniec rozejmu
- mówią już wprost Irańczycy

159
00:10:14,440 --> 00:10:17,719
po kolejnej nocy
zmasowanych amerykańskich ataków.

160
00:10:17,760 --> 00:10:21,159
I ostrzegają:
USA czeka pełnoskalowa wojna.

161
00:10:21,200 --> 00:10:26,039
Waszyngton od tygodnia nieustannie
i z coraz większą siłą
ostrzeliwuje Iran.

162
00:10:26,080 --> 00:10:30,479
W wyniku tych ataków
zginęło już 50 osób,
500 zostało rannych.

163
00:10:30,520 --> 00:10:35,999
Eskalacja na Bliskim Wschodzie
oznacza też podwyżki cen paliw.

164
00:10:36,040 --> 00:10:39,879
Kto umrze następny?
Tak brzmi napis w centrum Teheranu.

165
00:10:39,920 --> 00:10:44,919
Tak irańska propaganda wykorzystała
nagłą śmierć
- z powodu choroby serca -

166
00:10:44,960 --> 00:10:47,599
- republikańskiego senatora
Lindseya Grahama,

167
00:10:47,640 --> 00:10:49,959
który otwarcie popierał
wojnę z Iranem.

168
00:10:50,000 --> 00:10:54,679
Kogo reżim chciałby wyeliminować,
dosadnie pokazują nie tylko te banery.

169
00:10:54,720 --> 00:10:58,679
Ale też takie plakaty z groźbami
przyniesione na modlitwę.

170
00:10:58,720 --> 00:11:01,559
Wszyscy członkowie
terrorystycznej armii USA,

171
00:11:01,600 --> 00:11:05,119
zwłaszcza ci obecni w regionie,
podlegają temu samemu wyrokowi.

172
00:11:05,160 --> 00:11:06,919
Nie będą już mieli pokoju.

173
00:11:06,960 --> 00:11:10,279
Dlatego MSZ odradza podróże
na Bliski Wschód.

174
00:11:10,320 --> 00:11:13,639
To powody.
Syreny alarmowe zawyły w Kuwejcie.

175
00:11:13,680 --> 00:11:16,319
Irańskie wojsko
w ciągu zaledwie 12 godzin

176
00:11:16,360 --> 00:11:19,599
przeprowadziło też serię 5 ataków
na Bahrajn.

177
00:11:19,640 --> 00:11:23,839
Celem była baza lotnicza
i centrum dowodzenia wojsk USA.

178
00:11:23,880 --> 00:11:25,919
Iran nie będzie już ograniczał się

179
00:11:25,960 --> 00:11:28,359
do odwetowych działań
o tej samej skali.

180
00:11:28,400 --> 00:11:30,679
Żadna granica
nie będzie już bezpieczna.

181
00:11:30,720 --> 00:11:32,479
Reżim w Teheranie mówi wprost:

182
00:11:32,520 --> 00:11:35,959
jeśli w ciągu najbliższych dni
ataki Amerykanów nie ustaną,

183
00:11:36,000 --> 00:11:39,079
wznowi operacje ofensywne
na pełną skalę.

184
00:11:39,120 --> 00:11:41,119
Według doniesień medialnych

185
00:11:41,160 --> 00:11:44,159
również Waszyngton szykuje się
do eskalacji.

186
00:11:44,200 --> 00:11:47,759
W regionie już jest
50 tys. amerykańskich żołnierzy.

187
00:11:47,800 --> 00:11:52,799
A do Izraela wysłanych ma zostać
kilkadziesiąt powietrznych tankowców.

188
00:11:52,840 --> 00:11:54,999
Zniszczymy ich wszystkie elektrownie.

189
00:11:55,040 --> 00:11:59,519
Zniszczymy ich mosty,
jeśli nie usiądą do stołu
i nie zaczną negocjować.

190
00:11:59,560 --> 00:12:03,399
Negocjacje trwają, ale Donald Trump
już spełnił swoją groźbę.

191
00:12:03,440 --> 00:12:06,919
Irańskie media poinformowały
o zniszczeniu 5 mostów.

192
00:12:06,960 --> 00:12:08,359
Są ranni i zabici.

193
00:12:08,400 --> 00:12:11,759
Sekretarz generalny
jest szczególnie zaniepokojony

194
00:12:11,800 --> 00:12:15,599
uderzeniami w infrastrukturę cywilną
w Iranie i w całym regionie.

195
00:12:15,640 --> 00:12:17,639
Takie ataki są niedopuszczalne.

196
00:12:17,680 --> 00:12:20,279
Obie strony przerzucają się
odpowiedzialnością

197
00:12:20,320 --> 00:12:22,159
za paraliż w cieśninie Ormuz.

198
00:12:22,200 --> 00:12:24,279
Amerykanie blokują irańskie porty.

199
00:12:24,320 --> 00:12:28,159
Kontrolują i zmuszają do zawracania
statki takie jak ten.

200
00:12:28,200 --> 00:12:31,359
Prezydent Trump nie zamierza
biernie przyglądać się

201
00:12:31,400 --> 00:12:33,359
aktom terroryzmu w cieśninie.

202
00:12:33,400 --> 00:12:36,279
Dopilnuje, aby Iran poniósł
za nie konsekwencje.

203
00:12:36,320 --> 00:12:41,879
Teheran twierdzi, że w cieśninie Ormuz
eksplodowały dwa tankowce po tym,
gdy wpłynęły na miny.

204
00:12:41,920 --> 00:12:45,999
Jak większość twierdzeń
Islamskiej Gwardii Rewolucyjnej
- to fałsz.

205
00:12:46,040 --> 00:12:47,879
A ceny ropy szybują w górę.

206
00:12:47,920 --> 00:12:54,359
Baryłka surowca kosztuje już
prawie 90 dolarów.

207
00:12:54,400 --> 00:12:59,359
1,5 miliona pralek i milion zmywarek
kupili rok temu Polacy.

208
00:12:59,400 --> 00:13:02,519
głównie dlatego,
że stare po prostu się zepsuły.

209
00:13:02,560 --> 00:13:05,879
To duże obciążenie
dla naszego portfela i środowiska,

210
00:13:05,920 --> 00:13:07,839
bo stary sprzęt trafia na złom.

211
00:13:07,880 --> 00:13:09,319
Ale to ma się zmienić,

212
00:13:09,360 --> 00:13:12,679
bo w życie wchodzi unijna dyrektywa
"Prawo do naprawy",

213
00:13:12,720 --> 00:13:16,199
co oznacza choćby łatwiejszy dostęp
do części zamiennych.

214
00:13:16,240 --> 00:13:19,279
By zamiast wyrzucać, naprawiać.

215
00:13:19,320 --> 00:13:22,359
Między 17.00 a 19.00
mógłbym podjechać.

216
00:13:22,400 --> 00:13:23,599
Pan dzwoni do mnie.

217
00:13:23,640 --> 00:13:26,119
Beniamin Zabłocki,
serwisant sprzętu AGD,

218
00:13:26,160 --> 00:13:27,999
na brak klientów nie narzeka.

219
00:13:28,040 --> 00:13:32,079
Często jednak jego praca kończy się
tylko na diagnozie usterki.

220
00:13:32,120 --> 00:13:36,999
Przynajmniej raz dziennie się zdarza,
klient się nie decyduje na naprawę,

221
00:13:37,040 --> 00:13:40,959
ponieważ koszt naprawy
przewyższa wartość takiej pralki.

222
00:13:41,000 --> 00:13:45,239
I wtedy stary sprzęt,
choć często jeszcze całkiem nowy,
trafia na śmietnik.

223
00:13:45,280 --> 00:13:47,239
Mamy teraz takie doświadczenie,

224
00:13:47,280 --> 00:13:49,599
że popsuł nam się telewizor
po gwarancji

225
00:13:49,640 --> 00:13:52,599
i musimy kupić nowym
bo nie opłaca się naprawiać.

226
00:13:52,640 --> 00:13:56,119
Co się kupi ten sprzęt,
to wytrzymuje tyle co gwarancja.
I koniec.

227
00:13:56,160 --> 00:13:58,279
Ale wielkimi krokami nadchodzą zmiany.

228
00:13:58,320 --> 00:14:02,559
31 lipca zaczyna obowiązywać
unijna dyrektywa "Prawo do naprawy".

229
00:14:02,600 --> 00:14:07,239
Zmusza producentów sprzętu
do udostępniania części zamiennych
w niższych cenach.

230
00:14:07,280 --> 00:14:09,319
Naprawa popsutej zmywarki czy lodówki

231
00:14:09,360 --> 00:14:11,639
ma się bardziej opłacać
niż kupno nowej.

232
00:14:11,680 --> 00:14:12,959
A to nie wszystko.

233
00:14:13,000 --> 00:14:17,599
Jeżeli klient w trakcie gwarancji
zdecyduje się na naprawę,
a nie wymianę sprzętu,

234
00:14:17,640 --> 00:14:20,999
to mu się wydłuża okres gwarancyjny
o kolejne 12 miesięcy.

235
00:14:21,040 --> 00:14:23,879
Producentów ma pilnować
Inspekcja Handlowa.

236
00:14:23,920 --> 00:14:27,119
Złamanie przepisów
to kilkadziesiąt tysięcy złotych kary.

237
00:14:27,160 --> 00:14:29,399
Będziemy zbierali sygnały
od konsumentów,

238
00:14:29,440 --> 00:14:31,679
którzy tak jak do tej pory
informują nas

239
00:14:31,720 --> 00:14:35,039
o różnych zaniechaniach
niektórych przedsiębiorców,

240
00:14:35,080 --> 00:14:38,039
tak i teraz te sygnały
będziemy rejestrować.

241
00:14:38,080 --> 00:14:40,359
Według unijnych szacunków w 15 lat

242
00:14:40,400 --> 00:14:45,039
oszczędności klientów w całej Europie
mogą sięgać 170 mld euro.

243
00:14:45,080 --> 00:14:48,479
Sprzęt raz wyprodukowany
powinien z nami być długie lata.

244
00:14:48,520 --> 00:14:51,959
Bo fabryki elektroniki
pracowałyby na niższych obrotach,

245
00:14:52,000 --> 00:14:56,199
co może być zbawienne dla środowiska
- podkreślają ekolodzy.

246
00:14:56,240 --> 00:15:00,239
Wypuszczane jest
około 260 mln ton dwutlenku węgla.

247
00:15:00,280 --> 00:15:03,239
To prawie tyle,
co emituje cała polska gospodarka.

248
00:15:03,280 --> 00:15:06,919
Poza tym Europa niepotrzebnie
produkuje góry elektrośmieci,

249
00:15:06,960 --> 00:15:09,799
które potem podlegają
żmudnemu recyklingowi.

250
00:15:09,840 --> 00:15:19,279
35 mln ton tego zużytego sprzętu
trafia rocznie do zakładów
choćby takich jak nasze.

251
00:15:19,320 --> 00:15:24,119
Prawo do naprawy to troska o klimat
i o portfele Europejczyków.

252
00:15:24,160 --> 00:15:29,999
Jeżeli ta ustawa wejdzie,
to nie ma żadnego problemu,
zgłaszam do producenta,

253
00:15:30,040 --> 00:15:34,399
niech przyjeżdża po ten sprzęt,
który się zepsuje,
i niech naprawia.

254
00:15:34,440 --> 00:15:38,079
Za rok zacznie działać
Internetowa Europejska
Platforma Napraw.

255
00:15:38,120 --> 00:15:40,919
Będzie to porównywarka cen
i usług naprawczych,

256
00:15:40,960 --> 00:15:45,839
by łatwiej znaleźć
najkorzystniejszą ofertę.

257
00:15:45,880 --> 00:15:49,239
Po blisko 40 dniach
i ponad stu rozegranych meczach

258
00:15:49,280 --> 00:15:52,359
przyszedł wreszcie czas
na ten najważniejszy.

259
00:15:52,400 --> 00:15:54,999
Finał mistrzostw świata już jutro.

260
00:15:55,040 --> 00:15:58,279
Z tej okazji nie tylko wielki mecz,
ale też wielki show.

261
00:15:58,320 --> 00:16:02,079
Na scenie - Madonna i Shakira,
na murawie - Messi i Lamine Yamal.

262
00:16:02,120 --> 00:16:06,799
Ci najwięksi piłkarze świata
spotkali się po raz pierwszy
prawie 20 lat temu

263
00:16:06,840 --> 00:16:10,959
- jak Państwo zobaczą -
w niecodziennych okolicznościach.

264
00:16:11,000 --> 00:16:13,919
To historia na filmowy scenariusz.

265
00:16:13,960 --> 00:16:16,719
Kolega z magazynu sportowego
zadzwonił do mnie

266
00:16:16,760 --> 00:16:18,719
i zapytał, czy to moje zdjęcie.

267
00:16:18,760 --> 00:16:20,559
Odpowiedziałem: "Moje".

268
00:16:20,600 --> 00:16:25,439
A on powiedział,
że to niemowlę to Lamine Yamal.
Krzyknąłem: "Co?".

269
00:16:25,480 --> 00:16:28,319
Był 2007 rok.
Rodzice Yamala wygrali loterię

270
00:16:28,360 --> 00:16:33,159
zorganizowaną
przez kataloński magazyn sportowy
i organizację UNICEF.

271
00:16:33,200 --> 00:16:37,919
Sesja była nagrodą
i, jak się okazało,
sportowym przeznaczeniem.

272
00:16:37,960 --> 00:16:41,679
Patrzenie na to zdjęcie to szaleństwo.

273
00:16:41,720 --> 00:16:44,799
Robiłam sobie z nim zdjęcie,
gdy był niemowlęciem,

274
00:16:44,840 --> 00:16:48,039
a dziś stajemy naprzeciwko siebie
na mistrzostwach.

275
00:16:48,080 --> 00:16:50,199
Messi był nieśmiały. Miał 20 lat.

276
00:16:50,240 --> 00:16:54,799
Wszedł do szatni.
Widzi plastikową wannę wypełnioną wodą
i dziecko w środku.

277
00:16:54,840 --> 00:16:57,079
Nie wiedział, jak trzymać dziecko.

278
00:16:57,120 --> 00:17:00,839
W wielkim finale
zmierzą się już jutro o 21.00.

279
00:17:00,880 --> 00:17:03,679
Teraz reprezentacje
Argentyny i Hiszpanii

280
00:17:03,720 --> 00:17:06,799
szlifują na boisku
strategię na wygraną.

281
00:17:06,840 --> 00:17:11,319
Dla Argentyny to historyczna szansa
na obronę mistrzowskiego tytułu.

282
00:17:11,360 --> 00:17:15,879
Żadnej reprezentacji
nie udało się to od 64 lat.

283
00:17:15,920 --> 00:17:18,959
To są dwie superdrużyny,
jest wiele podobieństwa,

284
00:17:19,000 --> 00:17:23,119
jeżeli chodzi
o talent naszych zawodników
i ich zachowanie na boisku.

285
00:17:23,160 --> 00:17:25,519
Myślę, że to będzie supermecz.

286
00:17:25,560 --> 00:17:30,279
Na stadionie ceremonia zamknięcia
już prawie dopięta na ostatni guzik.

287
00:17:30,320 --> 00:17:35,959
Specjalnym gościem będzie Tom Cruise,
a na scenie - największe gwiazdy.

288
00:17:36,000 --> 00:17:38,839
Shakira, Madonna i Robbie Williams.

289
00:17:38,880 --> 00:17:42,559
Nie ma większego wydarzenia
niż finał mistrzostw świata.

290
00:17:42,600 --> 00:17:44,999
Dla mnie to prawdziwy zaszczyt.

291
00:17:45,040 --> 00:17:48,159
W Madrycie główna strefa kibica
jeszcze powstaje,

292
00:17:48,200 --> 00:17:50,319
ale emocje już sięgają zenitu.

293
00:17:50,360 --> 00:17:53,159
Hiszpanie szykują się
nie tylko na wielkie emocje,

294
00:17:53,200 --> 00:17:55,039
ale i wielkie świętowanie,

295
00:17:55,080 --> 00:17:58,239
bo w Madrycie każdy wierzy
w powtórkę z 2010 roku,

296
00:17:58,280 --> 00:18:02,359
kiedy Hiszpania została pierwszy
i jedyny raz mistrzem świata,

297
00:18:02,400 --> 00:18:06,999
to tu, na Plaza de Corones,
powstanie największa strefa kibica.

298
00:18:07,040 --> 00:18:09,119
W Buenos Aires wszystko gotowe.

299
00:18:09,160 --> 00:18:13,479
Do największej strefy kibica
wejdzie ponad 30 tys. osób.

300
00:18:13,520 --> 00:18:17,639
Kto nie zdąży przekroczyć bram,
praktycznie nie ma już alternatywy.

301
00:18:17,680 --> 00:18:22,439
Miejsca w barach i restauracjach z TV
zostały zarezerwowane
już tydzień temu.

302
00:18:22,480 --> 00:18:26,719
Reprezentacja wybiegnie na murawę
w biało-błękitnych koszulkach.

303
00:18:26,760 --> 00:18:30,519
To właśnie w tym komplecie
zespół zdobywał
swoje mistrzostwa świata.

304
00:18:30,560 --> 00:18:33,639
Przeszkodzić w finałowym widowisku
może już tylko jedno.

305
00:18:33,680 --> 00:18:36,039
Ten unoszący się
nad Nowym Jorkiem dym.

306
00:18:36,080 --> 00:18:37,639
Wywołały go pożary lasów,

307
00:18:37,680 --> 00:18:44,679
ale prognozowany na dziś deszcz
z pewnością oczyści "atmosferę".

308
00:18:48,560 --> 00:18:52,199
Ja zapraszam Państwa do Jedynki
nie tylko na jutrzejszy finał,

309
00:18:52,240 --> 00:18:55,239
ale też dziś na mecz o 3. miejsce
- Francja - Anglia.

310
00:18:55,280 --> 00:19:00,559
A już teraz wracamy, jak obiecaliśmy,
do Chełma i Moniki Sawki.

311
00:19:00,600 --> 00:19:02,839
Chełm był i do dziś jest miejscem,

312
00:19:02,880 --> 00:19:05,439
gdzie stykają się różne kultury
i tradycje.

313
00:19:05,480 --> 00:19:08,919
Choć na co dzień to spokojny,
zielony tygiel na wzgórzu,

314
00:19:08,960 --> 00:19:14,599
dziś od rana tętni życiem
za sprawą akcji TVP Info Polska na Tak
i Lata z Radiem i TVP.

315
00:19:14,640 --> 00:19:19,399
Mieszkańcy przez cały dzień
dzielili się widzami tym,
co charakteryzuje region.

316
00:19:19,440 --> 00:19:21,199
Łączymy się z Markiem Smółką,

317
00:19:21,240 --> 00:19:23,799
za chwilę rozpocznie się
widowiskowy koncert.

318
00:19:23,840 --> 00:19:26,039
Kogo zobaczymy na scenie?

319
00:19:26,960 --> 00:19:28,959
Tak jak Chełm to miasto wielu kultur,

320
00:19:29,000 --> 00:19:33,919
tak nasz koncert połączy
wiele gustów muzycznych
i na pewno kilka pokoleń.

321
00:19:33,960 --> 00:19:37,599
Usłyszymy Krzysztofa Cugowskiego,
Małgorzatę Ostrowską,

322
00:19:37,640 --> 00:19:39,799
Chłopców z Placu Broni, Big Cyc,

323
00:19:39,840 --> 00:19:42,239
a dla tych,
którzy wolą nowsze przeboje,

324
00:19:42,280 --> 00:19:44,319
zaśpiewają Michał Szpak i Lanberry.

325
00:19:44,360 --> 00:19:48,639
A to i tak nie jest
pełna lista artystów.

326
00:19:48,680 --> 00:19:52,519
Koncert,
który zacznie się lada moment,
to wisienka na torcie,

327
00:19:52,560 --> 00:19:57,919
zwieńczenie
całodniowego spotkania nas,
ludzi telewizji i radia, z państwem.

328
00:19:58,600 --> 00:20:01,719
Chełm. Zaledwie około 20 km
od granicy z Ukrainą,

329
00:20:01,760 --> 00:20:04,479
jedno z najstarszych miast
Polski wschodniej.

330
00:20:04,520 --> 00:20:08,559
Podziemia, Górka Chełmska,
bardzo piękne, ciekawe miejsce.

331
00:20:08,600 --> 00:20:15,039
W bazylice na dole są takie lochy
i jeszcze za księcia naszego dawnego.

332
00:20:15,080 --> 00:20:19,439
To miasto styku wielu kultur
Wschodu i Zachodu.

333
00:20:19,480 --> 00:20:23,119
Dziś dookoła zabytkowej studni
na Placu Łuczkowskiego

334
00:20:23,160 --> 00:20:26,359
- miejsce spotkania Polski na Tak
z mieszkańcami.

335
00:20:26,400 --> 00:20:28,919
Bardzo fajnie,
pogoda się już poprawiła.

336
00:20:28,960 --> 00:20:32,279
Nie pada w tym momencie, fajnie.
Oby tak było do wieczora.

337
00:20:32,320 --> 00:20:35,919
Wieczorem koncert, ale atrakcji
było mnóstwo przez cały dzień.

338
00:20:35,960 --> 00:20:40,159
Turniej piłki nożnej,
spotkania międzypokoleniowe,
lokalne wypieki.

339
00:20:40,200 --> 00:20:46,039
Wystąpiłyśmy z wnioskiem o wpisanie
naszych bułek w 2 rodzajach
- z makiem i z kaszą -

340
00:20:46,080 --> 00:20:48,479
na listę produktów tradycyjnych.

341
00:20:48,520 --> 00:20:55,879
Polska na Tak
to akcja dobrze tu znana.

342
00:20:55,920 --> 00:20:59,639
Chełm nie tylko śpiewem,
ale i tańcem stoi.

343
00:20:59,680 --> 00:21:02,639
I tym klasycznym,
i latynoamerykańskim.

344
00:21:02,680 --> 00:21:04,919
Sprawia nam to wielką radość.

345
00:21:04,960 --> 00:21:06,919
Jest to nasza pasja od wielu lat.

346
00:21:06,960 --> 00:21:09,039
Jest to taka trochę nasza terapia,

347
00:21:09,080 --> 00:21:12,519
że jak idziemy na salę,
to wyładowujemy
wszystkie swoje emocje,

348
00:21:12,560 --> 00:21:14,919
A jak kogoś zmęczył taniec,
mógł się zbadać.

349
00:21:14,960 --> 00:21:16,719
Coś dla duszy, coś dla ciała.

350
00:21:16,760 --> 00:21:19,839
Były stanowiska:
pulmonologiczne, laryngologiczne,

351
00:21:19,880 --> 00:21:24,239
profilaktyki zdrowia kobiety,
oprócz tego punkt pielęgniarski,

352
00:21:24,280 --> 00:21:31,559
można było zrobić sobie spirometrię,
badanie ciśnienia, cukru.

353
00:21:31,600 --> 00:21:33,399
Kto zdrów, ten na koncert.

354
00:21:33,440 --> 00:21:37,319
Z doborem artystów
udało nam się trafić w gusta Chełmian.

355
00:21:37,360 --> 00:21:38,519
Budka Suflera?

356
00:21:38,560 --> 00:21:39,879
O, będzie Cugowski.

357
00:21:39,920 --> 00:21:43,079
O, to dobrze, będzie miło,
będziemy się bawić.

358
00:21:43,120 --> 00:21:46,999
Od wielu lat Lato z Radiem
jest brandem znanym ogólnie,

359
00:21:47,040 --> 00:21:49,919
tak że tym bardziej fajnie
brać w tym udział.

360
00:21:49,960 --> 00:21:53,079
Lato z Radiem i TVP.
Najlepsza trasa tego lata.

361
00:21:53,120 --> 00:21:55,439
Następny przystanek - Chełm,

362
00:21:55,480 --> 00:21:57,999
miasto, gdzie historia
spotyka nowoczesność.

363
00:21:58,040 --> 00:22:00,159
Już o 20.00
muzyką w najlepszym wydaniu

364
00:22:00,200 --> 00:22:02,559
wypełni się chełmski
Plac Niepodległości.

365
00:22:02,600 --> 00:22:05,919
Na scenie poza Krzysztofem Cugowskim
także Małgorzata Ostrowska,

366
00:22:05,960 --> 00:22:08,799
Lanberry, Michał Szpak De Mono,
Big Cyc czy zespół Video.

367
00:22:08,840 --> 00:22:13,319
Jak to będzie brzmiało,
proszę sprawdzić empirycznie
wieczorem.

368
00:22:13,880 --> 00:22:16,919
Naprawdę się cieszę,
że trochę tych chmur się przegoniło.

369
00:22:16,960 --> 00:22:19,399
Bardzo się cieszę,
że jestem tutaj z wami.

370
00:22:19,440 --> 00:22:22,439
Że wyśpiewam wam ze sceny
m.in. "Dzięki, że jesteś".

371
00:22:22,480 --> 00:22:29,759
Przedsmak koncertu mieszkańcy Chełma
mogli poczuć już podczas prób.

372
00:22:30,160 --> 00:22:34,279
Chełm to miasto z bogatą historią
i wielokulturowym dziedzictwem.

373
00:22:34,320 --> 00:22:37,399
Sama jego nazwa w folklorze żydowskim
oznacza "marzenie"

374
00:22:37,440 --> 00:22:40,479
ze względu na liczne opowieści
o mędrcach z Chełma.

375
00:22:40,520 --> 00:22:43,279
Według miejskiej legendy
dziś marzenie spełnia duch,

376
00:22:43,320 --> 00:22:45,399
którego można spotkać w podziemiach.

377
00:22:45,440 --> 00:22:48,279
I choć jak mówią historycy,
to zabytek łamania prawa,

378
00:22:48,320 --> 00:22:50,239
bo kredę wydobywano tu nielegalnie,

379
00:22:50,280 --> 00:22:52,959
to całkiem legalnie
można ten unikat zwiedzać.

380
00:22:53,000 --> 00:22:55,839
A sama podróż
to jak wyprawa do wnętrza ziemi,

381
00:22:55,880 --> 00:22:58,919
w którą udał się Maciej Gąsiorowski.

382
00:22:58,960 --> 00:23:01,759
Takiego cudu nie ma nigdzie w Europie.

383
00:23:01,800 --> 00:23:03,199
Podłoże kredowe.

384
00:23:03,240 --> 00:23:06,639
Mówią mieszkańcy Chełma
o Podziemiach Kredowych.

385
00:23:06,680 --> 00:23:09,519
Przez wieki korytarze powstają
siłą ludzkich rąk,

386
00:23:09,560 --> 00:23:11,399
powstają pod ulicami miasta.

387
00:23:11,440 --> 00:23:13,119
Ludzie wydobywają kredę.

388
00:23:13,160 --> 00:23:14,799
XVI wiek - kopią kredę.

389
00:23:14,840 --> 00:23:17,079
Mówią, że jest to dla nich
białe złoto.

390
00:23:17,120 --> 00:23:21,079
W rezultacie korytarze łączą się,
tworząc unikatowy labirynt.

391
00:23:21,120 --> 00:23:26,359
15 km takich podziemnych korytarzy
znajduje się
pod ścisłym centrum miasta.

392
00:23:26,400 --> 00:23:32,039
Kiedyś na sto domów aż 80 miało
swoją prywatną kopalnię kredę.

393
00:23:32,080 --> 00:23:36,959
Dziś kilometrową podziemną trasą
zachwycają się turyści
z całego świata.

394
00:23:37,000 --> 00:23:42,079
Najbardziej są zachwyceni
tym pierwotnym charakterem
tych tuneli.

395
00:23:42,120 --> 00:23:45,079
Najniżej pod ziemią
to byłem w piwnicy u dziadka,

396
00:23:45,120 --> 00:23:48,999
przykładowo 2 metry,
a tutaj jesteśmy 13-14,

397
00:23:49,040 --> 00:23:51,559
tak że mi się podobało,
fajnie, chłodno.

398
00:23:51,600 --> 00:23:53,519
Ale są też miejsca takie jak to.

399
00:23:53,560 --> 00:23:55,639
Na pozór zwykły budynek.

400
00:23:55,680 --> 00:23:58,959
Naszej ekipie udało się wejść
do korytarzy.

401
00:23:59,000 --> 00:24:00,839
Tutaj zaczyna się magia.

402
00:24:00,880 --> 00:24:02,519
Niedostępne dla turystów.

403
00:24:02,560 --> 00:24:04,479
Jest chłodno, mało tu tlenu,

404
00:24:04,520 --> 00:24:07,599
ale to miejsca niezmienione
od setek lat.

405
00:24:07,640 --> 00:24:11,239
Tu jest w centrum cały labirynt
takich korytarzy,

406
00:24:11,280 --> 00:24:15,879
które warto byłoby kiedyś połączyć
i udostępnić do zwiedzania.

407
00:24:15,920 --> 00:24:20,319
W odkrywaniu takich perełek
ma pomóc w tym roku czek turystyczny.

408
00:24:20,360 --> 00:24:25,119
Jest adresowany zwłaszcza do seniorów
i osób z Kartą Dużej Rodziny.

409
00:24:25,160 --> 00:24:29,759
Uderzamy w ten mniejszy
sezon turystyczny,
czyli ten jesienny,

410
00:24:29,800 --> 00:24:33,319
bo chcemy wtedy pobudzić
tę część Polski,

411
00:24:33,360 --> 00:24:36,199
która może być postrzegana
jako niebezpieczna

412
00:24:36,240 --> 00:24:38,639
z uwagi na działania frontowe.

413
00:24:38,680 --> 00:24:40,959
Czyli 4 wschodnie województwa.

414
00:24:41,000 --> 00:24:44,159
Od września do listopada
będzie tam można odpocząć

415
00:24:44,200 --> 00:24:47,999
z dofinansowaniem
od 300 do 600 zł od osoby.

416
00:24:48,040 --> 00:24:51,199
Po wygenerowaniu tego czeku
z generatora

417
00:24:51,240 --> 00:24:55,599
turysta będzie mógł pojechać
do obiektu
i spędzić co najmniej dwa dni,

418
00:24:55,640 --> 00:24:58,239
ale zachęcamy
do dłuższych pobytów oczywiście.

419
00:24:58,280 --> 00:25:01,999
Województwo lubelskie dofinansuje
nie tylko seniorów i duże rodziny,

420
00:25:02,040 --> 00:25:05,399
ale wszystkie osoby dorosłe,
które np. odwiedzą Chełm.

421
00:25:05,440 --> 00:25:09,919
Można spotkać też opiekuna
podziemnych korytarzy,
czyli ducha Bielucha.

422
00:25:09,960 --> 00:25:12,759
Jestem panem i władcą
tych kredowych korytarzy.

423
00:25:12,800 --> 00:25:15,279
Według legendy
to duch opiekuna miasta,

424
00:25:15,320 --> 00:25:18,879
który jest w jego godle,
białego od kredy niedźwiedzia.

425
00:25:18,920 --> 00:25:21,039
Najbardziej podobał się Bieluch.

426
00:25:21,080 --> 00:25:22,319
Duch Bieluch, tak.

427
00:25:22,360 --> 00:25:24,519
Może nam spełni marzenia. Zobaczymy.

428
00:25:24,560 --> 00:25:28,359
Bo miejsca takie jak Chełm
wciąż są nieodkryte i niedocenione.

429
00:25:28,400 --> 00:25:31,599
Zdaniem archeologów
pod całą zabytkową częścią Chełma

430
00:25:31,640 --> 00:25:35,639
mogą znajdować się
jeszcze dziesiątki
nieodkrytych korytarzy.

431
00:25:35,680 --> 00:25:43,439
To miejsce to raj
dla przyszłych poszukiwaczy skarbów
i tajemnic historii.

432
00:25:45,840 --> 00:25:49,479
Cytując bohatera jednej
z powieści noblisty Isaaca Singera,

433
00:25:49,520 --> 00:25:51,959
dziś wszystkie drogi
prowadzą do Chełma.

434
00:25:52,000 --> 00:25:56,319
Koncert w ramach Lata z Radiem i TVP
za chwilę rozpocznie się w Dwójce.

435
00:25:56,360 --> 00:25:59,399
A ja już dziękuję Państwu
za wspólnie spędzony czas.

436
00:25:59,440 --> 00:26:01,559
Do zobaczenia jutro o 19:30.

437
00:26:01,600 --> 00:26:04,919
Spokojnego wieczoru.
Oddaję głos do Warszawy.

438
00:26:04,960 --> 00:26:07,919
I ja również już Państwu dziękuję
- z Warszawy.

439
00:26:07,960 --> 00:26:09,759
Proszę jeszcze z nami zostać.

440
00:26:09,800 --> 00:26:13,079
W studio są już Aleksandra Pawlicka
i jej gość w "Pytaniu dnia"

441
00:26:13,120 --> 00:26:15,399
Michał Wawrykiewicz, europoseł KO.

442
00:26:15,440 --> 00:26:17,119
Spokojnego wieczoru.

443
00:26:17,560 --> 00:26:33,559

444
00:26:46,200 --> 00:26:49,119
-- Dobry wieczór, Aleksandra
Pawlicka, zapraszam na "Pytanie

445
00:26:49,160 --> 00:26:52,159
Dnia". Naszym gościem jest dziś
europoseł KO, współtwórca

446
00:26:52,200 --> 00:26:54,639
inicjatywy "Wolne Sąty",
Michał Wawrykiewicz.

447
00:26:54,680 --> 00:26:59,639
-- Dobry wieczór.

448
00:27:00,680 --> 00:27:02,919
-- Panie pośle, nie milkną echa
prezydenckiego weta do ustawy

449
00:27:02,960 --> 00:27:05,119
o statusie osoby najbliższej.
Właściwie dlaczego ta decyzja

450
00:27:05,160 --> 00:27:08,399
wzbudziła aż tyle emocji?
Skoro była do przewidzenia.

451
00:27:08,440 --> 00:27:11,679
-- No, niezależnie od tego,
że była do przewidzenia,

452
00:27:11,720 --> 00:27:14,639
to ona powinna wzbudzać emocje,
dlatego że jest to atak

453
00:27:14,680 --> 00:27:18,399
na 1 800 000 ludzi w Polsce
żyjących w takich nieformalnych

454
00:27:18,440 --> 00:27:23,919
związkach, którym ta ustawa
ogromnie ułatwiłaby życie,

455
00:27:25,680 --> 00:27:27,959
funkcjonowanie w sprawach
administracyjnych,

456
00:27:28,000 --> 00:27:31,119
cywilistycznych. To przecież
chodzi o świadczenia,

457
00:27:31,160 --> 00:27:34,399
o wspólność majątkową, o dostęp
do dokumentacji medycznej,

458
00:27:34,440 --> 00:27:37,879
decyzje o pochówku, spadkobranie.
No, takie sprawy życia

459
00:27:37,920 --> 00:27:42,919
codziennego. Ogromnie ważne,
ale też należy to podkreślić,

460
00:27:42,960 --> 00:27:45,919
sprawy godnościowe.
I w to wszystko zaatakował

461
00:27:45,960 --> 00:27:48,639
prezydent Nawrocki, zupełnie
bez żadnej merytorycznej

462
00:27:48,680 --> 00:27:54,879
uzasadnienia merytorycznego.
To jest tylko i wyłącznie atak

463
00:27:54,920 --> 00:27:57,679
na rząd, próba podłożenia
kolejna 41. podłożenia nogi

464
00:27:57,720 --> 00:28:01,639
rządowi. I to jest wyłączna
agenda prezydenta Nawrockiego.

465
00:28:01,680 --> 00:28:06,159
-- 41. próba, bo 41. weto.
Ale szef gabinetu prezydenta

466
00:28:06,200 --> 00:28:09,119
Paweł Szewernaker mówi,
że prezydent jest gotowy podpisać

467
00:28:09,160 --> 00:28:11,879
tę ustawę, tylko jeżeli ona
będzie miała taką wersję,

468
00:28:11,920 --> 00:28:15,159
która nie będzie zagrażała
instytucji małżeństwa.

469
00:28:15,200 --> 00:28:18,159
-- Ale wiemy, że ona nie zagraża
w żaden sposób instytucji

470
00:28:18,200 --> 00:28:21,879
małżeństwa, nie zbliża się nawet
do instytucji małżeństwa. To jest

471
00:28:21,920 --> 00:28:26,119
wyłącznie związek o charakterze
partnerskim, gdzie pewne kwestie

472
00:28:26,160 --> 00:28:29,439
życia codziennego są regulowane
na takim poziomie praktycznym.

473
00:28:29,480 --> 00:28:32,639
Tam nie ma nawet zmiany nazwiska,
tam nie ma możliwości adopcji

474
00:28:32,680 --> 00:28:37,399
dzieci. Więc nie ma nic wspólnego
z małżeństwem. Natomiast to,

475
00:28:37,440 --> 00:28:43,439
o czym mówi pan prezydent,
że w konstytucji zawarowane jest

476
00:28:46,200 --> 00:28:48,399
to, że małżeństwo to jest
wyłącznie związek kobiety

477
00:28:48,440 --> 00:28:50,679
i mężczyzny, to jest nieprawda.
Artykuł 18 tego nie stanowi. On

478
00:28:50,720 --> 00:28:52,919
mówi wyłącznie o tym, że takie
małżeństwo kobiety i mężczyzny

479
00:28:52,960 --> 00:28:54,639
jest objęte ochroną państwa.

480
00:28:54,680 --> 00:28:57,879
-- No dobrze, to skoro nie udało
się, to pytanie o plan B.

481
00:28:57,920 --> 00:29:01,919
Katarzyna Kotula, która forsowała
tę ustawę, mówi, że skoro nie

482
00:29:01,960 --> 00:29:04,879
udało się przekonać prezydenta
do minimum, to teraz idziemy

483
00:29:04,920 --> 00:29:07,399
po wszystko. To znaczy, po co?

484
00:29:07,440 --> 00:29:10,639
-- Myślę, że miała na myśli to,
że... znaczy, raczej nie

485
00:29:10,680 --> 00:29:14,639
po wszystko, bo Katarzyna
Kotula powiedziała też o tym,

486
00:29:14,680 --> 00:29:18,919
że skoro nie ma możliwości
zawarcia legalnie na drodze

487
00:29:18,960 --> 00:29:24,919
ustawy i rozwiązań ustawowych
takiego związku o charakterze

488
00:29:26,200 --> 00:29:28,919
partnerskim, no to pozostaje
transkrypcja małżeństw

489
00:29:28,960 --> 00:29:32,159
jednopłciowych. Jest wiele osób
w takiej sytuacji, które mówią:

490
00:29:32,200 --> 00:29:35,639
no, jeśli nie będzie tej ustawy,
no to ja będę po prostu wyjeżdżał

491
00:29:35,680 --> 00:29:38,679
do kraju, UE, gdzie jest to
dozwolone i będę transkrybować

492
00:29:38,720 --> 00:29:43,159
w Polsce.

493
00:29:43,200 --> 00:29:45,399
-- I ustawią się kolejki
przed urzędami stanu.

494
00:29:45,440 --> 00:29:47,639
-- No, to jest właśnie uderzenie
kontrproduktywne prezydenta,

495
00:29:47,680 --> 00:29:49,879
bo ta ustawa była naprawdę daleko
idącym kompromisem. I tu nie jest

496
00:29:49,920 --> 00:29:53,119
prawdą to, że można by ją jeszcze
w jakikolwiek sposób zawężać,

497
00:29:53,160 --> 00:29:56,399
żeby dać satysfakcję prezydentowi.
On po prostu nie chciał jej

498
00:29:56,440 --> 00:29:59,879
podpisać.