1
00:00:02,160 --> 00:00:09,239

2
00:00:35,560 --> 00:00:40,519
-- 19:30. Zaprasza
Joanna Dunikowska-Paź.

3
00:00:41,040 --> 00:00:44,999
-- Dobry wieczór. 8 lat więzienia
za spowodowanie wypadku,

4
00:00:45,040 --> 00:00:48,239
w którym zginęła 3-osobowa
rodzina. Sebastian M. usłyszał

5
00:00:48,280 --> 00:00:54,479
najwyższy możliwy wyrok w sprawie
głośnej tragedii, do której doszło

6
00:00:54,520 --> 00:00:57,279
we wrześniu 2023 roku
na autostradzie A1. Sędzia mówiła

7
00:00:57,320 --> 00:01:00,719
o "eksperymencie", który nadaje
się na tor wyścigowa niepubliczną

8
00:01:00,760 --> 00:01:03,759
drogę, a prokurator dodawał,
że państwo nie dysponuje karą

9
00:01:03,800 --> 00:01:07,039
w pełni odpowiadającą ciężarowi
tej tragedii. Arkadiusz Pogłud.

10
00:01:07,080 --> 00:01:11,039
-- Rodziny ofiar czekały ponad
3 lata, żeby usłyszeć te słowa.

11
00:01:11,080 --> 00:01:15,999
-- Uznaję za winnego.

12
00:01:16,760 --> 00:01:18,999
-- I wyrok dla Sebastiana M.:
to on zdjął blokadę prędkości

13
00:01:19,040 --> 00:01:21,239
i podrasował swoje BMW, to on,
popisując się przed kolegami,

14
00:01:21,280 --> 00:01:24,759
rozpędził je do ponad 300 km/h
na autostradzie pełnej innych

15
00:01:24,800 --> 00:01:29,759
samochodów.

16
00:01:30,040 --> 00:01:32,239
-- Traktując drogę publiczną
jak tor wyścigowy, doprowadził

17
00:01:32,280 --> 00:01:34,479
do zderzenia pojazdów,
które pozbawiło życia Patryka,

18
00:01:34,520 --> 00:01:38,239
Martynę i Oliwiera.

19
00:01:38,280 --> 00:01:40,439
-- Czyli córkę, zięcia i wnuczka,
Małgorzatę Dudy. Cała trójka

20
00:01:40,480 --> 00:01:42,639
zginęła, zakleszczona
w płonącym wraku.

21
00:01:42,680 --> 00:01:44,919
-- Żadna kara, żaden wyrok nie
zwróci nam naszych dzieci,

22
00:01:44,960 --> 00:01:47,159
naszego najukochańszego wnusia,
naszego jedynego wnusia.

23
00:01:47,200 --> 00:01:49,719
-- Wyrok dla Sebastiana M. to 2,5
miliona złotych zadośćuczynienia,

24
00:01:49,760 --> 00:01:52,759
zakaz prowadzenia pojazdów
przez 15 lat i przede wszystkim

25
00:01:52,800 --> 00:01:55,719
8 lat więzienia. Tylko 8,
choć to maksymalna możliwa kara.

26
00:01:55,760 --> 00:01:59,239
-- Osiągnęliśmy wszystko,
na co pozwalało nam prawo,

27
00:01:59,280 --> 00:02:03,719
ale to jest wciąż mniej niż
wymagałby rozmiar tej tragedii.

28
00:02:03,760 --> 00:02:08,239
-- Dwa tygodnie, tyle zabrakło,
by kara mogła być surowsza. Do

29
00:02:08,280 --> 00:02:12,479
wypadku doszło 16 września 2023
roku. Ten przepis pojawił się

30
00:02:12,520 --> 00:02:16,519
w kodeksie karnym 1 października.
Przewiduje nawet 20 lat

31
00:02:16,560 --> 00:02:19,519
więzienia dla sprawcy wypadku
ze skutkiem śmiertelnym i,

32
00:02:19,560 --> 00:02:22,759
jeśli był pijany, pod wpływem
narkotyków lub zbiegł z miejsca

33
00:02:22,800 --> 00:02:27,719
zdarzenia.

34
00:02:28,040 --> 00:02:30,239
-- Sebastian M. po kilku dniach
uciekł do Dubaju, do Polski

35
00:02:30,280 --> 00:02:32,519
sprowadzono go półtora
roku później.

36
00:02:32,560 --> 00:02:34,759
-- Gdyby tylko przepis dawał mi
możliwość wniesienia o większy

37
00:02:34,800 --> 00:02:37,239
wymiar kary, no to automatycznie
bym z tego skorzystał.

38
00:02:37,280 --> 00:02:39,519
-- Tak jak w tym przypadku.
Sprawcę wypadku

39
00:02:39,560 --> 00:02:42,239
na Trasie Łazienkowskiej
w Warszawie skazano na 20 lat

40
00:02:42,280 --> 00:02:44,519
więzienia. Rządzący
zamierzają iść dalej.

41
00:02:44,560 --> 00:02:46,759
-- Samobójstwo drogowe.

42
00:02:46,800 --> 00:02:49,759
-- I chcą nowego przestępstwa
w kodeksie karnym. Sprawca

43
00:02:49,800 --> 00:02:52,519
wypadku śmiertelnego mógłby
być traktowany jak zabójca.

44
00:02:52,560 --> 00:02:56,079
-- Samochód, który jest prowadzony
brawurowo, z prędkością sięgającą

45
00:02:56,120 --> 00:02:59,999
300 km/h, jest taką bronią,
która niesie ze sobą ryzyko

46
00:03:00,040 --> 00:03:04,999
zabójstwa.

47
00:03:05,040 --> 00:03:07,239
-- Zaostrzenie przepisów
w ugrzęzło w konsultacjach.

48
00:03:07,280 --> 00:03:09,519
-- Rozmawiałem na ten temat
i z poprzednim ministrem

49
00:03:09,560 --> 00:03:11,759
sprawiedliwości, i także chcę
rozmawiać na ten temat z obecnym

50
00:03:11,800 --> 00:03:13,999
ministrem sprawiedliwości.
-- Czy ma pan jakieś pytania?

51
00:03:14,040 --> 00:03:19,039
-- Nie, Wysoki Sądzie.

52
00:03:19,520 --> 00:03:21,719
-- Wyrok dla Sebastiana M. nie
jest prawomocny. Obrona zapowiada

53
00:03:21,760 --> 00:03:24,519
apelację.

54
00:03:24,560 --> 00:03:26,719
-- Obowiązkiem sądu było dokonać
oceny materiału dowodowego

55
00:03:26,760 --> 00:03:29,039
w całości, co w ocenie obrony
w niniejszej sprawie nie miało

56
00:03:29,080 --> 00:03:33,039
miejsca.

57
00:03:33,080 --> 00:03:35,279
-- Opinia publiczna nie jest tak
durna i głupia, jak wydaje się

58
00:03:35,320 --> 00:03:37,519
sprawcom wypadków drogowych, jak
wydaje się niektórym prawnikom,

59
00:03:37,560 --> 00:03:39,799
że można przedstawić każdą
karkołomną nawet karkołomne

60
00:03:39,840 --> 00:03:42,999
wytłumaczenie jakiegoś zdarzenia
i wszyscy to przyjmą, prawda,

61
00:03:43,040 --> 00:03:47,759
i łykną, prawda,
jak gęś kluski.

62
00:03:47,800 --> 00:03:50,239
-- Na razie Sebastian
M. pozostanie w areszcie.

63
00:03:50,280 --> 00:03:52,519
Arkadiusz Pogłud, 19:30.

64
00:03:52,560 --> 00:03:55,479
-- To jest 19:30, za chwilę
skandaliczna decyzja radnych

65
00:03:55,520 --> 00:04:00,239
Lwowa, a potem życie
przy granicy z wojną.

66
00:04:00,280 --> 00:04:03,239
-- To rodzic płakało, ale też
szybciutko zostały dzieci

67
00:04:03,280 --> 00:04:05,279
uspokojone przez nauczycieli.

68
00:04:05,320 --> 00:04:08,239
-- Naprawdę było tu bezpiecznie
i przyjemnie, a w tej chwili

69
00:04:08,280 --> 00:04:13,039
jest zagrożenie.

70
00:04:13,080 --> 00:04:15,239
-- Nie pozwalamy. Wnukom
przyjeżdżać, bo po co mają

71
00:04:15,280 --> 00:04:17,359
przeżywać ten stres.

72
00:04:17,400 --> 00:04:19,599
-- Sytuacja na Ukrainie myślę,
że w jakiś sposób blokuje

73
00:04:19,640 --> 00:04:20,879
potencjalnych inwestorów.

74
00:04:20,920 --> 00:04:23,479
-- Premier skierował do prezydenta
wniosek w sprawie mianowania

75
00:04:23,520 --> 00:04:26,519
ministra finansów i gospodarki
na wicepremiera rządu. To

76
00:04:26,560 --> 00:04:29,759
na chwilę po innym wniosku o wotum
nieufności wobec Andrzeja

77
00:04:29,800 --> 00:04:32,759
Domańskiego, który po gorącej
sejmowej dyskusji posłowie

78
00:04:32,800 --> 00:04:35,759
odrzucili. Donald Tusk mówi
o docenieniu ministra, nominację

79
00:04:35,800 --> 00:04:39,519
powinien jednak wręczyć prezydent.
Co zrobi nie wiadomo, ale z pałacu

80
00:04:39,560 --> 00:04:42,719
płyną komentarze o najgorszym
ministrze, najgorszego premiera,

81
00:04:42,760 --> 00:04:45,759
co prawdopodobnie nie wróży
najlepiej. Anna Hałas.

82
00:04:45,800 --> 00:04:49,759
-- To na razie nieformalna
przymiarka do stanowiska.

83
00:04:49,800 --> 00:04:51,999
-- Gdzie pan wicepremier stoi?

84
00:04:52,040 --> 00:04:55,039
-- Pan wicepremier, myślę,
że pan premier z tej strony,

85
00:04:55,080 --> 00:04:57,759
a pan wicepremier stamtąd. A tak?

86
00:04:57,800 --> 00:05:00,759
-- Wniosek do prezydenta
o nominację Andrzeja Domańskiego:

87
00:05:00,800 --> 00:05:04,799
premier ogłosił.

88
00:05:04,840 --> 00:05:07,039
-- Na wicepremiera
polskiego rządu.

89
00:05:07,080 --> 00:05:09,239
-- I podpisał wczoraj w Sejmie
w czasie debaty nad nieudaną

90
00:05:09,280 --> 00:05:10,479
próbą odwołania ministra finansów.

91
00:05:10,520 --> 00:05:12,799
-- Nie pytajcie mnie, jak się
zachowa prezydent Nawrocki.

92
00:05:12,840 --> 00:05:15,519
Chciałbym odpowiedzieć
z czystym sumieniem i z taką...

93
00:05:15,560 --> 00:05:18,719
wiecie, no, bez chwili wahania,
że nie sądzę, aby jawnie chciał

94
00:05:18,760 --> 00:05:23,759
łamać konstytucję.

95
00:05:24,040 --> 00:05:26,239
-- Prezydent na razie nie mówi,
co zrobi, ale krytycznie ocenia

96
00:05:26,280 --> 00:05:30,279
stan finansów.

97
00:05:30,320 --> 00:05:32,519
-- Ten problem, który trzeba
rozwiązać natychmiast,

98
00:05:32,560 --> 00:05:34,759
bynajmniej nie awansem na
stanowisko wicepremiera człowieka,

99
00:05:34,800 --> 00:05:38,719
który za to odpowiada.

100
00:05:38,760 --> 00:05:40,999
-- Ja chcę w dalszym ciągu łamać
konstytucję, to jest oczywiście

101
00:05:41,040 --> 00:05:43,239
decyzja pana prezydenta.
Byłby to precedens, który się nie

102
00:05:43,280 --> 00:05:44,479
wydarzył po 1991 roku.

103
00:05:44,520 --> 00:05:46,719
-- Konstytucja mówi jasno:
to premier decyduje o składzie

104
00:05:46,760 --> 00:05:49,719
swojego rządu. Prezydent dokonuje
zmian na jego wniosek.

105
00:05:49,760 --> 00:05:52,999
-- Dla koalicji to byłby kolejny
przykład jej łamania, po tym jak

106
00:05:53,040 --> 00:05:56,239
Karol Nawrocki nie odebrał
ślubowania od wybranych przez Sejm

107
00:05:56,280 --> 00:05:58,519
sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

108
00:05:58,560 --> 00:06:01,479
-- Nie może jeden człowiek
terroryzować całego państwa,

109
00:06:01,520 --> 00:06:04,519
bo uważa, że jest teraz królem
świata, jednocześnie jest

110
00:06:04,560 --> 00:06:07,719
marszałkiem Sejmu, marszałkiem
Senatu, premierem i prezydentem.

111
00:06:07,760 --> 00:06:11,239
-- Andrzej Domański byłby czwartym
wicepremierem w rządzie Donalda

112
00:06:11,280 --> 00:06:14,239
Tuska. Przy ubiegłorocznej
rekonstrukcji ten tekę otrzymał

113
00:06:14,280 --> 00:06:17,799
szef MSZ, minister finansów dostał
wtedy dodatkowo resort gospodarki.

114
00:06:17,840 --> 00:06:20,479
Wczoraj koalicja obroniła
go w sejmowym głosowaniu.

115
00:06:20,520 --> 00:06:22,479
-- Sejm odrzucił wniosek.

116
00:06:22,520 --> 00:06:25,239
-- Odwołania chciało PiS,
wytykając wysoki deficyt

117
00:06:25,280 --> 00:06:30,239
budżetowy.

118
00:06:30,520 --> 00:06:32,759
-- Dług, dług, jak rośnie.
Pan Domański-Dziura największa

119
00:06:32,800 --> 00:06:35,039
dziura na tej sali to dziura
w wiedzy i kulturze pana Czarnka.

120
00:06:35,080 --> 00:06:37,239
-- Przyszłoroczny deficyt wyniesie
ponad 281 miliardów złotych.

121
00:06:37,280 --> 00:06:39,999
Wydatki to ponad 977 miliardów.
Najwięcej pójdzie na służbę

122
00:06:40,040 --> 00:06:42,519
zdrowia i obronność.

123
00:06:42,560 --> 00:06:44,999
-- Panie Donaldzie,
bardzo proszę o skupienie.

124
00:06:45,040 --> 00:06:50,039
Raz, dwa, trzy.
Trzy sekundy.

125
00:06:51,760 --> 00:06:53,999
45 000 zł Donald Tusk przez te
trzy sekundy zadłuża Polskę.

126
00:06:54,040 --> 00:06:56,239
-- Zadłużenie jest pod kontrolą,
a polski wzrost gospodarczy

127
00:06:56,280 --> 00:06:58,479
obecnie najwyższy w Unii.
Inaczej niż za poprzedników,

128
00:06:58,520 --> 00:07:03,519
odpowiadał premier.

129
00:07:04,040 --> 00:07:06,239
-- Andrzej Domański wszedł jako
minister finansów do tego

130
00:07:06,280 --> 00:07:09,999
polskiego domu i co zobaczył?
Zobaczył mieszkanie po włamaniu

131
00:07:10,040 --> 00:07:13,039
złodziei. To mieszkanie,
po waszych rządach, wyglądało jak

132
00:07:13,080 --> 00:07:16,039
mieszkanie po włamaniu.
Czego nie ukradli, to zniszczyli.

133
00:07:16,080 --> 00:07:18,999
-- My wciąż spłacamy wasze długi.

134
00:07:19,040 --> 00:07:22,759
-- Minister przypomniał PiS-owi
poza budżetowe fundusze skutki

135
00:07:22,800 --> 00:07:25,719
polskiego ładu oraz wysoką
inflację, która spadła po zmianie

136
00:07:25,760 --> 00:07:30,239
rządu.
-- Jesteście skrajnymi partaczami.

137
00:07:30,280 --> 00:07:35,999
I w 2023 roku za wasze partactwo,
za wasze złodziejstwo,

138
00:07:38,280 --> 00:07:40,999
za wasz zamach na wymiar
sprawiedliwości, za zamach

139
00:07:41,040 --> 00:07:43,759
na prawa kobiet. Polacy
pokazali wam czerwoną kartkę.

140
00:07:43,800 --> 00:07:46,759
-- Premier jak widać po tym
popołudniowym wpisie o wizycie

141
00:07:46,800 --> 00:07:49,479
w Indiach i Wietnamie
konsekwentnie nazywa Andrzeja

142
00:07:49,520 --> 00:07:52,719
Domańskiego wicepremierem. Nie
czekając na prezydencką nominację.

143
00:07:52,760 --> 00:07:57,759
Anna Hałas, 19
-- :30.

144
00:07:58,280 --> 00:08:00,479
-- Najpierw bulwersujący pomysł,
potem obietnica, że nie zostanie

145
00:08:00,520 --> 00:08:02,719
zrealizowany, co się jeszcze
okaże. I co nie zmienia pytania,

146
00:08:02,760 --> 00:08:05,039
kto i po co w ogóle na niego
wpadł. Po decyzji lwowskiej

147
00:08:05,080 --> 00:08:08,719
rady obwodowej w sprawie
nazwania roku 2027 rokiem UPA,

148
00:08:08,760 --> 00:08:11,759
polski premier mówi o samobójczej
taktyce, a szef dyplomacji

149
00:08:11,800 --> 00:08:14,759
podpisuje wniosek o wpisanie
na listę osób niepożądanych

150
00:08:14,800 --> 00:08:19,239
w Polsce radnego Lwowa, który
pomysł oficjalnie zgłosił. Po

151
00:08:19,280 --> 00:08:21,999
co nowy kryzys w relacjach
sąsiadów z trudną do bólu

152
00:08:22,040 --> 00:08:23,999
historią, pyta Daniel Chaliński.

153
00:08:24,040 --> 00:08:28,999
-- Ta uchwała
po raz.

154
00:08:30,800 --> 00:08:32,999
Wystawiła na poważną próbę
polsko-ukraińskie relacje.

155
00:08:33,040 --> 00:08:35,239
-- Powiedzieć, że kompletnie nie
rozumiem takiej samobójczej

156
00:08:35,280 --> 00:08:36,519
taktyki, to nic nie powiedzieć.

157
00:08:36,560 --> 00:08:40,279
-- Lwowska rada obwodowa ogłosiła
2027 rok rokiem UPA i jej

158
00:08:40,320 --> 00:08:43,479
dowódcy: Romana Szuchewycza.
-- To jest niemądre.

159
00:08:43,520 --> 00:08:48,519
To szkodzi Ukrainie.

160
00:08:49,800 --> 00:08:51,999
-- Bo ukraińska powstańcza armia
wymordowała około 100 000 Polaków,

161
00:08:52,040 --> 00:08:54,239
na Wołyniu i w Galicji Wschodniej,
a jej dowódca w swoich rozkazach

162
00:08:54,280 --> 00:08:58,719
pisał tak.

163
00:08:58,760 --> 00:09:01,039
-- W pień wycinać. Czysto polskie
wsie palić, wsie mieszane,

164
00:09:01,080 --> 00:09:02,519
tylko polską ludność niszczyć.

165
00:09:02,560 --> 00:09:05,519
-- Był tam obecny. Wydawał
rozkazy, mordowania polskiej

166
00:09:05,560 --> 00:09:09,759
ludności cywilnej na Wołyniu.

167
00:09:09,800 --> 00:09:12,519
-- Odpowiedź MSZ-etu była
błyskawiczna. Do rozmowy

168
00:09:12,560 --> 00:09:15,519
z administracją prezydenta
Zełenskiego miało dojść jeszcze

169
00:09:15,560 --> 00:09:20,519
wczoraj.

170
00:09:20,560 --> 00:09:22,759
-- Strona ukraińska jako rząd
tutaj też nie jest zadowolona

171
00:09:22,800 --> 00:09:24,999
z takiej uchwały.

172
00:09:25,040 --> 00:09:27,239
-- A ta zniknęła ze strony
instytucji, która jest

173
00:09:27,280 --> 00:09:29,519
odpowiednikiem polskiego
sejmiku województwa.

174
00:09:29,560 --> 00:09:31,799
Swiatosław Szeremecha, radny,
który jest autorem uchwały,

175
00:09:31,840 --> 00:09:33,999
na wniosek szefa polskiej
dyplomacji został wpisany na listę

176
00:09:34,040 --> 00:09:36,239
osób niepożądanych w RP
przez 5 lat. Nie może wjechać

177
00:09:36,280 --> 00:09:40,759
do strefy Schengen.

178
00:09:40,800 --> 00:09:43,999
Reakcja polskich

179
00:09:44,040 --> 00:09:46,239
-- Przedstawicieli rządu jest co
najmniej dziwna, ponieważ takie

180
00:09:46,280 --> 00:09:48,519
decyzje podejmowano
już wielokrotnie.

181
00:09:48,560 --> 00:09:50,799
-- Odpowiada ukraiński polityk,
który jeszcze wczoraj używał

182
00:09:50,840 --> 00:09:54,479
takich porównań.

183
00:09:54,520 --> 00:09:56,759
-- Dzisiaj bohaterowie, którzy
bronią Ukrainy i cały świat

184
00:09:56,800 --> 00:09:58,999
przed moskiewską nawałą,
zawsze brali i biorą przykład

185
00:09:59,040 --> 00:10:01,279
z bojowników
Ukraińskiej Powstańczej Armii,

186
00:10:01,320 --> 00:10:03,519
Romana Szuchewycza, Ołecha
Olszycza i Stepana Bandery.

187
00:10:03,560 --> 00:10:05,799
-- Jeśli te więzi między Ukrainą
a Polską zostaną zerwane,

188
00:10:05,840 --> 00:10:08,039
to trzeba jasno Ukraińcom
powiedzieć: stracicie

189
00:10:08,080 --> 00:10:12,479
niepodległość.

190
00:10:12,520 --> 00:10:14,719
-- Do poważnego kryzysu
w relacjach polsko-ukraińskich

191
00:10:14,760 --> 00:10:16,999
doszło w maju. Wtedy prezydent
Ukrainy nadał jednostce wojskowej

192
00:10:17,040 --> 00:10:19,279
imię Bohaterów UPA. Prezydent
Nawrocki odebrał mu Order Orła

193
00:10:19,320 --> 00:10:21,719
Białego, a sam Zełenski nie
pojawił się tu. Na konferencji

194
00:10:21,760 --> 00:10:24,479
na rzecz odbudowy Ukrainy
w Gdańsku. Punktem zwrotnym

195
00:10:24,520 --> 00:10:27,799
w relacjach była zgoda strony
ukraińskiej na ekshumację ofiar

196
00:10:27,840 --> 00:10:30,759
rzezi wołyńskiej. Powrót
gloryfikowania morderców ponownie

197
00:10:30,800 --> 00:10:32,999
zachwiał zaufaniem między
Warszawą a Kijowem.

198
00:10:33,040 --> 00:10:36,519
-- Tego typu działania powodują,
że taka praca idzie na marne. To

199
00:10:36,560 --> 00:10:39,239
nie jest problem dla nas.
To jest problem dla Ukrainy.

200
00:10:39,280 --> 00:10:42,519
-- Dziś rząd w Kijowie zaznacza,
że uchwała podjęta we Lwowie nie

201
00:10:42,560 --> 00:10:47,519
wejdzie w życie.

202
00:10:48,320 --> 00:10:50,519
-- Co to by oznaczało dla nas, dla
społeczeństwa? Kolejne podziały?

203
00:10:50,560 --> 00:10:52,759
-- Zaraz wyskoczyliby pisowcy
i powiedzieli: odcinamy pomoc

204
00:10:52,800 --> 00:10:54,999
dla Ukrainy, przez Lwów
patrzyliby na całą Ukrainę.

205
00:10:55,040 --> 00:10:57,279
-- Taki scenariusz
już się realizuje.

206
00:10:57,320 --> 00:10:59,519
-- My nie możemy pomagać zupełnie
bezwarunkowo ludziom, którzy plują

207
00:10:59,560 --> 00:11:02,759
nam w twarz w sposób absolutnie
nieprawdopodobny. To jest tak,

208
00:11:02,800 --> 00:11:05,039
jakby ogłosić rok
Hitlera w Niemczech.

209
00:11:05,080 --> 00:11:09,999
-- Sugerowałbym opozycji, żeby
nie próbowała wykorzystywać

210
00:11:10,040 --> 00:11:12,479
tego. Do rozgrywek czysto
politycznych i szczucia

211
00:11:12,520 --> 00:11:15,519
na Ukraińców.

212
00:11:15,560 --> 00:11:18,759
-- Bo za skutki politycznych
rozgrywek często płacą niewinne

213
00:11:18,800 --> 00:11:21,039
osoby szukające
w Polsce schronienia.

214
00:11:21,080 --> 00:11:26,039
-- Daniel Chaliński, 19:30.

215
00:11:29,800 --> 00:11:32,719
-- Kolejne alerty o zagrożeniu
mieszkańcy przygranicznych

216
00:11:32,760 --> 00:11:38,239
terenów dostają niemal codziennie.
Wojenna rzeczywistość w Ukrainie

217
00:11:38,280 --> 00:11:41,039
wymusza weryfikację
i w konsekwencji zmianę procedur

218
00:11:41,080 --> 00:11:43,999
dotyczących bezpieczeństwa,
także w Polsce. Kluczowe jest

219
00:11:44,040 --> 00:11:48,039
rozpoznawanie zagrożeń
i odpowiednia reakcja. W okolicy

220
00:11:48,080 --> 00:11:50,479
polsko-ukraińskiego przejścia
granicznego Zosin

221
00:11:50,520 --> 00:11:53,239
na Lubelszczyźnie jest nasz
reporter Marek Smółka. Jak

222
00:11:53,280 --> 00:11:55,519
wygląda przygotowanie służb?

223
00:11:55,560 --> 00:11:58,799
-- Rzeczywiście, tak jak mówisz,
Asiu, tych alertów jest bardzo

224
00:11:58,840 --> 00:12:02,239
dużo. Ja tu jestem od wczorajszego
wieczora i dostałem już dwa alerty

225
00:12:02,280 --> 00:12:05,519
RCB. Jeden przyszedł przed trzecią
w nocy. Służby są w gotowości,

226
00:12:05,560 --> 00:12:08,519
wojsko na pasie przygranicznym
wzmocniło obronę powietrzną

227
00:12:08,560 --> 00:12:11,759
z oczywistych powodów i na prośbę
wojska tych instalacji nie

228
00:12:11,800 --> 00:12:14,519
pokażemy. Możemy natomiast
pokazać, jak działa Straż

229
00:12:14,560 --> 00:12:17,279
Graniczna i powiedzieć
o niesłychanie dla mieszkańców

230
00:12:17,320 --> 00:12:19,239
ważnej kwestii ochrony ludności.

231
00:12:19,280 --> 00:12:22,519
-- Stąd dobrze widać Ukrainę.
To most na Bugu, a po tej stronie

232
00:12:22,560 --> 00:12:25,519
15-tysięcznych rubieszów,
najbardziej na wschód wysunięte

233
00:12:25,560 --> 00:12:30,479
miasto w Polsce.

234
00:12:30,800 --> 00:12:32,999
-- Takie alerty z ostrzeżeniami
o rosyjskich atakach powietrznych

235
00:12:33,040 --> 00:12:35,319
na Ukrainę to tutaj codzienność.
Przychodzi ich nawet po kilka

236
00:12:35,360 --> 00:12:39,479
na dobę.

237
00:12:39,520 --> 00:12:41,799
-- Nie bardzo widać, jak te alerty
przychodzą, żeby ktoś coś tam

238
00:12:41,840 --> 00:12:43,999
nawet się oglądał, czy ktoś
próbował się schować. Tego nie

239
00:12:44,040 --> 00:12:47,519
da się zauważyć.

240
00:12:47,560 --> 00:12:49,759
-- Schronów nie ma, ale powstają
miejsca schronienia. Tu

241
00:12:49,800 --> 00:12:51,999
przy szpitalu powstaje taki
podziemny obiekt na około 600

242
00:12:52,040 --> 00:12:54,279
osób. Będzie kosztował 20 milionów
złotych i ma być gotowy

243
00:12:54,320 --> 00:12:59,039
w przyszłym roku.

244
00:12:59,080 --> 00:13:01,239
-- Wierzę głęboko, że uda się
zrealizować. Teraz też prosimy

245
00:13:01,280 --> 00:13:03,559
najwyższego, żeby zima była
łagodna. Bo to w czasie zimy

246
00:13:03,600 --> 00:13:06,759
też były prace trwały.

247
00:13:06,800 --> 00:13:08,999
-- Miejsca schronienia
powstają też w szkołach.

248
00:13:09,040 --> 00:13:11,239
-- Rozpoczęliśmy pierwszy etap
remontu dwóch obiektów szkolnych

249
00:13:11,280 --> 00:13:13,519
z podpiwniczeniem pod utworzenie
właśnie miejsc schronienia.

250
00:13:13,560 --> 00:13:16,519
Niestety w tym roku te środki były
niższe, od pierwotnie zakładanych

251
00:13:16,560 --> 00:13:21,479
o pół miliona złotych.

252
00:13:21,520 --> 00:13:23,799
-- Tu będzie magazyn.
Na potrzeby obrony cywilnej.

253
00:13:23,840 --> 00:13:25,999
-- Aby oczyścić wodę, mamy mobilne
stacje oczyszczania wody,

254
00:13:26,040 --> 00:13:28,279
mobilne agregaty, ale również
w tym miejscu, tak jak

255
00:13:28,320 --> 00:13:30,479
i w szkołach w powiecie
chrubieszowskim, wszystkie szkoły

256
00:13:30,520 --> 00:13:33,999
zaopatrzone są w system magazynów
energii, niezależny off-gridowy,

257
00:13:34,040 --> 00:13:36,999
tak aby być zabezpieczonym
na braki energii elektrycznej.

258
00:13:37,040 --> 00:13:39,759
-- To, co dzieje się za naszą
wschodnią granicą, wymaga

259
00:13:39,800 --> 00:13:42,999
większych wysiłków od polskich
służb, w tym Straży Granicznej.

260
00:13:43,040 --> 00:13:45,519
Z jednej strony odprawy
na przejściu granicznym,

261
00:13:45,560 --> 00:13:47,759
z drugiej pilnowanie
zielonej granicy.

262
00:13:47,800 --> 00:13:50,759
-- Poruszamy się samochodami,
quadami, motocyklami, pieszo,

263
00:13:50,800 --> 00:13:54,759
ale również łodzią patrolową,
jeżeli stan rzeki na to pozwala.

264
00:13:54,800 --> 00:13:58,799
Wykorzystujemy też dostępny
sprzęt, czyli drony, kamery

265
00:13:58,840 --> 00:14:01,759
czy też pojazdy obserwacyjne.

266
00:14:01,800 --> 00:14:05,039
-- W czasie rosyjskich nalotów
po ukraińskiej stronie granica

267
00:14:05,080 --> 00:14:07,319
jest zamykana, a samo
przejście ewakuowane.

268
00:14:07,360 --> 00:14:10,279
-- Wiąże się to z alertami,
które mają miejsce na terytorium

269
00:14:10,320 --> 00:14:14,759
Ukrainy. Obrona przeciwlotnicza
Ukrainy ogłasza taki alert. Wiąże

270
00:14:14,800 --> 00:14:17,999
się to z tym, iż ukraińska strona
przejść granicznych przestaje

271
00:14:18,040 --> 00:14:20,479
odprawiać podróżnych
i proszą także nas o to.

272
00:14:20,520 --> 00:14:23,999
-- Umocnień obrony powietrznej,
które są rozmieszczone na pasie

273
00:14:24,040 --> 00:14:28,999
granicznym. Na prośbę
wojska nie pokazujemy.

274
00:14:31,280 --> 00:14:33,479
-- Za tą rzeką trwa regularna
wojna. Po tej stronie

275
00:14:33,520 --> 00:14:35,799
przygotowania do ochrony ludności
i obrony cywilnej dopiero

276
00:14:35,840 --> 00:14:37,999
nabierają tempa. Tu, na terenach
przygranicznych, gotowość

277
00:14:38,040 --> 00:14:40,239
na kryzys jest szczególnym
wyzwaniem. Z Chrubieszowa Marek

278
00:14:40,280 --> 00:14:44,999
Smółka, 19:30.

279
00:14:45,040 --> 00:14:47,279
-- Życie w cieniu wojennej
rzeczywistości, od której

280
00:14:47,320 --> 00:14:49,519
mieszkańców dzielą zaledwie
kilometry. To dźwięk syren

281
00:14:49,560 --> 00:14:51,759
przychodzące kilka razy dziennie
alerty o atakach powietrznych

282
00:14:51,800 --> 00:14:54,279
w Ukrainie czy wreszcie huk dronów
i dym, który można dosłownie

283
00:14:54,320 --> 00:14:57,479
usłyszeć i poczuć. Jak niespełna
miesiąc temu, tuż przy przejściu

284
00:14:57,520 --> 00:15:00,759
w Dorohusku. Jak zagrożenie wojną
zmienia codzienność mieszkańcy

285
00:15:00,800 --> 00:15:04,519
Dorohuska opowiedzieli naszemu
reporterowi Filipowi Karmanowi.

286
00:15:04,560 --> 00:15:08,999
-- Koniec września, okolice
ukraińskiej miejscowości Jagodzin,

287
00:15:09,040 --> 00:15:11,999
tuż przy polskiej granicy
i uderzenie rosyjskiego drona

288
00:15:12,040 --> 00:15:16,999
odrzutowego.

289
00:15:18,800 --> 00:15:20,999
Eksplozje było słychać i czuć
w Dorohusku po polskiej stronie.

290
00:15:21,040 --> 00:15:23,279
-- Na przykład drzwi się
otworzyły podczas tego wybuchu.

291
00:15:23,320 --> 00:15:25,759
W pokoju. Więc to są ogromne
wstrząsy. No i oczywiście,

292
00:15:25,800 --> 00:15:30,799
że strach.

293
00:15:31,280 --> 00:15:33,519
-- Kolejne rosyjskie uderzenie
było jeszcze bliżej Dorohuska,

294
00:15:33,560 --> 00:15:34,799
około 800 metrów od przejścia.

295
00:15:34,840 --> 00:15:36,999
-- Myślę, że też pojawił
się strach w tym momencie

296
00:15:37,040 --> 00:15:39,239
-- że te drony mogą spaść
też u nas, w Dorohusku.

297
00:15:39,280 --> 00:15:43,999
-- To jest granica.

298
00:15:44,040 --> 00:15:46,239
-- Ruskich z tą. Przeszkodzić
Ukraińcom. Towar przewozić, jakiś.

299
00:15:46,280 --> 00:15:48,559
-- Dlatego trudno mówić
o przypadku czy błędzie Rosjan.

300
00:15:48,600 --> 00:15:51,279
-- Ja tu mieszkam 56 lat, więc
naprawdę było tu bezpiecznie

301
00:15:51,320 --> 00:15:55,519
i przyjemnie, a w tej chwili jest
zagrożenie i to wydaje mi się,

302
00:15:55,560 --> 00:15:59,759
że ta wojna jest coraz
bardziej realna.

303
00:15:59,800 --> 00:16:03,239
-- Ukraińskie syreny zainstalowane
po drugiej stronie granicy słychać

304
00:16:03,280 --> 00:16:06,519
w Dorohusku i to każdego dnia.

305
00:16:06,560 --> 00:16:11,279
Mieszkańcy sprawdzają ostrzeżenia
aplikacji śledzącej ruch dronów.

306
00:16:11,320 --> 00:16:13,999
Co kilka godzin otrzymują
na telefony alerty Rządowego

307
00:16:14,040 --> 00:16:16,239
Centrum Bezpieczeństwa.

308
00:16:16,280 --> 00:16:18,759
-- Jednego dnia dostaję
cztery, drugiego pięć.

309
00:16:18,800 --> 00:16:20,999
-- Człowiek się do wszystkiego
przyzwyczaja.

310
00:16:21,040 --> 00:16:24,279
-- To jest nieprzyjemnie. Nie
pozwalamy. I wnukom przyjeżdżać,

311
00:16:24,320 --> 00:16:27,479
bo po co mają przeżywać ten stres,
że coś takiego się dzieje.

312
00:16:27,520 --> 00:16:30,279
-- Bo poza informacjami o tym,
że w przestrzeni operuje

313
00:16:30,320 --> 00:16:33,479
lotnictwo, były też te
o ryzyku ataku z powietrza.

314
00:16:33,520 --> 00:16:36,519
-- Apteczka, pierwszej pomocy,
bardzo dobrze wyposażona.

315
00:16:36,560 --> 00:16:41,799
Woda, no i oczywiście
zabezpieczone okna.

316
00:16:42,560 --> 00:16:45,239
-- Tak wygląda miejsce
bezpieczne w piwnicy Zespołu

317
00:16:45,280 --> 00:16:47,999
Szkolno-Przedszkolnego
w Dorohusku. Jedna ewakuacja

318
00:16:48,040 --> 00:16:52,999
po alercie już była.

319
00:16:53,040 --> 00:16:55,239
-- Tylko rodzic płakało,
ale też szybciutko zostały dzieci

320
00:16:55,280 --> 00:16:56,479
uspokojone przez nauczycieli.

321
00:16:56,520 --> 00:16:58,799
-- Liczący 1000 mieszkańców
Dorohusk żyje w cieniu wojny,

322
00:16:58,840 --> 00:17:01,279
ale chce żyć normalnie i się
rozwijać. Podkreślają władze.

323
00:17:01,320 --> 00:17:04,759
-- Wiadomo, sytuacja na Ukrainie
myślę, że w jakimś sposób blokuje

324
00:17:04,800 --> 00:17:07,039
potencjalnych
inwestorów.

325
00:17:07,080 --> 00:17:09,999
-- Część przedsiębiorców
z prowadzenia firm zrezygnowała.

326
00:17:10,040 --> 00:17:12,519
Skład z opałem pana Mariana
działa jednak nadal.

327
00:17:12,560 --> 00:17:16,279
-- Został tu kolega, tylko jeden,
który tutaj prowadzi to męczy się

328
00:17:16,320 --> 00:17:21,279
jakoś, bo coś trzeba robić też.

329
00:17:23,560 --> 00:17:25,799
Tak samo jak i ja, no co robić.
Czymś trzeba się zająć.

330
00:17:25,840 --> 00:17:27,999
-- Do dźwięku syren i alertów nie
da się przywyknąć, ale można

331
00:17:28,040 --> 00:17:30,279
nauczyć się z nimi żyć. Kilkaset
metrów od granicy państwa,

332
00:17:30,320 --> 00:17:32,799
która stała się granicą wojny,
nowym standardem staje się

333
00:17:32,840 --> 00:17:37,799
czujność. Dla 19:30.
Filip Karman.

334
00:17:38,280 --> 00:17:43,759
Pod rosyjską presją znajdują
się także kraje bałtyckie,

335
00:17:43,800 --> 00:17:46,239
gdzie niemal codziennie
obserwujemy skutki wojny

336
00:17:46,280 --> 00:17:49,519
hybrydowej. Jak akty sabotażu,
dywersji czy kolejne cyberataki.

337
00:17:49,560 --> 00:17:52,759
W estońskiej Narwie jest Igor
Sokołowski. Igor, wracasz do tego

338
00:17:52,800 --> 00:17:55,799
kraju kolejny raz. Powiedz,
jak zmienia się perspektywa

339
00:17:55,840 --> 00:17:58,999
i poczucie zagrożenia.

340
00:17:59,040 --> 00:18:05,239
-- Perspektywa od wielu lat jest
wciąż taka sama. Za tą rzeką

341
00:18:05,800 --> 00:18:08,279
rozpościera się teren
państwa agresora, państwa

342
00:18:08,320 --> 00:18:11,559
terrorystycznego. I chociaż tutaj,
w Narwie, życie przebiega

343
00:18:11,600 --> 00:18:14,479
spokojnie, to z wielu rozmów,
które tutaj przeprowadziliśmy,

344
00:18:14,520 --> 00:18:17,519
wciąż wydobywa się, powtarza
się jedno zdanie: musimy być

345
00:18:17,560 --> 00:18:20,239
przygotowani na wszystko.

346
00:18:20,280 --> 00:18:24,759
Pełna koncentracja i gotowość
do działania, tak wygląda służba

347
00:18:24,800 --> 00:18:29,279
strażników granicznych w estońskim
Mustze. Na granicy NATO

348
00:18:29,320 --> 00:18:34,479
i UE. Jezioro Pei Pusto,
naturalna granica między Estonią

349
00:18:34,520 --> 00:18:37,279
a Rosją. W obliczu działań
hybrydowych prowadzonych

350
00:18:37,320 --> 00:18:40,239
przez Moskwę, patrolowanie tego
obszaru to ogromne wyzwanie

351
00:18:40,280 --> 00:18:45,279
dla estońskich służb.

352
00:18:46,040 --> 00:18:48,279
-- Niewidzialna, ale strategiczna
granica ciągnąca się na ponad 100

353
00:18:48,320 --> 00:18:50,559
kilometrów. To obecnie jeden
z najbardziej newralgicznych

354
00:18:50,600 --> 00:18:52,759
punktów.
-- Też.

355
00:18:52,800 --> 00:18:55,079
-- Nasza praca staje się coraz
bardziej wymagająca. Mamy

356
00:18:55,120 --> 00:18:57,279
do czynienia z zakłócaniem
sygnału GPS. I wieloma innymi

357
00:18:57,320 --> 00:19:00,519
trudnościami. Musimy mieć oczy
szeroko otwarte i być gotowi

358
00:19:00,560 --> 00:19:05,519
na wszystko.

359
00:19:06,080 --> 00:19:08,279
-- Także na potencjalny atak.
A to wymaga nowoczesnego sprzętu

360
00:19:08,320 --> 00:19:10,479
i wyszkolenia dla tego komisja
europejska chce przeznaczyć

361
00:19:10,520 --> 00:19:15,519
na ochronę wschodniej granicy
Estonii 32 miliony euro.

362
00:19:18,280 --> 00:19:20,519
-- Zamierzamy część naszych sił
umieścić w samym mieście Narwa.

363
00:19:20,560 --> 00:19:22,799
Chcemy, żeby nasi żołnierze byli
bardziej widoczni na całej naszej

364
00:19:22,840 --> 00:19:24,999
wschodniej granicy, by wysłać
jasny sygnał, że jesteśmy gotowi

365
00:19:25,040 --> 00:19:27,519
bronić naszego kraju.

366
00:19:27,560 --> 00:19:31,239
-- Pojechaliśmy do Narwy na własne
oczy przekonać się, jak wygląda

367
00:19:31,280 --> 00:19:34,999
życie w mieście bezpośrednio
sąsiadującym z krajem Putina.

368
00:19:35,040 --> 00:19:38,279
Mimo bliskiego sąsiedztwa,
położonego na drugim brzegu

369
00:19:38,320 --> 00:19:41,999
rzeki rosyjskiego Iwangorodu,
mieszkańcy Narwy nie czują

370
00:19:42,040 --> 00:19:47,039
strachu.

371
00:19:47,320 --> 00:19:49,519
-- Nie chcemy myśleć o wojnie.
Myślimy o dzieciach, wnukach

372
00:19:49,560 --> 00:19:51,799
i liczymy na to,
że po prostu będzie dobrze.

373
00:19:51,840 --> 00:19:53,999
-- A przez kogo mamy
czuć się zagrożeni?

374
00:19:54,040 --> 00:19:58,999
-- Przez nich.

375
00:19:59,040 --> 00:20:01,239
-- Tak, to są agresorzy, zgadzam
się, ale nie wydaje mi się,

376
00:20:01,280 --> 00:20:03,519
by dali radę podnieść rękę
na NATO, ich trzydniowa operacja

377
00:20:03,560 --> 00:20:05,759
w Ukrainie zdaje się
trwa już czwarty rok.

378
00:20:05,800 --> 00:20:08,759
-- Jewgienij zamieszkał w Narwie,
gdy Estonia była jeszcze częścią

379
00:20:08,800 --> 00:20:11,759
Związku Radzieckiego. Choć jest
Rosjaninem, nie zgadza się

380
00:20:11,800 --> 00:20:16,759
z polityką Kremla.

381
00:20:17,400 --> 00:20:19,599
-- Sercem i krwawi, gdy widzę,
co się dzieje z Rosjanami. Chcę

382
00:20:19,640 --> 00:20:21,879
wierzyć w to, że Rosja
to nie Putin.

383
00:20:21,920 --> 00:20:24,119
-- Ale dopóki to Putin stoi
u sterów Kremla, dopóty polityka

384
00:20:24,160 --> 00:20:27,519
Moskwy jest nieprzewidywalna,
z czego w Narwie doskonale zdają

385
00:20:27,560 --> 00:20:29,999
sobie sprawę.

386
00:20:30,040 --> 00:20:33,479
-- Inwestujemy w infrastrukturę
oraz szkolenia. Dzięki bazie

387
00:20:33,520 --> 00:20:36,999
wojskowej, która tu powstanie
dla kilkuset żołnierzy, reakcja

388
00:20:37,040 --> 00:20:43,479
na ewentualne zagrożenie to będzie
kwestia nie godzin, ale minut.

389
00:20:46,840 --> 00:20:48,999
Nasze doświadczenia z Rosjanami
to jak Kreml. Nas traktował

390
00:20:49,040 --> 00:20:51,279
w przeszłości nie pozostawiają nam
złudzeń. Musimy być przygotowani

391
00:20:51,320 --> 00:20:54,519
i przygotowani na to, że agresywna
polityka, której efekty widzimy

392
00:20:54,560 --> 00:20:56,759
na Ukrainie, będzie kontynuowana.

393
00:20:56,800 --> 00:21:01,759
-- Igor Sokołowski, 19:30.

394
00:21:04,040 --> 00:21:06,999
-- To przełomowa i celowana
terapia wykorzystująca własne

395
00:21:07,040 --> 00:21:13,159
komórki odpornościowe pacjenta
pobrane z guza nowotworowego.

396
00:21:13,200 --> 00:21:15,519
W Narodowym Instytucie
Onkologii powstało jedno

397
00:21:15,560 --> 00:21:18,519
z najnowocześniejszych
laboratoriów, które jako pierwsze

398
00:21:18,560 --> 00:21:21,239
w Europie tworzy terapię
dla pacjentek w zaawansowanym

399
00:21:21,280 --> 00:21:24,239
stadium raka jajnika. O
szczegółach Małgorzata Wiśniewska.

400
00:21:24,280 --> 00:21:29,759
-- Monika usłyszała diagnozę raka
jajnika w dniu 22. urodzin.

401
00:21:29,800 --> 00:21:32,559
Podczas rutynowej wizyty
u ginekologa wykryto u niej

402
00:21:32,600 --> 00:21:37,519
9-centymetrowego guza.

403
00:21:38,320 --> 00:21:40,519
-- Rok wcześniej nie było żadnych
zmian, nie było w ogóle nic widać.

404
00:21:40,560 --> 00:21:45,519
Tak naprawdę na USG
byłam bardzo w szoku.

405
00:21:46,800 --> 00:21:48,999
-- Rak jajnika nie daje wyraźnych
objawów, nawet u 80% pacjentek

406
00:21:49,040 --> 00:21:51,279
wykrywany jest w zaawansowanym
stadium. Co znacznie utrudnia

407
00:21:51,320 --> 00:21:53,999
leczenie. Stąd badania nad
immunoterapią, w tym nowotworze.

408
00:21:54,040 --> 00:21:58,759
-- To najbardziej innowacyjna
terapia do walki z nowotworem,

409
00:21:58,800 --> 00:22:01,559
która polega na wyizolowaniu
z guza komórek nauczonych

410
00:22:01,600 --> 00:22:04,279
skutecznej walki z nowotworem.

411
00:22:04,320 --> 00:22:07,759
-- Chodzi o komórki odpornościowe,
czyli limfocyty T, podczas

412
00:22:07,800 --> 00:22:11,519
operacji usunięcia guza pobiera
się z niego komórki odpornościowe

413
00:22:11,560 --> 00:22:15,759
pacjentki. Następnie izoluje się
je i namnaża w laboratorium.

414
00:22:15,800 --> 00:22:18,759
Potem taka wzmocniona dawka
limfocytów T jest z powrotem

415
00:22:18,800 --> 00:22:21,759
podana tej samej pacjentce
w dawce uderzeniowej.

416
00:22:21,800 --> 00:22:25,479
-- Możemy te komórki wzbogacić,
jeżeli chodzi o liczbę,

417
00:22:25,520 --> 00:22:30,999
jak również ich potencjał.
Odrzucamy te słabsze, a wybieramy

418
00:22:31,040 --> 00:22:33,999
tylko te najbardziej rzeczywiście
sprawne, jeżeli chodzi

419
00:22:34,040 --> 00:22:37,239
o immunologię.

420
00:22:37,280 --> 00:22:39,759
-- Wszystko odbywa się
w nowoczesnym laboratorium

421
00:22:39,800 --> 00:22:42,759
w Instytucie Onkologii, które
zostało wybudowane ze środków

422
00:22:42,800 --> 00:22:46,239
KPO. I jest pierwszym w Europie,
które tworzy terapię TIL na raka

423
00:22:46,280 --> 00:22:51,279
jajnika.

424
00:22:51,320 --> 00:22:53,519
-- W końcu może nie będziemy
tym krajem, który tylko kupuje

425
00:22:53,560 --> 00:22:55,759
zagraniczne drogie terapie,
ale też może aktywnie tworzyć

426
00:22:55,800 --> 00:22:58,999
i produkować terapie
spersonalizowane.

427
00:22:59,040 --> 00:23:02,759
-- Ta sama zasada z podaniem
przetworzonych limfocytów T jest

428
00:23:02,800 --> 00:23:06,999
już stosowana w USA i Izraelu,
w czerniaku raku płuca

429
00:23:07,040 --> 00:23:09,799
czy w nowotworach
układu pokarmowego.

430
00:23:09,840 --> 00:23:13,519
-- To najbardziej skuteczna
i precyzyjna metoda leczenia

431
00:23:13,560 --> 00:23:18,039
nowotworów XXI wieku, dlatego
że z materiału od pacjenta,

432
00:23:18,080 --> 00:23:21,039
z jego własnych komórek układu
odpornościowego, wytwarzamy

433
00:23:21,080 --> 00:23:24,759
lek ratujący życie.

434
00:23:24,800 --> 00:23:27,759
-- Główny Inspektor Farmaceutyczny
wydał już zezwolenie

435
00:23:27,800 --> 00:23:30,999
na wytwarzanie terapii. Potrzebna
jest jeszcze zgoda urzędników,

436
00:23:31,040 --> 00:23:34,239
żeby jak najszybciej rozpocząć
badanie kliniczne, u wybranych

437
00:23:34,280 --> 00:23:39,239
pacjentek.

438
00:23:39,520 --> 00:23:41,759
-- Największym marzeniem,
żeby powrócić właśnie na studia

439
00:23:41,800 --> 00:23:43,999
i żeby móc znowu normalnie
funkcjonować, móc wychodzić

440
00:23:44,040 --> 00:23:47,799
do ludzi.
-- Małgorzata Wiśniewska, 19:30.

441
00:23:47,840 --> 00:23:51,759
-- Teraz ważne ograniczenia przed
listopadowym świętem na jednym

442
00:23:51,800 --> 00:23:55,759
z przycmentarnych parkingów
we Wrocławiu, na terenie należącym

443
00:23:55,800 --> 00:23:58,799
do wojska. Ze względów
bezpieczeństwa nie wszystkie auta

444
00:23:58,840 --> 00:24:02,239
tam wjadą. Jakie marki i dlaczego
znalazły się na czarnej liście,

445
00:24:02,280 --> 00:24:07,279
opowie Tomasz Mildyn.

446
00:24:07,880 --> 00:24:09,999
-- Parking na terenach Centrum
Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych

447
00:24:10,040 --> 00:24:12,279
i Chemicznych od wielu lat jest
udostępniany odwiedzającym

448
00:24:12,320 --> 00:24:14,519
cmentarz osobowicki w okresie
Wszystkich Świętych. Pierwsze

449
00:24:14,560 --> 00:24:16,759
ograniczenia pojawiły się
w zeszłym roku. Wówczas

450
00:24:16,800 --> 00:24:19,519
wjeżdżający na tereny wojskowe
musieli zdemontować lub zakryć

451
00:24:19,560 --> 00:24:22,239
kamery rejestrujące obraz.
W tym roku będą kolejne.

452
00:24:22,280 --> 00:24:24,999
-- Ze względów bezpieczeństwa
i ze względu obowiązku

453
00:24:25,040 --> 00:24:31,039
na obowiązujące przepisy a także
decyzje Sztabu Generalnego

454
00:24:32,800 --> 00:24:35,999
Wojska Polskiego na ten parking
nie będą mogły wjechać samochody

455
00:24:36,040 --> 00:24:39,519
konkretnych marek. A także
auta wyprodukowane w Chinach.

456
00:24:39,560 --> 00:24:44,479
Białorusi, Rosji, ZSRR
czy Korei Północnej.

457
00:24:44,520 --> 00:24:47,759
-- Na listę trafiły wszystkie
chińskie samochody, które jeżdżą

458
00:24:47,800 --> 00:24:50,799
po polskich drogach. Parking
na terenie wojskowym rządzi

459
00:24:50,840 --> 00:24:55,479
się jednak innymi prawami,
bo obowiązują na nim m.in.

460
00:24:55,520 --> 00:24:57,999
obostrzenia dotyczące
fotografowania i filmowania

461
00:24:58,040 --> 00:25:02,759
obiektów wojskowych.

462
00:25:02,800 --> 00:25:05,039
-- Decyzja Sztabu Generalnego
nie dziwi specjalistów

463
00:25:05,080 --> 00:25:07,239
od bezpieczeństwa, bo chińskie
samochody wyposażone są w systemy

464
00:25:07,280 --> 00:25:08,559
rejestrujące wiele danych.

465
00:25:08,600 --> 00:25:11,479
-- Nie mamy wiedzy na temat tego,
w jaki sposób przetwarzane są dane

466
00:25:11,520 --> 00:25:14,519
w tego typu samochodach. Trudno
jakby wziąć odpowiedzialność

467
00:25:14,560 --> 00:25:17,759
za to, że dane, które zasadniczo
nie powinny opuszczać takiego

468
00:25:17,800 --> 00:25:20,759
miejsca jak teren wojskowy,
nie wiemy, czy one gdzieś by

469
00:25:20,800 --> 00:25:25,559
nie poszły.

470
00:25:25,600 --> 00:25:27,759
-- Służby miejskie proszą
o wcześniejsze przygotowanie

471
00:25:27,800 --> 00:25:30,039
do podróży i przy okazji
przypominają, że w nefralgicznym

472
00:25:30,080 --> 00:25:32,239
czasie Wszystkich Świętych
na cmentarz najlepiej przyjechać

473
00:25:32,280 --> 00:25:34,799
specjalnie uruchomioną komunikacją
miejską. Tomasz Mildyn, 19:30.

474
00:25:34,840 --> 00:25:39,799
-- Na wielkie sportowe emocje
w TVP zawsze mogą państwo liczyć,

475
00:25:39,840 --> 00:25:42,519
ale teraz powodów będzie tylko
więcej. Za moment Szymon

476
00:25:42,560 --> 00:25:46,519
Szulczyński opowie państwu,
jak nowy sezon NBA zaprezentuje

477
00:25:46,560 --> 00:25:48,999
się w TVP Sport, a emocje
nie tylko na parkiecie,

478
00:25:49,040 --> 00:25:53,519
ale i piłkarskiej
murawie Ligi Mistrzów.

479
00:25:53,560 --> 00:25:56,519
-- Jeszcze w czerwcu świętował
historyczny sukces. Jeremy

480
00:25:56,560 --> 00:25:59,759
Sochen jako pierwszy Polak został
mistrzem NBA. Jednak teraz,

481
00:25:59,800 --> 00:26:03,279
zamiast walczyć o kolejne punkty,
musi szukać nowego klubu,

482
00:26:03,320 --> 00:26:07,759
Portland Tray Blazers zrezygnował
z niego tuż przed startem sezonu.

483
00:26:07,800 --> 00:26:10,759
-- Troszeczkę też przesadził
ze świętowaniem tego, sukcesu.

484
00:26:10,800 --> 00:26:15,239
Bo powinien zaraz po tym skupić
się właśnie na treningach,

485
00:26:15,280 --> 00:26:18,519
pokazać, że jego kontrakt wygasł
i mu zależy na tym, żeby dalej

486
00:26:18,560 --> 00:26:23,559
walczyć.

487
00:26:23,760 --> 00:26:25,799
-- Ale NBA nie czeka. Sezon już
trwa, a z nim kolejna próba

488
00:26:25,840 --> 00:26:27,999
przełamania mistrzowskiej klątwy.
Od ośmiu lat nikt nie obronił

489
00:26:28,040 --> 00:26:30,799
tytułu. New York Knicks rozpoczęli
sezon od porażki. Rywale

490
00:26:30,840 --> 00:26:34,239
z Filadelfii wygrali
różnicą sześciu punktów.

491
00:26:34,280 --> 00:26:37,279
-- Jeśli chodzi o nastawienie
i przygotowanie mentalne,

492
00:26:37,320 --> 00:26:40,759
wszystko wyglądało znakomicie.
A emocje teraz w TVP Sport. Do

493
00:26:40,800 --> 00:26:44,519
1 listopada pięć spotkań.
Na początek Miami Heat kontra

494
00:26:44,560 --> 00:26:46,519
Minnesota Timberwolves.

495
00:26:46,560 --> 00:26:51,799
-- Przegraliśmy z żużlem,
przegraliśmy z piłką ręczną

496
00:26:51,840 --> 00:26:54,999
i siatkówką i mam nadzieję,
że po tym sezonie gdzie koszykówka

497
00:26:55,040 --> 00:26:57,239
jest dostępna dla wszystkich,
to się zmieni.

498
00:26:57,280 --> 00:27:01,039
-- Tak naprawdę już się zmienia.
W Polsce oglądalność NBA wzrosła

499
00:27:01,080 --> 00:27:05,559
czterokrotnie. Wszystko w czasie,
kiedy TVP wróciło z nadawaniem

500
00:27:05,600 --> 00:27:08,559
wybranych meczów. W barwach
Sixers. W tym sezonie NBA

501
00:27:08,600 --> 00:27:11,759
zaplanowało aż 115 spotkań
w porach największej oglądalności

502
00:27:11,800 --> 00:27:15,559
w Europie. To znaczy
koniec zarywaniem nocy.

503
00:27:15,600 --> 00:27:18,759
-- Europejczycy są w gronie
absolutnie największych gwiazd

504
00:27:18,800 --> 00:27:22,759
Ligi NBA. No i organizacja to
widzi. Organizacja dba o to,

505
00:27:22,800 --> 00:27:27,999
żeby kibice w Europie mogli
swoje gwiazdy podziwiać.

506
00:27:30,840 --> 00:27:33,039
-- Ale sportowe emocje nie
kończą się na parkiecie.

507
00:27:33,080 --> 00:27:35,239
Dziś wieczorem w Monachium mecz
legend: Bayern Monachium zmierzy

508
00:27:35,280 --> 00:27:37,559
się z Arsenalem Londyn. Trzecią
kibice usłyszą w telewizji.

509
00:27:37,600 --> 00:27:40,559
-- Szyma, wrócisz do korzeni.
A więc do komentowania.

510
00:27:40,600 --> 00:27:43,559
-- A będzie co. Gospodarze
imponują skutecznością, ale to

511
00:27:43,600 --> 00:27:46,559
londyńczycy w tym sezonie Ligi
Mistrzów nie stracili gola.

512
00:27:46,600 --> 00:27:49,759
Transmisja w telewizyjnej Jedynce
i TVP Sport.

513
00:27:49,800 --> 00:27:53,559
-- Jestem przekonany, że czeka nas
naprawdę kapitalne spotkanie.

514
00:27:53,600 --> 00:27:58,279
Ostatnie kolejki Ligi Mistrzów
biją rekordy bramkowe, więc

515
00:27:58,320 --> 00:28:01,039
można tylko liczyć, że to
spotkanie Arsenal z Bayernem

516
00:28:01,080 --> 00:28:03,279
doskoczy do tego poziomu.

517
00:28:03,320 --> 00:28:05,799
-- A wszystko jest możliwe.
Dopóki piłka w grze.

518
00:28:05,840 --> 00:28:08,759
-- Szymon Szulczyński, 19:30.
-- Potężne działanie.

519
00:28:08,800 --> 00:28:12,519
-- Pan na wieczór już znamy.
Ja bardzo państwu dziękuję.

520
00:28:12,560 --> 00:28:15,799
Gościem Doroty Wysockiej-Schnepf
w "Pytaniu dnia" już za chwilę

521
00:28:15,840 --> 00:28:19,759
będzie profesor Antoni Dudek,
historyk i politolog UKSW. A tuż

522
00:28:19,800 --> 00:28:22,759
po, jak co środę, Justyna
Dobrosz-Oracz zaprosi państwa

523
00:28:22,800 --> 00:28:25,999
na bez trybu i tym razem początek
też będzie mocny. Spokojnego

524
00:28:26,040 --> 00:28:30,479
ciekawego wieczoru
i do zobaczenia.

525
00:28:30,680 --> 00:28:32,239

526
00:28:49,200 --> 00:28:51,919
-- To jest Pytanie Dnia,
Dorota Wysocka-Schnepf. Dobry

527
00:28:51,960 --> 00:28:54,919
wieczór państwu, a ze mną
profesor Antoni Dudek, historyk,

528
00:28:54,960 --> 00:28:57,439
politolog. Dobry wieczór, panie.
-- Dobry wieczór.

529
00:28:57,480 --> 00:29:00,679
-- Panie profesorze, co zrobi
prezydent Nawrocki z wnioskiem

530
00:29:00,720 --> 00:29:03,159
premiera Tuska o powołanie
ministra Domańskiego

531
00:29:03,200 --> 00:29:08,199
na wicepremiera?

532
00:29:08,440 --> 00:29:10,679
-- No właśnie, to jest bardzo
ciekawe pytanie, bo tu premier

533
00:29:10,720 --> 00:29:12,959
Tusk powiedziałbym, no, dość
ryzykowny ruch wykonał. No bo

534
00:29:13,000 --> 00:29:15,199
możliwości są dwie: albo,
tak jak to dotąd było w porządku

535
00:29:15,240 --> 00:29:17,399
ustrojowym, Rzeczpospolitej
w ciągu dosłownie kilku dni,

536
00:29:17,440 --> 00:29:19,959
jak nie w tym tygodniu,
to najdalej w przyszłym,

537
00:29:20,000 --> 00:29:23,199
nastąpi uroczystość wręczenia
nominacji; albo też będzie znowu

538
00:29:23,240 --> 00:29:25,399
historia, że pan prezydent
się zastanawia.

539
00:29:25,440 --> 00:29:27,679
-- Właśnie, i może się
długo zastanawiać.

540
00:29:27,720 --> 00:29:30,679
-- No, może się bardzo długo
zastanawiać. I teraz nie wiem,

541
00:29:30,720 --> 00:29:32,959
którą opcję wybierze
pan prezydent.

542
00:29:33,000 --> 00:29:34,919
-- Na co by pan stawiał?

543
00:29:34,960 --> 00:29:37,159
-- Wie pani co, sam się
nad tym zastanawiam.

544
00:29:37,200 --> 00:29:39,919
-- Znaczy, jest w pewnej
pułapce chyba, prawda? Bo.

545
00:29:39,960 --> 00:29:42,919
-- No, to się okaże, kto jest
w tej pułapce, bo to zależy,

546
00:29:42,960 --> 00:29:46,199
jak on taktykę wybierze pan
prezydent. Bo jeżeli pan prezydent

547
00:29:46,240 --> 00:29:48,679
wybierze taktykę.
-- Znaczy, rozważmy dwie opcje.

548
00:29:48,720 --> 00:29:51,919
-- Agresywną. Nie, opcje są, no,
tak jak powiedziałem, jedna jest

549
00:29:51,960 --> 00:29:54,159
taka, że dość szybko
tę nominację wręczy.

550
00:29:54,200 --> 00:29:57,159
-- Wpisując się w ducha
konstytucji i w to, co dotąd było

551
00:29:57,200 --> 00:29:59,919
jednym z fundamentów polskiego
systemu politycznego.