1
00:00:13,040 --> 00:00:19,679

2
00:00:25,000 --> 00:00:27,799
Giełda problemów,
straty liczone w milionach

3
00:00:27,840 --> 00:00:30,999
i pytania kto zapłaci
polityczny rachunek
za kłopoty Zondacrypto.

4
00:00:31,040 --> 00:00:32,719
Lotnicze cięcia.

5
00:00:32,760 --> 00:00:36,079
Konflikt w Iranie
odchudza siatki połączeń
linii lotniczych i portfele pasażerów.

6
00:00:36,120 --> 00:00:39,679
Pod nadzorem
- nowoczesne technologie
na straży polskich Tatr.

7
00:00:53,880 --> 00:00:56,359
Dobry wieczór państwu,
to jest 19.30.

8
00:00:56,520 --> 00:00:59,879
Firma znika na oczach
osłupiałych klientów,

9
00:01:00,080 --> 00:01:03,519
dokładnie tak,
jak zniknęły ich pieniądze.

10
00:01:03,560 --> 00:01:07,159
Giełda Zondacrypto
zapodziała w wirtualnej mgle
grubo ponad 350 mln zł,

11
00:01:07,200 --> 00:01:11,639
a jej szefostwo zwalnia pracowników,
rozwiązuje umowy,
luzuje klauzule zakazów konkurencji.

12
00:01:11,680 --> 00:01:15,599
Prokuratura przyspiesza śledztwo,
bo w firmie dziwne rzeczy
dzieją się od lat

13
00:01:15,800 --> 00:01:20,519
i coraz wyraźniej widać,
że poza rachunkiem w złotych,
ktoś zapłaci w polityce.

14
00:01:20,800 --> 00:01:24,279
Rozmiary afery Zondacrypto
rosną z każdą godziną.

15
00:01:24,320 --> 00:01:28,319
Do prokuratury w Katowicach
zgłaszają się kolejni poszkodowani.

16
00:01:28,360 --> 00:01:32,959
Liczba ta począwszy od piątku
wzrosła o bez mała tysiąc osób.

17
00:01:33,000 --> 00:01:36,679
Pieniądze mogło stracić
łącznie kilkadziesiąt tysięcy osób.

18
00:01:36,720 --> 00:01:38,399
Wśród nich Michał Wawrzyniak...

19
00:01:38,440 --> 00:01:40,239
To już są w ogóle kwoty kosmiczne.

20
00:01:40,280 --> 00:01:43,079
...który nie może odzyskać
ok. 1,5 mln zł.

21
00:01:43,120 --> 00:01:47,319
Nie wiemy co się wydarzyło,
nie wiemy czy firma
była źle prowadzona,

22
00:01:47,360 --> 00:01:52,119
nie wiemy czy pieniądze
zostały zdefraudowane,
czy faktycznie była to jakaś piramida.

23
00:01:52,160 --> 00:01:55,119
Odpowiedzi na te pytania
ma udzielić prokuratura.

24
00:01:55,280 --> 00:01:57,559
Choć jak donosi money.pl
są komplikacje.

25
00:01:57,760 --> 00:02:01,039
Wyznaczony do sprawy prokurator
zrezygnował, kolejny był na wakacjach.

26
00:02:01,240 --> 00:02:03,679
To ma spowalniać
zabezpieczanie dowodów.

27
00:02:03,720 --> 00:02:05,599
Prokuratura zaprzecza.

28
00:02:05,640 --> 00:02:11,039
Nieprawdziwe są informacje,
jakoby referent tego postępowania
przybywał na urlopie.

29
00:02:11,080 --> 00:02:14,759
Wydaje się,
że zabezpieczenie dokumentów
powinno być natychmiast

30
00:02:14,800 --> 00:02:17,439
i oczekiwałbym od prokuratury
szybkich działań.

31
00:02:17,680 --> 00:02:21,039
Takich działań
zabrakło w innym śledztwie
dotyczącym zondacrypto,

32
00:02:21,240 --> 00:02:22,839
przyznaje minister sprawiedliwości.

33
00:02:22,880 --> 00:02:25,879
Chodzi o zaginięcie
poprzedniego szefa firmy,
Sylwestra Suszka.

34
00:02:26,080 --> 00:02:27,679
Jeżeli ja się dowiaduje
po kilku latach,

35
00:02:27,720 --> 00:02:29,879
że osoba która może mieć
największą wiedzę,

36
00:02:29,920 --> 00:02:32,959
nie została jeszcze przesłuchana
po tylu latach,

37
00:02:33,000 --> 00:02:35,479
to znaczy że to śledztwo
toczyło się źle.

38
00:02:35,520 --> 00:02:38,759
A Zondacrypto
prawdopodobnie kończy działalność.

39
00:02:38,800 --> 00:02:41,679
To pismo od jej prezesa
do pracowników.

40
00:02:41,720 --> 00:02:45,639
Przemysław Kral
nakazał im zwrot sprzętu
i zwolnił ich z obowiązku pracy.

41
00:02:45,680 --> 00:02:49,439
To może być
jedna z największych afer finansowych
w historii naszego kraju.

42
00:02:49,480 --> 00:02:52,919
Na ten moment w aferze Zondacrypto
straty to co najmniej 350 mln zł.

43
00:02:52,960 --> 00:02:56,199
Łączne na wszystkich kryptooszustwach
przekraczają już 2 mld.

44
00:02:56,440 --> 00:02:59,999
To więcej niż w aferze Amber Gold
i niewiele mniej niż w aferach GetBack
i SKOK Wołomin.

45
00:03:00,200 --> 00:03:04,359
Zondacrypto
to nie jest instytucja finansowa,
to nie jest instytucja nadzorowana,

46
00:03:04,400 --> 00:03:08,279
więc powinno być
bardzo ograniczone zaufanie
do tej instytucji.

47
00:03:08,560 --> 00:03:11,239
Zaufanie jednak publicznie budowano.

48
00:03:11,280 --> 00:03:15,319
Logo Zondacrypto
zawieszono choćby na siedzibie
Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

49
00:03:15,520 --> 00:03:19,239
A Komitet podpisał z nią
umowę sponsorską.

50
00:03:19,280 --> 00:03:22,319
Zondacrypto sponsorowała też
prawicową imprezę CPAC.

51
00:03:22,360 --> 00:03:25,919
Występował na niej wówczas
kandydat na prezydenta Karol Nawrocki.

52
00:03:25,960 --> 00:03:27,319
Później mówił tak:

53
00:03:27,360 --> 00:03:31,759
Polska musi być miejscem,
gdzie powstają innowacje,
a nie regulacje.

54
00:03:31,800 --> 00:03:36,479
I regulacje rynku kryptoaktywów
proponowane przez rząd
dwukrotnie zawetował.

55
00:03:36,520 --> 00:03:43,079
Chodzi o to, żeby tego rodzaju firm
nie wypychać z naszego kraju,
to co do tej pory przedkładał rząd.

56
00:03:43,120 --> 00:03:46,799
Ogarnijcie się wreszcie,
pomóżcie Polakom,

57
00:03:46,840 --> 00:03:51,359
dajcie narzędzia do tego,
aby oszuści nie mogli okradać Polaków.

58
00:03:51,400 --> 00:03:53,919
Rząd zapowiada trzecie podejście.

59
00:03:54,120 --> 00:03:56,839
Prace nad ustawą
trwają w ministerstwie finansów.

60
00:03:56,880 --> 00:04:01,199
Nie ulega wątpliwości,
że nie możemy ustąpić
i musimy wdrażać rozwiązania,

61
00:04:01,240 --> 00:04:04,479
które będą chroniły polskich klientów.

62
00:04:04,520 --> 00:04:07,639
Przepisy mają być gotowe
w ciągu kilku tygodni.

63
00:04:07,680 --> 00:04:10,159
To musiał być plan B, więc był.

64
00:04:10,200 --> 00:04:14,759
Zakończyły się prawybory
środowiska sędziowskiego na kandydatów
do Nowej Krajowej Rady Sądownictwa.

65
00:04:14,800 --> 00:04:17,959
Zatwierdzenie tego wyboru przez Sejm
ma być tylko formalnością,

66
00:04:18,000 --> 00:04:20,679
a biorąc pod uwagę kształt większości,
to się może udać.

67
00:04:20,720 --> 00:04:25,719
Czy to jednak będzie
pokojowa zmiana kadencji
- Magdalena Karpińska.

68
00:04:25,760 --> 00:04:30,359
Od poniedziałku
sędziowie w całym kraju
opiniują swoich kandydatów do KRS.

69
00:04:30,400 --> 00:04:32,959
Znana jest już ponad połowa głosów.

70
00:04:33,000 --> 00:04:37,239
I zgodnie z nią sędzia
Donhoffner-Grodzicka z Krakowa
ma szanse być jedną z tych,

71
00:04:37,280 --> 00:04:40,799
którzy doprowadzą
do odpolitycznienia KRS.

72
00:04:40,840 --> 00:04:46,759
Sędziowie po raz pierwszy
mają możliwość opiniowania
swoich kandydatów do KRS

73
00:04:46,800 --> 00:04:49,479
i wyłaniać mogą tą część sędziowską
w sposób absolutnie demokratyczny.

74
00:04:49,520 --> 00:04:51,799
Sędziowie po raz kolejny
stanęli na wysokości zadania

75
00:04:51,840 --> 00:04:53,519
i wzięli odpowiedzialność
za państwo prawa.

76
00:04:53,560 --> 00:04:55,239
Na kartach do głosowania
było 60 nazwisk.

77
00:04:55,280 --> 00:04:58,399
Każdy sędzia miał 15 głosów,
i z dotąd zliczonych wynika,
że zwycięska piętnastka

78
00:04:58,440 --> 00:05:01,599
to w większości kandydaci
prodemokratycznych stowarzyszeń
sędziowskich.

79
00:05:01,640 --> 00:05:04,759
Niezadowoleni są z tego
nasi neosędziowie,
którzy kandydują do KRS,

80
00:05:04,800 --> 00:05:08,759
którzy nie wzięli udziału
w tym opiniowaniu,
nie uczestniczyli w zgromadzeniach.

81
00:05:08,800 --> 00:05:13,039
Ale jeśli ktoś
pozbawia się prawa wyboru,
to robi to na własną odpowiedzialność.

82
00:05:13,080 --> 00:05:16,519
Opiniowania odmówił m.in.
Naczelny Sąd Administracyjny.

83
00:05:16,560 --> 00:05:19,879
Mimo to
frekwencja wyniosła ponad 70%.

84
00:05:19,920 --> 00:05:26,559
Naprawdę serce rośnie, bo się okazuje,
że sędziowie jednak wybierają
tych prodemokratycznych kandydatów,

85
00:05:26,760 --> 00:05:38,119
a ci wszyscy ludzie powiązani z PiS,
bo muszę to tak powiedzieć,

86
00:05:38,320 --> 00:05:44,759
którzy dali się ubrać
w te polityczne wybory neo KRS,
ponieśli sromotną klęskę.

87
00:05:44,800 --> 00:05:48,999
Duże szanse, by znaleźć się
we wskazanej piętnastce
ma Magdalena Kierszka,

88
00:05:49,040 --> 00:05:51,799
kandydatka w gdańskich wyborach.

89
00:05:51,840 --> 00:05:58,679
Od 2017 r. protestowała przeciwko
zamachowi PiS na praworządność.

90
00:05:58,720 --> 00:06:11,239
Wtedy PiS zmienił ustawę o KRS tak,
żeby 15 jej członków
nie wybierali sędziowie,

91
00:06:11,440 --> 00:06:16,439
a Sejm i upolityczniono KRS.

92
00:06:16,480 --> 00:06:19,039
Teraz ma się to zmienić.

93
00:06:19,080 --> 00:06:22,879
Ten plan to często jedyne wyjście
na drodze do przywracania
ładu prawnego w Polsce.

94
00:06:22,920 --> 00:06:26,279
Na biurku prezydenta leżała ustawa
- kompromisowa.

95
00:06:26,320 --> 00:06:30,999
To wszyscy sędziowie
mieli wybierać 15 kandydatów,
a nie Sejm, jak to zmienił PiS.

96
00:06:31,040 --> 00:06:33,959
Prezydent ją zawetował. Pat.
A więc plan B.

97
00:06:34,000 --> 00:06:38,119
Sędziów wybranych przez sędziów
Sejm jedynie zatwierdzi.

98
00:06:38,160 --> 00:06:41,239
On jest gorszy, ale dopuszczalny.

99
00:06:41,280 --> 00:06:46,079
Naszym zdaniem w sytuacji,
kiedy prezydent wetuje wszystko,
nie ma z nim żadnej współpracy.

100
00:06:46,120 --> 00:06:49,279
Według byłego wiceministra
sprawiedliwości z PiS-u

101
00:06:49,320 --> 00:06:54,399
wybór obecnej KRS
nie jest zgodny z prawem.

102
00:07:14,680 --> 00:07:16,759
W Trybunale Konstytucyjnym też plan B,
zgodnie z którym 4 sędziów
złożyła ślubowanie w Sejmie

103
00:07:16,800 --> 00:07:19,599
i przesłała je do prezydenta,
bo ten z przyjęciem od nich ślubowania
zwlekał.

104
00:07:19,640 --> 00:07:21,039
2 sędziów złożyło takie ślubowanie,

105
00:07:21,080 --> 00:07:23,479
a pan prezydent
przecież nie powiedział nic
na temat tego,

106
00:07:23,640 --> 00:07:26,519
czy przyjmie, czy nie przyjmie
ślubowania od tych 4 sędziów.

107
00:07:26,560 --> 00:07:29,559
Oni woleli sami zaangażować,
zrealizować scenariusz polityczny
rządzących.

108
00:07:29,600 --> 00:07:33,399
Zatrważające jest to,
że już ponad połowa Polaków
nie ufa Trybunałowi Konstytucyjnemu,

109
00:07:33,440 --> 00:07:38,359
który przecież powinien
stać na straży Konstytucji.

110
00:07:38,400 --> 00:07:44,679
Dziwię się, że tak mało ludzi
nie ufa Trybunałowi Konstytucyjnemu,
bo właściwie trybunału nie ma.

111
00:07:44,720 --> 00:07:52,039
Tak kończy się
8-letnie szarganie praworządności
przez poprzednie rządy.

112
00:07:53,440 --> 00:07:56,639
Tę sprawę pod lupę
CBA wzięło już w 2022 r.,

113
00:07:56,840 --> 00:08:00,639
ale z dość oczywistych powodów
trop się urwał.

114
00:08:00,680 --> 00:08:04,999
Teraz się odnajduje i prowadzi
do finansowych szczegółów kampanii

115
00:08:05,040 --> 00:08:08,039
w przedterminowych wyborach
prezydenta Rzeszowa.

116
00:08:08,080 --> 00:08:11,359
To był ważny moment
dla ówczesnej partii władzy.

117
00:08:11,400 --> 00:08:16,199
Na tyle ważny,
że jak podejrzewają służby,
prawem przejmowano się umiarkowanie.

118
00:08:16,440 --> 00:08:20,079
Przedterminowe wybory
na prezydenta Rzeszowa 5 lat temu

119
00:08:20,120 --> 00:08:27,639
wygrał popierany przez KO, Lewicę, PSL
i Polskę 2050 Konrad Fijołek.

120
00:08:27,680 --> 00:08:32,799
Główną rywalką
była wspierana przez PiS
wojewoda podkarpacka Ewa Leniart.

121
00:08:32,840 --> 00:08:37,239
Na Rzeszów patrzyła wtedy cała Polska,
zjeżdżali się najważniejsi politycy,

122
00:08:37,280 --> 00:08:40,319
bo te wybory to był test
na półmetku poprzedniej kadencji.

123
00:08:40,360 --> 00:08:41,959
I PiS go oblał.

124
00:08:42,000 --> 00:08:46,279
Rzeszów był dla nich bardzo ważny,
był taką symboliczną kwestią,
więc tam puściły wszelkie hamulce.

125
00:08:46,320 --> 00:08:50,279
Kampania Ewy Leniart
znalazła się pod lupą prokuratury.

126
00:08:50,320 --> 00:08:55,159
Słychać o nielegalnym finansowaniu
i pieniądzach przekazywanych
w kopertach,

127
00:08:55,200 --> 00:08:58,439
z pominięciem komitetu wyborczego.

128
00:08:58,480 --> 00:09:00,719
Zarzuty usłyszały 3 osoby.

129
00:09:00,760 --> 00:09:05,199
2 osoby usłyszały zarzuty
wręczania korzyści majątkowej,

130
00:09:05,240 --> 00:09:08,239
natomiast 1 osoba - pośrednictwa
we wręczaniu korzyści majątkowej
osobie pełniącej funkcje publiczną.

131
00:09:08,280 --> 00:09:11,239
CBA ustaliło,
że na kampanię Ewy Leniart
tą drogą przekazano ponad 70 tys. zł.

132
00:09:11,280 --> 00:09:14,639
Kluczową postacią,
jak ustalili dziennikarze
Radia Zet i Newsweeka,

133
00:09:14,680 --> 00:09:18,679
był Janusz F., ówczesny prezes
jednej ze spółek skarbu państwa.

134
00:09:18,720 --> 00:09:24,759
Nie pracował w sztabie,
ale przyjeżdżał z rekomendacji
wysokich przedstawicieli PiS

135
00:09:24,800 --> 00:09:32,719
do dyrektorów spółek skarbu państwa
i pobierał od nich
- nie chcę powiedzieć, że haracz,

136
00:09:32,760 --> 00:09:34,799
ale pobierał od nich gotówkę.

137
00:09:34,840 --> 00:09:38,119
Mówił wprost, że to jest na kampanię,
na pomoc pani wojewodzie.

138
00:09:38,160 --> 00:09:40,799
Do wpłat przyznało się w sumie
28 osób.

139
00:09:40,840 --> 00:09:45,279
Sprawa wygląda na to, że była prosta:
płacisz, to masz gwarantowane miejsce,
ochronę polityczną.

140
00:09:45,320 --> 00:09:50,359
Nie płacisz,
to możesz wylecieć z roboty.

141
00:09:50,400 --> 00:09:54,359
Z Ewą Leniart
nie udało nam się skontaktować.

142
00:09:54,400 --> 00:09:59,399
Autorom artykułu wysłała wiadomość,
że: "nie pozyskiwała środków
finansowych

143
00:09:59,440 --> 00:10:03,999
w inny sposób
niż prawnie unormowany".

144
00:10:04,040 --> 00:10:07,159
Dla PiS-u sprawa jest polityczna.

145
00:10:07,200 --> 00:10:09,839
Zarzuty mogą być postawione każdemu
i w każdej sprawie.

146
00:10:09,880 --> 00:10:12,639
Przypomina to do złudzenia
czasy stalinowskie.

147
00:10:12,680 --> 00:10:15,559
Tyle, że sprawę zaczęto prześwietlać
jeszcze za rządów PiS.

148
00:10:15,600 --> 00:10:18,959
PiS nie może mówić,
że są to polityczne
działania prokuratury,

149
00:10:19,000 --> 00:10:22,079
bo sprawa rozpoczęła się w 2022 roku.

150
00:10:22,120 --> 00:10:25,679
Wtedy CBA prowadziło operację
o kryptonimie "Archanioł".

151
00:10:25,720 --> 00:10:29,039
Chodziło o pranie brudnych pieniędzy
przez prezeskę Uzdrowiska Rymanów.

152
00:10:29,080 --> 00:10:32,399
Z podsłuchów wyodrębniono następnie
3 wątki:

153
00:10:32,440 --> 00:10:36,479
uzdrowisko, Collegium Humanum
i właśnie kampanię Ewy Leniart.

154
00:10:36,520 --> 00:10:41,999
To jest najważniejsze,
dlaczego to śledztwo od 4 lat trwa
i nic się z nim nie stało.

155
00:10:42,040 --> 00:10:46,959
Rządzący przypominają,
że to nie pierwszy taki zarzut
pod adresem PiS.

156
00:10:47,000 --> 00:10:51,359
Fundusz Sprawiedliwości chociażby,
który był dedykowany ofiarom
przestępstw,

157
00:10:51,400 --> 00:10:55,319
zamieniony w swoisty wehikuł
prowadzenia kampanii wyborczej.

158
00:10:55,360 --> 00:11:00,519
Sprawę finansowania kampanii
Ewy Leniart bada śląski wydział
Prokuratury Krajowej.

159
00:11:01,840 --> 00:11:05,599
Tatrzański monitoring.

160
00:11:07,800 --> 00:11:12,959
Sytuacja diametralnie się zmienia
i warto obserwować jak na to
reaguje przyroda.

161
00:11:13,200 --> 00:11:16,719
Duży napływ turystów
ma wpływ na przyrodę.

162
00:11:16,760 --> 00:11:22,279
Ta nasza gałąź w parku
została o nowoczesne technologie
rozwinięta.

163
00:11:24,880 --> 00:11:27,799
Rozejm jest przedłużony,
ale lufy dymią.

164
00:11:27,840 --> 00:11:32,839
Cieśnina Ormuz nadal zablokowana,
kilka statków ostrzelanych przez Iran,

165
00:11:32,880 --> 00:11:36,959
jeden przejęty
przez amerykańską marynarkę.

166
00:11:37,000 --> 00:11:40,439
Donald Trump chce dać czas Teheranowi,
by znalazł plan na pokój,

167
00:11:40,480 --> 00:11:43,479
ale na razie Iran zarzuca mu
akty wojny mimo deklarowanego rozejmu.

168
00:11:43,520 --> 00:11:46,759
Łączymy się z Waszyngtonem,
tam jest Marcin Antosiewicz.

169
00:11:46,800 --> 00:11:51,239
Witaj, powiedz dlaczego trwa rozejm,
ale nie trwają rozmowy?

170
00:11:52,480 --> 00:11:56,759
Rozmowy trwają,
ale komunikacja jest utrudniona.

171
00:11:56,800 --> 00:11:58,199
Z dwóch powodów.

172
00:11:58,240 --> 00:12:02,399
Po pierwsze, po tym,
kiedy Izraelczycy i Amerykanie

173
00:12:02,440 --> 00:12:06,119
zabili głównych przedstawicieli reżimu
z najwyższym przywódcą na czele,

174
00:12:06,160 --> 00:12:09,159
nowo wybrani liderzy
bardzo strzegą swojego bezpieczeństwa.

175
00:12:09,200 --> 00:12:11,319
Lokalizacji, w których się znajdują.

176
00:12:11,360 --> 00:12:13,999
Kontakt z nimi jest utrudniony
i zajmuje dużo czasu.

177
00:12:14,040 --> 00:12:16,599
Po drugie, nie wiemy,
Amerykanie też nie wiedzą,

178
00:12:16,640 --> 00:12:19,759
jaki jest rozkład sił
w nowym rozdaniu na szczytach władzy
w Teheranie.

179
00:12:19,800 --> 00:12:22,799
Amerykańcy i pakistańscy
negocjatorzy mówią,

180
00:12:22,840 --> 00:12:26,519
że widzą napięcia
między władzami cywilnymi,
które podobno chcą się dogadać,

181
00:12:26,560 --> 00:12:30,519
a przywódcami duchowymi
z Korpusu Strażników
Rewolucji Islamskiej.

182
00:12:30,560 --> 00:12:33,679
Więc w tej chwili
pakistańscy negocjatorzy

183
00:12:33,720 --> 00:12:37,239
mają za zadanie otrzymanie
z Teheranu jednego stanowiska,

184
00:12:37,280 --> 00:12:40,479
na jakie warunki zakończenia wojny
Irańczycy są gotowi.

185
00:12:40,520 --> 00:12:41,959
Jeśli są gotowi.

186
00:12:42,000 --> 00:12:45,879
Trump na razie odczekuje,
ale w Waszyngtonie jego ludzie
suflują dziennikarzom,

187
00:12:45,920 --> 00:12:48,919
że w Pentagonie powstaje
nowa lista celów do zbombardowania
w Iranie,

188
00:12:48,960 --> 00:12:51,919
na wypadek gdyby Irańczycy
chcieli w nieskończoność
przedłużać negocjacje.

189
00:12:51,960 --> 00:12:54,799
Wojna na Bliskim Wschodzie
coraz mocniej wpływa
na lotnictwo cywilne.

190
00:12:54,840 --> 00:13:00,239
Bo paliwo to aż 1/4
wszystkich wydatków linii lotniczych.
Efekt?

191
00:13:00,280 --> 00:13:04,799
Ceny biletów w klasie ekonomicznej
już skoczyły o 24% rok do roku.

192
00:13:04,840 --> 00:13:08,879
Przewoźnicy domagają się wsparcia,
a to może pasażerów
zaboleć jeszcze mocniej,

193
00:13:08,920 --> 00:13:14,759
bo wśród proponowanych rozwiązań
jest uznanie opóźnień i odwołań lotów
wynikających z niedoborów paliwa

194
00:13:14,800 --> 00:13:16,999
za nadzwyczajne okoliczności.

195
00:13:17,040 --> 00:13:21,599
Linie uniknęłyby wtedy
wypłaty odszkodowań pasażerom.

196
00:13:21,640 --> 00:13:26,119
Na razie tną wydatki,
i jak niemiecka Lufthansa,
siatkę połączeń.

197
00:13:27,360 --> 00:13:30,359
Huczne urodziny w bawarskim stylu.

198
00:13:30,400 --> 00:13:37,119
Niemiecka Lufthansa to już stulatka.
Przed którą, w teorii,
świetlana przyszłość.

199
00:13:37,160 --> 00:13:41,839
Prognozy przewidują,
że globalny ruch lotniczy
podwoi się do 2050 r.

200
00:13:41,880 --> 00:13:44,199
Lufthansa ma jednak swoje problemy.

201
00:13:44,240 --> 00:13:46,919
Niemiecki przewoźnik
kilka miesięcy temu

202
00:13:46,960 --> 00:13:49,399
skasował połączenia
z Poznania do Monachium.

203
00:13:49,440 --> 00:13:55,559
Boryka się z pewnymi kłopotami,
powiedzmy natury organizacyjnej,
płacowej i związanej z zatrudnieniem.

204
00:13:55,600 --> 00:14:00,359
Teraz pojawiają się
kolejne drastyczne cięcia
w siatce połączeń.

205
00:14:00,400 --> 00:14:06,679
Łącznie do października
z rozkładu lotów zostanie wycofanych
20 000 rejsów krótkodystansowych,

206
00:14:06,720 --> 00:14:10,279
co odpowiada około
40 000 ton paliwa lotniczego.

207
00:14:10,320 --> 00:14:12,639
Zmiany dotyczą też polskich miast.

208
00:14:12,680 --> 00:14:16,679
Do Frankfurtu nie polecimy już
z Rzeszowa i Bydgoszczy.

209
00:14:16,720 --> 00:14:19,959
Pasażerowie zostali poinformowani
przez przewoźnika,

210
00:14:20,000 --> 00:14:22,319
zgodnie z procedurami,
o odwołaniu rejsów.

211
00:14:22,360 --> 00:14:24,759
Niemiecki gigant szuka oszczędności,

212
00:14:24,800 --> 00:14:30,159
bo od początku konfliktu
na Bliskim Wschodzie
cena paliwa wzrosła dwukrotnie.

213
00:14:30,200 --> 00:14:32,159
Jest go też coraz mniej.

214
00:14:32,200 --> 00:14:34,759
W Europie mamy zapas paliwa
może na 6 tygodni,

215
00:14:34,800 --> 00:14:38,279
jeśli nie da się otworzyć
cieśniny Ormuz.

216
00:14:38,320 --> 00:14:42,359
Połączenia likwiduje
kilkadziesiąt linii lotniczych
na kontynencie i na świcie.

217
00:14:42,400 --> 00:14:46,879
Komisarz UE ds. transportu zapewnia,
że nie ma powodów do paniki.

218
00:14:46,920 --> 00:14:54,559
Europa utrzymuje zapasy interwencyjne,
zapasy te mogą być i będą uwalniane
tylko w razie potrzeby.

219
00:14:54,600 --> 00:14:59,199
Problemem mają być deficyty
na innych kontynentach.

220
00:14:59,240 --> 00:15:03,079
Borykamy się z fizycznymi niedoborami
na rynkach azjatyckich.

221
00:15:03,120 --> 00:15:09,239
Jeśli więc Lufthansa lata do Azji
i nie może tam zatankować,
to mamy wyraźny problem.

222
00:15:09,280 --> 00:15:14,919
Gdy finansowe turbulencje
linii lotniczych uziemiają samoloty,
w górę szybują ceny paliw,

223
00:15:14,960 --> 00:15:17,959
a to może podciąć skrzydła,
także podróżującym.

224
00:15:18,000 --> 00:15:21,639
Rodzina Dębowskich
dziś wyleciała do Szkocji.

225
00:15:21,680 --> 00:15:23,719
Bilety kupili już 4 miesiące temu.

226
00:15:23,760 --> 00:15:28,679
Dzięki temu, że udało nam się kupić
wcześniej bilety, zapłaciliśmy mniej,
gdybyśmy kupowali je teraz.

227
00:15:28,720 --> 00:15:33,239
Egzotyczne wyjazdy biura podróży
już teraz organizują po kosztach.

228
00:15:33,280 --> 00:15:38,599
Branża się boi,
wszystkie możliwe rezerwacje,
które można było zrobić, zrobiliśmy.

229
00:15:38,640 --> 00:15:41,959
Lepiej zabezpieczyć się
na wakacje zimowe,

230
00:15:42,000 --> 00:15:45,119
czy nawet przyszły rok,
już teraz kupując bilety.

231
00:15:45,160 --> 00:15:51,719
Bo ceny biletów lotniczych
od początku roku wzrosły już o 1/4.

232
00:15:53,080 --> 00:15:57,839
Powietrze miało być czyste,
ale zostało tylko hasło
i to też coraz bardziej kłopotliwe,

233
00:15:57,880 --> 00:16:00,799
bo CBA sprawdza,
kto na nim zrobił brudny interes.

234
00:16:00,840 --> 00:16:04,479
Kasę na termomodernizację i nowe piece
wyłożyła Unia,

235
00:16:04,520 --> 00:16:07,999
więc też unijna prokuratura
pyta gdzie są pieniądze,
bo inwestycji nie widać.

236
00:16:08,040 --> 00:16:11,839
Już wiadomo,
że dziury w programie były takie,
że przeszło nawet grube oszustwo.

237
00:16:11,880 --> 00:16:15,479
Czym dziś pachnie "czyste powietrze"?

238
00:16:15,520 --> 00:16:23,319
Nowy i ekologiczny
- miał działać ale nie działa.

239
00:16:23,360 --> 00:16:29,599
Firma, która instalowała piec,
zniknęła, a pani Zofia
zimą przeżywała koszmar.

240
00:16:29,640 --> 00:16:33,599
Nie spałam, nie jadłam
więcej chyba jak tydzień,

241
00:16:33,640 --> 00:16:38,079
bo chciałam,
żeby chociaż trochę ogrzał,
a tam się ciągle zapychało

242
00:16:38,120 --> 00:16:40,279
i ja to ręcznie sterowałam.

243
00:16:40,320 --> 00:16:43,239
Nie ma też
obiecanej termomodernizacji domu,

244
00:16:43,280 --> 00:16:46,839
są tylko materiały budowlane
od miesięcy leżące na podwórku.

245
00:16:46,880 --> 00:16:50,519
I pytanie: kto zapłaci
ok. 140 tys. zł.

246
00:16:50,560 --> 00:16:53,759
Nieuczciwe firmy
podpisywały umowy z osobami,

247
00:16:53,800 --> 00:16:56,799
które zgłosiły się do programu
Czyste powietrze.

248
00:16:56,840 --> 00:17:00,519
W ich imieniu brały zaliczki
idące w setki tysięcy złotych

249
00:17:00,560 --> 00:17:03,959
i znikały lub wykonywały
tylko część prac.

250
00:17:04,000 --> 00:17:06,959
Fundusz Ochrony Środowiska
żąda zwrotów zaliczek,

251
00:17:07,000 --> 00:17:10,479
ale właściciele nieruchomości
tych pieniędzy nawet nie widzieli.

252
00:17:10,520 --> 00:17:15,199
Jeżeli chodzi
o sytuację osób najbiedniejszych,
które tych środków nie mają

253
00:17:15,240 --> 00:17:19,279
i fundusz dochodzi od nich zwrotu,
no to pojawia się
naprawdę poważny problem,

254
00:17:19,320 --> 00:17:22,639
w związku z czym
występujemy do wykonawców
o zwrot tych środków.

255
00:17:22,680 --> 00:17:25,679
Program Czyste powietrze
został wprowadzony
w czasie rządów PiS.

256
00:17:25,720 --> 00:17:28,719
W 2022 r. zasady
realizacji programu poluzowano.

257
00:17:28,760 --> 00:17:32,639
Nieprecyzyjne przepisy
wykorzystali nieuczciwi wykonawcy.

258
00:17:32,680 --> 00:17:36,639
Wymiana okien
wzrosła wtedy o 140%,

259
00:17:36,680 --> 00:17:43,439
ocieplenie dachu o 140%,
ocieplenie ścian zewnętrznych o 140%.

260
00:17:43,480 --> 00:17:48,879
No i wtedy pojawiły się też
sławetne drzwi za 140 tys. zł.

261
00:17:50,280 --> 00:17:54,319
W 2024 r. program został zawieszony,
a przepisy uszczelniono.

262
00:17:54,360 --> 00:17:56,199
Ale problem pozostał.

263
00:17:56,240 --> 00:18:01,799
Panowie zapewniali,
że będzie tak ładnie, pięknie,
ocieplą mi dom, położą strukturę,

264
00:18:01,840 --> 00:18:08,239
wybiorę sobie kolor okien,
kolor struktury, no miało być pięknie,

265
00:18:08,280 --> 00:18:11,999
ale po 2 latach okazało się,
że to jest wszystko oszustwo.

266
00:18:12,040 --> 00:18:16,399
Poszkodowani informacji o tym
jak dochodzić swoich praw mogą szukać
pod tym numerem telefonu

267
00:18:16,440 --> 00:18:19,479
lub na tej stronie internetowej.

268
00:18:19,520 --> 00:18:22,079
To mnie wyniszcza,
nie mogę spać nocami,

269
00:18:22,120 --> 00:18:25,919
to nie są małe pieniądze,
to jest 58 tys.

270
00:18:25,960 --> 00:18:28,479
Sprawę bada Europejska Prokuratura.

271
00:18:28,520 --> 00:18:32,399
Na jej polecenie
w Ministerstwie Klimatu i Środowiska

272
00:18:32,440 --> 00:18:35,879
oraz wojewódzkich filiach
Funduszu Ochrony Środowiska
i Gospodarki Wodnej

273
00:18:35,920 --> 00:18:38,199
pojawili się agenci CBA.

274
00:18:45,720 --> 00:18:51,079
Lekarze znają nazwy tych schorzeń,
ale częściej z podręcznika,
bo przypadki trafiają się rzadko.

275
00:18:51,120 --> 00:18:55,439
Kiedy już się jednak trafią,
to medycyna wie co z leczeniem,
ale nie wie co z rachunkiem,

276
00:18:55,480 --> 00:18:59,039
bo zwykle jak rzadko widać wtedy,
że życie nie jest bezcenne.

277
00:18:59,080 --> 00:19:01,639
Ci, którzy przeszli
przez taką historię, wiedzą,

278
00:19:01,680 --> 00:19:04,279
że najbardziej wtedy liczyć trzeba
na ludzi.

279
00:19:04,320 --> 00:19:09,999
O drobnych jak kroplówka
- Katarzyna Grzęda-Łozicka.

280
00:19:13,040 --> 00:19:15,799
Przez całe życie
to ona wyciągała pomocną dłoń
do innych.

281
00:19:15,840 --> 00:19:18,039
Z mężem stworzyli rodzinę
zastępczą dla ośmiorga dzieci.

282
00:19:18,080 --> 00:19:22,199
Teraz Agnieszka Olejnik
sama znalazła się pod ścianą:
w marcu usłyszała druzgocącą diagnozę.

283
00:19:22,400 --> 00:19:27,319
Przez pierwsze 2 tygodnie
żegnałam się z życiem,
spisywałam testament,

284
00:19:27,360 --> 00:19:34,319
na moją młodszą
córkę nie mogłam patrzeć,
patrzyłam, ale kończyło się to łzami.

285
00:19:34,360 --> 00:19:39,999
Lekarze wykryli u niej
gigantycznego guza, struniaka
- skrajnie rzadki nowotwór.

286
00:19:40,040 --> 00:19:44,759
W Polsce notuje się kilka-kilkanaście
przypadków rocznie.

287
00:19:44,800 --> 00:19:49,959
W Polsce lekarze są w stanie
wykonywać jedynie radykalną operację
wycięcia kości krzyżowej,

288
00:19:50,000 --> 00:19:53,279
a to oznaczałoby dla niej
niepełnosprawność.

289
00:19:53,320 --> 00:19:56,719
I rezygnację z prowadzenia
rodziny zastępczej.

290
00:19:56,920 --> 00:20:00,359
Jest bardzo silną kobietą,
ja całe życie ją podziwiałam.

291
00:20:00,400 --> 00:20:03,319
Alternatywą jest
nowatorskie leczenie w Austrii,

292
00:20:03,360 --> 00:20:06,399
ale koszt terapii
to ponad 500 tys. zł.

293
00:20:06,440 --> 00:20:10,919
Bliscy wzięli sprawy w swoje ręce,
organizując zbiórkę i udało się.

294
00:20:10,960 --> 00:20:14,199
Brak słów, bo to dosłownie
chwila, moment

295
00:20:14,240 --> 00:20:19,079
i udało się zebrać taką gotówkę,
na którą myśleliśmy,
że będziemy czekać miesiącami.

296
00:20:19,120 --> 00:20:22,079
Przed nią długa do zdrowia,
ale jak mówi, ma dla kogo walczyć.

297
00:20:22,120 --> 00:20:23,959
Już 10 maja zaczyna terapię.

298
00:20:24,000 --> 00:20:27,199
Trzeba wrócić tutaj,
walczyć dalej, będzie dobrze.

299
00:20:27,240 --> 00:20:29,839
Socjolożka Magdalena Piłat-Borcuch
przyznaje,

300
00:20:29,880 --> 00:20:35,519
że takie historie przywracają wiarę
w drugiego człowieka.

301
00:20:35,560 --> 00:20:40,399
Już wielokrotnie udowodniliśmy,
że w sytuacjach kryzysowych
potrafimy otwierać serca.

302
00:20:40,440 --> 00:20:42,799
Dowodem są też zbiórki
organizowane przez TVP,

303
00:20:42,840 --> 00:20:46,239
jak ta dla Katarzyny Dudki,
której skradziono wózek inwalidzki.

304
00:20:46,280 --> 00:20:51,439
W ciągu doby udało się zebrać
potrzebne środki i kupić nowy sprzęt.

305
00:20:51,480 --> 00:20:52,959
Dobro powraca.

306
00:20:53,000 --> 00:20:56,239
Nie wiemy
jak będzie wyglądała nasza sytuacja,

307
00:20:56,280 --> 00:21:03,879
może za chwilę ktoś z nas,
albo z naszych bliskich
znajdzie się w podobnej sytuacji.

308
00:21:03,920 --> 00:21:10,439
Na podobne wsparcie czekają teraz
rodzice 4-letniej Malwinki Marszałek,
która walczy z zespołem Retta.

309
00:21:10,480 --> 00:21:12,999
Przez chorobę
przestała mówić i chodzić.

310
00:21:13,040 --> 00:21:16,679
Choroba u Malwinki
postępuje w sposób drastyczny.

311
00:21:16,720 --> 00:21:20,159
Istnieje lek, ale tygodniowa kuracja
kosztuje 50 tys. zł,

312
00:21:20,200 --> 00:21:25,199
dlatego rodzice błagają o wsparcie,
a w zbiórkę włącza się też
Fundacja TVP.

313
00:21:25,240 --> 00:21:27,439
Pomóż nam uratować córeczkę.

314
00:21:27,480 --> 00:21:31,199
Rodzice nie tracą też nadziei
na całkowite wyleczenie.

315
00:21:31,240 --> 00:21:38,479
Obiecująca terapia genowa jest w fazie
ostatnich testów klinicznych w USA.

316
00:21:39,720 --> 00:21:44,439
Mogliśmy się dziś podzielić się tym,
czego widzowie na co dzień nie mają
okazji zobaczyć.

317
00:21:44,480 --> 00:21:49,599
Pokazaliśmy kulisy pracy
naszego programu informacyjnego
i całej Telewizji Polskiej gościowi,

318
00:21:49,640 --> 00:21:54,519
który wylicytował dzień z nami
w ramach aukcji na rzecz WOŚP.

319
00:21:54,560 --> 00:21:58,319
Cezary Furmann zaczął dzień z nami
od kolegium redakcyjnego,

320
00:21:58,360 --> 00:22:01,519
na którym, jak zwykle,
rodzą się pomysły,

321
00:22:01,560 --> 00:22:03,959
które potem trzeba przekuć
w materiały filmowe.

322
00:22:04,000 --> 00:22:08,519
Dzień pełen wydarzeń,
nie zawsze łatwych do pokazania.

323
00:22:10,400 --> 00:22:12,679
Nic nie wychodzi,
nikt nie odbiera telefonów.

324
00:22:12,720 --> 00:22:17,879
Jak państwo zobaczycie mój materiał
o 19.30, uznam to za cud.

325
00:22:17,920 --> 00:22:20,879
Tu już kawałek materiału powstał.

326
00:22:20,920 --> 00:22:24,319
Setka może mieć najczęściej
10 sekund.

327
00:22:24,360 --> 00:22:29,799
Nasz gość mógł poznać też
inne miejsca Telewizji Polskiej:
korytarz znany sprzed 50 lat

328
00:22:29,840 --> 00:22:34,039
z kultowej sceny
"Człowieka z marmuru",
z Krystyną Jandą.

329
00:22:34,080 --> 00:22:38,479
A także prace w studiu nad spotem
zapowiadającym festiwal w Opolu.

330
00:22:38,520 --> 00:22:43,159
Rzadko się zdarza,
żeby ktoś z zewnątrz
do tego miejsca mógł wejść,

331
00:22:43,200 --> 00:22:47,319
tak że serdecznie gratuluję,
bo to jest kuchnia TVP.

332
00:22:47,360 --> 00:22:51,799
Największe wrażenie robi jednak
studio programów informacyjnych.

333
00:22:51,840 --> 00:22:56,119
To jest niesamowita praca
i niesamowity sztab ludzi,
coś, czego nie widzimy jako widzowie.

334
00:22:56,160 --> 00:22:58,879
Jeżeli ktoś chce z nami
spędzić dzień,

335
00:22:58,920 --> 00:23:03,599
to jest namacalny przykład,
że jesteśmy potrzebni,
że ta telewizja zmieniła się.

336
00:23:03,640 --> 00:23:05,999
Zapraszam wszystkich
do oglądania 19.30,

337
00:23:06,040 --> 00:23:09,119
najlepszego programu informacyjnego
w Polsce.

338
00:23:09,160 --> 00:23:11,599
Trwa dramat wieloryba,
który od początku marca

339
00:23:11,640 --> 00:23:15,239
z nieznanych powodów błąka się
po niemieckich wybrzeżach Bałtyku.

340
00:23:15,280 --> 00:23:18,799
Ratownicy wciąż mają nadzieję,
że ważące kilkanaście ton zwierzę

341
00:23:18,840 --> 00:23:21,319
zbierze siły
i wypłynie w stronę otwartego morza.

342
00:23:21,360 --> 00:23:24,759
Gdyby tak się stało,
jego droga do wolności
byłaby jednak jeszcze długa.

343
00:23:24,800 --> 00:23:29,159
Z Bałtyku musiałby trafić
do Morza Północnego,
stamtąd do Atlantyku.

344
00:23:29,880 --> 00:23:32,519
Los wieloryba nazwanego Timmy

345
00:23:32,560 --> 00:23:36,239
nie schodzi w Niemczech
z czołówek gazet
i serwisów informacyjnych.

346
00:23:36,440 --> 00:23:40,399
Media śledzą każdy jego ruch,
obserwują niemal każdy oddech.

347
00:23:40,600 --> 00:23:44,719
Od 23 dni humbak jest w pobliżu
wyspy Poel.

348
00:23:44,760 --> 00:23:48,119
Widzieliśmy jak unosi płetwę.
Przejechaliśmy 800 km,
żeby to zobaczyć.

349
00:23:48,160 --> 00:23:52,039
Uważam, że przywiązuje się
do tej konkretnej sytuacji
zbyt dużą wagę,

350
00:23:52,080 --> 00:23:54,319
nawet jeśli jest to smutne.

351
00:23:54,360 --> 00:23:57,759
Ratownicy się jednak nie poddają.

352
00:23:57,800 --> 00:24:02,399
Za pomocą koparek na pontonach
i rur próbują usunąć piasek
spod wieloryba.

353
00:24:02,440 --> 00:24:06,479
Poziom wody spadł, a to oznacza,
że ciężar ssaka uciska mocniej
na jego narządy.

354
00:24:06,520 --> 00:24:13,439
Wypłukiwanie piasku pod nim
przebiega w jak najmniej
inwazyjny sposób.

355
00:24:13,480 --> 00:24:16,359
Najważniejsze jest to,
czy uda mu się pokonać zakręt
i wypłynąć w stronę głębszej wody.

356
00:24:16,400 --> 00:24:26,519
Udało się przedwczoraj
- nadzieja była ogromna,
choć wieloryb był zdezorientowany,

357
00:24:26,560 --> 00:24:32,199
płynął zygzakiem
raz w kierunku otwartego morza,
potem znów zatoki.

358
00:24:32,240 --> 00:24:36,039
W końcu po raz piąty
utknął na mieliźnie.

359
00:24:36,080 --> 00:24:40,959
Od początku mówiłem,
że powinno się pozwolić
temu wielorybowi odejść.

360
00:24:41,000 --> 00:24:45,239
Jest to decyzja etyczna,
którą trzeba podjąć
i nie jest ona łatwa.

361
00:24:45,280 --> 00:24:48,319
Tak zdecydowały władze
i zaprzestały ratowania ssaka,

362
00:24:48,360 --> 00:24:51,959
ale wspiera ją dwoje przedsiębiorców,
którzy teraz finansują akcję.

363
00:24:52,000 --> 00:24:56,439
Ssak Jest coraz słabszy,
w paszczy ma kawałek sieci,
a stan jego skóry jest fatalny.

364
00:24:56,480 --> 00:24:59,239
Ratownicy regularnie ją nawilżają.

365
00:24:59,280 --> 00:25:05,239
Są całkowicie uzależnieni od tego,
czy wieloryb z nimi współpracuje,
czy nie reaguje gwałtownie.

366
00:25:05,280 --> 00:25:09,199
Istnieje więc również zagrożenie
dla osób znajdujących się w wodzie.

367
00:25:09,240 --> 00:25:12,439
Dlatego na miejscu
czuwają też ratownicy.

368
00:25:12,480 --> 00:25:15,919
Jesteśmy gotowi, by pomóc,
gdyby doszło do wypadku.

369
00:25:15,960 --> 00:25:19,879
Mówiąc krótko:
jesteśmy ratownikami dla ratowników.

370
00:25:19,920 --> 00:25:25,399
Wieloryby nie występują
w płytkim Bałtyku
i nie mają w nim szansy na przetrwać.

371
00:25:25,440 --> 00:25:27,999
Dlaczego Timmy się tu znalazł
- nie wiadomo.

372
00:25:28,040 --> 00:25:30,399
Chyba nigdy wcześniej w Niemczech
- i nie tylko tu -

373
00:25:30,440 --> 00:25:33,519
los pojedynczego wieloryba
nie trzymał ludzi w takim napięciu.

374
00:25:33,560 --> 00:25:39,199
Wielu skłania do refleksji
nad sytuacją tych zwierząt
i udziału ludzi w ich cierpieniu.

375
00:25:39,240 --> 00:25:41,719
Szacuje się, że rocznie
z powodu działalności człowieka

376
00:25:41,760 --> 00:25:45,799
ginie ok. 300 tys. wielorybów
i delfinów.

377
00:25:50,840 --> 00:25:54,119
21 tys. ha turni,
żlebów, dolin, hal, lasów

378
00:25:54,160 --> 00:25:58,719
i całego bizantyjskiego przepychu Tatr
pod precyzyjnym nadzorem.

379
00:25:58,760 --> 00:26:02,399
Monitoring to nie jest dobre słowo,
bo Tatrzański Park Narodowy

380
00:26:02,600 --> 00:26:05,959
sięga po dane lotnicze,
satelitarne i skaning laserowy.

381
00:26:06,000 --> 00:26:09,839
Pozwoli na zarządzanie ekosystemem
od lokalizowanie ognisk
gatunków inwazyjnych,

382
00:26:09,880 --> 00:26:14,479
po ocenę skutków wiatrołomów i lawin.

383
00:26:14,720 --> 00:26:18,239
21 tys. ha
pod czujnym okiem technologii.

384
00:26:18,280 --> 00:26:21,719
TPN rozpoczyna
powietrzny monitoring parku.

385
00:26:21,760 --> 00:26:27,839
Zadanie teledetekcyjne,
czyli pozyskanie danych
z poziomu samolotu,

386
00:26:27,880 --> 00:26:33,919
z poziomu satelity, w celu tzw.
detekcji elementów
środowiska przyrodniczego.

387
00:26:33,960 --> 00:26:39,039
Przyroda ta ożywiona i nieożywiona
będzie dokładnie obserwowana
z powietrza,

388
00:26:39,080 --> 00:26:41,719
także przy użyciu dronów.

389
00:26:41,760 --> 00:26:44,039
Zdjęcia lasów, potoków,
obszarów wysokogórskich

390
00:26:44,080 --> 00:26:47,399
będą analizowane
przez nowoczesną technologią.

391
00:26:47,440 --> 00:26:53,799
Powstaną szczegółowe modele terenu
i dokumentacje nawet niewielkich zmian
w środowisku.

392
00:26:53,840 --> 00:26:56,359
Taka troszkę kapsuła czasu,

393
00:26:56,400 --> 00:27:01,479
bo realizacja tego typu projektu
pozwoli na pozyskanie
dużej ilości danych.

394
00:27:01,520 --> 00:27:08,079
Dane w przyszłości
pozwolą przyrodnikom i miłośnikom gór
analizować, jak zmieniają się Tatry.

395
00:27:08,120 --> 00:27:14,359
Dzięki temu jesteśmy w stanie
bardzo precyzyjnie określić,
gdzie występują dane gatunki roślin.

396
00:27:14,400 --> 00:27:18,079
Jeśli są to gatunki inwazyjne,
jesteśmy w stanie je usuwać.

397
00:27:18,120 --> 00:27:21,239
Pod czujnym okiem technologii
będzie też człowiek.

398
00:27:21,280 --> 00:27:24,039
To Dolina Chochołowska
w miniony weekend.

399
00:27:24,080 --> 00:27:26,919
Tysiące turystów
na tydzień przed majówką

400
00:27:26,960 --> 00:27:30,319
postanowiło zobaczyć na żywo
kwitnące krokusy.

401
00:27:30,360 --> 00:27:34,919
Wydaje mi się, że też by trzeba było
ograniczyć jakoś wejście
do Parku Narodowego,

402
00:27:34,960 --> 00:27:37,479
bo potem jest człowiek na człowieku.

403
00:27:37,520 --> 00:27:40,319
Dziś, w środku tygodnia,
było nieco spokojniej.

404
00:27:40,360 --> 00:27:42,159
Mało ludzi, jest cudownie.

405
00:27:42,200 --> 00:27:44,839
Jeszcze sezon się nie zaczął,
to jest dużo mniej ludzi.

406
00:27:44,880 --> 00:27:48,639
Przewodnik Jan Krzeptowski-Sabała
od 20 lat pokazuje turystom Tatry.

407
00:27:48,680 --> 00:27:54,919
Gdy zaczynał, Park rocznie
odwiedzało 2 miliony ludzi.
Teraz to ponad 5 mln.

408
00:27:54,960 --> 00:28:00,879
Ważne, by zbierać dane
i analizować je na przestrzeni lat,
szczególnie w kontekście turystyki,

409
00:28:00,920 --> 00:28:04,559
bo być może kiedyś ta turystyka
będzie musiała być limitowana.

410
00:28:04,600 --> 00:28:10,439
Bo liczba turystów
nie może zwiększać się
w nieskończoność.

411
00:28:10,480 --> 00:28:15,359
Zostawiają śmieci:
butelki po napojach, puszki,
papiery i tak dalej.

412
00:28:15,400 --> 00:28:23,239
Może świadomość, że monitoring TPN
widzi niemal wszystko, sprawi,
że homo sapiens uszanuje inne gatunki.

413
00:28:23,280 --> 00:28:30,479
Choćby te świstaki,
które właśnie zbudziły się
z zimowego snu.

414
00:28:31,760 --> 00:28:34,439
To wszystko w programie.
Dziękuję i do zobaczenia.

415
00:28:34,480 --> 00:28:39,519
A teraz Robert Korzeniowski,
lekkoatleta, olimpijczyk,

416
00:28:39,720 --> 00:28:44,839
działacz sportowy w Pytaniu Dnia
u Doroty Wysockiej-Schnepf.

417
00:28:45,120 --> 00:28:45,199