-- Są nowe, szokujące ustalenia śledczych w sprawie wypadku w Nowym Sączu, o którym informowaliśmy państwa wczoraj, w sobotę. Młody kierowca Passata na przejściu dla pieszych zabił 51-letniego mężczyznę przy ograniczeniu do 60. Jechał z prędkością 120 km/h, bo jak informuje prokuratura, w centrum miasta ścigał się z innym kierowcą. Igor Sokołowski. -- To tragiczny finał, jak już wiemy, nielegalnego wyścigu. O tym dziś poinformowała prokuratura. W Nowym Sączu, w Małopolsce, w sobotnie popołudnie 21-letni kierowca Volkswagena z impetem wjechał w pieszego przechodzącego z psem przez pasy. 50-letni mężczyzna zginął na miejscu. -- Oczywiście jest to szalenie poruszające, że człowiek, który po prostu wychodzi na spacer z psem, ginie w tak brutalny sposób. Tylko dlatego, że kierowca urządza sobie zabawę na drodze. -- 21-latek jechał z prędkością co najmniej 120 km/h w miejscu, gdzie limit to 60 km/h. Na nagraniu widzimy, jak samochód na prawym pasie ustępuje pieszemu pierwszeństwa. Kierowca Volkswagena ignoruje ten manewr i doprowadza do śmiertelnego wypadku. Mężczyzna ścigał się ze swoim o rok młodszym znajomym. -- Policjanci bardzo szybko tutaj ustalili tego kierującego i wczoraj po południu ten mężczyzna został zatrzymany. -- Policja bada, czy w wyścigu brali udział inni kierowcy. -- Śledztwo jest wszczęte w kierunku spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym. W przebiegu nielegalnie zorganizowanego wyścigu samochodowego ulicami Nowego Sącza. -- Za to przestępstwo grozi od 5 do nawet 20 lat pozbawienia wolności. -- Będzie nosił ten ciężar do końca życia. -- Według okolicznych mieszkańców na tym odcinku drogi do niebezpiecznych sytuacji dochodziło już wcześniej. -- Zgłaszane były na policję, że tu są urządzone rajdy. -- Mimo zaostrzenia przepisów wciąż nie brakuje kierowców, którzy mylą drogi publiczne z torem wyścigowym. Zgodnie ze zmianami, jakie weszły w życie na początku roku, za udział lub organizację nielegalnych rajdów grozi nawet do 5 lat pozbawienia wolności, utrata prawa jazdy i grzywna. -- Wysokość kart to jest jedno. Potrzebujemy nieuchronności kar. Jeżeli kierowca świadomie łamie kolejne przepisy i nie ponosi konsekwencji, swoich wykroczeń, no to normalizuje to ryzyko. -- Ryzyko, które wiąże się nie tylko z organizacją nielegalnych wyścigów, ale także zwykłą brawurą. -- Najwięcej zdarzeń śmiertelnych, tragicznych, zdarza się właśnie przy dobrej, słonecznej pogodzie na prostych odcinkach dróg. -- A pierwszy weekend października był ciepły, słoneczny i niestety tragiczny na naszych drogach. Zginęły 22 osoby, a niemal 200 zostało rannych. Łącznie doszło do 165 wypadków. Policjanci zatrzymali ponad 600 pijanych kierowców. Ale żadne statystyki nie oddadzą bólu i cierpienia rodzin ofiar takich wypadków, których można było przecież uniknąć. Igor Sokołowski, 19:30. -- Oglądają państwo 19:30, główny dziennik informacyjny Telewizji Polskiej, a przed nami jeszcze miliardy w NFZ dzięki składkom Ukraińców, a potem walka wiernych o proboszcza. -- Życie po nas, życie po nas. -- Nie chcemy nikogo innego. Cała parafia jest za nim. -- To jest człowiek, który spędził z nami praktycznie 30 lat. A jak powiedział kazanie, to jeszcze miałam ochotę powiedzieć: mów jeszcze. Chcemy uratować tę wspólnotę. Ale najpierw Ryś, który w wojsku zastąpi dotychczasową panterę. Mowa o nowych wzorach mundurów dla polskich żołnierzy. Poprzednie miały już ponad 30 lat, te nowe zaprezentowane dzisiaj mają być dostosowane do potrzeb żołnierek i do realiów współczesnej wojny, bo lepszy kamuflaż oznacza poprawę bezpieczeństwa żołnierzy w tych bardzo niepewnych czasach. Bartosz Filipowicz. -- Anatomiczne. -- Tak, wygląda długo oczekiwana rewolucja w polskim wojsku. Po 33 latach żołnierze dostaną nowe mundury polowe. -- Człowiek jest najważniejszy, żołnierz Wojska Polskiego jest najważniejszy. Jego bezpieczeństwo, przygotowanie, jego komfort służby jest dla nas najważniejszy. -- Mundury przez ponad rok były testowane przez żołnierzy różnych specjalności i miały zyskać niemal 100% pozytywnych opinii. -- Dzisiaj mamy coś, co mogę powiedzieć na równi jest tym, co jest oczekiwane przez żołnierzy. -- Mundur Ryś jest bardziej wytrzymały. Żołnierze będą mieć większy zakres ruchu. Po raz pierwszy pojawi się też wersja dla kobiet. Będzie nowy kamuflaż i kolory, co znacznie zmniejszy wykrywalność. Na dzisiejszym polu walki to konieczność. -- Pole walki stało się już zupełnie transparentne. A tą transparentność wykorzystuje mechanizm sztucznej inteligencji. -- 7500 mundurów trafi do wojska jeszcze w tym roku. W ciągu dwóch lat MON wyda na nie miliard złotych. -- Te mundury też powstały w Polsce, szyte są w Polsce. I używane są do tego polskie produkty. -- Żołnierz musi wiedzieć, że stoi za nim państwo. Pod każdym względem. Pod względem jego wyposażenia indywidualnego, pod względem sprzętu, którego używa. -- Z nowego umundurowania skorzystają też żołnierze w nowych oraz istniejących, ale rozwijanych jednostkach wojskowych na Lubelszczyźnie. Wzmocnienie wschodu kraju potwierdził dziś szef MON. -- To, że rozstawiam tutaj systemy, to zwiększa bezpieczeństwo, a nie zmniejsza. To, że budujemy tu jednostki, to zwiększa bezpieczeństwo. Rosja nie zejdzie z tej drogi. -- Rosja będzie dalej prowokować. -- I robi to w całej Europie. Tylko dziś na Morzu Czarnym, niedaleko Rumunii, dron uderzył w statek przewożący żywność z Ukrainy. Dwie osoby zginęły. Wołodymyr Zełenski o atak, oskarżył Kreml. Konflikt zbrojny nam nie grozi, ale Polska chce być gotowa i szykuje ustawę przedwojenną. -- Ma być ustawą w pełnej gotowości, przygotowaniem w pełni państwa polskiego na wypadek godziny W, na wypadek wojny. -- Ma pomóc armii w zakupach, w transporcie wojsk, w przemieszczaniu się wojsk sojuszniczych. To jest też wynik różnego rodzaju analiz, które płyną m.in. z Ukrainy. -- To kilka z planowanych zmian. Oprócz ruchu wojsk zmienić mają się zasady ćwiczeń i szkoleń wojskowych, tak by odpowiadały aktualnym zagrożeniom. Infrastruktura kluczowa będzie gotowa na potrzeby obronne. Plan reagowania obronnego będzie powiązany z natowskim. Ustawa ma w ciągu najbliższych tygodni trafić do parlamentu. -- Hybrydowość zagrożeń jest już od dawna istotna. A nie mamy niestety dostosowanego systemu bezpieczeństwa narodowego do obrony przeciw hybrydowej. -- Między innymi o przeciwdziałaniu rosyjskiej agresji hybrydowej rozmawiali dziś ministrowie spraw wewnętrznych Polski i Litwy. -- Wschodnia flanka NATO, UE, musi mówić jednym głosem, żeby uporać się i przeciwdziałać zagrożeniom, które niesie imperializm rosyjski. -- Oba kraje zapowiedziały wspólny głos na forum europejskim w sprawie wzmocnienia ochrony granic Unii i rewizji paktu migracyjnego. Bartosz Filipowicz, 19:30. -- Wiemy już, ile jutro będzie kosztować państwa paliwo w związku z trzecią odsłoną pakietu CPN. Ministerstwo Energii ustala maksymalne ceny paliw na stacjach i tak jutro litr 95 ma kosztować nie więcej niż 6,79 zł benzyna 98, maksymalnie 7,66 zł, a za diesla zapłacimy najwyżej 7,82 zł. A teraz słyszeliśmy już, że doją polski budżet 800 plus i służbę zdrowia, i że wydłużają kolejki do lekarza. Takich kłamstw przede wszystkim z ust polityków o nacjonalistycznych poglądach A propos Ukraińców było już wiele, jak się jednak okazuje, prawda jest całkiem inna. Ukraińcy do NFZ wpłacają więcej niż kosztuje ich leczenie i podobnych zysków dla Polski jest więcej. Jakub Korus. -- Pracują, prowadzą firmy, płacą podatki, składki, a polskie PKB dzięki uchodźcom rośnie. Potwierdza to najnowszy raport UNHCR. -- Refugees from Ukraine in Poland. -- Uchodźcy z Ukrainy przyczynili się do wytworzenia 2,4% polskiego PKB, co daje prawie 94 miliardy polskich złotych. -- Miliardy, których bez pracowników z Ukrainy by nie było, bo większość, 76%, z prawie miliona z nich pracuje. -- Dzięki temu, że Ukraińcy znaleźli w Polsce miejsce na rynku pracy, nasze straty związane jako państwa trzeciego z agresją rosyjską są mniejsze. -- Zyskuje też system ochrony zdrowia. Dzięki składkom odprowadzanym przez uchodźców zza wschodniej granicy NFZ zanotował w ubiegłym roku miliard 600 milionów złotych nadwyżki. Jeden z najpopularniejszych mitów na temat uchodźców jest to, że ich pojawienie się obciąża system ochrony zdrowia danego kraju. Ale w przypadku Ukraińców również i ten stereotyp nie wytrzymuje zderzenia z rzeczywistością. -- The cost. -- Średnie wydatki NFZ na uchodźcę z Ukrainy wyniosły 694 zł. To o wiele mniej niż średnie wydatki na przeciętnego obywatela korzystającego z ochrony zdrowia. -- Niechętni Ukraińcom twierdzą, że to przez nich wydłużają się kolejki. Dane pokazują, że jest wręcz przeciwnie. Skrócić pomagają je ukraińscy lekarze. W Polsce są ich 4000, a ukraińskich pielęgniarek z uprawnieniami mamy w Polsce 3000. -- The increase. -- Wzrost liczby specjalistów pośród uchodźców z Ukrainy to efekt uproszczenia procesu nostryfikacji ich dyplomów, jakkolwiek ciągle uchodźcy napotykają tutaj trudności. -- Kolejne restauracje, firmy wykończeniowe, salony piękności. Nad Wisłą kwitnie też ukraiński biznes. W ciągu czterech lat powstało 135 000 ukraińskich firm, a to oznacza również miejsca pracy. -- Widać sporo firm tutaj z tego typu w budownictwie np.. Widać także w pozostałych usługach, usługi kosmetyczne, też usługi związane ze sprzątaniem i tak dalej. Więc w wielu obszarach jakby widać to rosnącą aktywność osób z Ukrainy. -- Co ciekawe, zdaniem ekspertów uchodźcy pojawili się dokładnie wtedy, kiedy polska gospodarka zaczęła łapać zadyszkę związaną z brakiem rąk do pracy. -- Zasoby zaczęły się stopniowo wyczerpywać i w momencie w zasadzie, kiedy one się wyczerpały w dużej mierze, pojawiła się nowa fala osób, które napłynęły do nas z Ukrainy. -- Ze statusu uchodźcy i tak zwanego ukraińskiego PESELu korzysta w Polsce 868 000 osób. Polsko-ukraińscy działacze podkreślają, że warto ten potencjał wykorzystać. -- Mamy i to dane też pokazują o wiele więcej osób z lepszymi wyższymi kwalifikacjami niż na zawodach, w których pracują. Czyli tutaj jak dopasować system do tego, żeby wykorzystać potencjał uchodźców. -- Bo uchodźcy to kapitał, a nie koszt. Przypominają twórcy raportu. Jakub Korus, 19:30. -- W Krakowie między kandydatami na prezydenta trudno szukać zgody, ale co do tej kwestii mówią jednym głosem: trzeba walczyć z hejtem, obraźliwe wpisy, dezinformacja i obrazy generowane przy pomocy sztucznej inteligencji ta kampania jest niestety kampanią nienawiści. I ta nienawiść dotyka zarówno Małgorzatę Piątkowską, jak i Łukasza Gibałę. Z czym dokładnie muszą mierzyć się kandydaci, to tłumaczy Daniel Chaliński. -- Tam, gdzie kampania, tam i hejt. Ostatnio jego ofiarą pada Monika Piątkowska, kandydatka na prezydenta Krakowa. -- Ja walczę o Kraków. -- To tylko niektóre z agresywnych wiadomości, jakie otrzymuje. Na szafot z wami. -- Tępa głupia kłamliwa pizda bez odwagi. -- Spierdalaj, szmato. -- To jest kampania dzisiaj o zastraszaniu drugiej strony i chcę bardzo wyraźnie powiedzieć, że ja się nie dam zastraszyć. -- Obraźliwe wiadomości to jedno. Drugie to realne działania. -- Mieliśmy i odkręcone koło w sztabie, i mieliśmy przebite koło w sztabie, i latały za nami drony. Byliśmy śledzeni. -- Dzień dobry, dzień dobry. -- Z falą nienawiści mierzy się też sztab Łukasza Gibały. -- Wczoraj w parku Jordana jeden z naszych wolontariuszy był prowokowany. Również cała gama różnego rodzaju hejtów w internecie. -- Ale to o Monice Piątkowskiej powstają takie wygenerowane przez sztuczną inteligencję filmy. -- I przyszła po nim kasztelanka Piątkowska. -- Filmiki atakujące kandydatkę wyświetlono 3 miliony razy. Publikował je m.in. profil Krakowianka. -- Ten brutalizm kampanii, z którym mamy teraz, myślę, w większym stopniu do czynienia, raczej przybiera dzisiaj postać ataku za pomocą różnego rodzaju anonimowych kont, które nie wiadomo kto zakłada. -- Panią Piątkowską. -- Ale w sieci nikt nie jest anonimowym. Sprawą takich profili już zajmuje się prokuratura. -- Widzimy dzisiaj wylewającą się z różnych stron mowę nienawiści, która później wywołuje inne przestępstwa z nienawiści. -- Monika Piątkowska zapowiada kroki prawne także w tej sprawie. -- Pod Nadarzynem nieopodal Warszawy. -- Dziennikarze propisowskiej telewizji wtargnęli do podwarszawskiego osiedla. W relacji sugerują, że tu mieszka kandydatka i stawiają taką tezę. -- Zapytaliśmy mieszkańców tego osiedla, czy dojeżdżaliby stąd do Krakowa. -- Na osiedlu, jak przekonuje Piątkowska, mieszka jej 19-letni syn. -- My politycy bierzemy na klatę zwłaszcza w dzisiejszych czasach ogromną falę hejtu. Ale mamy swoje prywatne rodziny. Mamy dzieci. Moje dziecko nie wybierało. Mojej drogi zawodowej ja ją wybrałam. -- Nie, to nie wakacje, ale zobaczcie, jak tu jest pięknie. -- Dziś wspólną kandydatkę KO i PSL wsparł Jakub Stefaniak. -- Jak zło, które dzieje się w sieci, nie ma barw politycznych. Natomiast chyba nikt do tej pory nie znalazł sposobu na to, jak temu zaradzić, bo emocje i wola walki, czy też wola zwycięstwa w wyborach, jest bardzo silna. -- Łukasz Gibała. Hejt także potępia. -- Potępiam nachodzenie rodziny mojej kontrkandydatki, które miało miejsce niedawno. Potępiam też próby mieszania mojej rodziny w kampanię wyborczą. Ja bym chciał, żeby ta kampania dotyczyła wymiany argumentów merytorycznych na temat wizji i przyszłości Krakowa. -- Wybory w stolicy Małopolski. W najbliższą niedzielę. -- Daniel Chaliński, 19:30. -- A teraz pokażemy państwu sceny, które chyba nie kojarzą się z kościołem. Obelgami i rękoczynami zakończył się protest parafian w kościele świętego Wawrzyńca w Grojcu koło Oświęcimia poszło o odwołanie miejscowego proboszcza, by biskup mógł bezpiecznie opuścić zakrystię, musiała nawet interweniować policja. Marek Smółka. -- Szarpanina. Wybuczany i wygwizdany biskup. Którego z tej małej parafii pod Oświęcimiem musiała wywieźć policja. -- Ucieka. Tak się kościół prezentuje. Chcemy księdza. -- Napięcie w parafii świętego Wawrzyńca w Grojcu i niechęć do biskupa bielsko-żywieckiego Romana Pindela eksplodowała, kiedy ten przyjechał na spotkanie z radą parafialną. -- Dlaczego biskup się nie wypowie? No proszę, czekamy. -- Wyjaśnienia jednak nie było. Jest więc pole do domysłów, dlaczego odwołał księdza. -- Był zbyt dobry. A też, no powiem tak, jak nie wiadomo o co chodzi, no. Tutaj nie było musisz dać. Tu nie liczyły się pieniądze. Ktoś nie miał na pochówek mamy, przyjdź, odrób to przy szopce. -- Pieniądze nie były dla niego ważne. Najważniejszy był człowiek. Swoją postawą przyciągał do kościoła. -- Ten proboszcz zapełnił ten kościół. -- Dlatego parafianie stanęli za nim murem. Dosłownie otoczyli zakrystię i nie chcieli wypuścić biskupa bez informacji. -- Proszę obejść dookoła koledzy. Proszę tam obejść. Trzymajcie tam, że tak powiem, wartę. -- Podczas nocnej awantury przedstawiciele kurii poprosili o pomoc policję. Jak czytamy w oświadczeniu, tłum był agresywny. -- Zaczęli krzyczeć, przeklinać, ciągnąć za ręce, szarpali księdzem, biskupem. -- Zaangażowano nawet policyjnych negocjatorów. A na koniec radiowóz do eskorty. -- Tuż przed godziną 1:00 biskup w asyście policjantów opuścił teren kościoła. -- Godzinę później rozeszli się też wierni. Nie zamierzają jednak składać broni. -- Chcemy, żeby ksiądz proboszcz wrócił tutaj z powrotem. Nie chcemy nikogo innego. -- My mu wierzymy. To był złoty człowiek. -- Ksiądz Józef Zborek był tu proboszczem prawie 30 lat. Powszechnie lubiany, przyciągał na mszę wiernych z innych parafii. -- Powód odwołania? -- Jak czytamy w oświadczeniu kurii, miał się dopuścić udowodnionych poważnych nieprawidłowości w wypełnianiu urzędu. Skorzystał z możliwości odwołania się we wszystkich instancjach, a Watykan potwierdził słuszność decyzji biskupa. To niczego nie wyjaśnia, słyszymy. -- Nikt nic nie wie, tylko biskup. -- I nie zgadzamy się z decyzją biskupa. Nie powinno odbierać się człowieka który duszą i sercem poświęcił wszystko parafii, poświęcił wszystko wierze, no i nam parafianom. -- Sam ksiądz twierdzi, że powodów usunięcia z parafii nie poznał. -- Nie otrzymałem żadnych konkretnych zarzutów. Wiem, że nie jestem proboszczem, ale dekretu nie ma. Ostatnio miałem rozmowę z biskupem i wiem, że ktoś przychodzi do Grojca, a mnie ksiądz biskup daje gdzieś indziej, ale już jako emeryta. -- To jest coś ustawowego. -- W teorii to wierni są kościołem. Ten lokalny kościół właśnie się zbuntował. Marek Smołka, 19:30. -- Zabił człowieka, który usiłował nieść mu pomoc. Dziś usłyszał wyrok. Mężczyzna, który na początku minionego roku w Siedlcach zaatakował ratowników medycznych, został skazany na 30 lat więzienia. Do zdarzenia doszło w jednym z mieszkań przy ulicy Sobieskiego. Adam Czy był ranny w głowę i pijany, kiedy wzywał karetkę. Gdy ratownicy chcieli zabrać go do szpitala, zaatakował ich nożem. Jednego ranił śmiertelnie w klatkę piersiową, drugiego dźgnął w okolice nadgarstka. Sąd skazał go za zabójstwo oraz usiłowanie zabójstwa. Biegli orzekli, że mężczyzna miał w tamtej chwili zachowaną zdolność rozumienia znaczenia swoich czynów. Wyrok nie jest prawomocny. Prokuratura wnioskowała o dożywocie i nie wyklucza apelacji. Badania nie pozostawiają złudzeń. Alkohol szkodzi zdrowiu. Marskość wątroby, cukrzyca, nowotwory. Polacy coraz częściej zdają sobie sprawę z ryzyka, które niesie za sobą zaglądanie do kieliszka po alkohol. Sięgamy więc coraz rzadziej, ale niestety wciąż zbyt często. Maria Guzek. -- Były to narodziny 6 lat trzeźwości. Decyzję podjął po imprezie. -- Nie wydarzyło się tam nic ponad to, że po prostu nie pamiętam, co tam się działo. -- Grzegorz Mandziuk nie był uzależniony. Zrezygnował z alkoholu, by, jak mówi, świadomie żyć. -- Spożywałem alkohol w granicach norm społecznych. Tak to było odbierane w gronie osób bliskich. Natomiast ja czułem, że już dotykam pewnych granic, których nie chcę dotykać i stwierdziłem, że po prostu jest to będzie albo droga w jedną stronę, albo po prostu z niej schodzę. -- Z danych GUS-u wynika, że Polacy ograniczają spożycie alkoholu. W 2025 roku spadło o ponad 5,5% z poziomu 8,8 l do 8,3 rocznie w przeliczeniu na czysty alkohol. To kolejny rok z trendem spadkowym. -- Mamy najwyższy odsetek osób, które deklarują się jako abstynenci. I ten odsetek wynosi 23% polskiej populacji. -- Wciąż jednak jest sporo do zrobienia. 8 litrów czystego alkoholu na osobę to dużo. Krokiem w dobrym kierunku jest nocna prohibicja. -- To ewidentnie nie działa. To ogranicza dostępność alkoholu, a te ograniczenia są jednak sposobem na to, aby ludzie pili mniej, aby ludzie uzależnieni nie mieli dostępu do tej substancji. -- Spadek spożycia alkoholu dotyczy i piwa, i wina, i trunków wysokoprocentowych, a zmiany w sposobie picia zauważalne są zwłaszcza wśród młodych dorosłych. -- Alkohol bardzo często bywa przez młodych ludzi utożsamiany z jakimś reliktem przeszłości, czymś, co jest charakterystyczne dla ich rodziców, a czasami może nawet dziadków. -- Młodzi piją mniej albo wcale, co ważne, z badań wynika, że alkoholu nie zastępują innymi używkami. -- Dotychczasowe wyniki nie potwierdzają, aby wraz ze spadkiem konsumpcji napojów alkoholowych towarzyszył temu wzrost konsumpcji innych substancji. -- Młodzi dorośli stawiają na zdrowy tryb życia i aktywny wypoczynek. Organizują bezalkoholowe imprezy, wesela czy wyjazdy. W takiej społeczności odnalazł się Grzegorz. -- Sober, kamp jest inicjatywą, która powstała od wspólnego spędzania czasu na trzeźwo w sposób aktywny. Uprawiania sportu, chodzenia po górach. -- I bycia sobą, bez zmieniania świadomości. Maria Guzek, 19:30. -- Szczepan Twardoch, laureatem Nagrody Literackiej Nike, kapituła nagrodziła jego powieść "Nól", czyli historię o wojnie w Ukrainie. Książka zdobyła uznanie jurorów, ale też odbiorców zwyciężając w plebiscycie Nike czytelników Gazety Wyborczej. -- Szczepan Twardoch. To jest powieść napisana po to, żeby mówić prawdę, bo ja wierzę, że od tego jest literatura. I nie mówię tego dlatego, bym ja w tę sprawę nie wierzył, bo ja w tę sprawę bardzo wierzę dalej. Znaczy wierzę w sprawę zwycięstwa Ukrainy. Natomiast w tej sprawie robię inne rzeczy, które państwo też mogą i do czego zachęcam. -- Ta książka jest wielka, wspaniała. Wszystkie są znakomite. Ta ma ten dodatkową wartość, że wychodzi poza nasze codzienne życie, że pokazuje coś więcej. -- Po tygodniu masowych protestów hiszpański premier daje za wygraną i ogłasza przedterminowe wybory. Hiszpanie wychodzili na ulice, by protestować przeciwko nieudolnej polityce mieszkaniowej, a kroplą, która przelała czarę goryczy, była eksmisja 87-letniej staruszki z Madrytu, która nie była już w stanie płacić swojego czynszu. Rząd zaproponował zmiany, ale odrzucił te wszystkie zmiany parlament. Co dalej? O tym Agnieszka Śmiechowska. -- To dźwięk sprzeciwu, który słychać było w całej Hiszpanii. Sprzeciwu, który postawił pod polityczną ścianą rząd Pedro Sáncheza. -- Podjąłem decyzję o zwołaniu nadzwyczajnego posiedzenia gabinetu w celu rozwiązania hiszpańskiego parlamentu i ogłoszenia przedterminowych wyborów. -- Ta decyzja premiera Hiszpanii to skutek największych od lat protestów związanych z kryzysem mieszkalnictwa. Krytykę pod adresem rządzących od wielu dni słychać było m.in. w tym miasteczku namiotowym na placu Puerta del Sol w Madrycie. Miało przypominać politykom, że dla wielu Hiszpanów własne cztery ściany stały się luksusem. -- To wielkie zwycięstwo protestów ulicznych. Do zeszłego tygodnia nie mogliśmy sobie wyobrazić, że do tego dojdzie. Myślę, że ta kadencja parlamentarna była kroplą, która przelała czarę goryczy. Musimy iść do urn. -- Twarzą protestów stała się 87-letnia Mari Carmen. Została eksmitowana z mieszkania w centrum Madrytu, w którym przeżyła 70 lat. Nie była w stanie opłacić czynszu. Ten wzrósł trzykrotnie po przejęciu budynku przez nowych właścicieli. Na opuszczenie mieszkania dostała niecałą godzinę. -- Fundusz spekulacyjny kupił mieszkanie za tę samą cenę, za jaką ja sama mogłabym je kupić. W 2021 roku wytoczyli mi sprawę sądową, ponieważ mam starą umowę najmu. Próbowali mnie eksmitować już w 2025 roku. -- Wszyscy jesteśmy Mari Carmen. To jedno z haseł protestów, które wybuchły w całej Hiszpanii. Ceny najmu rosną, tu szybciej niż pensje, a spółki inwestycyjne masowo wykupują całe kamienice, podnoszą czynsze i doprowadzają do eksmisji. Rocznie swoje domy musi opuścić około 25 000 Hiszpanów. -- Dekret królewski z mocą ustawy zostaje uchylony. -- Rząd Sáncheza próbował uratować sytuację, proponując dwie ustawy, które miały chronić prawa najemców. Zostały jednak odrzucone przez parlament głosami trzech prawicowych partii. -- Pytanie, które zadaję obywatelom, brzmi: czy chcą jeszcze czterech lat tego, czego obecnie doświadczamy, czy też chcą dać szansę zmianom? Jesteśmy w pełni gotowi zaoferować rozwiązania, których potrzebuje nasz kraj. -- Według sondaży największe szanse na zwycięstwo ma konserwatywna partia ludowa. Przedterminowe wybory w Hiszpanii 29 listopada. Agnieszka Śmiechowska, 19:30. -- Poznaliśmy już pierwszych laureatów tegorocznych nagród Nobla. Wyróżnienie w dziedzinie medycyny otrzymał Carl Deiser od Peter Hagemann i Georg Nagel za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych i optogenetyki. Zwycięzcy otrzymają sumę 12 milionów koron szwedzkich. Laureaci są twórcami jednej z najbardziej przełomowych metod neuronauki, czyli optogenetyki. Pozwala ona kontrolować aktywność komórek nerwowych za pomocą światła, co daje nowe możliwości badania funkcji mózgu. Te odkrycia otwierają drzwi do nowych strategii leczenia poważnych zaburzeń neurologicznych. W przyszłości mogą też pomóc w przywracaniu wzroku osobom niewidomym. A teraz sport. W Lidze Narodów piłkarska reprezentacja Polski ma za sobą już trzy mecze. Spektakularne zwycięstwo z Rumunią bolesną porażkę ze Szwecją i bezbramkowy remis w Warszawie z Bośnią i Hercegowiną. Dziś biało-czerwonych czeka wyjazdowy rewanż z Bośnią i Hercegowiną właśnie w Zenicy. Wynik tego meczu jest kluczowy dla dalszej walki o awans. Ale na boisku zabraknie Roberta Lewandowskiego. Michał Niewadowski. -- Piłka nożna to gra błędów i kadra udowodniła, że potrafi je wykorzystywać. 11-dniowy maraton reprezentacji zbliża się do mety. Finisz w Zenicy. Pytanie, czy piłkarze mają jeszcze siły. -- Czują się dobrze. W miarę dobrze zregenerowani, żeby przystąpić w pełni sił do kolejnego już w tym przypadku czwartego spotkania. -- Jeszcze nigdy w historii nie przegraliśmy z Bośnią i Hercegowiną i kadra planuje tę passę utrzymać. -- Boisko zawsze weryfikuję szanse są takie same. Na boisku więc o niczym innym nie myślimy, tylko o trzech punktach. -- Apetyt kibiców w swoim hat-trickiem rozbudził Robert Lewandowski. Wujek z Ameryki jak żartują z niego koledzy z kadry wysłał jasny sygnał do malkontentów, którzy wieszczą, że nasz kapitan się skończył. Kadra jednak dziś nie skorzysta z jego pomocy, bo choć rzadko się to zdarza, z gry wyeliminował jego kartki. -- Szkoda, no bo po takim hat-tricku ten kolejny mecz też z chęcią by się zagrało, ale jakby no mamy na tyle silny zespół, że są kolejni zawodnicy, którzy na pewno godnie mnie zastąpią. -- Wysokie zwycięstwo z Rumunią dało kadrze drugi oddech. I rozgoniło czarne chmury znad głowy selekcjonera, bo mówiło się nawet o możliwej dymisji. Drużyna stoi za Janem Urbanem-Murem. -- Jesteśmy w 100% za trenerem. Trener jest świetny. Jest to znakomity człowiek, bardzo dobry trener. -- W tej edycji Ligi Narodów kadra przeszła przez wszystkie scenariusze. Był słaby remis na rozruch, otrzeźwiająca porażka ze Szwedami i dająca nadzieję wygrana z Rumunią. Teraz pada pytanie, w jakim kierunku zmierza. -- Myślę, że dzisiejsze spotkania z Bośnią i Hercegowiną powinno dać nam czytelną odpowiedź, czy zmierza we właściwym kierunku. Myślę, że tak tego życzę i reprezentacji Janowi Urbanowi. -- Bo na półmetku rywalizacji w grupie wciąż mamy szansę na dobry wynik, a jest o co walczyć. Rezultat w Lidze Narodów może przełożyć się na naszą pozycję w eliminacjach do Euro. -- Czym wyższe miejsce, czym lepsza gra w Lidze Narodów, tym lepszy, wyższy koszyk w losowaniu eliminacji Euro 2028, a co za tym idzie teoretycznie łatwiejsza droga do tego awansu. -- Kadra rozegra jeszcze dwa mecze w listopadzie, a na razie przed nami dzisiejsze starcie z Bośnią i Hercegowiną. Początek transmisji o 20:25 w telewizyjnej Jedynce. Michał Niewadowski, -- Ale przed meczem Pytanie Dnia. Gościem Justyny Dobrosz-Oracz jest Włodzimierz Czarzasty, marszałek Sejmu. Ja dziękuję państwu za dziś i zapraszam na jutro na 19:30, oczywiście. Dobrego wieczoru. -- Dobry wieczór państwu, Justyna Dobrosz-Oracz, zapraszam na "Pytanie dnia". Ze mną i z państwem jest marszałek Sejmu, lider Lewicy Włodzimierz Czarzasty. Dobry wieczór. -- Dobry wieczór, pani redaktor, dobry wieczór państwu. -- Podpuszczony przez europosła PiS-u Donald Trump naprawdę chciał rozbić koalicję? -- Proszę państwa, rozumiem, że rozmawiamy o potencjalnej rozmowie pana Kosiniaka-Kamysza z panem Trumpem. -- Ona się odbyła, potwierdził to wicepremier Kosiniak-Kamysz. -- Znaczy, po pierwsze, tak: myślę, że są takie rzeczy, które powinny być dyskrecjonalne, więc wiedzą niektóre osoby i się umawiają, że interpretuje to ta osoba, która potencjalnie była uczestnikiem, czyli Władysław Kosiniak-Kamysz. Tyle z mojej strony. Ale z drugiej strony, jeżeli była taka rozmowa, to po pierwsze: ta rozmowa świadczy o tym, jeżeli by się odbyła, bo to Władek niech komentuje, o wielkiej lojalności, spokoju, dystansie i rozsądku Władka Kosiniaka-Kamysza. I o wielkiej nieskuteczności pana Bielana, oraz o obozu pisowskiego, który, rozumiem, co pewien czas usiłuje łowić liderów: