-- 19:30. Zaprasza Monika Sawka. -- Tak, spełnia się marzenia. Maja Chwalińska wygrała prestiżowy turniej w Chinach. Jest piątą Polką w historii, która tego dokonała. Zwycięstwo nie przyszło jej łatwo: mecz z Brytyjką trwał prawie 3 godziny, pierwszy set nie zapowiadał sukcesu, ale dzięki wyjątkowej determinacji Polka odwróciła losy spotkania i zamknęła usta wszystkim tym, którzy w nią nie wierzyli. Jakub Korus. -- Zacięta walka ostatniego gema skończona tak: wysokim forhendem i błędem przeciwniczki. -- Maja Chwalińska! -- W pierwszym tytułem w karierze! Tak, Maja Chwalińska wygrała turniej Wuhan Open i zapisała się w historii polskiego tenisa. -- Saying everyone. -- Dziękuję wszystkim, którzy pojawili się tutaj, ale też oglądali turniej przez cały tydzień. Jesteście niesamowici. -- Jej rywalka, Brytyjka Sonaj Kartal, długo dominowała dziś szybkim siłowym graniem, ale kiedy w połowie drugiego seta Chwalińska przejęła inicjatywę, nie oddała jej do końca. -- Do samego końca wierzyła w to, że może wygrać ten mecz, że może odwrócić losy tego spotkania. Maja jest taką zawodniczką, na którą trudno znaleźć w tej chwili sposób. -- Po drodze do finału Wuhan Chwalińska wyeliminowała koleżankę z kortu i spoza niego, Igę Świątek. Znają się od dziecka, razem dorastały na światowych kortach. -- We have plan. -- Mamy już plan. Ja wygram Australian Open, ona wygra Roland Garros, ja Wimbledon, a ona US Open. -- Tenis wszechstronny, dużo slajsów i zmian rotacji, tak o swojej grze mówiła 14-letnia Maja. Ale już wtedy za najważniejsze uznawała coś innego: nieustępliwość. -- Wytrwałość. Może, no, cały czas trzeba pracować nad sobą, nie poddawać się. -- Na tenisowy szczyt prowadziła ją kręta droga, depresja, przerwa w karierze, kontuzja kolana. W końcu spektakularny powrót, finał wielkiego szlema, tegorocznego turnieju na kortach Rolanda Garro. -- Co tu się wydarzyło? Proszę państwa, czego- -- Podobniła sama sobie po tym Paryżu, no, że nie był to przypadek. -- W Bielsku-Białej, gdzie na co dzień trenuje, kibicowali jej dziś przyjaciele oraz znajomi. -- Niesamowite emocje razem tutaj z całym klubem kibicowaliśmy dzisiaj. -- Małe tenisistki chcą mieć w jej ślady: mecz jak opowiadają oglądały na wstrzymanym oddechu. -- Chciałabym grać tak jak ona. -- Do Wuhan Maja Chwalińska przyjechała jako 22. w rankingu WTA, z kortów chińskiego turnieju schodzi jako 11. rakieta świata. -- Biegniesz maraton i ledwo żyjesz, ale widzisz te 2 kilometry do końca i przeciwko wszystkiemu. Biegniesz do końca. No, jest, myślę, to nadludzki wysiłek. -- Maja Chwalińska! Wygrana w tak prestiżowym turnieju to też wymierna nagroda, pozwalająca spokojnie planować kolejne starty. Z wielkim sukcesem. Zwyciężczyni otrzyma 665 000 dolarów, czyli ponad 2,5 miliona złotych. Z Wuhan Maja Chwalińska żegnała się wypowiedzianym po mandaryńsku: "Kocham cię". -- What I need. Wuhan. -- Jakub Korus, 19:30. -- Katastrofa, tak ostatnią decyzję amerykańskiego prezydenta określają eksperci. Donald Trump zdecydował o uchyleniu części sankcji ceł nałożonych na Rosję. Według Białego Domu taki ruch leży w interesie Narodowym Stanów Zjednoczonych. Kreml mówi o historycznym momencie: Kijów traci nadzieję. Według Wołodymyra Zełenskiego decyzje Trumpa zachęcają Moskwę do kolejnych ataków. O ewentualnych rosyjskich prowokacjach mówią też polskie władze. -- Bartosz Filipowicz. -- Taki dźwięk usłyszeli w nocy mieszkańcy Lubelszczyzny. W sieci pojawiło się wiele filmów. Które sugerowały, że Polska przestrzeń mogła zostać naruszona. -- Słyszałem po prostu, jak leciał. -- A co było słychać? -- Taki silnik, jakby z motorka. -- Na obrzeżach Lublina akcja WOD i służb nad lubelski zalew zęborzycki wysłano blackhawka. W poszukiwaniu niezidentyfikowanego obiektu. -- Musimy zweryfikować dokładnie nasze zapisy i też to, co nasi w przestrzeni mogło spaść. Również nie wykluczamy charakteru przemytniczego tego obiektu. -- Wojsko cały czas weryfikuje sprawę, ale tylko ta reakcja pokazuje, w którym momencie eskalacji rosyjskiej agresji hybrydowej jesteśmy. -- Spodziewajmy się, tak jak do tej pory, tylko na większą skalę. Prób sabotażu czy jakichś prowokacji w Polsce. -- Kreml intensyfikuje też działania wojenne w Ukrainie, tym bardziej dziwi fakt, że w takich okolicznościach Donald Trump wyciąga rękę do Władimira Putina. Najpierw było porozumienie w sprawie dostaw rosyjskiego oleju napędowego, teraz Trump uchylił część sankcji i ceł na Rosję. Co spowodowało ostrą krytykę nie tylko ze strony demokratów, ale i republikanów. To niedopuszczalne, że ta administracja kapituluje przed rosyjskim dyktatorem, który nielegalnie najechał Ukrainę i każdego dnia morduje niewinnych cywilów. -- To działania na szkodę Ukra -- iny. I są niebezpieczne nie tylko dla niej. -- Po Ukrainie, gdyby została pokonana, kolejna może być Litwa, Łotwa, Estonia, a w dalszej kolejności Polska. -- W Polsce zaskoczenie, bo porozumienie USA z Rosją sprawi, że do Moskwy popłyną miliardy dolarów. -- To są pieniądze, które będą wydane na uzbrojenie, na wzmocnienie rosyjskiej armii. To są pieniądze, dzięki którym Ukrainie będzie trudniej się obronić. To są decyzje, które godzą w bezpieczeństwo Polski. -- Strona rządowa mówi o tym w mocnych słowach. -- Mocne słowo. Ze strony prezydenta Nawrockiego, ze strony obozu PiS powinno nastąpić. No bo mamy do czynienia z ewidentnym uderzeniem w nasze interesy narodowe. -- Mocnego głosu z PiS jednak brak. -- Nie jesteśmy z niej zadowoleni, dlatego że jesteśmy zwolennikami sankcji na Rosję. -- Niezadowolenie może nie wystarczyć, podobnie jak wypowiedzi prezydenta mówią rządzący. -- Niezależnie od tego, kto będzie podejmował decyzje łagodzenia sankcji albo łagodzenia pewnej polityki względem Federacji Rosyjskiej, ja będę wobec tego krytyczny. -- I wskazują, że niedługo po tych słowach USA uchyliły sankcje na Kreml. -- Reakcja prezydenta Nawrockiego powinna być natychmiastowa, czyli bezpośredni telefon do prezydenta Trumpa i rozmowa na ten temat. -- Pałac milczy. Nie ma też głosów o wsparciu Ukrainy, której zwycięstwo nad Rosją jest polską racją stanu. Zapytaliśmy o to prezydenckiego ministra Sławomira Mazurka. -- Czy pan prezydent Nawrocki się wstawił u pana prezydenta Trumpa za Ukrainą? -- Nie rozumiem. -- Dziękuję bardzo. -- No, po tych decyzjach. -- Pytanie proste, ale odpowiedzi brak. PiS też o Ukrainie woli nie mówić. -- Ja uważam, że zadaniem prezydenta Nawrockiego jest wstawianie się u prezydenta Trumpa za Polską. -- Oni są całkowicie mu poddani i cokolwiek pan prezydent Trump nie powie, będą ślepo słuchać. -- Pierwsze dostawy rosyjskiego oleju napędowego trafiły już na światowe rynki. -- Bartosz Filipowicz, 19:30. -- Premier pytany o zmiany w Trybunale Konstytucyjnym mówi wprost: kluczowe jest wysadzenie z siodła nielegalnie funkcjonującego przewodniczącego Święczkowskiego. Spór o instytucję zaostrzył się po tym, jak nowo wybrany sędzia Maciej Berek złożył ślubowanie w Sejmie. Budynek Trybunału od środy jest niczym oblężona twierdza. Protestują politycy PiS, którzy sprzeciwiają się zmianom, choć sami gdy rządzili popierali kandydatury swoich polityków. Mateusz Dolatowski. -- Hala, poczekaj. -- Będą nam narzucać praw, Unia już jest lewacka. -- Przed Trybunałem od tygodni polityczne emocje na najwyższych obrotach. -- Tak nam dopomóż Bóg. -- PiS buduje obraz państwa na krawędzi i ogłasza. -- To jest, proszę państwa, zamach stanu. -- Mateusz! W tym samym czasie byli politycy PiS świętują na partyjnej imprezie. -- Słyszymy, że jest zamach stanu, a jednocześnie wy się bawicie na partyjnej imprezie. No to chyba coś jest nie tak. -- Ten pełzający zamach stanu trwa w Polsce nie od dziś, tylko trwa. -- Czyli można się bawić. -- Nie rozumiem pana. -- Bawić, czyli na konwencji. -- Konwencja programowa to jest bardzo ważne wydarzenie polityczne. -- I taki to zamach stanu. -- Nasz premier z flagą, wielkie brawa! -- Gdzie opozycja bez przeszkód urządza konwencję, krytykuje władzę i opowiada o swoich planach. -- Jesteśmy za odpowiedzialnym Trybunału. -- Jesteście za odpolitycznieniem Trybunału, a sami wysyłaliście tam polityków. Prosto z ław sejmowych. -- Szanowny panie, Rozwój Plus proponuje odpolitycznienie. To, że do tej pory jest. -- Panie pośle, no nie zamydli pan oczu. No był pan w PiS. -- I tu zaczyna się problem z tą opowieścią. -- Bo to właśnie PiS do Trybunału wysłał polityków PiS. -- Stanisława Piotrowicza, Krystynę Pawłowicz, no i Bogdana Święczkowskiego. -- To były polityk PiS wybrany kiedyś z list tej partii do Sejmu przez lata jeden z najbliższych Zbigniewowi Ziobrze. -- Jest to funkcjonariusz polityczny zainstalowany w alei Szucha, żeby strzec interesów politycznych PiS. -- Czyli chce pan odpolitycznienia Trybunału, tak? -- Tak. -- To dlaczego w takim razie podoba się panu polityk na czele tego Trybunału, czyli Bogdan Święczkowski? -- Ja nie mam żadnych uwag do pana prezesa. W bardzo trudnej sytuacji. -- Jest powiązany politycznie. Czyli odpolityczniać trzeba, tylko niekoniecznie własnych. -- Broniliśmy wolności. -- Bogdan Święczkowski w Trybunale otoczył się teraz politykami PiS. -- Sam blokuje legalnie wybranym sędziom Trybunału wejście do części sędziowskiej. W tym tygodniu odwiedził go Karol Nawrocki, ten sam, który mówi "tak". -- Nie potrzebujemy polityków w Trybunale Konstytucyjnym, niezależnie od tego, z jakiej partii czy z jakiej większości parlamentarnej. -- Tyle deklaracje. -- A teraz rzeczywistość. Karol Nawrocki nie zorganizował uroczystości ślubowania nowych sędziów. -- W efekcie utrzymuje obecny układ sił w Trybunale bez zmian. -- Czy pana zdaniem prezydent powinien zaprosić sędziów Trybunału Konstytucyjnego, żeby na ceremonię ślubowania? -- Tak, moim zdaniem tak. -- I dlaczego pana zdaniem tego nie robi? -- Dlatego, że PiS broni swojej większości w Trybunale Konstytucyjnym. -- I prezydent rozumie pana zdaniem też się dołącza do tego, tak? -- Podobnie jak wcześniej, tak. No pan prezydent w tej sprawie działa niestety w interesie PiS i w sposób co najmniej naginający Prawo, a raczej je przekraczający. -- Dlaczego w takim razie prezydentowi zależy na utrzymaniu pisowskiego układu w Trybunale? -- To zdaje się przeraża naszych oponentów i Kaczyńskiego, i Nawrockiego, bo oni dobrze wiedzą, ile rzeczy zrobili wbrew konstytucji i ile prawdziwy Trybunał Konstytucyjny może wyprostować. -- I być może właśnie dlatego PiS tak zaciekle broni jednego ze swoich ostatnich bastionów. -- Partia Kaczyńskiego wróciła do ustawień fabrycznych. -- Ja chcę państwu. -- Na pierwszej linii znów oni. -- Tutaj jest jednoznaczne. -- Antoni Macierewicz. -- Trybunał Konstytucyjny. -- I Jacek Kurski. A emocje wokół tej obrony poszły już znacznie dalej niż polityczne przemówienia. -- Przejdziemy na boczek. -- Zwolennik PiS zaatakował policjantkę. Usłyszał zarzuty. -- A sąd nie zgodził się na jego tymczasowy areszt. Mateusz Dolatowski, 19:30. -- Zdewastowane ulice, zniszczone budynki, prawie 2000 zatrzymanych. Protesty we Francji przeciwko wzrostowi kosztów życia i wysokim cenom paliwa przerodziły się w dantejskie sceny. Skala zamieszek była tak duża, że francuskie władze zdecydowały się cofnąć zakaz używania przez policję granatów hukowych, co jeszcze bardziej nakręciło spiralę przemocy. Władze przekonują: nie damy się zastraszyć. Demonstranci odpowiadają: nie odpuścimy. Anna Kowalska. -- Łamiąca się na pół dzwonnica ratusza w Limosz. Stała się symbolem nocy chaosu we Francji. Historyczny budynek obrócił się w popiół, grupa bandytów podłożyła ogień, grożąc śmiercią policji i urzędnikom. -- To nie jest głupota, to nienawiść. Jedyną rzeczą, jaka pozostała z ratusza, jest flaga, którą z płomieni zdołali ocalić strażacy. -- Po całym dniu i całej nocy bezprecedensowych starć zamieszek i rozruchów, Francja sprząta, liczy straty i nie wierzy własnym oczom. -- Pracuje w tej restauracji na rogu, wychowywałem się w tej dzielnicy. Wczoraj prawie spłonąłem żywcem w środku. Więc tak, jest mi smutno. -- W Paryżu doszczętnie spłonęło wiele restauracji, bandyci splądrowali też setki sklepów. -- Ten widok łamie mi serce. Całe życie pracowaliśmy na nasz dorobek. To bardzo smutne. -- Dziś właściciele ze łzami w oczach próbują pogodzić się z wydarzeniami minionej nocy. -- Splądrowali sklep, chociaż dobrze go zabezpieczyliśmy, ale wszystko działo się zbyt szybko. Nic nie mogliśmy zrobić. Było ich wielu, wszystko powyrywali, cała dzielnica tak wygląda, proszę zobaczyć, to scena jak z wojny. -- Sceny jak z wojny, bo na ulicach wielu francuskich miast od Lille przez Paryż aż po Bordeaux pojawiły się dziesiątki tysięcy chuliganów. Według wstępnych danych z południa rannych zostało 600 funkcjonariuszy, aresztowano 2000 osób. Zniszczonych jest blisko 1500 przedsiębiorstw, a straty szacowane są na setki milionów euro. Policja była bezradna i samorządowcy domagają się odpowiedzi. -- Jutro będę miał okazję rozmawiać z ministrem spraw wewnętrznych. Chcę wiedzieć, co stało się w moim mieście. -- A opozycja chce dymisji ministra spraw wewnętrznych. Rząd sytuacją obarcza radykałów. -- W całym kraju odbyło się 110 marszów. Na ich obrzeżach uformowały się, za wyraźną namową skrajnej lewicy, grupy chuliganów liczące od kilkuset do nawet kilku tysięcy osób. -- Minister sprawiedliwości obiecał wysokie kary, ale bandyci rozochoceni brakiem reakcji służb na ulice powrócili w niedzielę. -- Dziś w okolicach placu Republiki na nowo pojawiły się grupy bandytów i na nowo musiała interweniować policja, więc ten klimat przemocy na ulicach Paryża cały czas jest obecny. -- Premier zwołał już sztab kryzysowy, a prezydent w specjalnym orędziu zwróci się do narodu. Kolejna manifestacja żółtych kamizelek 5 listopada. -- Z Paryżu Anna Kowalska, 19:30. -- Zaledwie kilka dni po operacji odmówił modlitwę anioł pański w oknie pałacu apostolskiego. Tysiące wiernych witały Leona 14 w Watykanie. Papież podziękował za wsparcie. Ojciec Święty przeszedł operację usunięcia dolnego płata prawego płuca po wykryciu gruczora Kalaka. Gruczola Koraka. Według lekarzy szybka diagnoza uratowała mu życie. Papież ma stopniowo wracać do swoich obowiązków. -- Agnieszka Śmiechowska. -- Na ten moment czekali wierni z całego świata. W południe papież Leon XIV pojawił się w oknie pałacu apostolskiego w Watykanie, by odmówić modlitwę anioł pański. -- Chciałbym podziękować wszystkim, którzy modlili się za mnie w ciągu ostatnich kilku dni. Naprawdę czułem wasze wsparcie. -- To pierwsze publiczne wystąpienie Ojca Świętego od operacji usunięcia nowotworu. -- To doświadczenie sprawiło, że poczułem szczególną bliskość ze wszystkimi, którzy zmagają się z chorobą i niepełnosprawnością. -- Zgromadzeni na placu Świętego Piotra nie kryli emocji. -- To było bardzo wzruszające przeżycie, biorąc pod uwagę to, co przeżył kilka dni temu. Widok tylu ludzi czekających na niego był cudowny. Przyjechaliśmy tu specjalnie, by go zobaczyć. -- Papież wczoraj opuścił klinikę Gemelli. Uwagę zwracała jego dobra kondycja. O własnych siłach podszedł do czekającego na niego samochodu, poświęcił też chwilę na to, by przywitać się z wiernymi. Lekarze, którzy przeprowadzili operację, są bardzo wykwalifikowani i kompetentni. Mam nadzieję, że wszystko będzie już dobrze. -- Jestem pełna nadziei, ponieważ papież Leon ma do spełnienia wielką misję. Wierzę, że Panda mu siłę, by ją kontynuował. -- Decyzję o wypisie podjęto po przeprowadzeniu badań kontrolnych. Ojciec Święty czuł się na tyle dobrze, że jeszcze przed opuszczeniem szpitala odprawił w nim mszę. W homilii dziękował personelowi medycznemu. -- O chorobie poinformował osobiście. Dokładnie tydzień temu. Ostatnio podczas badań kontrolnych lekarze wykryli u mnie w płucach niewielki guzek. -- Do szpitala trafił we wtorek. Tego samego dnia przeszedł operację. -- Papież wszedł na salę operacyjną, uśmiechnięty, ustawiliśmy się wokół niego i wtedy powiedziałem: "Ojcze Święty, to nasz zespół marzeń". -- Zabieg trwał około 90 minut. Wykorzystano mniej inwazyjną technikę wideochirurgii. Lekarze usunęli dolny płat prawego płuca, a badanie histopatologiczne potwierdziło gruczola Koraka, nowotwór złośliwy. -- Minął już prawie tydzień. Uważam, że papież w pełni wyzdrowieje w ciągu około 10 dni. -- To dobra wiadomość dla wiernych z Ameryki Łacińskiej. Właśnie tam, na początku listopada, papież ma rozpocząć pielgrzymkę. To długa podróż, ale zdaniem lekarzy nie ma żadnych przeciwwskazań. Agnieszka Śmiechowska, 19:30. -- Co zrobić, kiedy nie działają telefony komórkowe albo nie ma zasięgu? Jak prawidłowo reagować po usłyszeniu sygnału alarmowego i jak skompletować pakiet uczniowski na wypadek zagrożenia? W całej Polsce tysiące rodzin wzięło udział w krajowym treningu, dzieci i dorośli uczyli się odpowiedniej reakcji na sytuację kryzysową. Najważniejsze zasady zebrał dla Państwa Marcin Wojciechowski. -- W momencie zagrożenia trzeba wykorzystać to, co jest pod ręką. W ruch poszły ławki, krzesła i książki. -- Proszę otworzyć drzwi. -- Te niecodzienną lekcję w poznańskiej szkole poprowadził zespół kontrterrorystów. Wszystko w ramach krajowego treningu rodzinnego. -- Dowiedziałam się, jak barykadować, jak się zachować, kiedy jest napad terrorystów. -- 1500 miejsc w całej Polsce i jeden cel: sprawić, by było bezpieczniej. -- Żebyśmy w niektórych sytuacjach potrafili reagować w sposób automatyczny, żebyśmy te właściwe zachowania mieli zapisane w swoim wewnętrznym DNA. -- Rąbka tajemnicy uchylili strażacy, a eksperci pokazywali, jak świecić przykładem na drodze. -- Przede wszystkim muszą nas widzieć. -- Nie tylko zobaczyć, ale samemu podjąć wyzwanie można było w Warszawie. -- By liczyć na nas mogli inni. -- Mam nadzieję, że nie będzie musiał nigdy przećwiczyć na żywo, ale lepiej być przygotowanym. -- Ratownicy próbowali oświecić dorosłych i dzieci, pokazując zawartość wzorcowego plecaka ewakuacyjnego. -- Czapeczka do zębów, pasta, rękawiczki. -- Od maja w podobnych treningach wzięło udział już 800 tysięcy osób. MSWiA zakłada, że do końca roku przeszkoli się kolejne 100 tysięcy. -- Po usłyszeniu takiego dźwięku mamy 5 minut, by znaleźć bezpieczne schronienie. -- Szkoły od lat ćwiczą ewakuację przeciwpożarowe. Teraz także te dotyczące ataku z powietrza. -- Punktem wyjścia będzie identyfikacja miejsc bezpiecznych w szkole, czyli takich, które są maksymalnie oddalone od ścian, od drzwi wejściowych. -- Jesienne ewakuacje w szkołach na Lubelszczyźnie pokazały, że nie wszyscy uczniowie wiedzą, co zrobić, gdy zawieją syreny, A to może się zdarzyć w każdej chwili. -- Jeżeli jesteś np. gdzieś w domu, to można się schować w piwnicy. -- A jeżeli się nie wie, najlepiej wejść na stronę gdzie się ukryć.pl. -- Jednak, jak pokazują badania, nie wie tego, co trzeci z nas. Kolejne ćwiczenia mają dotyczyć głównie ataków w szkołach. Marcin Wojciechowski, 19:30. -- Co trzeba zrobić? -- To jedna z największych afer związanych z praniem unijnych pieniędzy. W rolach głównych były wiceminister i poseł PiS, a także jeden z doradców prezesa Narodowego Banku Polskiego. Obaj znani eurosceptycy. Swój udział w sprawie ma też znany szczególnie w świecie celebrytów biznesmen. W sieci powiązań wokół dwójki działaczy młodzieży wszechpolskiej przyjrzeli się dziennikarze, raportu specjalnego. Kinga Bednarek. -- To Daniel P., niegdyś wiceminister i poseł PiS, a to już Marian S., były doradca prezesa NBP Adama Glapińskiego. -- Nie środki europejskie, determinują poziom naszego życia. -- Obaj znani z eurosceptycznych poglądów. To jednak nie przeszkodziło im wyprowadzić z europarlamentu prawie pół miliona złotych i np. kupić sobie za nie dom. -- Chciałam porozmawiać o tej pożyczce. -- Którą pan brał z tych spółek cypryjskich. To jest ten dom kupiony za te pieniądze? -- Pieniądze, które wyłudzili, należały do paneuropejskiej partii politycznej Sojuszu na rzecz Demokracji Bezpośredniej w Europie i powiązanego z nią instytutu. Stworzył je Nigel Farage. A ci Polacy działali w ich strukturach. Okazało się, że Europartia, by wyprowadzić unijne fundusze, płaciła zagranicznym spółkom za fikcyjne usługi, a te spółki przekazywały środki Polakom w formie pożyczki, by mieć alibi. -- Dochodzenie rozpoczęło się w 2016 roku na podstawie anonimowego zgłoszenia, z którego wynikało, że może dochodzić do niewłaściwego wydatkowania unijnych funduszy. Wykazano, że w sprawę zaangażowani byli dwaj polscy obywatele. -- Rok temu belgijski sąd skazał Mariana S. i Daniela P. na kilkanaście miesięcy więzienia w zawieszeniu. Jednak jak ustalili dziennikarze raportu specjalnego, za praniem brudnych pieniędzy z zagranicznych spółek stoi i jest ich największym beneficjentem, polski biznesmen, Paweł M. -- Twórca komunikatora polecanego niegdyś przez celebrytów. -- Ludzie poprzedzonych jest na przestrzeni tych lat bardzo dużo. Gryzą, dalej działa. I on naprawdę potrafił omotać. Pani sprawdza wszystkich znajomych swoich znajomych, no i coś bosko. -- Proszę pana, pan wziął od niego pieniądze. -- Więcej o kulisach jednej z największych afer związanych z praniem unijnych pieniędzy w dzisiejszym raporcie specjalnym o 20:15 w TVP Info. -- Jest na wyciągnięcie ręki dostępna 24 godziny na dobę, bez kolejek i bez oceniania. Coraz więcej osób szuka wsparcia emocjonalnego u sztucznej inteligencji. Rolę terapeuty przyjmuje chatbot. Daje rady, ale nie zawsze daje radę, bo jak podkreślają specjaliści, nic nie zastąpi rozmowy z drugim człowiekiem. A wirtualna pomoc może wyprowadzić na manowce. Maria Guzek. -- Czuję się cały czas przemęczony. -- Ty mi powiedz, czy takie ucinanie sobie drzemki w ciągu dnia ma sens, czy lepiej po prostu położyć się spać wcześnie? -- Paweł, który chce pozostać anonimowy, rozmawia z AI także na tematy osobiste. -- Pytałem o zachowanie osoby, z którą nie mam dzisiaj już kontaktu, a która próbuje się w jakimś sensie ze mną skontaktować. Tę sztuczną inteligencję, jak powinienem to, jak powinienem to rozpatrywać? Jak ona sądzi, jakiego rodzaju intencje mogą za tym stać? -- Nasz rozmówca nie traktuje sztucznej inteligencji jak człowieka. -- Jeżeli nie mam na podorędziu nikogo, z kim mógłbym porozmawiać, to po prostu mówię do sztucznej inteligencji. Przy czym ona nie jest w stanie zastąpić człowieka. -- Jednak z badań Instytutu Humanites wynika, że niemal co drugi Polak uważa, że w przyszłości ludzie będą woleli rozmawiać z algorytmem. Już teraz robi tak mnóstwo z nas. -- Żyjemy coraz bardziej obok siebie. Co trzecia osoba de facto woli rozmawiać o swoich problemach z AI niż z drugim człowiekiem. -- W grupie osób między 18 a 29 rokiem życia ten odsetek sięga niemal 40%. -- Jest to łatwe, szybko dostępne źródło, które nie ocenia, które daje złudzenie empatii, które sprawia, że czujemy się zrozumieni. -- Kusi tym, że nie ocenia. Pozornie zapewnia anonimowość, daje złudne poczucie relacji. -- Rozmawiając, ujawniamy siebie. Mówimy o sobie, o swoich problemach, tym, co dotyczy naszego życia. I coraz bardziej boimy się, że to zostanie użyte przeciwko nam. -- Spersonalizowane odpowiedzi i komunikaty sugerują troskę, sprawiają, że zaczynamy postrzegać te programy jako ludzi, a że człowiek jest istotą społeczną, łatwo wpaść w tę pułapkę. -- Relacje międzyludzkie bywają trudne i nieprzewidywalne, podczas gdy AI oferuje natychmiastową odpowiedź i dostępność przez całą dobę. -- A to błędne koło, bo nawiązywanie więzi z AI sprawia, że izolacja tylko się pogłębia. -- Jest niewiele czynników tak silnie destrukcyjnych jak samotność. Samotność rozbija osobowość, gubi się wartości, bo nie mamy z kim z nimi ich wzmacniać. -- W przypadku osób mieszkających np. w jednoosobowych gospodarstwach domowych 70% osób nie przytula nikogo, nawet raz w tygodniu. -- Zapewne dlatego zdarzają się i takie historie. -- Znam też człowieka, który wita się co rano, ze swoją sztuczną inteligencją, nazwał ją imieniem człowieczym i mówi do niej po przebudzeniu: "Dzień dobry, życzę jej dobrego dnia". -- Maria Guzek, 19:30. -- Jej książka "Zdążyć przed Panem Bogiem" jest tak samo ważna dla czytelników dziś, jak i pół wieku temu. Twierdzi, że w jej życiu nie ma przypadków. W rozmowach niewygodnych Mariusza Szczygła wieczorem w TVP Info pisarka i reporterka Hanna Kral. -- Wreszcie bym chciała, żeby ludzie zadawali sobie pytania nie tylko w związku z tą książką, czy bym stchórzył, czy bym był odważny, czy bym strzelił, czy bym odmówił. W moim życiu nie ma przypadków. Mam takie poczucie, że ktoś, tylko proszę mnie nie pytać kto, mnie po jakiejś drodze do czegoś prowadzi. -- Co pani sprawia radość w życiu? -- Najprostsze rzeczy. -- Ja już państwu dziękuję. Czas na "Pytanie dnia". U Aleksandry Pawlickiej dziś profesor Paweł Kowal, przewodniczący Rady do Spraw Współpracy z Ukrainą, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych z KO. Spokojnego wieczoru. -- Aleksandra Pawlicka, zapraszam na "Pytanie dnia", a z nami jest już profesor Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk oraz szef sejmowej komisji spraw zagranicznych, Paweł Kowal. Dobry wieczór. -- Dobry wieczór. -- Zacznijmy od tego, co dzieje się w Trybunale Konstytucyjnym, a właściwie przed Trybunałem Konstytucyjnym, gdzie dziś PiS zorganizowało manifestację i środowiska prawicowe. I Jarosław Kaczyński z transzy zamachem na Trybunał Konstytucyjny oskarża o to rząd. Straszy też, że kolejny zamach będzie dotyczył Banku Centralnego. Czy Jarosław Kaczyński stosuje teraz, będzie stosował politykę zamachową? -- To będzie opowiadał te głupoty cały czas, bo to trzeba wreszcie nazwać po imieniu, co opowiada Jarosław Kaczyński. Tam, gdzie jego ludzie kończą kadencję, to on będzie chodził i spróbował ich na siłę trzymać. To się przecież wszystko da powiedzieć na proste wyrazy. Święczkowski nie ma dzisiaj tytułu do tego, żeby kierować trybunałem. Prezydent powinien powołać przyjąć ślubowanie. Od sędziów, których powołał, których powołał Sejm. I ja się tutaj trzymam stanowiska Lecha Kaczyńskiego, który w tych sprawach był naprawdę mega, taki uważny i dokładny. Jarosław Kaczyński wszystko zapomniał. Chodzi i opowiada głupoty pod trybunałem. Teraz czekać go znowu pod Narodowym Bankiem Polskim. Można tylko powiedzieć: ludzie, nie dajcie się na to nabrać. Bo to nie ma żadnego sensu. On po prostu wszędzie, gdzie się jego ludziom kończą kadencje, w tych wszystkich siedliskach Ziobryzmu i tak dalej, idzie i robi zamieszanie. I wmawia ludziom, że to, co wczoraj opowiadał Jarosław Kaczyński, to się po prostu w głowie nie mieści. -- No ale też pojawiło się straszenie Niemcem i straszenie Brukselą. -- No to już się mówi razem wziąwszy, tak. -- Bo powiedział tak Jarosław Kaczyński: ten rząd jest rządem zewnętrznym, ma centralę w Berlinie i jeżeli chodzi o Unię Europejską, przestrzegał, że ten rząd w Polsce może zamienić złotówkę na euro, a to będzie oznaczało biedę dla Polaków. -- No i nie było w tym wszystkim ani jednego słowa prawdy, a tak naprawdę Jarosław Kaczyński kiedy, znaczy jak dzisiaj patrzymy na to, co budzi podziw na świecie, wobec rządu Tuska, no to np. to, że prowadzi politykę migracyjną, taką, że ustrzelił granicę wschodnią UE. No Kaczyński nie był w stanie tego zrobić. No to może niech się do tego odniesie. Znaczy robił tylko awanturę, nie był w stanie skutecznie uszczelnić wschodniej granicy Polski. Byłem w tym tygodniu w Narwie, w tym najbardziej takim drażliwym miejscu na wschodniej flance NATO, w Estonii. Nawiasem mówiąc, spotkałem tam niesłychanego ciekawego człowieka, bo oddziałem Straży Granicznej kieruje tam Janek, którego mama dała mu imię po Janku Kosie. I rozmawialiśmy z tym Jankiem o tym, że to jest przecież jedna granica. Którą, której Polska dzisiaj skutecznie broni. I to jest przecież