-- 19:30, zaprasza Zbigniew Łuczyński. -- Dobry wieczór. Otrzymali nominację sędziowskie z rąk prezydenta podczas uroczystości w pałacu. Karol Nawrocki podkreślił, że uroczystość odbyła się wobec- to znaczy w obecności- prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W ten sposób nawiązał do sporu o Trybunał Konstytucyjny, który dzieli rządzących i opozycję w Polsce. Trwa od dawna, a ślubowanie sędziego Trybunału Macieja Berka złożone w Sejmie zaogniło konflikt. O sygnale z pałacu: Anna Łubian-Halicka. -- Pan Karol Nawrocki. -- Dzisiejsze uroczystość wręczenia nominacji sędziowskich i symboliczne ustawienie gości. Tuż obok prezydenta, Bogdan Święczkowski, który obecnie stoi na czele Trybunału. To on także własnym ciałem, co pokazuje to zdjęcie, uniemożliwia objęcie urzędu nowo wybranym sędziom. To o nim politycy PiS mówią tak. -- Wytrwać musi pan prezes Bogdan Święczkowski, człowiek niezwykle silny. -- I człowiek, co już dodają rządzący, od lat stojący wiernie po stronie PiS. -- Pilnuje interesów partii, jednej partii opozycyjnej, zamiast zajmować się pracą. -- Bo choć dziś PiS przekonuje. -- Myśmy praworządności nie łamali. -- Że wybrany za ich rządów na sędziego Trybunału Bogdan Święczkowski to apolityczny prawnik. To jego życiorys i telewizyjne archiwa, wskazują na co innego. -- Człowiek ogromnej osobistej skuteczności, wielkiej siły i woli, determinacji. Tak zresztą poznałem na studiach. -- Dzięki takiemu wsparciu środowi PiS Bogdan Święczkowski dostał się do Sejmiku Województwa Śląskiego. -- Wyrażam tylko zadowolenie, że znalazła się taka organizacja publiczna, taka partia polityczna. -- Której Bogdan Święczkowski zawdzięcza wiele. Za czasów PiS został szefem ABW. -- Podejmował decyzje dotyczącą zatrzymania pani Barbary Blidy. Nigdy nie był apolityczny. -- Z list PiS dostał się do Sejmu, tu podczas odbierania pakietu poselskiego, mandatu nie objął, wybrał prokuraturę na czele której stanął dzięki decyzji Zbigniewa Ziobro. Zrezygnował, gdy za czasów PiS został wybrany na sędziego Trybunału, w którym już byli posłowie PiS, byli działacze PiS: Julia Przyłębska, nazywana przez prezesa PiS odkryciem towarzyskim. -- U nich jest ta zasada: jesteś z nami, dostajesz funkcję. Jesteś z nami, będziesz orzekał tak jak my chcemy. -- Teraz, zgodnie z wolą PiS... -- Tu jest Polska. -- Uniemożliwia objęcie urzędu sędziom wybranym zgodnie z konstytucją przez obecną sejmową większość na miejsca tych, którym skończyła się kadencja. Obecnie to oni w Trybunale stanowią większość, ale Bogdan Święczkowski ma taki przekaz. -- To ja decyduję, kto będzie orzekał. -- Prokuratura sprawdza, czy w ten sposób nie łamie prawa. Jeśli uzna, że tak, możliwe jest wniosek o uchylenie mu immunitetu. Decyzje w tej sprawie powinni podejmować wszyscy sędziowie z wyłączeniem tego, którego wniosek dotyczy. -- Nie ukrywam, że kluczowe jest wysadzenie z siodła nielegalnie funkcjonującego przewodniczącego. -- Nikt się tutaj nie cofnie, nikt nie zwolni, bo nie będzie tak, że Kaczyński myśli, że steruje Święczkowskim, a Święczkowski myśli, że będzie odbierał Trybunał Konstytucyjny obywatelom. -- Ale jest też prezydent, który zmianą w Trybunale mówi nie. Przypisując sobie prawo do decydowania. -- Kto może być sędzią Trybunału? -- Nie ma innego mechanizmu, do zostania sędzią jak ten, aby złożyć przysięgę wobec prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a więc w obecności prezydenta. -- Prezydent wręczył dziś nominację sędziowskie i przy okazji znów próbował napisać konstytucję od nowa. Gdy zrównuje akt powołania sędziego ze ślubowaniem w Trybunale Konstytucyjnym, nie myli pojęć: celowo manipuluje. -- Anarchia w najgorszym wydaniu. -- Kwitują rządzący, wskazując na fakt, że padł w Trybunale. -- Polska się budzi. -- To dla PiS polityczne złoto wykorzystywane do mobilizacji elektoratu. Anna Łubian-Halicka, 19:30. -- Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego paliwem politycznym dla PiS. Największa partia opozycyjna i sprzyjające jej media bez cienia obiektywizmu odwracają sytuację, zgodne z prawem działania rządu, nazywają zamachem stanu. A człowieka, który zaatakował policjantkę, mianują bohaterem. O pozbawionej skrupułów obronie politycznych zdobyczy i osobach, które dają temu twarz, Mateusz Dolatowski. -- Pozdrawiam państwa, dziękuję bardzo. -- Żyjemy, cieszymy się, żyjemy. -- Tak wygląda odwracanie pojęć. -- Dałeś czadu. -- PiS z agresora robi ofiarę i nowego bohatera. -- Niewinnego, pana Piotra. -- Niewinny? Naprawdę? -- Przejdziemy na boczek. -- Dla PiS-u prawda najwyraźniej nie ma znaczenia. -- Ewidentna prowokacja policji, wykorzystywanie policji w celach politycznych. -- Prowokacja policji? -- Absolutnie. Prowokacja. -- Kogo szarpał? -- Panie redaktorze, jeszcze raz powtórzę: na podstawie tych filmów pan Piotr nie został aresztowany, mimo wniosku policji. Co więcej, nie zastosowano wobec niego żadnych. -- To nie oznacza, to nie oznacza, że on jest niewinny. -- Panie redaktorze, to jest pana opinia. -- To nie moja opinia, tylko sądu, który odmówił aresztu, ale jednocześnie przeanalizował te nagrania, i uznał, że zebrane dowody mocno uprawdopodobniają zarzuty, czyli zmuszanie policjantów do odstąpienia od czynności i naruszenie ich nietykalności. W przypadku policjantki dodatkowo chodzi o narażenie jej na utratę życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu. -- Z takiej osoby nie można robić bohatera. Piotr W. złamał przepisy prawa. -- PiS celowo fakty pomija. Winna ma być policja. W szerzeniu tej narracji pomagają im medialnie funkcjonariusze PiS-u, którzy nie cofną się przed żadną niegodziwością. -- Tego barbarzyńskiego działania, tych po prostu meneli, niegodnych tego, żeby nosić mundur policjanta. -- Takie szczucie na funkcjonariuszy jest absolutnie fatalne i szkodzi po prostu państwu. -- To nie są dziennikarze, to nie jest telewizja, to jest szczujnia. -- To jest zakup tego człowieka. -- I trudno tu mówić o przypadkach. -- Wsiadła do auta ta typiara, ta aspirant. -- To przekaz obliczony na mobilizację najtwardszego elektoratu. Dlatego na pierwszą linię wrócił on. -- Tego przestępcy, który nazywa się Tusk. -- Antoni Macierewicz. -- Obraz nędzy i rozpaczy. Zajmował się Macierewicz kiedyś wybuchami, dzisiaj zajmuje się konstytucją. -- Temat się zmienił, ale mechanizm pozostał ten sam: kłamstwo. -- PiS próbuje szukać paliwa politycznego, który będzie integrować jego wyborców. -- Kłamstwo smoleńskie już nie działa, bo jak słyszymy, Macierewicz w tym obszarze się skompromitował. Potrzebne więc nowe kłamstwo. Mówi senator koalicji. I stąd ta narracja, że bronią demokracji pod Trybunałem Konstytucyjnym. Wolne żarty. W opowieści PiS-u rolę męczennika dostał Piotr W., człowiek związany ze środowiskiem PiS-u i klubów Gazety Polskiej. Tu na zdjęciu z posłanką PiS-u, która w sobotę aż tak go broniła. -- Nikogo nie popychał. Więc proszę, nie snuć takiej narracji, szkalującej osoby, która pomagała ludziom, była spokojna. Pani mecenas jako pełnomocnika nie dopuszczono do pana Piotra. -- Jest niesamowita i niesprawiedliwa. -- Policjanci są szarpani przez demonstrujących. Bardzo proste pytanie, pani poseł. -- Pani przez. -- Chciałbym, żeby pani zaapelowała do naszej kamery, do swoich zwolenników, żeby przestali szarpać policjantów. -- Kierwiński nie zwoływał. -- Apelu nie było. Były za to kolejne kłamstwa i manipulacje. Mateusz Dolatowski, 19:30. -- To jest 19:30, główny program informacyjny Telewizji Polskiej, a wśród dzisiejszych wiadomości o groźbie nowej jałty, jaka zawisła nad światem, a potem także o tym, gdzie jak i za co się schronić. -- Obiekt jest dużo bardziej odporny niż wymagają przepisy. -- W przypadku ostrzeliwania, nalotu dronów, osoby w środku są całkowicie bezpieczne. -- Warto wiedzieć, gdzie wtedy możemy się udać. -- Żandarmeria wojskowa zatrzymała żołnierza z polsko-ukraińskim obywatelstwem, który uczestniczył w kursie przeszkolenia rezerwy w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Przy podejrzanym o szpiegostwo znaleziono kilka telefonów, dokumenty, pieczątki, dużą ilość waluty i złota. Trafił do aresztu na 3 miesiące. -- W sposób jednoznaczny dał się poznać jako ten, który rozpoznaje pewnego rodzaju instalacje w Wojsku Polskim. Natomiast żandarmeria wojskowa zareagowała natychmiast i myślę, że to jest dzisiaj to, na czym nam wszystkim powinno zależeć i o co powinniśmy dbać, czyli o czujność. -- Trójstronny szczyt ponad głowami Ukraińców: Władimir Putin, Donald Trump i Xi Jinping przy wspólnym stole, przy którym zabraknie miejsca dla Ukrainy. Plan zakończenia wojny szyty na miarę nowej jałty miał zaproponować Donaldowi Trumpowi podczas rozmowy telefonicznej Putin. I to kolejna zła informacja dla Wołodymyra Zełenskiego. Po kryzysie relacji z USA, który Rosja wykorzystuje bezlitośnie. Kinga Bednarek. -- To moment uderzenia pocisku balistycznego w szkołę w stolicy. Tej nocy takich rakiet w obwód kijowski Rosja wysłała aż 16 w dwóch falach. Zginęła młoda dziewczyna, bo syreny nie zawyły i nie zdążyła się ukryć. -- Taka sama sytuacja. -- Sytuacja wyglądała tak samo jak przy poprzednich atakach. Wtedy informacje od partnerów napłynęły dopiero przed drugim atakiem. W zasadzie tak samo stało się tej nocy. -- Kijów twierdzi, że Waszyngton celowo ogranicza dane wywiadowcze i działanie systemu Starling, by wywrzeć presję i zmusić Ukrainę do ustępstw w rozmowach pokojowych z Rosją. -- Moja i generałów opinia jest taka, że to był przekaz od rządu amerykańskiego. -- W wywiadzie dla agencji Bloomberg powiedział ostrzej, że podjęto działania mające skłonić Ukrainę do kapitulacji. Ale administracja Donalda Trumpa zaprzecza, że cokolwiek ogranicza. -- Nie wiem, skąd Zełenski bierze takie informacje, ani dlaczego mówi o tym w mediach. Żadnej przerwy nie było. On powinien skupić się, podobnie jak my, na zakończeniu tej wojny. -- Z doniesień Wall Street Journal wynika, że podczas ostatniej rozmowy telefonicznej Putin miał zaproponować Trumpowi spotkanie z udziałem przywódcy Chin o Ukrainie, ale bez udziału Ukrainy. By tak wynegocjować korzystne dla siebie zakończenie wojny. Trump ma być otwarty na rosyjską propozycję, a do spotkania miałoby dojść w chińskim Shenzhen 18 listopada. Kreml to potwierdził. -- Temat takiego hipotetycznego spotkania rzeczywiście został poruszony. -- I wywołał międzynarodowe obawy. Szef polskiego MSZ spotkanie o pokoju za plecami Kijowa porównuje do jałty. -- Pierwsza jałta uznawała sowiecką dominację nad obszarami Europy Wschodniej, które Armia Czerwona kontrolowała. Teraz Putin chce w prezencie ukraińskie terytoria, które nie daje rady podbić. -- Wczoraj wieczorem Donald Trump zrobił kolejny ukłon w stronę Kremla. Wstrzymał wprowadzenie nowych sankcji wobec Rosji, przewidzianych przez tak zwaną ustawę Lindseya Grahama. Dlaczego? -- Moja decyzja w sprawie Rosji jest bardzo prosta. Negocjuję pokój w wojnie między Rosją a Ukrainą i nie chcę robić niczego, co mogłoby nierozsądnie odciągnąć Rosję od stołu negocjacyjnego. -- Ukrainie zależało na wprowadzeniu tych sankcji. Miały uderzyć w gospodarkę wojenną Kremla. Kinga Bednarek, 19:30. -- A gry Moskwy o dominację wkraczają na orbitę. Nie ma w tych słowach przesady, bo faktycznie rosyjski satelita zbliżył się do satelity rozpoznania radarowego fińsko-polskiej firmy na odległość kilkuset metrów, a według danych mogło to być nawet 26 metrów. A dlaczego może to być groźne i stać się elementem wojny z Zachodem? O tym w materiale Marka Smołki. -- W kosmosie odległość liczona w metrach to odległość o włos. Rosyjski satelita wojskowy Kosmos 2612 na taki właśnie krótki dystans zbliżył się do amerykańskiego satelity ICEYE X36. Taka bliskość jest groźna. -- Należy pamiętać, że on się porusza z prędkością 7 km na sekundę. W przypadku zderzenia takich satelit ilość fragmentów, które się pojawią na orbicie, może uszkodzić wszystkie inne obiekty, które są w tym momencie na orbicie. W takiej sytuacji się nie zdarzały, ale jest to duży problem dla całego przemysłu kosmicznego. -- O przypadku nie może być mowy. To trudna i dobrze zaplanowana operacja Rosjan, mówią eksperci. -- Tego typu sytuacje są relatywnie nowe. Tak naprawdę nie jesteśmy na nie przygotowani. My nie jesteśmy w stanie określić intencji rosyjskich. -- Można się ich jednak domyślać. -- Można dokonać takiej, powiedzmy, inspekcji, identyfikacji takiego obiektu, to znaczy po prostu podlatując do niego, wykonać jego fotografię na podstawie których wtedy można określić jego możliwości. Można zakłócać również komunikację. -- Bo ICEYE X36 to satelita rozpoznania radarowego. Wyprodukowany przez polsko-fińską firmę, której współzałożycielem i szefem jest Polak, Rafał Modrzewski. Operatorem satelity są jednak USA. Może on zbierać dane z terenu, nad którym leci, niezależnie od warunków pogodowych. Z dostarczanych przez niego danych prawdopodobnie korzysta ukraińskie wojsko. -- To pokazuje, że wojna toczy się w każdym obszarze, nie tylko w obszarze lądowym, powietrznym, morskim, ale w obszarze cyber i w obszarze kosmicznym. Dzisiaj już nie ma strefy wolnej od zagrożenia. -- Dlatego MON monitoruje sytuację. -- To nie jest satelita, który należy do Polski, ale do kraju sojuszniczego i wymaga to na pewno głębokiej analizy, śledzimy tę sprawę bardzo dokładnie. -- Rosyjski satelita dopasował swoje parametry orbitalne tak, by niejako śledzić ICEYE. -- Wszystko wskazuje na to, że Moskwa chce pokazać, że potrafi wykonać tak niebezpieczny i skomplikowany manewr w kosmosie. Zbliżyć się na tyle, by było o włos od katastrofy. A jeśli zechce, doprowadzić do niej. Marek Smołka, -- A teraz o burzy po słowach szefa Pentagonu. Sojusznicy USA nie mieli realnego wpływu na operację w Afganistanie, a udział innych państw w działaniach bojowych był obiektem żartów. Pete Hegseth powraca do narracji o trzymaniu się sojuszników z dala od linii frontu, formułowanej na początku tego roku. Podczas misji w Afganistanie zginęło 44 polskich żołnierzy. Bartosz Filipowicz. -- Amerykański sekretarz wojny, weteran Pete Hegseth, tak widzi początki konfliktu w Afganistanie. -- To był piękny widok. 50 różnych krajów przyczynia się do sojuszu NATO i misji ICEYE tam na miejscu. Tyle, że może 5 z nich wniosło wkład, a właściwie jedno, dwa były zaangażowane w operacje bojowe. -- Hegseth nie wymienił, które to kraje. W wojnie w Afganistanie zginęło ponad 3600 żołnierzy koalicji. Najwięcej ofiar ponieśli Amerykanie, ale życie straciło też 1160 wojskowych z 31 krajów sojuszniczych. Wypowiedź Hegsetha skrytykował już Londyn, ale najmocniejsze słowa padają z Warszawy. -- Bo w misji w Afganistanie uczestniczyło łącznie ponad 33 tysiące polskich żołnierzy. -- Powiedz to, panie sekretarzu wojny rodzinom. 44 polskich żołnierzy, którzy zginęli, zabezpieczając trudną prowincję Ghazni. -- Napisał minister spraw zagranicznych, a szef MON dodaje. -- Pokazywaliśmy to zaangażowanie nie słowami, tylko krwią naszych żołnierzy. Oddali życie i w Iraku, i w Afganistanie. W Iraku dowództwo całej prowincji, w Afganistanie w bardzo trudnej misji. -- PiS przekonuje, że Hegsethowi o Polskę nie chodziło. Może powinien właśnie wymienić Polskę. -- Wymienił dwa kraje, więc jestem głęboko przekonany, że wśród nich znalazła się Polska. -- Ale szef kancelarii premiera uważa, że polskim żołnierzom należą się przeprosiny. Sojusznikom nie przystoi drwić z przelanej wspólnie krwi. -- Tak kancelaria premiera nie powinna reagować, mówi wpływowy polityk PiS. -- W momencie, kiedy w tej chwili negocjujemy bazę amerykańską, powinniśmy unikać tego rodzaju kontrowersji. -- Polska nie powinna się domyślać, czy sojusznicy ją szanują. -- Płynie komunikat taki, jakbyśmy nie wspierali misji w Afganistanie. Dlatego powinna być bardzo silna reakcja ze strony prezydenta Karola Nawrockiego. -- Reakcji prezydenta jednak nie ma. Nie było też krytyki. Po tych słowach Donalda Trumpa o natowskich sojusznikach. -- W Afganistanie ich wojska zostawały na tyłach, z dala od linii frontu. -- Dziś prezydent nie skorzystał z okazji, by odnieść się także do tych słów. -- W rzeczywistości żartowaliśmy, że naszywka ICEYE oznacza "widziałem walczących Amerykanów". -- Drwina z akronimu tylko zwiększyła oburzenie, zwłaszcza wojskowych. -- Depczę te groby, depczę pamięć tych ludzi, którzy poświęcili własne życie... -- Generał Roman Polko był dowódcą jednostki GROM, walczył w Afganistanie, ale i w amerykańskiej wojnie w Iraku. -- W niektórych momentach to nawet nie wiedziałem, który żołnierz jest żołnierzem GROM-u, który jest amerykańskim, bo bardzo często te misje aż tak mocno się przenikały, że była ta zamienność funkcji. -- Generał Jarosław Kraszewski też walczył na Bliskim Wschodzie, ramię w ramię z Amerykanami. -- Nie znam przypadku, żeby kiedykolwiek Amerykanie powiedzieli, że mówię o dowódcach amerykańskich, że polski żołnierz nie jest waleczny, że unika wykonywania zadań bojowych. -- W Warszawie stoi pomnik i ściana pamięci poległych i zmarłych za granicami kraju. Są tu też nazwiska poległych w Afganistanie. -- Amerykańscy politycy mogą powiedzieć wszystko dla poklasku swoich zwolenników, ale ich słowa nie wymarzą pamięci o bohaterach, którzy polegli w walce o wolność i sojuszniczą jedność. -- Bartosz Filipowicz, 19:30. -- Ataki nastoletnich nożowników to bolesna lekcja dla polskiej szkoły. Wchodzący w dorosłość uczniowie poszukujący informacji napotykają dezinformację, manipulacje i teorie spiskowe. Ustawy mogą regulować nasze prawa i obowiązki nadawców, ale droga od pomysłu do podpisu prezydenta jest długa. Odpowiedź na pytanie, jak weryfikować informacje, może przybliżyć specjalny raport Jakub Korus. -- W piasku Warszawa-Ursus... -- Takie pełne przemocy nagrania jak to... -- Wszystko po kolei. Jesteście bezpieczni. -- Które prowadzą do takich scen jak ta. -- Dlaczego to zrobiłeś? -- Atak i zatrzymanie nastoletniego nożownika w Ostrołęce. To internetowa rzeczywistość, w której przyszło żyć naszym dzieciom. -- Są zależni informacje, z których czerpią emocje, które nimi prowadzą, od algorytmów, nad którymi ani oni sami, ani my, dorośli, nie mamy żadnej kontroli. -- Udowadnia to ten zaprezentowany w Senacie raport między faktem a fidem. Bombardowana patotreściami w social mediach młodzież jest podatna na teorie spiskowe i nie radzi sobie z dezinformacją. -- To jest dokładnie mechanizm opisany w raporcie, kiedy nie szukaną informacji w oficjalnych źródłach, tylko przekazywano sobie na grupach wiadomość o tym rzekomym krwawym piątku. -- Facebook, Instagram, X czy TikTok. Dla ponad połowy młodych Polaków to te platformy są głównym źródłem informacji. Jednocześnie nie umieją ich weryfikować. Co piąty uważa, że narzędzia AI zawsze podają prawdziwe informacje. Rodzice nie mają nad tym kontroli. -- Gro rodziców w tym kraju nie ma bladego pojęcia, czym ich dzieci interesują się w sieci. -- W informacyjnym chaosie młodzi przestają wierzyć w państwo i jego instytucje. Efekty już widać. Zaledwie 46% młodych Polaków wierzy w demokrację. Co trzeci chętnie przywitałby rządy silnego, mądrego przywódcy. -- Wpisuje się niestety w trendy ogólnoeuropejskie, żeby nie powiedzieć ogólnoświatowe, o takim silnej kulturze autorytarnej. -- Wykorzystują te ekstremiści. Na początku tego roku Interpol alarmował, że jednym z celów przeciwników NATO jest radykalizacja młodzieży. Potwierdzają to autorzy raportu. -- Młodzi ludzie, dzieci i młodzież, a młodzież w szczególności, wykorzystywana jest bardzo często przez ruchy ekstremistyczne, a także państwa trzecie do otoczenia wojny hybrydowej z UE. -- Jak temu zaradzić? Poza edukacją potrzebne są zmiany systemowe. Ukrócenie wszechwładzy platform cyfrowych, takich jak Meta. -- Widzimy, że ktoś pokazuje dziecku pornografię. -- Albo że ktoś je krzywdzi, albo że ktoś nawołuje do śmierci kogoś. Reagujemy. W sieci cyfrowym takie zachowania są dostępne na wyciągnięcie ręki. -- Nie siadaj, kurde. -- Do tej pory w Polsce udało się zakazać patostreamingu. Trwają prace nad ograniczeniem dostępu najmłodszych do social mediów. Ale na podpis prezydenta ciągle czeka ustawa umożliwiająca blokowanie treści niebezpiecznych. -- Nożownik z Przasnysza. -- Prezydent Reagan każdą ustawą głęboko się pochyli. Wiem jedno, że wolność słowa jest wartością. -- Nie rozumiem, jak można pod płaszczykiem wolności słowa chronić przestępców, którzy namawiają do innych, do samobójstwa, którzy namawiają do popełniania zbrodni, którzy promują treści, które zawierają w sobie krzywdzenie dzieci. -- Na decyzję prezydent ma czas do początku listopada. Jakub Korus, 19:30. -- Na powierzchni boisko, a pod ziemią schron. Takie rozwiązanie w czasach, gdy sprawy bezpieczeństwa stają się priorytetem, wydaje się bardzo ciekawe i staje się faktem. Nawet tysiąc osób będzie mogło się ukryć w takich schronach. W Jeżykowie, w Wielkopolsce, kończy się budowa pierwszej inwestycji, w której miejsce znajdzie około 200 osób. Marcin Wojciechowski. -- Niebawem piach przykryje trawa, ale sekret wyjątkowości tego boiska leży głębiej, pod ziemią. Powstaje nowoczesny schron. -- Prezydent Rosji jest nieprzewidywalny, więc w każdej chwili możemy się spodziewać też natarcia z jego strony i warto wiedzieć, gdzie wtedy możemy się udać. -- W Jeżykowie pod Poznaniem prace idą pełną parą. Te ujęcia dzieli miesiąc, ale najwięcej dzieje się kilka metrów niżej. -- Nad nami niebawem zrobi się zielono, a obiekt będzie przypominał zwyczajne boisko. Tutaj będą przebierali się sportowcy, ale w razie kryzysu będzie mogło się tu schronić ponad 100 osób. -- Bezpieczeństwo zapewnią systemy filtrowentylacji, czujniki gazów i pancerne ściany, które testowano na poligonie. -- Analiza wykazała, że obiekt jest dużo bardziej odporny niż wymagają przepisy. -- To pierwszy obiekt w kraju w technologii Dual Use. Ma być gotowy do końca listopada. Skorzysta na nim też pobliska szkoła, która nie ma własnego miejsca schronienia. -- Takim miejscem bezpiecznym jest ewentualnie przemarsz do kościoła pobliskiego w naszej miejscowości. -- To już Gorlice w Małopolsce. Także tu, pod boiskiem, powstaje schron na 1000 osób. W czasie pokoju też nie będzie się kurzył. -- Będzie tam zorganizowany podziemny garaż, którego będą mogli korzystać mieszkańcy. Więc w ten sposób cały czas obiekt będzie żył, będzie funkcjonował. -- Na mariaż sportu i bezpieczeństwa ochotę mają też w Toruniu. Są plany, by pod nową trybuną Elany pojawił się schron. -- W trakcie realizacji pozwoli na to, żeby finansować inwestycje i ze środków obronnych, ale również ze środków ministra sportu. -- Rząd zapewnia: będą na to pieniądze i apeluje do samorządowców, by przy nowych przedsięwzięciach, takich jak Orliki, pamiętali o miejscach ukrycia. -- Mamy niestety sięgające dziesięcioleci zaniedbania w infrastrukturze ochronnej, zwłaszcza schronach. -- W Polsce jest niecałe 2000 schronów. Z raportu NIK wynika, że 2/3 z nich nie spełnia wymogów technicznych, a modernizacja niektórych jest nieopłacalna. -- Prace z realizacji obiektów stylizowanych powtarzalnych jest z pewnością procesem szybszym i dającym nam zasób nowych obiektów. -- Jedną z opcji rozważanych przez samorządy są też schrony mobilne. Takie kontenery mogą pomieścić kilkanaście osób. -- W przypadku ostrzeliwania nalotu dronów osoby w środku są całkowicie bezpieczne. -- Najbliższe miejsce schronienia można znaleźć w aplikacji "Gdzie się ukryć". Marcin Wojciechowski, 19:30. -- No a czy wiemy, jak zachować się w sytuacji zagrożenia życia? Warto się o tym przekonać. Jutro w telewizyjnej Jedynce i na TVP VOD wielki test z poradnika bezpieczeństwa, który poprowadzą Paulina Chylewska i Piotr Jędrzejek. Początek jutro, tuż po 21:00. -- Gdyby nie pewna wizyta Światowej Sławy Artysty w Polsce, nie byłoby rysunku na ścianie warszawskiego bloku, nie byłoby filmu. No i nie byłoby materiałów 19:30. Syrenka Picassa. Ten film właśnie wchodzi na ekrany, ale to, co stało się inspiracją do jego powstania, warte jest przypomnienia, bo rysunek węglem w jednopokojowym mieszkaniu z wnęką sypialnianą przyniósł niezwykły ciąg zdarzeń, o którym Maciej Gąsiorowski. -- Klatki schodowe w kształcie sera. Mieszkania otwarte na zieleń i światło. Ten blok na warszawskiej Woli to awangarda powojennej architektury. -- Całe to osiedle jest niezwykle interesujące. Zresztą z tego powodu zainteresowało też Picassa. -- Słynny malarz do Polski przyjechał w 1948 roku na Kongres Intelektualistów w obronie pokoju. Po tym bloku oprowadzała go para architektów: Helena i Szymon Cyrkusowie. -- I oni go tutaj zabrali? No i on po prostu, no, węglem narysował w jednym z mieszkań małą syrenkę. -- Normalnie wymalował tę syrenę właśnie tu. Nigdzie gdzie indziej. Wyglądała mniej więcej tak. To jej odtworzona współczesna wersja na ścianie budynku na warszawskiej Pradze. -- Na przełomie lat 40. i 50. ustawiały się tu kolejki chętnych do obejrzenia słynnej syrenki Picassa, którą lewicujący artysta namalował w jednym z mieszkań na parterze. -- Dzisiaj nie ma tutaj po niej śladu. Ale żyje legenda. Mieszkańcy bloku nie pamiętają syrenki Picassa, ale wszyscy wiedzą, że tu była. -- Od tamtej strony pewnie wchodzili do mieszkania i po prostu tej pani przeszkadzało. Dostała pozwolenie, żeby zamalować. Bo za dużo wycieczek przychodziło. -- O paradoksach historii dzieła Picassa w Warszawie opowiada najnowszy film Janusza Zaorskiego. Ten kaprys powoduje coś szerszego. To jak tak wrzucenie kamyka, prawda, w jezioro. Przypowieść, jak zmieniają się czasy, jak zmieniają się nasze postawy, co warto z tej przeszłości ciągnąć za sobą. -- Andrzej Pągowski, autor plakatu do filmu "Nie może odżałować", że genialna, choć spontaniczna grafika Picassa zniknęła bezpowrotnie w absurdalnej rzeczywistości PRL-u. -- Zrobił to po swojemu i zrobił to mistrzowsko. To, co kocham u niego, że on jej daje nie miecz, tylko młotek w rękę. No to jest przepiękne, że po prostu też wie, po co rysuje w tym miejscu. -- Dziś, w dobie grafik Banksy'ego, oryginalna syrenka Picassa byłaby warta miliony. -- Mieszkanie z grafiką Picassa byłoby chyba w tej chwili jednak najdroższym mieszkaniem na pewno nie tylko w Warszawie, ale w Polsce. -- Mieszkańcom bloku na warszawskiej Woli pozostaje cieszyć się legendą, której nikt już im nie zamaluje. -- Maciej Gąsiorowski, 19:30. -- To prawda, 19:30. Dziękuję za państwa obecność. Gościem Justyny Dobrosz-Oracz w "Pytaniu dnia" będzie Bohdan Zdziennicki, sędzia, były prezes Trybunału Konstytucyjnego. My podsumujemy dzień w 22:30. Do zobaczenia. -- Dobry wieczór państwu, Justyna Dobrosz-Oracz zapraszam na "Pytanie dnia", a ze mną i z państwem jest Bogdan Zdziennicki, były prezes Trybunału Konstytucyjnego, sędzia. Dobry wieczór. -- Dobry wieczór państwu. -- Na stanowisko prezesa Trybunału powoływał pana jeszcze Lech Kaczyński, pan był jego wykładowcą. Jak pan widzi to, co się dzieje przed Trybunałem, czy jest pan zszokowany tym, co robi PiS po wyborze sędziów przez Sejm? -- No, jestem zszokowany, ponieważ Lech Kaczyński był bardzo dobrym prawnikiem, zresztą był profesorem, i szanował prawo. Rozróżniał, co jest poglądami politycznymi, a co jest prawem, czyli ramą, w której każdy polityk się musi zmieścić. -- Stawką tego konfliktu co jest, według pana? -- Stawką tego konfliktu jest to, czy utrzymamy demokratyczne państwo prawne, w sensie ustrojowym, bo to idzie gra, czy doprowadzimy do jego całkowitej destrukcji, rozbicia. -- Komuś na tym służy ta, ten festiwal nienawiści, agresji, który jest przed Trybunałem. Te szarpaniny wyzwiska. Jaki jest tego, według pana, cel? -- No, to na pewno nie służy Polsce, która jest najważniejszym elementem według konstytucji, prawda, czyli tej ustawy zasadniczej, a służy chyba tylko jakimś grom politycznym, no, powrotu do władzy, bez oglądania się na straszne konsekwencje, jakie to niesie dla narodu i dla państwa. -- I jakie konsekwencje to może nieść? -- No, takie, że następuje kompletny demontaż państwa, tego państwa, które ma ponad tysiącletnią tradycję i cała