-- 19:30. Zaprasza Joanna Dunikowska-Paź. -- Dobry wieczór. 8 lat więzienia za spowodowanie wypadku, w którym zginęła 3-osobowa rodzina. Sebastian M. usłyszał najwyższy możliwy wyrok w sprawie głośnej tragedii, do której doszło we wrześniu 2023 roku na autostradzie A1. Sędzia mówiła o "eksperymencie", który nadaje się na tor wyścigowa niepubliczną drogę, a prokurator dodawał, że państwo nie dysponuje karą w pełni odpowiadającą ciężarowi tej tragedii. Arkadiusz Pogłud. -- Rodziny ofiar czekały ponad 3 lata, żeby usłyszeć te słowa. -- Uznaję za winnego. -- I wyrok dla Sebastiana M.: to on zdjął blokadę prędkości i podrasował swoje BMW, to on, popisując się przed kolegami, rozpędził je do ponad 300 km/h na autostradzie pełnej innych samochodów. -- Traktując drogę publiczną jak tor wyścigowy, doprowadził do zderzenia pojazdów, które pozbawiło życia Patryka, Martynę i Oliwiera. -- Czyli córkę, zięcia i wnuczka, Małgorzatę Dudy. Cała trójka zginęła, zakleszczona w płonącym wraku. -- Żadna kara, żaden wyrok nie zwróci nam naszych dzieci, naszego najukochańszego wnusia, naszego jedynego wnusia. -- Wyrok dla Sebastiana M. to 2,5 miliona złotych zadośćuczynienia, zakaz prowadzenia pojazdów przez 15 lat i przede wszystkim 8 lat więzienia. Tylko 8, choć to maksymalna możliwa kara. -- Osiągnęliśmy wszystko, na co pozwalało nam prawo, ale to jest wciąż mniej niż wymagałby rozmiar tej tragedii. -- Dwa tygodnie, tyle zabrakło, by kara mogła być surowsza. Do wypadku doszło 16 września 2023 roku. Ten przepis pojawił się w kodeksie karnym 1 października. Przewiduje nawet 20 lat więzienia dla sprawcy wypadku ze skutkiem śmiertelnym i, jeśli był pijany, pod wpływem narkotyków lub zbiegł z miejsca zdarzenia. -- Sebastian M. po kilku dniach uciekł do Dubaju, do Polski sprowadzono go półtora roku później. -- Gdyby tylko przepis dawał mi możliwość wniesienia o większy wymiar kary, no to automatycznie bym z tego skorzystał. -- Tak jak w tym przypadku. Sprawcę wypadku na Trasie Łazienkowskiej w Warszawie skazano na 20 lat więzienia. Rządzący zamierzają iść dalej. -- Samobójstwo drogowe. -- I chcą nowego przestępstwa w kodeksie karnym. Sprawca wypadku śmiertelnego mógłby być traktowany jak zabójca. -- Samochód, który jest prowadzony brawurowo, z prędkością sięgającą 300 km/h, jest taką bronią, która niesie ze sobą ryzyko zabójstwa. -- Zaostrzenie przepisów w ugrzęzło w konsultacjach. -- Rozmawiałem na ten temat i z poprzednim ministrem sprawiedliwości, i także chcę rozmawiać na ten temat z obecnym ministrem sprawiedliwości. -- Czy ma pan jakieś pytania? -- Nie, Wysoki Sądzie. -- Wyrok dla Sebastiana M. nie jest prawomocny. Obrona zapowiada apelację. -- Obowiązkiem sądu było dokonać oceny materiału dowodowego w całości, co w ocenie obrony w niniejszej sprawie nie miało miejsca. -- Opinia publiczna nie jest tak durna i głupia, jak wydaje się sprawcom wypadków drogowych, jak wydaje się niektórym prawnikom, że można przedstawić każdą karkołomną nawet karkołomne wytłumaczenie jakiegoś zdarzenia i wszyscy to przyjmą, prawda, i łykną, prawda, jak gęś kluski. -- Na razie Sebastian M. pozostanie w areszcie. Arkadiusz Pogłud, 19:30. -- To jest 19:30, za chwilę skandaliczna decyzja radnych Lwowa, a potem życie przy granicy z wojną. -- To rodzic płakało, ale też szybciutko zostały dzieci uspokojone przez nauczycieli. -- Naprawdę było tu bezpiecznie i przyjemnie, a w tej chwili jest zagrożenie. -- Nie pozwalamy. Wnukom przyjeżdżać, bo po co mają przeżywać ten stres. -- Sytuacja na Ukrainie myślę, że w jakiś sposób blokuje potencjalnych inwestorów. -- Premier skierował do prezydenta wniosek w sprawie mianowania ministra finansów i gospodarki na wicepremiera rządu. To na chwilę po innym wniosku o wotum nieufności wobec Andrzeja Domańskiego, który po gorącej sejmowej dyskusji posłowie odrzucili. Donald Tusk mówi o docenieniu ministra, nominację powinien jednak wręczyć prezydent. Co zrobi nie wiadomo, ale z pałacu płyną komentarze o najgorszym ministrze, najgorszego premiera, co prawdopodobnie nie wróży najlepiej. Anna Hałas. -- To na razie nieformalna przymiarka do stanowiska. -- Gdzie pan wicepremier stoi? -- Pan wicepremier, myślę, że pan premier z tej strony, a pan wicepremier stamtąd. A tak? -- Wniosek do prezydenta o nominację Andrzeja Domańskiego: premier ogłosił. -- Na wicepremiera polskiego rządu. -- I podpisał wczoraj w Sejmie w czasie debaty nad nieudaną próbą odwołania ministra finansów. -- Nie pytajcie mnie, jak się zachowa prezydent Nawrocki. Chciałbym odpowiedzieć z czystym sumieniem i z taką... wiecie, no, bez chwili wahania, że nie sądzę, aby jawnie chciał łamać konstytucję. -- Prezydent na razie nie mówi, co zrobi, ale krytycznie ocenia stan finansów. -- Ten problem, który trzeba rozwiązać natychmiast, bynajmniej nie awansem na stanowisko wicepremiera człowieka, który za to odpowiada. -- Ja chcę w dalszym ciągu łamać konstytucję, to jest oczywiście decyzja pana prezydenta. Byłby to precedens, który się nie wydarzył po 1991 roku. -- Konstytucja mówi jasno: to premier decyduje o składzie swojego rządu. Prezydent dokonuje zmian na jego wniosek. -- Dla koalicji to byłby kolejny przykład jej łamania, po tym jak Karol Nawrocki nie odebrał ślubowania od wybranych przez Sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego. -- Nie może jeden człowiek terroryzować całego państwa, bo uważa, że jest teraz królem świata, jednocześnie jest marszałkiem Sejmu, marszałkiem Senatu, premierem i prezydentem. -- Andrzej Domański byłby czwartym wicepremierem w rządzie Donalda Tuska. Przy ubiegłorocznej rekonstrukcji ten tekę otrzymał szef MSZ, minister finansów dostał wtedy dodatkowo resort gospodarki. Wczoraj koalicja obroniła go w sejmowym głosowaniu. -- Sejm odrzucił wniosek. -- Odwołania chciało PiS, wytykając wysoki deficyt budżetowy. -- Dług, dług, jak rośnie. Pan Domański-Dziura największa dziura na tej sali to dziura w wiedzy i kulturze pana Czarnka. -- Przyszłoroczny deficyt wyniesie ponad 281 miliardów złotych. Wydatki to ponad 977 miliardów. Najwięcej pójdzie na służbę zdrowia i obronność. -- Panie Donaldzie, bardzo proszę o skupienie. Raz, dwa, trzy. Trzy sekundy. 45 000 zł Donald Tusk przez te trzy sekundy zadłuża Polskę. -- Zadłużenie jest pod kontrolą, a polski wzrost gospodarczy obecnie najwyższy w Unii. Inaczej niż za poprzedników, odpowiadał premier. -- Andrzej Domański wszedł jako minister finansów do tego polskiego domu i co zobaczył? Zobaczył mieszkanie po włamaniu złodziei. To mieszkanie, po waszych rządach, wyglądało jak mieszkanie po włamaniu. Czego nie ukradli, to zniszczyli. -- My wciąż spłacamy wasze długi. -- Minister przypomniał PiS-owi poza budżetowe fundusze skutki polskiego ładu oraz wysoką inflację, która spadła po zmianie rządu. -- Jesteście skrajnymi partaczami. I w 2023 roku za wasze partactwo, za wasze złodziejstwo, za wasz zamach na wymiar sprawiedliwości, za zamach na prawa kobiet. Polacy pokazali wam czerwoną kartkę. -- Premier jak widać po tym popołudniowym wpisie o wizycie w Indiach i Wietnamie konsekwentnie nazywa Andrzeja Domańskiego wicepremierem. Nie czekając na prezydencką nominację. Anna Hałas, 19 -- Najpierw bulwersujący pomysł, potem obietnica, że nie zostanie zrealizowany, co się jeszcze okaże. I co nie zmienia pytania, kto i po co w ogóle na niego wpadł. Po decyzji lwowskiej rady obwodowej w sprawie nazwania roku 2027 rokiem UPA, polski premier mówi o samobójczej taktyce, a szef dyplomacji podpisuje wniosek o wpisanie na listę osób niepożądanych w Polsce radnego Lwowa, który pomysł oficjalnie zgłosił. Po co nowy kryzys w relacjach sąsiadów z trudną do bólu historią, pyta Daniel Chaliński. -- Ta uchwała po raz. Wystawiła na poważną próbę polsko-ukraińskie relacje. -- Powiedzieć, że kompletnie nie rozumiem takiej samobójczej taktyki, to nic nie powiedzieć. -- Lwowska rada obwodowa ogłosiła 2027 rok rokiem UPA i jej dowódcy: Romana Szuchewycza. -- To jest niemądre. To szkodzi Ukrainie. -- Bo ukraińska powstańcza armia wymordowała około 100 000 Polaków, na Wołyniu i w Galicji Wschodniej, a jej dowódca w swoich rozkazach pisał tak. -- W pień wycinać. Czysto polskie wsie palić, wsie mieszane, tylko polską ludność niszczyć. -- Był tam obecny. Wydawał rozkazy, mordowania polskiej ludności cywilnej na Wołyniu. -- Odpowiedź MSZ-etu była błyskawiczna. Do rozmowy z administracją prezydenta Zełenskiego miało dojść jeszcze wczoraj. -- Strona ukraińska jako rząd tutaj też nie jest zadowolona z takiej uchwały. -- A ta zniknęła ze strony instytucji, która jest odpowiednikiem polskiego sejmiku województwa. Swiatosław Szeremecha, radny, który jest autorem uchwały, na wniosek szefa polskiej dyplomacji został wpisany na listę osób niepożądanych w RP przez 5 lat. Nie może wjechać do strefy Schengen. Reakcja polskich -- Przedstawicieli rządu jest co najmniej dziwna, ponieważ takie decyzje podejmowano już wielokrotnie. -- Odpowiada ukraiński polityk, który jeszcze wczoraj używał takich porównań. -- Dzisiaj bohaterowie, którzy bronią Ukrainy i cały świat przed moskiewską nawałą, zawsze brali i biorą przykład z bojowników Ukraińskiej Powstańczej Armii, Romana Szuchewycza, Ołecha Olszycza i Stepana Bandery. -- Jeśli te więzi między Ukrainą a Polską zostaną zerwane, to trzeba jasno Ukraińcom powiedzieć: stracicie niepodległość. -- Do poważnego kryzysu w relacjach polsko-ukraińskich doszło w maju. Wtedy prezydent Ukrainy nadał jednostce wojskowej imię Bohaterów UPA. Prezydent Nawrocki odebrał mu Order Orła Białego, a sam Zełenski nie pojawił się tu. Na konferencji na rzecz odbudowy Ukrainy w Gdańsku. Punktem zwrotnym w relacjach była zgoda strony ukraińskiej na ekshumację ofiar rzezi wołyńskiej. Powrót gloryfikowania morderców ponownie zachwiał zaufaniem między Warszawą a Kijowem. -- Tego typu działania powodują, że taka praca idzie na marne. To nie jest problem dla nas. To jest problem dla Ukrainy. -- Dziś rząd w Kijowie zaznacza, że uchwała podjęta we Lwowie nie wejdzie w życie. -- Co to by oznaczało dla nas, dla społeczeństwa? Kolejne podziały? -- Zaraz wyskoczyliby pisowcy i powiedzieli: odcinamy pomoc dla Ukrainy, przez Lwów patrzyliby na całą Ukrainę. -- Taki scenariusz już się realizuje. -- My nie możemy pomagać zupełnie bezwarunkowo ludziom, którzy plują nam w twarz w sposób absolutnie nieprawdopodobny. To jest tak, jakby ogłosić rok Hitlera w Niemczech. -- Sugerowałbym opozycji, żeby nie próbowała wykorzystywać tego. Do rozgrywek czysto politycznych i szczucia na Ukraińców. -- Bo za skutki politycznych rozgrywek często płacą niewinne osoby szukające w Polsce schronienia. -- Daniel Chaliński, 19:30. -- Kolejne alerty o zagrożeniu mieszkańcy przygranicznych terenów dostają niemal codziennie. Wojenna rzeczywistość w Ukrainie wymusza weryfikację i w konsekwencji zmianę procedur dotyczących bezpieczeństwa, także w Polsce. Kluczowe jest rozpoznawanie zagrożeń i odpowiednia reakcja. W okolicy polsko-ukraińskiego przejścia granicznego Zosin na Lubelszczyźnie jest nasz reporter Marek Smółka. Jak wygląda przygotowanie służb? -- Rzeczywiście, tak jak mówisz, Asiu, tych alertów jest bardzo dużo. Ja tu jestem od wczorajszego wieczora i dostałem już dwa alerty RCB. Jeden przyszedł przed trzecią w nocy. Służby są w gotowości, wojsko na pasie przygranicznym wzmocniło obronę powietrzną z oczywistych powodów i na prośbę wojska tych instalacji nie pokażemy. Możemy natomiast pokazać, jak działa Straż Graniczna i powiedzieć o niesłychanie dla mieszkańców ważnej kwestii ochrony ludności. -- Stąd dobrze widać Ukrainę. To most na Bugu, a po tej stronie 15-tysięcznych rubieszów, najbardziej na wschód wysunięte miasto w Polsce. -- Takie alerty z ostrzeżeniami o rosyjskich atakach powietrznych na Ukrainę to tutaj codzienność. Przychodzi ich nawet po kilka na dobę. -- Nie bardzo widać, jak te alerty przychodzą, żeby ktoś coś tam nawet się oglądał, czy ktoś próbował się schować. Tego nie da się zauważyć. -- Schronów nie ma, ale powstają miejsca schronienia. Tu przy szpitalu powstaje taki podziemny obiekt na około 600 osób. Będzie kosztował 20 milionów złotych i ma być gotowy w przyszłym roku. -- Wierzę głęboko, że uda się zrealizować. Teraz też prosimy najwyższego, żeby zima była łagodna. Bo to w czasie zimy też były prace trwały. -- Miejsca schronienia powstają też w szkołach. -- Rozpoczęliśmy pierwszy etap remontu dwóch obiektów szkolnych z podpiwniczeniem pod utworzenie właśnie miejsc schronienia. Niestety w tym roku te środki były niższe, od pierwotnie zakładanych o pół miliona złotych. -- Tu będzie magazyn. Na potrzeby obrony cywilnej. -- Aby oczyścić wodę, mamy mobilne stacje oczyszczania wody, mobilne agregaty, ale również w tym miejscu, tak jak i w szkołach w powiecie chrubieszowskim, wszystkie szkoły zaopatrzone są w system magazynów energii, niezależny off-gridowy, tak aby być zabezpieczonym na braki energii elektrycznej. -- To, co dzieje się za naszą wschodnią granicą, wymaga większych wysiłków od polskich służb, w tym Straży Granicznej. Z jednej strony odprawy na przejściu granicznym, z drugiej pilnowanie zielonej granicy. -- Poruszamy się samochodami, quadami, motocyklami, pieszo, ale również łodzią patrolową, jeżeli stan rzeki na to pozwala. Wykorzystujemy też dostępny sprzęt, czyli drony, kamery czy też pojazdy obserwacyjne. -- W czasie rosyjskich nalotów po ukraińskiej stronie granica jest zamykana, a samo przejście ewakuowane. -- Wiąże się to z alertami, które mają miejsce na terytorium Ukrainy. Obrona przeciwlotnicza Ukrainy ogłasza taki alert. Wiąże się to z tym, iż ukraińska strona przejść granicznych przestaje odprawiać podróżnych i proszą także nas o to. -- Umocnień obrony powietrznej, które są rozmieszczone na pasie granicznym. Na prośbę wojska nie pokazujemy. -- Za tą rzeką trwa regularna wojna. Po tej stronie przygotowania do ochrony ludności i obrony cywilnej dopiero nabierają tempa. Tu, na terenach przygranicznych, gotowość na kryzys jest szczególnym wyzwaniem. Z Chrubieszowa Marek Smółka, 19:30. -- Życie w cieniu wojennej rzeczywistości, od której mieszkańców dzielą zaledwie kilometry. To dźwięk syren przychodzące kilka razy dziennie alerty o atakach powietrznych w Ukrainie czy wreszcie huk dronów i dym, który można dosłownie usłyszeć i poczuć. Jak niespełna miesiąc temu, tuż przy przejściu w Dorohusku. Jak zagrożenie wojną zmienia codzienność mieszkańcy Dorohuska opowiedzieli naszemu reporterowi Filipowi Karmanowi. -- Koniec września, okolice ukraińskiej miejscowości Jagodzin, tuż przy polskiej granicy i uderzenie rosyjskiego drona odrzutowego. Eksplozje było słychać i czuć w Dorohusku po polskiej stronie. -- Na przykład drzwi się otworzyły podczas tego wybuchu. W pokoju. Więc to są ogromne wstrząsy. No i oczywiście, że strach. -- Kolejne rosyjskie uderzenie było jeszcze bliżej Dorohuska, około 800 metrów od przejścia. -- Myślę, że też pojawił się strach w tym momencie -- że te drony mogą spaść też u nas, w Dorohusku. -- To jest granica. -- Ruskich z tą. Przeszkodzić Ukraińcom. Towar przewozić, jakiś. -- Dlatego trudno mówić o przypadku czy błędzie Rosjan. -- Ja tu mieszkam 56 lat, więc naprawdę było tu bezpiecznie i przyjemnie, a w tej chwili jest zagrożenie i to wydaje mi się, że ta wojna jest coraz bardziej realna. -- Ukraińskie syreny zainstalowane po drugiej stronie granicy słychać w Dorohusku i to każdego dnia. Mieszkańcy sprawdzają ostrzeżenia aplikacji śledzącej ruch dronów. Co kilka godzin otrzymują na telefony alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. -- Jednego dnia dostaję cztery, drugiego pięć. -- Człowiek się do wszystkiego przyzwyczaja. -- To jest nieprzyjemnie. Nie pozwalamy. I wnukom przyjeżdżać, bo po co mają przeżywać ten stres, że coś takiego się dzieje. -- Bo poza informacjami o tym, że w przestrzeni operuje lotnictwo, były też te o ryzyku ataku z powietrza. -- Apteczka, pierwszej pomocy, bardzo dobrze wyposażona. Woda, no i oczywiście zabezpieczone okna. -- Tak wygląda miejsce bezpieczne w piwnicy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Dorohusku. Jedna ewakuacja po alercie już była. -- Tylko rodzic płakało, ale też szybciutko zostały dzieci uspokojone przez nauczycieli. -- Liczący 1000 mieszkańców Dorohusk żyje w cieniu wojny, ale chce żyć normalnie i się rozwijać. Podkreślają władze. -- Wiadomo, sytuacja na Ukrainie myślę, że w jakimś sposób blokuje potencjalnych inwestorów. -- Część przedsiębiorców z prowadzenia firm zrezygnowała. Skład z opałem pana Mariana działa jednak nadal. -- Został tu kolega, tylko jeden, który tutaj prowadzi to męczy się jakoś, bo coś trzeba robić też. Tak samo jak i ja, no co robić. Czymś trzeba się zająć. -- Do dźwięku syren i alertów nie da się przywyknąć, ale można nauczyć się z nimi żyć. Kilkaset metrów od granicy państwa, która stała się granicą wojny, nowym standardem staje się czujność. Dla 19:30. Filip Karman. Pod rosyjską presją znajdują się także kraje bałtyckie, gdzie niemal codziennie obserwujemy skutki wojny hybrydowej. Jak akty sabotażu, dywersji czy kolejne cyberataki. W estońskiej Narwie jest Igor Sokołowski. Igor, wracasz do tego kraju kolejny raz. Powiedz, jak zmienia się perspektywa i poczucie zagrożenia. -- Perspektywa od wielu lat jest wciąż taka sama. Za tą rzeką rozpościera się teren państwa agresora, państwa terrorystycznego. I chociaż tutaj, w Narwie, życie przebiega spokojnie, to z wielu rozmów, które tutaj przeprowadziliśmy, wciąż wydobywa się, powtarza się jedno zdanie: musimy być przygotowani na wszystko. Pełna koncentracja i gotowość do działania, tak wygląda służba strażników granicznych w estońskim Mustze. Na granicy NATO i UE. Jezioro Pei Pusto, naturalna granica między Estonią a Rosją. W obliczu działań hybrydowych prowadzonych przez Moskwę, patrolowanie tego obszaru to ogromne wyzwanie dla estońskich służb. -- Niewidzialna, ale strategiczna granica ciągnąca się na ponad 100 kilometrów. To obecnie jeden z najbardziej newralgicznych punktów. -- Też. -- Nasza praca staje się coraz bardziej wymagająca. Mamy do czynienia z zakłócaniem sygnału GPS. I wieloma innymi trudnościami. Musimy mieć oczy szeroko otwarte i być gotowi na wszystko. -- Także na potencjalny atak. A to wymaga nowoczesnego sprzętu i wyszkolenia dla tego komisja europejska chce przeznaczyć na ochronę wschodniej granicy Estonii 32 miliony euro. -- Zamierzamy część naszych sił umieścić w samym mieście Narwa. Chcemy, żeby nasi żołnierze byli bardziej widoczni na całej naszej wschodniej granicy, by wysłać jasny sygnał, że jesteśmy gotowi bronić naszego kraju. -- Pojechaliśmy do Narwy na własne oczy przekonać się, jak wygląda życie w mieście bezpośrednio sąsiadującym z krajem Putina. Mimo bliskiego sąsiedztwa, położonego na drugim brzegu rzeki rosyjskiego Iwangorodu, mieszkańcy Narwy nie czują strachu. -- Nie chcemy myśleć o wojnie. Myślimy o dzieciach, wnukach i liczymy na to, że po prostu będzie dobrze. -- A przez kogo mamy czuć się zagrożeni? -- Przez nich. -- Tak, to są agresorzy, zgadzam się, ale nie wydaje mi się, by dali radę podnieść rękę na NATO, ich trzydniowa operacja w Ukrainie zdaje się trwa już czwarty rok. -- Jewgienij zamieszkał w Narwie, gdy Estonia była jeszcze częścią Związku Radzieckiego. Choć jest Rosjaninem, nie zgadza się z polityką Kremla. -- Sercem i krwawi, gdy widzę, co się dzieje z Rosjanami. Chcę wierzyć w to, że Rosja to nie Putin. -- Ale dopóki to Putin stoi u sterów Kremla, dopóty polityka Moskwy jest nieprzewidywalna, z czego w Narwie doskonale zdają sobie sprawę. -- Inwestujemy w infrastrukturę oraz szkolenia. Dzięki bazie wojskowej, która tu powstanie dla kilkuset żołnierzy, reakcja na ewentualne zagrożenie to będzie kwestia nie godzin, ale minut. Nasze doświadczenia z Rosjanami to jak Kreml. Nas traktował w przeszłości nie pozostawiają nam złudzeń. Musimy być przygotowani i przygotowani na to, że agresywna polityka, której efekty widzimy na Ukrainie, będzie kontynuowana. -- Igor Sokołowski, 19:30. -- To przełomowa i celowana terapia wykorzystująca własne komórki odpornościowe pacjenta pobrane z guza nowotworowego. W Narodowym Instytucie Onkologii powstało jedno z najnowocześniejszych laboratoriów, które jako pierwsze w Europie tworzy terapię dla pacjentek w zaawansowanym stadium raka jajnika. O szczegółach Małgorzata Wiśniewska. -- Monika usłyszała diagnozę raka jajnika w dniu 22. urodzin. Podczas rutynowej wizyty u ginekologa wykryto u niej 9-centymetrowego guza. -- Rok wcześniej nie było żadnych zmian, nie było w ogóle nic widać. Tak naprawdę na USG byłam bardzo w szoku. -- Rak jajnika nie daje wyraźnych objawów, nawet u 80% pacjentek wykrywany jest w zaawansowanym stadium. Co znacznie utrudnia leczenie. Stąd badania nad immunoterapią, w tym nowotworze. -- To najbardziej innowacyjna terapia do walki z nowotworem, która polega na wyizolowaniu z guza komórek nauczonych skutecznej walki z nowotworem. -- Chodzi o komórki odpornościowe, czyli limfocyty T, podczas operacji usunięcia guza pobiera się z niego komórki odpornościowe pacjentki. Następnie izoluje się je i namnaża w laboratorium. Potem taka wzmocniona dawka limfocytów T jest z powrotem podana tej samej pacjentce w dawce uderzeniowej. -- Możemy te komórki wzbogacić, jeżeli chodzi o liczbę, jak również ich potencjał. Odrzucamy te słabsze, a wybieramy tylko te najbardziej rzeczywiście sprawne, jeżeli chodzi o immunologię. -- Wszystko odbywa się w nowoczesnym laboratorium w Instytucie Onkologii, które zostało wybudowane ze środków KPO. I jest pierwszym w Europie, które tworzy terapię TIL na raka jajnika. -- W końcu może nie będziemy tym krajem, który tylko kupuje zagraniczne drogie terapie, ale też może aktywnie tworzyć i produkować terapie spersonalizowane. -- Ta sama zasada z podaniem przetworzonych limfocytów T jest już stosowana w USA i Izraelu, w czerniaku raku płuca czy w nowotworach układu pokarmowego. -- To najbardziej skuteczna i precyzyjna metoda leczenia nowotworów XXI wieku, dlatego że z materiału od pacjenta, z jego własnych komórek układu odpornościowego, wytwarzamy lek ratujący życie. -- Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał już zezwolenie na wytwarzanie terapii. Potrzebna jest jeszcze zgoda urzędników, żeby jak najszybciej rozpocząć badanie kliniczne, u wybranych pacjentek. -- Największym marzeniem, żeby powrócić właśnie na studia i żeby móc znowu normalnie funkcjonować, móc wychodzić do ludzi. -- Małgorzata Wiśniewska, 19:30. -- Teraz ważne ograniczenia przed listopadowym świętem na jednym z przycmentarnych parkingów we Wrocławiu, na terenie należącym do wojska. Ze względów bezpieczeństwa nie wszystkie auta tam wjadą. Jakie marki i dlaczego znalazły się na czarnej liście, opowie Tomasz Mildyn. -- Parking na terenach Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych od wielu lat jest udostępniany odwiedzającym cmentarz osobowicki w okresie Wszystkich Świętych. Pierwsze ograniczenia pojawiły się w zeszłym roku. Wówczas wjeżdżający na tereny wojskowe musieli zdemontować lub zakryć kamery rejestrujące obraz. W tym roku będą kolejne. -- Ze względów bezpieczeństwa i ze względu obowiązku na obowiązujące przepisy a także decyzje Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na ten parking nie będą mogły wjechać samochody konkretnych marek. A także auta wyprodukowane w Chinach. Białorusi, Rosji, ZSRR czy Korei Północnej. -- Na listę trafiły wszystkie chińskie samochody, które jeżdżą po polskich drogach. Parking na terenie wojskowym rządzi się jednak innymi prawami, bo obowiązują na nim m.in. obostrzenia dotyczące fotografowania i filmowania obiektów wojskowych. -- Decyzja Sztabu Generalnego nie dziwi specjalistów od bezpieczeństwa, bo chińskie samochody wyposażone są w systemy rejestrujące wiele danych. -- Nie mamy wiedzy na temat tego, w jaki sposób przetwarzane są dane w tego typu samochodach. Trudno jakby wziąć odpowiedzialność za to, że dane, które zasadniczo nie powinny opuszczać takiego miejsca jak teren wojskowy, nie wiemy, czy one gdzieś by nie poszły. -- Służby miejskie proszą o wcześniejsze przygotowanie do podróży i przy okazji przypominają, że w nefralgicznym czasie Wszystkich Świętych na cmentarz najlepiej przyjechać specjalnie uruchomioną komunikacją miejską. Tomasz Mildyn, 19:30. -- Na wielkie sportowe emocje w TVP zawsze mogą państwo liczyć, ale teraz powodów będzie tylko więcej. Za moment Szymon Szulczyński opowie państwu, jak nowy sezon NBA zaprezentuje się w TVP Sport, a emocje nie tylko na parkiecie, ale i piłkarskiej murawie Ligi Mistrzów. -- Jeszcze w czerwcu świętował historyczny sukces. Jeremy Sochen jako pierwszy Polak został mistrzem NBA. Jednak teraz, zamiast walczyć o kolejne punkty, musi szukać nowego klubu, Portland Tray Blazers zrezygnował z niego tuż przed startem sezonu. -- Troszeczkę też przesadził ze świętowaniem tego, sukcesu. Bo powinien zaraz po tym skupić się właśnie na treningach, pokazać, że jego kontrakt wygasł i mu zależy na tym, żeby dalej walczyć. -- Ale NBA nie czeka. Sezon już trwa, a z nim kolejna próba przełamania mistrzowskiej klątwy. Od ośmiu lat nikt nie obronił tytułu. New York Knicks rozpoczęli sezon od porażki. Rywale z Filadelfii wygrali różnicą sześciu punktów. -- Jeśli chodzi o nastawienie i przygotowanie mentalne, wszystko wyglądało znakomicie. A emocje teraz w TVP Sport. Do 1 listopada pięć spotkań. Na początek Miami Heat kontra Minnesota Timberwolves. -- Przegraliśmy z żużlem, przegraliśmy z piłką ręczną i siatkówką i mam nadzieję, że po tym sezonie gdzie koszykówka jest dostępna dla wszystkich, to się zmieni. -- Tak naprawdę już się zmienia. W Polsce oglądalność NBA wzrosła czterokrotnie. Wszystko w czasie, kiedy TVP wróciło z nadawaniem wybranych meczów. W barwach Sixers. W tym sezonie NBA zaplanowało aż 115 spotkań w porach największej oglądalności w Europie. To znaczy koniec zarywaniem nocy. -- Europejczycy są w gronie absolutnie największych gwiazd Ligi NBA. No i organizacja to widzi. Organizacja dba o to, żeby kibice w Europie mogli swoje gwiazdy podziwiać. -- Ale sportowe emocje nie kończą się na parkiecie. Dziś wieczorem w Monachium mecz legend: Bayern Monachium zmierzy się z Arsenalem Londyn. Trzecią kibice usłyszą w telewizji. -- Szyma, wrócisz do korzeni. A więc do komentowania. -- A będzie co. Gospodarze imponują skutecznością, ale to londyńczycy w tym sezonie Ligi Mistrzów nie stracili gola. Transmisja w telewizyjnej Jedynce i TVP Sport. -- Jestem przekonany, że czeka nas naprawdę kapitalne spotkanie. Ostatnie kolejki Ligi Mistrzów biją rekordy bramkowe, więc można tylko liczyć, że to spotkanie Arsenal z Bayernem doskoczy do tego poziomu. -- A wszystko jest możliwe. Dopóki piłka w grze. -- Szymon Szulczyński, 19:30. -- Potężne działanie. -- Pan na wieczór już znamy. Ja bardzo państwu dziękuję. Gościem Doroty Wysockiej-Schnepf w "Pytaniu dnia" już za chwilę będzie profesor Antoni Dudek, historyk i politolog UKSW. A tuż po, jak co środę, Justyna Dobrosz-Oracz zaprosi państwa na bez trybu i tym razem początek też będzie mocny. Spokojnego ciekawego wieczoru i do zobaczenia. -- To jest Pytanie Dnia, Dorota Wysocka-Schnepf. Dobry wieczór państwu, a ze mną profesor Antoni Dudek, historyk, politolog. Dobry wieczór, panie. -- Dobry wieczór. -- Panie profesorze, co zrobi prezydent Nawrocki z wnioskiem premiera Tuska o powołanie ministra Domańskiego na wicepremiera? -- No właśnie, to jest bardzo ciekawe pytanie, bo tu premier Tusk powiedziałbym, no, dość ryzykowny ruch wykonał. No bo możliwości są dwie: albo, tak jak to dotąd było w porządku ustrojowym, Rzeczpospolitej w ciągu dosłownie kilku dni, jak nie w tym tygodniu, to najdalej w przyszłym, nastąpi uroczystość wręczenia nominacji; albo też będzie znowu historia, że pan prezydent się zastanawia. -- Właśnie, i może się długo zastanawiać. -- No, może się bardzo długo zastanawiać. I teraz nie wiem, którą opcję wybierze pan prezydent. -- Na co by pan stawiał? -- Wie pani co, sam się nad tym zastanawiam. -- Znaczy, jest w pewnej pułapce chyba, prawda? Bo. -- No, to się okaże, kto jest w tej pułapce, bo to zależy, jak on taktykę wybierze pan prezydent. Bo jeżeli pan prezydent wybierze taktykę. -- Znaczy, rozważmy dwie opcje. -- Agresywną. Nie, opcje są, no, tak jak powiedziałem, jedna jest taka, że dość szybko tę nominację wręczy. -- Wpisując się w ducha konstytucji i w to, co dotąd było jednym z fundamentów polskiego systemu politycznego.