-- 19:30, zaprasza Marek Czyż. -- Witam państwa. Zaczynamy od dramatu na torach w Hiszpanii; dwa pociągi zderzyły się na południe od Madrytu. Nie czołowo, bo jeden najechał na tył drugiego, ale to były składy dużych prędkości, więc bilans zdarzenia jest tragiczny: zginęło co najmniej 68 osób, jest wielu rannych. Wojciech Tymiński. -- Już pierwsze zdjęcia z miejsca katastrofy pokazywały jej dramatyczną skalę. -- Małe miasto. -- Siła zderzenia była tak wielka, że kilka wagonów runęło z nasypu. Część składu została całkowicie zmiażdżona. -- Mój brutal. -- To było absolutnie przerażające: nagle usłyszałem potężny huk, pociągiem szarpnęło, wszystko zaczęło latać. Wyjrzałem przez okno i zobaczyłem, że drugi pociąg został doszczętnie zniszczony. Do katastrofy doszło tuż przed 9 rano, niedaleko Toledo, na jednej z najważniejszych tras kolejowych Hiszpanii. Oba pociągi dużych prędkości jechały z Madrytu do Sewilli, awaria systemu kontroli ruchu zatrzymała składy. Po ręcznym wznowieniu ruchu jeden z nich uderzył w drugi, jeszcze stojący na torach. Wcześniej mógł rozpędzać się nawet do 200 km/h. -- Wszystko było poprzewracane, niektórzy ludzie zostali wyrzuceni w powietrze. -- W pociągach, którymi w sumie podróżowało ponad pół tysiąca osób, wybuchła panika. Ludzie krzyczeli i płakali, wielu było całych we krwi. Powiedziałem do żony: "Musimy natychmiast stąd wyjść". Złapałem ją za rękę i zaczęliśmy uciekać, bo bałem się, że pociąg się przewróci. Pierwsi na pomoc ruszyli pracownicy pobliskiego gospodarstwa. To wsparcia służb na miejscu wysłano nawet wojsko. O tym, jak tragiczna jest sytuacja, świadczy apel policji do rodzin zaginionych o przekazywanie próbek DNA, które mają pomóc w identyfikacji ofiar. -- To była kompletna katastrofa. Byłam skulona i musieli mnie wyciągnąć. Zakrywałam twarz, bo wszystko się na mnie sypało. -- Tragedia sparaliżowała nie tylko ruch kolejowy, ale też życie polityczne Hiszpanii na miesiąc przed wyborami parlamentarnymi. Partie zawiesiły kampanię. -- Kondolencje płyną z całej Europy, w tym od polskich władz. Według MSZ nie ma informacji o poszkodowanych Polakach. -- To niedopuszczalne, by w kraju takim jak Hiszpania w ciągu jednego roku doszło do dwóch takich katastrof. -- Dla Hiszpanów to dramatyczne déja vu. W styczniu na tej samej trasie zderzyły się pociągi tych samych przewoźników. Zginęło wówczas 46 osób. -- Wojciech Tymiński, 19:30. -- A my łączymy się teraz z Arturem Kieruzalem, który jest na miejscu tej tragedii. Wita redaktorze. Widzimy, że akcja w służbie jeszcze trwa. Powiedz, na jakim teraz jest etapie? -- Dobry wieczór. Tak, akcja służb koncentruje się teraz właściwie na wydobywaniu ciał z rozbitych wagonów. Według władz regionalnych wszyscy ranni zostali już z nich ewakuowani na miejscu. Są strażacy, Guardia Civil, nawet specjalna jednostka wojskowa ratunkowa. Pojawiły się też gigantyczne dźwigi. Najtrudniejsze pozostaje dotarcie do wnętrza tych najbardziej zniszczonych części składów pociągów, dlatego władze zastrzegają, że niestety bilans ofiar może jeszcze wzrosnąć. Równolegle trwa identyfikacja zabitych. Guardia Civil przygotowała specjalne punkty, do których mogą zgłaszać się najbliżsi, by przekazać materiał do badań DNA. Rodziny i ocalali otrzymują pomoc psychologiczną. To zatem przede wszystkim teraz jest właśnie ten etap wydobywania ofiar i ustalania ich tożsamości, bo opieka nad rannymi przeniosła się już jakiś czas temu do szpitala. Tych szpitali, do których trafili wszyscy ranni, jest kilkanaście w całym regionie. -- Artur Kieruzal z miejsca monumentalnej tragedii pod Paryżem. Bardzo dziękujemy. A to jest 19:30. Za chwilę u nas o tym, kto przypisuje sobie zasługi w sprawie Centrum Serwisowania Rakiet Patriot. A potem także o Domu Dziecka "Jak cieknąca ruina". -- Farba od ściany odpada, wilgoć i grzyb pojawia się na ścianie. Trzeba zmienić budynek, przenieść dzieci w bezpieczne miejsce. -- Początek to są takie prozaiczne rzeczy, często katar, częściej infekcje. -- Wszystkie placówki są kontrolowane, natomiast jakość tych kontrol jest przeróżna. -- To Polska Jedność w najlepszym wydaniu. Tak amerykański ambasador komentuje współpracę rządu i prezydenta w staraniach o ulokowanie w Polsce Centrum Serwisowania Rakiet Patriot. W komunikatach resortu jest mowa o wspólnym wiosłowaniu, ale w Kancelarii Prezydenta ojcostwem sukcesu nikt się specjalnie dzielić nie chce. A już z pewnością jest tam przekonanie o tym, bez kogo sukcesu by nie było. Kto więc znalazł wiosła? A kto potem wiosłował? Bartosz Filipowicz. -- W Polsce nikt nie ma wątpliwości, jak ważne będzie Centrum Serwisowe. Amerykańskich rakiet do Patriotów. -- To jest gigantyczna inwestycja w polski przemysł i w zdolności dla baterii Patriot, dla całej Europy. -- Nie tylko Polska, ale i inne państwa europejskie nie będą musiały wysyłać rakiet za ocean. Czas inspekcji z miesięcy skróci się do nawet kilku tygodni. -- To jest także wyraz uznania i wysokiej oceny polskich zdolności militarnych. Nie byłoby tego, gdyby nie rozbudowa naszych zdolności. -- Stajemy się dla Stanów kluczowym partnerem nie tylko z punktu widzenia sojuszu militarnego. -- Ale też sojuszu przemysłowego. I inwestycji amerykańskich w naszym kraju. -- Ambasador USA w Polsce te argumenty podziela, podziękował rządowi i prezydentowi, że współdziałali i wyróżnił kierownictwo MON. -- Wielkie podziękowania dla wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz naszego wspaniałego polskiego Rambo, Cezarego Tomczyka. Na szczególne wyróżnienie zasługuje wiceminister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. To petarda. -- To ona poinformowała o porozumieniu po rozmowach ze stroną amerykańską i choć na tym zdjęciu Karola Nawrockiego nie ma, rządzący podkreślają współpracę z nim w tej sprawie, za co dziękują. -- Dziękuję też panu prezydentowi i Kancelarii Prezydenta, która bardzo wspierała nas w tym procesie. -- Z Kancelarii Prezydenta uprzejmości nie ma. Tu pogląd jest jasny: ojcem sukcesu jest wyłącznie Karol Nawrocki. Prezydencki minister napisał, że to kancelaria wspomogła resort obrony. Podziękowań za współpracę brak. -- I to narracja także polityków PiS spoza pałacu. Ich zdaniem tylko porozumienie Nawrocki-Trump sprawiło, że przedsięwzięcie było w ogóle możliwe. -- Gratuluję panu prezydentowi Karolowi Nawrockiemu. Wielki sukces, a cieszę się, że rządzący nie zepsuli tego. -- Sukces Karola Nawrockiego? -- Tak, ponad wszelką wątpliwość. Gdyby nie było tego porozumienia politycznego, to całe to gadanie rządowe o tym, że tutaj był jakiś konkurs i nasza oferta wyglądała najlepiej i ona wygrała, no przecież bądźmy poważni. -- Na poważnie: o świetnej ofercie Polski pisał choćby ambasador USA. PiS i kancelaria prezydenta nie mogą pogodzić się z sukcesem także rządu. I grają bezpieczeństwem Polski. Słyszymy. -- Dzisiaj robią wszystko, by podważać jakąkolwiek pracę rządu. To nie jest poważne, bo to na arenie międzynarodowej pokazuje, że Pałac Prezydencki gra wyłącznie w grę wewnętrzną. -- Taka trochę małość, że prezydent i jego kancelaria nie potrafi przyznać tego, że tylko dzięki dobrej współpracy i jedności w kontaktach międzynarodowych możemy osiągać sukcesy. -- Rządzący podkreślają, że kibicują relacjom Karola Nawrockiego i Donalda Trumpa. -- Działają na rzecz bezpieczeństwa Polski. I tego samego oczekuję od Kancelarii Prezydenta. Żeby kancelaria prezydenta wspierała rząd w trudnych rozmowach. -- Na przykład o stałej amerykańskiej bazie w Polsce. M.in. o tym ma być Rada Bezpieczeństwa Narodowego, którą prezydent zwołał na 3 listopada. -- Bartosz Filipowicz, 19:30. Opozycyjna narracja o tuczeniu zagranicznego przemysłu polskimi pieniędzmi z programu SAVE jest prawdopodobnie nadal aktualna. Ale coraz trudniej ją snuć, bo pieniądze płyną, ale jakoś nie chcą za granicę. Na razie minister finansów ogłasza inwestycje w zakładach polskiej grupy zbrojeniowej. Prawie 400 milionów wesprze produkcję Jelcza, Rosomaka i baterii w programie SAN. Do końca roku polskie wojsko dostanie kamizelki kuloodporne i hełmy. Też polskie. Jakub Korus. -- Te hale po zakładach Rafako w Raciborzu świeciły pustkami. Teraz będą centrum przemysłu zbrojeniowego. Dziś w hali numer 1 minister finansów poinformował o wsparciu Jelcza, Rosomaka i Bumaru Łabędy. Kwotą 386 milionów złotych. -- Śląsk przez dekady był fundamentem polskiego przemysłu ciężkiego i energetycznego. Musimy zrobić wszystko, aby był również sercem polskiego przemysłu obronnego. -- Będą tutaj produkowane ciężarówki, spawane korpusy kołowych transporterów opancerzonych i składane elementy obrony przeciwlotniczej SAN. -- Potrzebujemy dzisiaj miejsca, które jest prawie gotowe. Mamy tutaj 5 hal, tereny, zaplecze biurowe, wszystko to, co potrzeba. -- Rafako było jednym z najważniejszych zakładów przemysłowych na Górnym Śląsku. Kiedy gigant ogłosił upadłość, rząd postanowił umieścić uzbrojeniówkę. Produkcję kotłów zastąpiły podwozia wojskowych ciężarówek. -- Dobrze jest być w miejscu, w którym ludzie usłyszeli: uratujemy co się da. Będzie tutaj naprawdę znowu się działo. Znowu będzie głośno. -- Dziewięciu na dziesięciu zatrudnionych dziś w raciborskich zakładach to byli pracownicy Rafako. Mechanicy, spawacze oraz inżynierowie. -- 200 nowych miejsc pracy, w tym pierwszym kroku mamy nadzieję, że kolejne decyzje i rozwój tego zakładu to kwestia czasu. -- Z linii produkcyjnych ma tu docelowo zjeżdżać 700 ciężarówek rocznie. Platformy Jelcza są podstawą dla systemów obrony przeciwlotniczej, takich jak Narew czy Homar. -- Tu, gdzie dziś odbywa się konferencja, prasowa, już w najbliższych dniach ruszy montaż pojazdów specjalnych dla polskich sił zbrojnych. -- Podobnie będzie z Rosomakami, dla których zakład w Siemianowicach Śląskich robi się powoli zbyt mały. -- Tysięczny Rosomak, który powinien zostać wyprodukowany w przyszłym roku, jego korpus zostanie pospawany w Raciborzu. -- Rządowe wsparcie otrzymał też Bumar Łabęd z Gliwic, gdzie produkowane będą czołgi K2 na koreańskiej licencji. -- To wsparcie, które otrzymaliśmy w kwocie 140 milionów złotych, pozwoli nam na inwestycje w centrum produkcji pojazdów opancerzonych. -- Większa liczba zamówień to efekt programu SAVE, w ramach którego do Polski płynie 180 miliardów złotych. Eksperci podkreślają, jak ważne jest, żeby trafiały do polskich zakładów. -- Potrafimy potem sami wymieniać części. Możemy serwis robić, zwiększyć produkcję, jeżeli jest taka potrzeba. -- Łączna wartość inwestycji w Jelczu, Rosomaku oraz Bumarze Łabędy sięgnie w najbliższych latach miliarda 300 milionów złotych. -- Jakub Korus, 19:30. -- Przed sądem jako świadek więc pod groźbą kary za fałszywe zeznania wczoraj Natasza Geldon opowiadała, jak Karol Nawrocki, eskortował prostytutkę do pokoju hotelowego gościa, i zachwalał, jak można dorobić na boku. Geldon to jeden z głównych świadków Onetu, pozwanego przez prezydenta. Właśnie ruszyła kampania podważania jej wiarygodności. Daniel Chaliński. -- To naprawdę są złe wiadomości. Dla Polski, nie tylko dla niego. -- Rządzący krótko i stanowczo, tajemniczej przeszłości Karola Nawrockiego. -- Poważne oskarżenia. Bardzo poważne. Złożone pod przysięgą. -- Wczoraj cała Polska mogła usłyszeć zeznania tej byłej koleżanki z pracy, Karola Nawrockiego. Natasza Geldon, informatorka Onetu, krok po kroku opisała sytuację, do której miało dojść w Grand Hotelu w Sopocie. -- Zauważyłam, że Karol wchodzi do hotelu wraz z kobietą i mężczyzną. Taka była moja pierwsza myśl, że to jest prostytutka z alfonsem wchodząca do hotelu. -- Pani Natasza powiedziała wprost, że pan prezydent był wcześniej sutenerem. Że pan prezydent to jest postać z czarnym charakterem. -- Karol Nawrocki przed laty pracował jako ochroniarz, w tym sopockim hotelu. -- Były takie wiadomości, że tam były. Różne koleżanki do towarzystwa. -- Przyznaje nam wieloletni prezydent Sopotu, według dziennikarzy Onetu, prostytutki miał sprowadzać do hotelu właśnie Karol Nawrocki. -- Przypomnijmy, że w 2009 ten człowiek brał udział w ustawkach z grupą kiboli, w której to ustawce miał uczestniczyć Olgierd L., który później został skazany. Sam też za przecież sutenerstwo. -- A kiedy padają takie mocne oskarżenia wobec prezydenta? -- Bez ogródek powiedział, że można pomóc w sprowadzeniu dziewczyn do hotelu i tak sobie dorobić. -- Ten w tej sprawie milczy. -- Myślę, że to jest taka taktyka unikania trudnych spraw i uciekania przed odpowiedzialnością. -- W dniu procesu prezydent zwołał posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Ma ono odbyć się w przyszłym tygodniu. -- Zwołuję Radę Bezpieczeństwa Narodowego, aby przykryć sprawę Grand Hotelu i niekorzystnych zeznań świadka. -- Według rządzących właśnie te zeznania mogą osłabić pozycję głowy państwa. Na razie jego otoczenie bagatelizuje sprawę. -- Czy w różnego rodzaju miejscach, hotelach, zdarzają się sytuacje, w których różnego rodzaju osoby się pojawiają tak, ale czy to jest świadectwo tego, że pracownicy tego miejsca w tym uczestniczą? No nie. -- Prezydenta broni też PiS, choć w obronie argumentów nieco brakuje. -- Ja tego szczegółowo nie śledzę. Wczoraj Onet poniósł totalną klęskę. -- Dlaczego pan tak twierdzi, skoro pan mówi, że nie słuchał dokładnie pani? -- Nie, no coś tam czytałem. -- I tu do gry wchodzi medialna przybudówka PiS, która takim przekazem próbuje zdyskredytować świadka. -- Ta pani nie wie, czy to była prostytutka. Ja pani powiem, jak co do zasady wygląda prostytutka. Wielki dekolt, ultrakrótkie mini, i długie, długie, wysokie szpile. Ta pseudoprawica ma psychofanów i tam niewiele potrzeba, by doszło do rzeczy bardzo, bardzo niepokojących. -- Przypomnijmy, że to sąd, a nie politycy czy pseudodziennikarze. Ustali, czy informacje opublikowane przez Onet były prawdziwe. -- Ta sprawa to coś więcej niż spór o publikację medialną. To test wiarygodności mediów i prezydenta, i pytanie o granice odpowiedzialności człowieka, który reprezentuje dziś państwo. -- Karol Nawrocki będzie zeznawał w sądzie w styczniu. -- Daniel Chaliński, 19:30. -- Podatki wychodzą z Senatu. Izba przywróciła propozycję rządu skorygowane przez Sejm i tak podwyżka podatku dla najwięcej zarabiających firm. Znów jest w grze. Dzięki niej resort finansów spodziewa się pozyskać około 6 miliardów złotych, co pozwoli sfinansować m.in. podniesienie pierwszego progu podatkowego. Po drodze znów Sejm, a potem biurko pana prezydenta. -- Anna Hałas. -- Dobrze by było, gdyby pan prezydent nie wetował. -- Tak minister finansów apeluje do prezydenta o podpis pod ustawą z nowymi progami podatkowymi. Wczoraj uchwalił ją Senat. -- Ustawa o podatku dochodowym od osób. -- Co ważne, z poprawkami, które najkrócej mówiąc przywracają jej ustawienia fabryczne, czyli kształt, w jakim przygotował ją rząd. A który po drodze zmienił Sejm nie pomyśli ministra finansów. -- Cieszę się, że Senat przyjął poprawki, dzięki którym strona wydatkowa tej ustawy będzie w równoważona przez przychody budżetowe. -- Przeciwny był PiS. -- Jestem w ogóle przeciwnikiem podnoszenia podatków, więc jestem zawsze z tymi, którzy chcą, abyśmy nie drenowali naszych kieszeni. -- To są ustawy dobre dla milionów obywateli. Wiele milionów Polaków może skorzystać na zmianach podatkowych, bo to jest szansa, że będą mieli więcej pieniędzy w portfelu. -- Średnio to jest kilkaset złotych. -- Ustawa podnosi pierwszy próg podatkowy do 130 tysięcy złotych. Wprowadza też nową stawkę dla zarabiających między 130 a 150 tysięcy złotych. Zyskać może 3,5 miliona Polaków o takich zarobkach. W ich portfelach miesięcznie zostanie 300 złotych, rocznie nawet 3600. Senat zdecydował, że nie będzie corocznej inflacyjnej waloryzacji progów, jak chciał tego Sejm. Podniesienie progów miała sfinansować podwyżka CIT dla najbogatszych firm z przychodami powyżej 50 milionów euro rocznie. Ale w ubiegłym tygodniu niespodziewanie wykreślił to Sejm, przyjmując poprawkę Ryszarda Petru i Janusza Kowalskiego. -- Nie, nie z Januszem. Ja złożyłem pierwszą poprawkę, a Janusz Kowalski złożył po mnie. -- Poprawkę poparło PSL, ale teraz się wycofuje. -- Ryszard Petru wprowadził nas w błąd. Wprowadził w błąd naszego szefa klubu parlamentarnego. -- Ryszard Petru w sprawie CIT zdania nie zmienia. -- Naprawdę mam obawy, czy z tego tytułu wpłyną pieniądze do budżetu, jak ktoś ma firmę, która ma 55 milionów euro obrotu, to żeby nie płacić podatku, wystarczy, że podzieli się ją na dwie części i już nie będzie musiał tego podatku płacić. -- Tyle że brak podwyżki CIT to 6 miliardów złotych mniej w budżecie na pokrycie ulg podatkowych, odpowiadają rządzący. Dlatego Senat ponownie podnosi podatek od najbogatszych firm. -- Ta ustawa miała poprawić, jakość życia przeciętnego Polaka, a nie robić ulgi dla osób najwięcej zarabiających. -- Ustawa zakłada też zmiany w ryczałcie dla firm oraz wyższą daninę solidarnościową. -- Według zapowiedzi prezydenta on nie będzie skłonny na podnoszenie jakichkolwiek podatków, tak zapowiadał. No z kolei, żeby była równowaga w budżecie, podatki muszą gdzieś wzrosnąć, żeby mogły spaść w innych miejscach. -- Według Many.pl bardziej strawna dla prezydenta byłaby ustawa w wersji, w której trafiła z Sejmu pod obrady Senatu. -- Zdziwieniem jest, gdy pan prezydent coś podpisuje, a nie gdy nie podpisuje. To jest pierwsza kadencja, w której weto jest standardem, a nie podpisywanie ustaw przez pana prezydenta. -- Sejm zajmie się senackimi poprawkami w przyszłym tygodniu. Potem ustawa trafi na biurko prezydenta. -- Anna Hałas, 19:30. -- Wybory w Izraelu. Przyniosły więcej niewiadomych niż demokratycznych rozstrzygnięć. Likud Beniamina Netanjahu jest liderem głosowania, ale to za mało, by utrzymać władzę. Bo potrzebnej większości nie będzie. I jeśli powstanie rząd, to raczej mniejszość tymczasowy. Opozycja zgromadzona wokół Gadiego Eisenknota też świętuje, bo jak mówi lider, naród wybrał zmianę. Na drodze do czego jest Izrael? Anna Kowalska. -- Choć sondaże wróżyły jego porażkę, Beniamin Netanjahu na scenę wchodzi niepokonany. -- Nie ma żadnych wątpliwości. Likud jest największą partią w Izraelu. -- Po podliczeniu niemal wszystkich głosów to jego partia jest zdecydowanym liderem. Ale prawicowa koalicja może stracić władzę do większości zabraknie im ośmiu mandatów. -- W sztabie wyborczym Likudu atmosfera mimo to była raczej radosna. Wszyscy tutaj wierzą, że Beniamin Netanjahu utrzyma pozycję premiera. -- Musi dokończyć robotę. -- Skończyć z Hezbollahem, Hamasem, Iranem. -- Oni nie stworzą rządu, tylko my możemy to zrobić. Bibi Tomagik. -- Zwycięstwo ogłosił też lider drugiej największej partii, były szef armii Gadi Eisenkot. Bo większość Izraelczyków głosowała przeciwko Netanjahu. -- Społeczeństwo opowiedziało się za zmianą. Koalicja porażki utraciła zaufanie obywateli. -- Ale to koalicyjne negocjacje zadecydują o tym, kto zostanie premierem. Scenariuszy jest wiele, od rządu jedności narodowej, przez rząd mniejszościowy, aż po współpracę z partiami arabskimi. Społeczność arabska stanowi 20% mieszkańców Izraela, masowo ruszyła do urn, by walczyć z atakami rasizmem. -- Mieliśmy nadzieję na 15 mandatów, a uzyskaliśmy więcej. Jeśli Bóg pozwoli, będziemy mieć miejsce w rządzie. -- Te wybory pokazały, że Izrael jest podzielony jak nigdy. Jedni, pomimo korupcyjnych zarzutów i utraty łask na świecie, chcą kontynuacji wizji Netanjahu. I wielkiego Izraela. -- Może wydam się rasistą, ale w księgach jest napisane, że to jest nasza ziemia. -- Inni martwią się o jutro. -- To jest największe rozczarowanie. Będziemy coraz bardziej podzieleni. Wszyscy zastanawiają się, co się teraz wydarzy. -- Na to pytanie odpowiedzi szukał cały Bliski Wschód. -- Palestyńczykom zależy na tym, aby pojawił się inny rząd, który poczyni postępy w zawieszeniu broni i odbudowie. -- Bo Izrael wciąż prowadzi krwawe wojny w strefie Gazy, Libanie i Iranie. Według ekspertów to się nie zmieni. Niezależnie od tego, kto będzie rządził. -- Na wszystkich tych frontach Izrael wygrał operacyjnie, ale strategicznie nie. Bo nie udało mu się wykreować trwałego rozwiązania. Zagrożenie dalej istnieje. -- Na czele rządu tymczasowego stać będzie Beniamin Netanjahu. Jeśli polityczny pad się utrzyma, Izraelczycy ponownie ruszą do urn. Z Tel Awiwu Anna Kowalska, 19:30. -- Życie odebrało im własny dom, więc trafiły do domu dziecka. Ale też go trudno domem nazwać, bo to cieknąca ruina z zagrzybionymi ścianami i tak od kilku lat. Łódzki magistrat zna problem placówki przy ulicy Nawrot. I obiecuje przeprowadzkę dzieci, ale na razie jest jak jest. Na szczęście nie każdy dom dziecka, a tak wygląda, ale była nadzieja, że da się je wszystkie zamienić na rodzinę zastępcze. Czy jeszcze jest nadzieja? Katarzyna Grzęda-Łozicka. -- W takich warunkach mieszka 14-oro podopiecznych domu dziecka w Łodzi. -- To, co ja widzę, kiedy odwiedzam placówkę, to to, że farba od ściany odpada, że wilgoć i grzyb pojawia się na ścianie. -- To nagranie wykonane przez Fundację Mały Duży Człowiek. -- Tutaj zawsze kapie. -- Która od wielu miesięcy alarmuje w sprawie fatalnych warunków w placówce. -- Myślę, że tu są problemy już konstrukcyjne. -- Takie warunki mogą być także groźne dla zdrowia. -- Pleśń, wilgoć bardzo negatywnie będą wpływały na dziecko. Im dłużej dziecko będzie przebywało, tym więcej konsekwencji. -- Tutaj jest. -- Fundacja już wielokrotnie interweniowała w tej sprawie. Bez efektu. -- Trzeba zmienić budynek po prostu i przenieść dzieci w bezpieczne miejsce. -- Rzecznik Urzędu Miasta nie znalazł dziś dla nas czasu. Natomiast Ministerstwo Rodziny poinformowało naszą redakcję, że dotąd nie miało zgłoszeń w tej sprawie, ale wystąpiło do łódzkiego wojewody o zbadanie sytuacji w domu dziecka. Miejskie Centrum Administracyjne pieczy zastępczej, które odpowiada za placówkę, deklaruje, że wprowadzono wszystkie zalecenia po kontrolach prowadzonych m.in. przez Sanepid. -- Wszystkie placówki są kontrolowane, natomiast jakość tych kontrol jest przeróżna. Często ona kończy się na kontroli dokumentacji. -- W całym kraju działa 1300 domów dziecka. Od 3 lat obowiązują ograniczenia w otwieraniu nowych placówek. Na rzecz rodzinnej pieczy zastępczej, jak wskazuje Bartłomiej Jojczyk z Fundacji Dobrych Inicjatyw, kierunek zmian jest słuszny, ale brakuje wsparcia instytucjonalnego dla już działających rodzin zastępczych. -- Czasami te dzieci wędrują między różne rodziny zastępcze i de facto potem idą do domu dziecka. Co czwarte dziecko w zeszłym roku trafiło do domu dziecka, trafiło z rodziny zastępczej. -- Nowych rodzin zastępczych brakuje, a opiekunowie coraz częściej rezygnują z bycia taką rodziną. Ze względu na wiek. -- W wielu miejscach jednak rodzice zastępczy nie są wystarczająco wspierani. I mam tu na myśli szeroko rozumiane wsparcie, nie tylko finansowe. -- Dorota Pośpiech została mamą zastępczą dla dwójki dzieci, ale przyznaje, że decyzja nie była łatwa. -- To jest piękne, ale też bardzo trudna droga. Często trafiają do pieczy dzieci po prostu z ogromnym bagażem doświadczeń. -- Na podobną szansę nadal czeka prawie 1600 dzieci. Katarzyna Grzęda-Łozicka, 19:30. -- Halloween w Polsce to nie jest tradycja, a bardziej okazja. I najczęściej kończy się dynią na balkonie i cukierkowym szantażem. Ale świat się rozwinął w niekontrolowanym kierunku i zauważył to wójt Ocieszyna pod Poznaniem. Wójt apeluje: dajmy spokój z chodzeniem po domach. Wielu drzwi i tak nikt nie otworzy ze strachu przed obcymi. A maski i przebrania zaufania nie budzą. Na razie nie wiadomo, co bardziej przestraszyło. Obcy czy apel? Marcin Wojciechowski. -- W Halloween wiele drzwi będzie tu zamkniętych. W Ocieszynie pod Poznaniem moda na straszenie przegrała z prawdziwym strachem. -- Nie mamy tu obaw o swoich dzieciaków, ale że ktoś może wykorzystać tę sytuację i przyjść tutaj gdzieś z zewnątrz i zrobić sobie po prostu dla fanu jakąś akcję. -- Sołtys zaapelował do rodziców, by wraz z dziećmi zostali w tym roku w domach. -- Po pierwsze, żeby też powiedzieć, że są obawy mieszkańców. Po drugie, też żeby była możliwość porozmawiania rodziców z dziećmi. Dlaczego? -- Mieszkańcy nie boją się upiornych masek, ale tych, którzy mogą się za nimi kryć. -- Ktoś otworzy dom, nie wie, kto jest w przebraniu. -- Prawda? -- No, może być każdy. -- Tata małego Mikołaja obawy rozumie, ale rozważa udział w zabawie z synem. -- Z jednej strony to jest dobre wyjście, a z drugiej strony dzieciakom też frajdę się odbiera. -- Zwłaszcza, że straszenie było tu coraz bardziej popularne. -- Bardzo dużo dzieci chodziło. Ja nie wiem, ja w domu to chyba z 10 razy otwierałam. -- W Ocieszynie znają się wszyscy. Mieszkańcy boją się obcych, a ten lęk wzrósł po atakach w szkołach. Do których doszło kilka tygodni temu na Mazowszu. -- W sytuacji takiego rozbudzonego ryzyka moralnego, poczucia zagrożenia, pojawiają się mniej lub bardziej racjonalne decyzje. -- Policja apeluje, by dzieci, które pójdą po cukierki, wyposażyć nie tylko w halloweenowe rekwizyty, ale przede wszystkim w wiedzę. -- Zadbajmy o to, żeby szli zaufani grupie, żebyśmy poznali trasę ich przejścia, w którym miejscu będą się bawić. -- Po serii krwawych ataków w szkołach tegoroczne Halloween może mieć nieco inne oblicze, bo coś, co tego dnia było związane z zabawą, dziś budzi ponure skojarzenia. Wiele rodziców przygotowując stroje dla swoich pociech rezygnuje z krwawych dodatków, takich jak noże czy tasaki. -- Nawet do zabawy to nie jest, bo to już coś sugeruje, że to jest przedmiot codziennego użytku. -- Tym tropem poszły też sieci handlowe. Przed Halloween spółek zniknęły zakrwawione maski i zabawki przypominające ostre narzędzia. -- W trosce o dobro dzieci i młodzieży uznaliśmy, że jednak warto dostosować się do tej, do tych społecznych okoliczności. -- W Polsce w przebieranej zabawie bierze udział już co trzecie dziecko. Marcin Wojciechowski, 19:30. -- To jest wyjątkowy dom, który powstał dzięki słuchaczom kultowego serialu radiowego Matysiakowie. Zgodnie z ich wolą miał być konkretnym symbolem wartości, które niesie audycja i upamiętnieniem słynnej w Polsce radiowej rodziny. Dom Pomocy Społecznej u Matysiaków. Kończy właśnie 60 lat i jest tylko o 10 lat młodszy od radiowego serialu. Małgorzata Wiśniewska. -- To hymn pomocy społecznej u Matysiaków, który tu często słychać. Tym razem z okazji jubileuszu 60-lecia. -- Nie wiem, jak to się stało, że w ogóle trafiłam do tego chórku. Ale jestem już dosyć długo. -- Na początku gdzieś tam jest jakiś lęk, jak mnie odbiorą inni, czy nie będą się ze mnie wyśmiewać. Ale później to się zmienia i chcą śpiewać, występować. -- Wskazałeś kup -- ić szafę. -- Mieszkańcy domu u Matysiaków są fanami swoich patronów, rodziny Matysiaków. To właśnie dzięki słuchowisku powstał dom. Kiedyś tylko dla seniorów, teraz także dla osób przewlekle chorych. Słuchacze audycji po 10 latach jej nadawania chcieli zbudować wymierny symbol promowanych przez nią wartości. -- Okazało się, że Matysiakowie są tak ważni, tak mocno zajrzeli w domy i w serca, że trzeba jakoś to uczcić. No a jak inaczej, jak nie zbudować dom rodzinny, dla tych, którzy tego domu potrzebują? -- U Matysiaków mieszka dziś ponad 80 osób. Mają swoje historie, różne charaktery i entuzjazm, żeby wciąż czegoś się uczyć. Brycz, ćwiczenia, terapia poprzez sztukę. -- Dzisiaj mamy dwa zespoły: Iskra Play i Tysiące. -- Jest tutaj, zostaję sam. Brak rodziny, a tu jest rodzina. -- Wszystkie wydarzenia są dokumentowane wprowadzonej od 60 lat kronice. Zapis historii placówki i pełen emocji pamiętnik. Każdego wydarzenia, które wychodzi poza codzienną rutynę. -- Tu przychodzą wolontariusze, ale to są zarówno dzieci, jak i dorośli. I po prostu często od nich się uczymy. -- Przestań, Wiśka, tę swoją logikę. -- Matysiakowie to najstarsze słuchowisko radiowe w Polsce i prawdopodobnie na świecie. Ma 70 lat nieprzerwanej historii. Losy wielopokoleniowej rodziny, z którą słuchacze się chętnie utożsamiali. Teraz aktorzy serialu chcą, żeby dom, symbol ich serialu, zaistniał znowu na antenie. -- Żeby np. zrobić taki odcinek, który, że my byśmy tu zagościli Matysiakowie. Przyjechali do domu Matysiaków. -- Każdy wam powie, że tu mieszkają. -- Małgorzata Wiśniewska, 19:30. -- Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej. W pytaniu dnia u Doroty Wysockiej-Schnepf. Już za chwilę. A potem Justyna Dobrosz-Oracz i goście zapraszają na bez trybu "Dobrego wieczoru" i do zobaczenia. -- To jest Pytanie Dnia, Dorota Wysocka-Schnepf. Dobry wieczór państwu, a ze mną redaktor Adam Michnik, redaktor naczelny Gazety Wyborczej. Dobry wieczór, witam pana redaktora. -- Dobry wieczór, pani redaktor.