-- 19:30. Zaprasza Monika Sawka. -- Dobry wieczór. To jest specjalne wydanie 19:30. W Trybunale Konstytucyjnym trzęsienie ziemi: Bogdan Święczkowski został odsunięty od kierowania instytucją przez Annę Korwin-Piotrowską, której ani Święczkowski, ani prezydent nie uważają za sędzia Trybunału. Opozycja i otoczenie głowy państwa oskarżają rząd o zamach stanu. Donald Tusk pisze o przywracaniu rządów prawa. A wszystko zaczęło się od zawiadomienia sędzi Korwin-Piotrowskiej. O tym, co wydarzyło się przez ostatnie 24 godziny, krok po kroku wyjaśni państwu Arkadiusz Pogłud. -- Policja przed bramą i za bramą, tuż przed wejściem do Trybunału, mimo piątkowego wieczoru w budynku kilkoro sędziów. Wśród nich Anna Korwin-Piotrowska i taki komunikat. -- Wydałam zarządzenie o natychmiastowej przerwie czynnościach służbowych pana Bogdana Święczkowskiego. -- I Bartłomieja Sochańskiego, obu związanych z PiS. Przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem. Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma. -- Krótko mówiąc, to jest bezprawie, bezprawie i jeszcze raz bezprawie. -- Politycy PiS błyskawicznie zjawili się w alei Szucha, krzycząc o zamachu stanu. Próbowali sforsować bramę, żeby Bogdan Święczkowski dostał się na teren Trybunału. Bezskutecznie. Po zarządzeniu przerwy w jego pracy kierowanie Trybunałem przejęła najstarsza stażem sędziowskim Anna Korwin-Piotrowska. Po północy, przed Trybunałem, pojawił się prezydent. Karol Nawrocki kilka godzin wcześniej był na pokładzie samolotu do Senegalu. Na wieść o wydarzeniach wokół Trybunału przerwał podróż i wrócił do kraju. -- Proszę odejść. -- W towarzystwie pierwszego prezesa Sądu Najwyższego i pracowników kancelarii w taki sposób... -- Ale proszę mi tu. -- Wszedł do budynku Trybunału. Tam doszło do utarczki słownej. -- To nie jesteście sędziami Trybunału Konstytucyjnego. -- Karol Nawrocki przebywał w Trybunale kilka godzin. To relacja Macieja Berka, który był na miejscu. -- Podkreślam: nikt prezydenta nie szarpał ani nikt z prezydentem się nie szarpał. Prezydent po wejściu do budynku nie był zainteresowany żadną rozmową. Udał się na piętro budynku z grupą swoich współpracowników. -- Na zewnątrz... -- Zgwałcony zostanie Trybunał Konstytucyjny. -- Do PiS-u dołączyła reszta prawicy. -- Nie wyobrażam sobie żadnego prawnika. O dowolnych poglądach politycznych, o dowolnych związkach środowiskowych, który powie, że to, co się tam dzisiaj wydarzyło, ma jakikolwiek związek z prawem. -- Ta eskalacja przybrała już taką skalę, że nie było innego wyjścia, jak zastosowanie instrumentu, który stosuje się nie tylko do sędziów Trybunału Konstytucyjnego, ale również do sędziów Sądu Najwyższego. -- Anna Korwin-Piotrowska, zarządzając przerwę w czynnościach prezesa i wiceprezesa Trybunału, powołuje się na ten przepis. Mówi on o złapaniu sędziego na gorącym uczynku podczas łamania prawa, lub naruszaniu przez niego powagi sądu. Zdania prawników są w tej sprawie podzielone. -- Nie myślałem, że przyjdzie mi kiedyś bronić Święczkowskiego, ale ta podstawa prawna jest nieistniejąca z miliona powodów. -- Ja też osobiście mam wątpliwości, czy tutaj mamy to zastosowanie. Natomiast pewne zarzuty do prezesa są. -- Przesłanki dostrzega profesor Andrzej Col, były prezes Trybunału. -- Strony wynikają z wniosku prokuratora generalnego, o rozpatrzenie sprawy immunitetu tych dwóch panów. -- Czyli sędziów Święczkowskiego i Sochańskiego. -- Są to poważne sprawy karne, i te wnioski zostały przeze mnie podpisane, i dostarczone do Trybunału. -- Po uchyleniu immunitetu decyduje zgromadzenie ogólne sędziów Trybunału. Anna Korwin-Piotrowska najbliższe zwołała na 3 listopada. -- To nie są działania standardowe. Ja to doskonale rozumiem, ale one służą w tym momencie przywróceniu funkcji najważniejszego organu. To jest ważne dla obywateli. -- Nawoływali ci sędziowie wielokrotnie do tego, żeby pan Święczkowski zwołał zgromadzenie Trybunału, żeby wszyscy sędziowie mogli zdecydować, jaki jest los Trybunału. Okazuje się, że wszystkie te prośby były rzucane w próżnię. Więc tak naprawdę chyba nie było innego wyjścia. -- Protest przed Trybunałem trwa nieprzerwanie. Przed południem doszło do incydentu: zamaskowany mężczyzna uderzył kobietę w twarz i próbował uciec, zatrzymała go policja. Miał przy sobie nóż, pistolet gazowy i przedmiot imitujący policyjną odznakę. Arkadiusz Pogłud, 19:30. -- To, co działo się przed Trybunałem, to już zupełnie inna historia. Tak burzliwej nocy w Polsce nie było od lat. Przed budynkiem od wczoraj stoi policja, stoją też demonstranci. A wśród nich politycy prawej strony sceny politycznej. Na czele z Jarosławem Kaczyńskim, który ramię w ramię z Grzegorzem Braunem krzyczał o polaryzowaniu społeczeństwa i straszył zabójstwami. Przed siedzibą Trybunału jest Anna Łubian-Halicka. Co dziś się tam dzieje? -- Gardą mówią o panu prezydencie. -- Wczoraj politycy PiS zapowiadali, że przyjedzie tu nawet milion protestujących, ale dziś takich tłumów tu nie ma i jest kilkaset osób. Jest też zdecydowanie spokojniej niż wczoraj, choć poziom emocji nadal tutaj jest wysoki. Padają słowa o dyktaturze i zamachu stanu, bo w taki sposób politycy PiS określają zmianę władzy w Trybunale. -- Przed Trybunałem... -- Po co wstępowaliście do policji? -- Według PiS... -- Szczerze to wam współczuję. -- Wszystkie chwyty dozwolone... -- Ustójcie. -- Do atakowania i obrażania policjantów... -- Macie prawo iść na S4. -- Zachęta ze sceny... To Antoni Macierewicz. -- Praworządny, polski, narodowy policjant. Nie może robić tego, co teraz się dzieje. Bo to jest zbrodnia. Apelujemy do policjantów, nie bądźcie zdrajcami. -- To jest patologiczna prawica, która za wszelką cenę próbuje odzyskać utraconą władzę. -- Ale PiS nazywa to tak... -- Mamy do czynienia z zamachem stanu. -- I wzywa do pospolitego ruszenia. -- To są nasze termopile. -- Powodem jest fakt, że PiS traci władzę w Trybunale. Nie dlatego, że tak zdecydował Donald Tusk, choć tu tę tezę forsowano. -- Dzisiaj Donald Tusk wszedł w buty Jaruzela. -- Ale dlatego, że tak stanowią ustawy i konstytucja, zgodnie z nimi Sejm obecnej kadencji wybrał 8 spośród 15 sędziów Trybunału Konstytucyjnego. To oznacza, że mają oni większość, ale prezydent i PiS nie chcą o tym słyszeć i robią wszystko, by do tego nie dopuścić. -- PiS broni tego, żeby mieć zagwarantowane, tak jak przez ostatnie lata, właściwe dla siebie słuszne dla siebie wygodne dla siebie wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Żeby nadal Trybunał Konstytucyjny był na telefon. -- Od 10 lat Trybunał nie wydał żadnego wyroku, który nie byłby po myśli PiS. Gdy trzeba było delegalizował niewygodny dla PiS komisję śledcze, a nawet wypowiadał unijne traktaty. Wyroki, co potwierdziły maile Michała Dworczyka, partia ustalała z prezes Trybunału. To ma się zmienić. -- Trybunał jest odbudowywany, w momencie kiedy chce się odbudować, słyszymy o zamachu stanu. To jest taki typowy przykład, jak my mówimy "łapaj złodzieja". Ktoś, kto w tłumie kradnie, nagle krzyczy "łapaj złodzieja" po to, żeby odwrócić uwagę innych. -- Ale prezes PiS stawia wszystko na jedną kartę i snuje takie wizje. -- Już gotują przeciwko własnemu narodowi nawet broń maszynową, czy to jak to się bardziej... Fachowo nazywa samopowtarzalną. -- A zwierając szyki, PiS staje w jednym rzędzie z prorosyjskimi politykami. Janusz Korwin-Mikke publikował takie zdjęcia z pozdrowieniami z Moskwy, a teraz ma przesłanie. -- Wojna domowa jest nieunikniona. -- Jest też taka pamiątka z wczorajszej nocy: prezes PiS stoi tu obok Grzegorza Brauna, który neguje Holokaust i sprzyja Rosji, i o którym sam jeszcze kilka miesięcy temu mówił tak. -- Mowy nie ma o żadnych sojuszach z partią Brauna. -- Są na jednym zdję -- ciu. I będą na jednej liście. I niestety mają jeden punkt: wyprowadzenia Polski z UE. Jeden bardziej lajtowo, drugi bezpośrednio. I to jest zagrażające polskiemu bezpieczeństwu. -- Hasła o Polexicie... -- Odzyskajmy niepodległość. Odrzucić trzeba dyktat eurokołchozowy. -- Wczoraj Jarosławowi Kaczyńskiemu nie przeszkadzały wsparte obecnością polityków całej prawicy. -- Jesteśmy z wami. -- Zarówno Konfederacji, jak i Rozwoju Plus. -- I jak zwyciężymy, zwyciężymy. -- Prezes PiS z obrony Trybunału szybko przeszedł w tryb wyborczy. -- Zwyciężymy także w tej wojnie, która rozstrzygnie się na jesieni przyszłego roku. Musimy być razem. -- Cała prawica na wspólnej zadymie pod Trybunałem. Tylko taka zadyma, tylko taki bałagan. Jest w stanie połączyć to środowisko. -- Które przed Trybunałem... -- Na selfie z panem prezesem. -- Mówiło wprost, jaki ma cel. -- Teraz wszyscy idziemy w jednym kierunku, w kierunku obalenia rządu Donalda Tuska. Tego Tuska, który nie jest już premierem, jest przestępcą, a nie premierem. Jest człowiekiem, którego trzeba jak najszybciej wyeliminować. -- To jest jasny sygnał dla społeczeństwa, o czym będą przyszłe wybory. Właśnie czy ta grupa, z Braunem, Kaczyńskim, Bosakiem na czele, przejmie władzę w Polsce, by wyprowadzić Polskę z UE, by wepchnąć Polskę w objęcia Putina. -- Na razie trwa mobilizacja elektoratu. -- Jedzie tu cała Polska. -- Która dziś przyniosła taki skutek. Anna Łubian-Halicka, -- Reakcja prezydenta na to, co działo się wokół Trybunału Konstytucyjnego, była bezprecedensowa. Karol Nawrocki użył fizycznej siły wobec sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej, która zagrodziła mu drogę do Trybunału Konstytucyjnego. Były przepychanki, krzyki, próby zdobycia kluczy do pomieszczeń instytucji i ogromne napięcie. Później nerwowe negocjacje, które zakończyły się fiaskiem. Dziś pilne konsultacje. Przed Pałacem Prezydenckim jest Jakub Korus. Z kim głowa państwa rozmawiała i co przyniosło to spotkanie? -- Przez całe popołudnie do Pałacu Prezydenckiego za moimi plecami przyjeżdżały limuzyny przedstawicieli kolejnych partii politycznych. Z panem prezydentem rozmawiali Polska 2050, ludowcy, Razem oraz partie prawicowe. Z zaproszenia nie skorzystały KO oraz Lewica. Wśród pomysłów rozwiązania kryzysu, które się pojawiły, są: zakończenie kadencji wszystkich sędziów, wybór całego nowego składu większością kwalifikowaną, a Konfederacja, chce nawet skrócenia obecnej kadencji Sejmu. Pytanie tylko, czy jakiekolwiek ponadpartyjne porozumienie jest możliwe, szczególnie biorąc pod uwagę to, co wczoraj w nocy wydarzyło się w Trybunale Konstytucyjnym. Szarpanina. -- Proszę odejść. Przepraszam pani. -- Nie będzie pan tutaj. -- Ale proszę mi tu. -- A w końcu siłowe wejście do budynku przy alei Szucha. -- Przepraszamy. -- Tak wyglądał nocny przyjazd prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego. -- Widać było, że po prostu chce swoją siłą fizyczną masą staranować mnie. No i tak też uczynił. -- Do będącej sędzią od niemal 30 lat Anny Korwin-Piotrowskiej pracownicy prezydenta odzywali się tak. -- Pani czytała konstytucję kiedykolwiek w życiu? Chociaż raz. -- Sam prezydent z sędziami rozmawiać nie chciał. -- To wy jesteście sędziami Trybunału Konstytucyjnego. -- Pan prezydent nie zechciał się z nami w żaden sposób przywitać. Powiedzieć, jaki jest cel jego wizyty. -- W rozmowie, co widać na tym nagraniu, wyręczał go szef kancelarii Zbigniew Bogucki. -- Pani dokonuje zamachu stanu. Nie wiem, czy pani ma tego świadomość. -- Nie. -- Pan minister Bogucki. -- Nie ma pani żadnych podstaw prawnych. -- Tyle że podstaw prawnych do takiego wejścia do Trybunału szczególnie ze współpracownikami nie ma sam prezydent. Zwracają uwagę konstytucjonaliści. -- Nie chcę zarządzenia. -- Nie ma cienia wątpliwości, że jest to złamanie neutralności politycznej Trybunału, jego niezależności. -- To zdjęcie z TK zamieszczone przez prezydenckiego rzecznika. Obok Karola Nawrockiego są na nim prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński, Zbigniew Bogucki, szef BBN Bartosz Grodecki, oraz zawieszony wiceprezes TK Bartłomiej Sochański. -- Obecność pana Boguckiego i innych osób również, i pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, uważam, że była zdecydowanie niezgodna z zasadą podziału władzy. -- Jeszcze w nocy pojawiła się narracja ataku na prezydenta. Markiewicz i Korwin-Piotrowska próbowali szarpać prezydenta, naruszają nietykalność głowy państwa, który przybył do Trybunału Konstytucyjnego. Zarzuty kontruje minister sprawiedliwości i zwraca uwagę, że artykuł 222 penalizuje naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariuszy, a takimi są sędziowie. -- Prokuratura działa i wszyscy ci, którzy dopuszczają się łamania prawa, którzy, no, w jakiś sposób atakują funkcjonariuszy publicznych, no, będą musieli stanąć przed sądem. -- Prezydent nie chce zaakceptować swojej roli ustrojowej, która zobowiązuje go do tego, aby studzić te emocje. -- Emocje wczoraj podgrzewał też ten człowiek, uznawany przez prawicę za legalnego prezesa Trybunału, Bogdan Święczkowski, który odwiedził Pałac Prezydencki. Choć to najbliższy współpracownik Zbigniewa Ziobry, który startował z PiS. -- Zagłosuj na mnie. -- Partia przekonuje o jego niezależności. -- Mamy do czynienia z zamachem na organ konstytucyjny Państwa Polskiego. -- Tyle że na co zwracają uwagę eksperci Trybunał pod wodzą Święczkowskiego nie działa, a na nim samym ciążą zarzuty prokuratorskie. -- Ma problemy z prawem, będzie musiał odpowiadać przed prokuratorem, jak będzie miał uchylony immunitet. -- Proszę odejść. -- Zanim rzecznika rządu jedynym przedstawicielem władzy wykonawczej, który wtargnął wczoraj do Trybunału siłą, jest prezydent. Podobnie twierdzi minister spraw zagranicznych. -- Nie zrobi. -- Wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym w Warszawie nie były eleganckie, ale alternatywą byłoby ustąpienie wobec niekonstytucyjnego przekształcenia Polski w Republikę Prezydencką. Jak zapewniają rządzący, próby porozumienia leżały na stole, ale PiS nie chciał o nich słyszeć. Andrzej Duda nie podpisał ustawy o TK, a Karol Nawrocki tygodniami nie powoływał legalnie wybranych sędziów. -- Wchodzenie na teren Trybunału to próba wydawania jakichś poleceń, prawda, jest jeszcze w nocy, jest po prostu skandaliczne. -- Po opuszczeniu Trybunału prezydent wydał oświadczenie, w którym zapowiedział konsultacje z siłami politycznymi. Na zaproszenie odpowiedziały partie prawicowe, ludowcy i Polska 2050. Rozmawialiśmy o możliwych scenariuszach deeskalacji, i o możliwych scenariuszach wyjścia z tego impasu. O 20:00 wystąpienie premiera Donalda Tuska. Jakub Korus 19:30. -- Spór o Trybunał Konstytucyjny jest jednym z najpoważniejszych i najdłuższych we współczesnej Polsce. Żeby zrozumieć tło aktualnych wydarzeń, trzeba cofnąć się o ponad dekadę. Konflikt rozpoczął się od rywalizacji dwóch czołowych partii o obsadę pięciu stanowisk sędziowskich. Później doszły kolejne zmiany prawa, podważanie statusu sędziów, spór o niezależność instytucji i bojkotowanie jej orzeczeń. Marek Smółka. -- Mamy do czynienia z zamachem na organ konstytucyjny. -- Tak odpowiadają rządzący, tyle że tego zamachu dokonał PiS 10 lat temu. -- Wtedy, kiedy pod osłoną nocy zaprzysiężono trzech dublerów, i Polska później musiała za to bardzo dużo zapłacić. Wtedy, kiedy niszczono polski Trybunał, który miał ogromny autorytet. -- Ale najpierw był grzech pierworodny. W październiku 2015 roku rządząca wtedy koalicja PO-PSL wybrała następców pięciu sędziów, którym kończyła się kadencja, dwóm z nich dopiero po wyborach. -- Mieli objąć swoje urzędowanie już po rozpoczęciu następnej kadencji. To było naruszenie konstytucji. -- To, co zrobiła PO, zostało natychmiast zastopowane przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który powiedział to, bo w czasie jeszcze prezesury pana Rzeplińskiego, że prawidłowy jest wybór trzech, prawda, ale nie pięciu. -- Bo były to czasy, kiedy Trybunał nie był jeszcze automatem do przyklepywania niekonstytucyjnych działań władzy, ale partia Jarosława Kaczyńskiego, która wygrała wtedy wybory, Trybunał Konstytucyjny wzięła sobie na pierwszy cel. PiS nie czekał na rozstrzygnięcie sporu o dublerów i znowelizował ustawę o TK nawet mimo apeli byłych prezesów do prezydenta Dudy o weto. Już wtedy ostrzegali, że to, co robi PiS, grozi paraliżem i degradacją sądu konstytucyjnego. -- Odwołał tych sędziów pięciu wcześniej wybranych, powołał swoich pięciu, a pan Duda w nocy ich zaprzysiągł. Od tamtego czasu zaczęło się systematyczne, systematyczne niszczenie Trybunału Konstytucyjnego przez ówczesną większość rządową. Nie zaprzecz! Od Trybunału! -- Chaos zaczął się pogłębiać. W obronie Trybunału przed zawłaszczeniem go przez PiS ludzie wyszli na ulice. To te protesty. W grudniu 2015 roku pisowska większość wprowadziła kolejne zmiany. Z uwagi na ich szczególne znaczenie dla dobra publicznego. A twarzą pseudoreform był ten, wtedy jeszcze poseł, kolejnym ciosem niszczącym pozycję Trybunału było to, że na przełomie 2015 i 2016 roku ówczesna premier Beata Szydło przestała publikować jego wyroki. Tu protest przed kancelarią. Pod koniec 2019 roku w Trybunale rozgościli się politycy, których nie da się posądzić o bezstronność. To były poseł PiS, a w przeszłości peerelowski prokurator z czasów stanu wojennego. PiS-owi nie przeszkadzało, że był członkiem PZPR. Drugą twarzą zmian była Krystyna Pawłowicz. -- Proszę wstać. -- Wcześniej też się zdarzało, że do Trybunału trafiali politycy. Tak było w 2006 roku z Markiem Kotlinowskim, wicemarszałkiem z Ligi Polskich Rodzin. -- Wyraźnie błędne. Rozwiązanie z tym, że to był dobry prawnik. Nie było jakichś zarzutów podnoszonych do jego orzecznictwa. -- Nie da się tego powiedzieć o partyjnych nominatach PiS z Julią Przyłębską, nazywaną przez prezesa Kaczyńskiego jego odkryciem towarzyskim, czy o jej następcy, Bogdanie Święczkowskim, bliskim współpracowniku Zbigniewa Ziobry, startującym w wyborach samorządowych i do Sejmu, z list PiS-u. A tak spadała wydajność Trybunału przed upartyjnieniem, wydawał średnio rocznie ponad 60 wyroków, za Julię Przyłębskiej 20 kilka, wśród nich te zgodne z wolą rządzących. -- Najbardziej tutaj rażącą sprawą to była ustawa z 2017 roku, prowadząca do. Zmiany sposobu wyboru Krajowej Rady Sądowniczej. No, z jawnym złamaniem konstytucji. -- Był też wyrok na zamówienie prawicowej większości, który radykalnie zaostrzył prawo aborcyjne. Konsekwencje były tragiczne: lekarze bali się ratować kobiety. To rozwścieczyło Polki, które wyszły na ulice. Za to skargi konstytucyjne zgłaszane przez obywateli do dziś zalegają. Najstarsze czekają na rozstrzygnięcie od 13 lat. -- Są to sprawy podatkowe, są to sprawy różne, są pytania prawne sądów. Przez to są zawieszone postępowania sądowe. -- Zanim Trybunał został zabetonowany przez PiS, zajmował się sprawami zwykłego Kowalskiego. Orzekał o zgodności z konstytucją spraw dotyczących OFE, kwoty wolnej od podatku, czy nawet nadmiernych kar za wycinkę drzew. Marek Smółka, 19:30. -- Na wydarzenia w Polsce reagują światowe media. Associated Press, Reuters czy BBC nie podchwyciły narracji polskiej prawicy o zamachu stanu. Jest za to obszerna analiza tła sporu. Redakcje zachodnich mediów piszą o chaosie, polu bitwy czy kryzysie konstytucyjnym. Zagraniczną prasę przejrzał dla państwa Wojciech Tymiński. -- Nie tylko główne europejskie media, ale też te za oceanem. Relacjonują wydarzenia w Warszawie. Policyjny kordon i demonstranci przed Trybunałem oraz prezydent, który przerywa zagraniczną podróż, by wrócić do Warszawy. To obrazy, które obiegły świat. Wraz z tą wypowiedzią szefa polskiego MSZ ze szczytu grupy G20 w Atlancie. -- Ustępujący prezes uniemożliwiał prawidłowo wybranej większości wykonywanie jej obowiązków, wydawanie orzeczeń, interpretowanie prawa, a nawet uchwalenie własnego budżetu. Dlatego konieczne było podjęcie działań, które pozwoliłyby przywrócić funkcjonowanie Trybunału. -- W anglojęzycznym wpisie na platformie X szef MSZ przypomniał zaś o upolitycznieniu Trybunału zarządów PiS. -- O przyczyny i konsekwencje tego konfliktu pytają dziś największe zagraniczne redakcje. Jako bitwę o rządy prawa wprost opisuje wydarzenia brytyjski Financial Times. I ostrzega przed nowym kryzysem politycznym w kraju. Niemiecki Der Spiegel za chaosem wokół Trybunału dostrzega zaciekłą walkę dwóch największych obozów politycznych. Zwraca też uwagę na prezydenta Nawrockiego, który odmówił zaprzysiężenia nowych sędziów. Do źródła konfliktu wraca Politico. W ciągu 8 lat sprawowania władzy PiS obsadził Trybunał Konstytucyjny swoimi nominatami, w tym Święczkowskim i jego zastępcą, umieszczając go w centrum konfrontacji Polski z Brukselą w sprawie praworządności. -- Francuski Le Monde stawia z kolei mocne pytanie: przywracanie państwa prawa czy zamach stanu? Dziennik pisze o skrajnie odmiennych interpretacjach wydarzeń w kraju, podzielonym bardziej niż kiedykolwiek, i ocenia, że na kompromis na razie się nie zanosi. Oskarżenia o zamach stanu eksponuje w tytule również amerykański Fox News, choć ujmuje to określenie w cudzysłów, a w samym artykule przypomina o zarzutach upolitycznienia sądownictwa zarządów PiS, unijnych karach dla Polski i argumentach Donalda Tuska o przywracaniu praworządności. -- Dzień dobry. -- Do opanowania emocji wzywa ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce. Choć pisze o bezprecedensowej konfrontacji. -- Obie strony przedstawiają skrajnie odmienne wersje tego, co się wydarzyło i dlaczego. Ostatnią rzeczą, jakiej potrzebuje Polska, jest konfrontacja, która wymknie się spod kontroli i doprowadzi do czegoś znacznie gorszego. -- Thomas Rose podkreśla, że Waszyngton nie zamierza ingerować w wewnętrzne sprawy Polski, ale ostrzega przed dalszą eskalacją i przypomina, że przyszłość Polski demokracji zależy przede wszystkim od samych Polaków. -- Wojciech Tymiński, 19:30. -- Ludzie! Macie prawo! Przepraszam, panie. Ale proszę! -- Polska nic nie wnosi do tego spotkania. Tak szef rosyjskiej dyplomacji ocenił zaproszenie naszego kraju na rozmowy G20. Według Siergieja Ławrowa obecność Polski zrywa z praktyką dyplomatyczną polegającą na szukaniu konsensusu. W tym roku pracą przewodniczą Amerykanie, a Polska uczestniczy w nich na prawach pełnego członka na specjalne zaproszenie Stanów Zjednoczonych. Z Atlanty Klaudia Kocińska. -- Udział Polski w tegorocznym szczycie G20 to wydarzenie o znaczeniu strategicznym. Po raz pierwszy nasz kraj uczestniczy w pracach tej grupy na tak wysokim poziomie. Korzystając z zaproszenia Stanów Zjednoczonych, które formalnie ogłosiły, że chcą, by Polska była stałym członkiem grupy G20. -- To było rzeczywiście ujmujące ze strony gospodarzy, nie tylko że zaprosili, ale i że sekretarz stanu Marco Rubio wczoraj w tym dużym wieczornym wystąpieniu tak ciepło i przekonująco mówił o potrzebie polskiego członkostwa w G20. -- Spotkanie jednak nie przebiegło bez kontrowersji. Przyjazd szefa rosyjskiej dyplomacji zmienił nawet oficjalny plan szczytu. Nie doszło do wspólnego zdjęcia ministrów. Na fotografii z Ławrowem nie zgodzili się szefowie dyplomacji unijnych państw. Sam Ławrow zaatakował Polskę, twierdząc, że nie ma miejsca dla Warszawy przy stole obrad, bo jego zdaniem to złamanie zasad dyplomatycznych, a Polska nie ma wystarczająco dużej gospodarki. Zaproszenie Warszawa otrzymała od Waszyngtonu, a minister Sikorski został usadzony tuż obok gospodarza szczytu, Marco Rubio, co w języku dyplomacji też ma swoje znaczenia. -- Prezydent Trump jest głęboko przekonany, że Polsce należy się miejsce przy stole światowych przywódców. -- Polska już otrzymała formalne zaproszenie ze strony Londynu na przyszły rok. Teraz zabiegamy o podobne zaproszenia, od Korei i Meksyku. Szczyt szefów dyplomacji G20 w Atlancie to ostatni szlif przed spotkaniem liderów państw w Miami w połowie grudnia. Z Atlanty Klaudia Kocińska, 19:30. -- Ja już państwu dziękuję. Czas na "Pytanie dnia". U Aleksandry Pawlickiej dziś Ryszard Kalisz, prawnik, członek Państwowej Komisji Wyborczej. A punktualnie o godzinie 20:00 orędzie premiera Donalda Tuska. -- Spokojnego wieczoru. Do zobaczenia jutro o 19:30. -- Dobry wieczór, Aleksandra Pawlicka, zapraszam na "Pytanie dnia", a ze mną w studiu jest Ryszard Kalisz, adwokat, członek Państwowej Komisji Wyborczej i były szef Kancelarii Prezydenta Kwaśniewskiego. Dobry wieczór. -- Dobry wieczór. -- W oczekiwaniu na orędzie premiera Donalda Tuska porozmawiajmy o tym, oczywiście, co pod trybunałem, co tam się dzieje. Opozycja mówi: zamach stanu, rząd mówi: przywracanie praworządności. Jak te rozbieżne drogi mogą się spotkać? -- Konstytucję to PiS zaczęło łamać pod koniec 2015 roku. Uchwałą- a przypomnę, że już w PRL-u zniesiono samoistne uchwały, wybierając trzech dublerów, a później w nocy prezydent Duda tych dublerów zaprzysiągł. Od tego czasu Trybunał Konstytucyjny działał z wadą. Wybór Julii Przyłębskiej dokonał się bez niezgodnie z prawem. To samo Bogdana Święczkowskiego, bo wybierali ich dublerzy. Dopiero w 2023 roku zaczęto uzupełniać. Zgodnie z prawem, skład Trybunału Konstytucyjnego. Od 11 lat obywatele Rzeczypospolitej nie mają instytucji, która chroniłaby ich prawa. Ja jako adwokat wielokrotnie stykam się z sytuacjami, kiedy muszę z przykrością moim klientom powiedzieć: nie składamy skargi konstytucyjnej do Trybunału, bo Trybunał de facto nie istnieje, został anihilowany przez partię Jarosława Kaczyńskiego. I dzisiaj Kaczyński i jego akolici mają- -- Przepraszam. -- -śmią mówić, o zamachu stanu, to oni zawłaszczyli Trybunał i ten Trybunał trzeba obywatelom narodowi przywrócić. -- Dobrze, a wydarzenia ostatniej doby, właśnie zmierzają do tego przywrócenia obywatelom Trybunału Konstytucyjnego. I zakończenia tego procesu, kiedy stał się tak naprawdę wydmuszką. Wydmuszką polityczną zresztą. -- Wszystko, co się dzieje przez te ostatnie dni, jest konsekwencją łamania konstytucji przez prezydenta Nawrockiego. Prezydent Nawrocki- mówiliśmy o tym już wielokrotnie- ma obowiązek przyjęcia ślubowania od wybranych przez Sejm sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Konstytutywny jest wybór przez Sejm. Tylko to, że prezydent- urząd prezydenta jest nosicielem majestatu Rzeczypospolitej poprzez ślubowanie niejako przekazuje urząd prezydenta prawo do orzekania w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Nawrocki uchylał się od przestrzegania konstytucji, w tej chwili w stosunku do 5 sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Naturalne jest, że oni złożyli ten- to ślubowanie w innej formie, pisemnej, notarialnej, i przedstawili prezydentowi poprzez złożenie dokumentu notarialnego w Kancelarii Prezydenta. -- A prezydent tego nie uznaje. -- Bo łamie konstytucję, jasno to trzeba powiedzieć. -- A czy pan się obawia, że sytuacja, którą mamy- -- Łamie ustawę w tym przypadku. -- Którą mamy dziś przed Trybunałem Konstytucyjnym, może się wymknąć spod kontroli? -- Wszystko się może wymknąć spod kontroli, dlatego że ci wszyscy politycy, którzy wczoraj, jak jeden mąż, łącznie z Braunem, pojawili się przed Trybunałem Konstytucyjnym, oni napędzają te emocje. Używanie pojęcia "zamach stanu" to jest napędzanie emocji, przecież. To, co wszystko robią- nie namawiam nikogo, ale jedna, druga telewizja dzisiaj w radiu słuchałem, takim radiu robionym